Sukta 85

Mantra 1

इन्द्राय सोम सुषुतः परि स्रवापामीवा भवतु रक्षसा सह । मा ते रसस्य मत्सत द्वयाविनो द्रविणस्वन्त इह सन्त्विन्दवः ॥

हे सोम, इन्द्रासाठी सु-षुत (उत्तम रीतीने पिळलेला) होऊन सर्वत्र प्रवाहित हो; रक्षस् बरोबरच रोगही दूर होवो। जे द्वयाविन (विभक्त, द्विमनस्क) आहेत त्यांनी तुझ्या रसाचा आस्वाद घेऊ नये; येथे इन्दवः (तेजस्वी थेंब) सत्य-धनाने संपन्न होऊन उपस्थित राहोत।

Mantra 2

अस्मान्त्समर्ये पवमान चोदय दक्षो देवानामसि हि प्रियो मदः । जहि शत्रूँरभ्या भन्दनायतः पिबेन्द्र सोममव नो मृधो जहि ॥

हे पवमान सोम, रणात आम्हाला पुढे ढकल; कारण तू देवांचा दक्ष (कौशल्य) आणि प्रिय मद (आनंद-उन्माद) आहेस. जे शत्रू आम्हाला बांधण्यासाठी आमच्यावर झेपावतात, त्यांचा संहार कर. हे इंद्रा, सोमपान कर; आमचे रक्षण कर आणि आमच्या प्रगतीला विरोध करणारे आघात नष्ट कर.

Mantra 4

सहस्रणीथः शतधारो अद्भुत इन्द्रायेन्दुः पवते काम्यं मधु । जयन्क्षेत्रमभ्यर्षा जयन्नप उरुं नो गातुं कृणु सोम मीढ्वः ॥

सहस्र-नीथ (हजारो नेत्रुत्व) असलेला, शतधार (शंभर प्रवाह) असलेला, अद्भुत—हा इन्दु इंद्रासाठी पवित्र होतो, आत्म्याला अभिलषित काम्य मधु (आनंदरस) म्हणून। क्षेत्र जिंकत त्यावर प्रवाहित हो; अपः (जलधारा) जिंकत, हे मीढ्वः सोम, आमच्यासाठी विस्तीर्ण गातु (मार्ग) निर्माण कर.

Mantra 5

कनिक्रदत्कलशे गोभिरज्यसे व्यव्ययं समया वारमर्षसि । मर्मृज्यमानो अत्यो न सानसिरिन्द्रस्य सोम जठरे समक्षरः ॥

कलशात गर्जना करत, तू गोभिः (किरण/गो) यांनी अभिषिक्त होतोस; योग्य वेळी अव्यय (अक्षय) गाळणीतून तू बाहेर प्रवाहित होतोस। मर्मृज्यमान—शुद्ध होत—विजयासाठी वेगवान अश्वासारखा, हे सोम, तू इंद्राच्या जठरात एकत्र होऊन ओघळतोस.

Mantra 6

स्वादुः पवस्व दिव्याय जन्मने स्वादुरिन्द्राय सुहवीतुनाम्ने । स्वादुर्मित्राय वरुणाय वायवे बृहस्पतये मधुमाँ अदाभ्यः ॥

हे सोम! दिव्य जन्मासाठी तू मधुर होऊन पवित्रपणे वाह; ‘सुहवीतु’—शुभ आवाहन-नाम असलेल्या इंद्रासाठीही मधुर वाह. मित्र, वरुण आणि वायूसाठी मधुर वाह; बृहस्पतीसाठी मधु-पूर्ण, अजेय असा वाह।

Mantra 7

अत्यं मृजन्ति कलशे दश क्षिपः प्र विप्राणां मतयो वाच ईरते । पवमाना अभ्यर्षन्ति सुष्टुतिमेन्द्रं विशन्ति मदिरास इन्दवः ॥

दहा वेगवान हात कलशात त्या अश्वाला (सोमाला) स्वच्छ करतात; विप्रांच्या मती व वाणी पुढे उसळतात. पवमान होऊन ते सुष्टुतीकडे प्रवाहित होतात; मदिर, तेजस्वी इन्दु-बिंदू आमच्या अंतरीच्या इंद्रात प्रवेश करतात।

Mantra 8

पवमानो अभ्यर्षा सुवीर्यमुर्वीं गव्यूतिं महि शर्म सप्रथः । माकिर्नो अस्य परिषूतिरीशतेन्दो जयेम त्वया धनंधनम् ॥

हे सोम! पवमान होऊन आमच्याकडे वाह—सुवीर्य, उर्वी गव्यूति (गव्यांचा विस्तीर्ण मार्ग/तेजकिरणांचे विस्तृत क्षेत्र) आणि महान, दूरवर पसरलेले शांतीचे शरण-शर्म देत. या तमसाची घेरणारी बाधा आमच्यावर प्रभुत्व मिळवू नये. हे इन्दु! तुझ्यासह आम्ही धनावर धन—सतत नवे होणारे वैभव—जिंकू।

Mantra 9

अधि द्यामस्थाद्वृषभो विचक्षणोऽरूरुचद्वि दिवो रोचना कविः । राजा पवित्रमत्येति रोरुवद्दिवः पीयूषं दुहते नृचक्षसः ॥

बलवान वृषभ, विचक्षण कवी, द्युलोकाच्या वर आपले स्थान घेऊन दिव्य लोकांचे प्रकाशमान प्रदेश उजळून काढतो. राजा सोम पवित्र (गाळणी) ओलांडताना गर्जनेसारखा नाद करीत पुढे जातो; नृचक्षस ऋषी दिवः पीयूष—स्वर्गीय अमृत—दुधासारखे दोहून काढतात.

Mantra 10

दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतो वेना दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम् । अप्सु द्रप्सं वावृधानं समुद्र आ सिन्धोरूर्मा मधुमन्तं पवित्र आ ॥

द्युलोकाच्या शिखरावर मधुजिह्वा, अथक वेना-शक्ती, गिरिशिखरावर उभ्या असलेल्या उक्षण (वृषभ)ाला दोहतात. अप्सु (जलांत) वाढणारा द्रप्स (थेंब) पोसला जातो; समुद्रातून, सिंधूच्या ऊर्मा (लाटे)तून, मधुरसयुक्त सार पवित्र (गाळणी)कडे येतो.

Mantra 11

नाके सुपर्णमुपपप्तिवांसं गिरो वेनानामकृपन्त पूर्वीः । शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं हिरण्ययं शकुनं क्षामणि स्थाम् ॥

द्युलोकाच्या शिखरावर उतरून बसलेल्या सुपर्णाला वेना-जनांच्या प्राचीन गिरः (वाणी) यांनी घडविले. सतत हालचाल करणाऱ्या, पनिप्नत शिशूला मतयः (विचार) चाटून स्नेहाने वाढवितात—हिरण्य शकुन, पृथ्वीच्या धामात प्रतिष्ठित.

Mantra 12

ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थाद्विश्वा रूपा प्रतिचक्षाणो अस्य । भानुः शुक्रेण शोचिषा व्यद्यौत्प्रारूरुचद्रोदसी मातरा शुचिः ॥

ऊर्ध्व उभा असलेला गंधर्व नाके (स्वर्गशिखरावर) अधिष्ठित झाला; या प्रकट विश्वातील सर्व रूपे तो समोरून पाहतो. शुद्ध प्रकाशाच्या तेजस्वी ज्वाळेने त्याची प्रभा सर्वत्र झळकली; द्यौ आणि पृथिवी या दोन मातांना त्याने निर्मळ उजेडात उजळून काढले.