
Sukta 9.31
Soma Pavamāna
हे लघु पावमान सूक्त शुद्धीकरणाच्या क्रियेत सोम “पुढे निघून जातो” असे स्तुतिपूर्वक सांगते—तो जिवंत प्रवाहांसारखा वाहत जागृत, चेतन संपत्ती (चेतना रयी) आणतो. सर्व बाजूंनी संचित झालेल्या सामर्थ्याने सोम फुगून वाढावा आणि वाज (विजयी शक्ती) यांच्या सभेत उपस्थित राहावा अशी प्रार्थना आहे; शेवटी, होणे आणि लोकांना धारण करणारा प्रभू इंदू याच्या मैत्रीची याचना करून सूक्त समाप्त होते.
Mantra 1
प्र सोमासः स्वाध्यः पवमानासो अक्रमुः । रयिं कृण्वन्ति चेतनम् ॥
प्र—पुढे निघतात—स्वाध्य (स्वसंयमी) सोमासः, पवमान (शुद्ध करणाऱ्या) धाराः; ते अक्रमुः—अग्रसर झाले; आणि आमच्यासाठी चेतनम् रयिम् कृण्वन्ति—जागृत, चेतन संपत्ती घडवितात.
Mantra 2
दिवस्पृथिव्या अधि भवेन्दो द्युम्नवर्धनः । भवा वाजानां पतिः ॥
हे इन्दु! द्यौ आणि पृथ्वी यांच्या वर अधिष्ठित हो; तू द्युम्न-वर्धन, तेजस्वी सामर्थ्य वाढविणारा हो. वाजांचा—बल-समृद्धींचा—पति हो.
Mantra 3
तुभ्यं वाता अभिप्रियस्तुभ्यमर्षन्ति सिन्धवः । सोम वर्धन्ति ते महः ॥
तुझ्याकडे वारे प्रिय आकर्षणाने धावतात; तुझ्याकडे नद्या वाहतात—हे सोम। त्या तुझे महत्त्व, तुझी महान व्यापकता वाढवितात.
Mantra 4
आ प्यायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वृष्ण्यम् । भवा वाजस्य संगथे ॥
हे सोम! परिपूर्ण हो; तुझे वृष्ण्य—वीर्य-शक्ती—सर्व दिशांनी तुझ्याकडे एकवटू दे. वाजाच्या संगतीत, बल-समृद्धीच्या समागमस्थानी उपस्थित हो.
Mantra 5
तुभ्यं गावो घृतं पयो बभ्रो दुदुह्रे अक्षितम् । वर्षिष्ठे अधि सानवि ॥
हे बभ्रु (तांबूसवर्ण) सोम! तुझ्यासाठी प्रकाश-गायी घृत व दूध दुहतात—अक्षय, अविनाशी समृद्धी—अतिवर्षक शिखरावर, सानूच्या अधी.
Mantra 6
स्वायुधस्य ते सतो भुवनस्य पते वयम् । इन्दो सखित्वमुश्मसि ॥
हे इन्दु! सत्यस्वरूप, स्वायुध (स्वशक्ती) धारण करणारा, भुवनाचा पती—आम्ही तुझ्याशी सख्य इच्छितो; आमच्या अंतर्गत लोकांच्या कर्मात तू आमचा मित्र-सहाय्यक हो.
Soma Pavamāna is Soma “while being purified”—the pressed juice flowing through the filter, praised as a living, luminous power that strengthens and inspires.
The hymn asks Soma to bring rayi (wealth, abundance) that is cetanā—awakening and intelligent—so prosperity also becomes clarity, energy, and right capacity in life.
Calling Indu a friend means seeking an ongoing inner and outer alliance: protection, strength, and guidance from the purified divine essence that supports the worlds and the worshipper’s work.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.