
Sukta 9.104
Soma Pavamāna
हे लघु सोम पावमान सूक्त यज्ञातील सहचरांना बसून गाण्यास व शुद्ध होत असलेल्या, स्वयंपवित्र सोमाला “अलंकृत” करण्यास आमंत्रित करते, जेणेकरून त्याचा तेज व समृद्धी वाढो. यात सोमाची धनाचा शोध लावणारा आणि प्रकाशमान तेज देणारा म्हणून स्तुती केली आहे. शेवटी संरक्षणाची प्रार्थना आहे: सोमाने यजमानांच्या मार्गावर दृढ सीमा स्थापावी आणि राक्षसांना तसेच द्विमुखी, देवविरहित अपायांना दूर हाकलावे.
Mantra 1
सखाय आ नि षीदत पुनानाय प्र गायत । शिशुं न यज्ञैः परि भूषत श्रिये ॥
हे सख्यांनो, येथे येऊन बसा; स्वयंपवित्र होणाऱ्या (पुनान) त्याच्यासाठी गा. यज्ञकर्मांनी त्याला जसा शिशू सजवितात तसा भूषवा—श्री (तेज/समृद्धी) वाढावी म्हणून.
Mantra 2
समी वत्सं न मातृभिः सृजता गयसाधनम् । देवाव्यं मदमभि द्विशवसम् ॥
त्याला एकत्र सोडा—जसा वासरू मातांकडे सोडतात—तो जीवन-साधक आनंद. देवांचा, मेंढीच्या लोकरीच्या गाळणीतून गाळलेला मद (मत्त/रस) द्वि-शवस् (द्विगुण बलवान) त्याच्याकडे धावून जावो.
Mantra 3
पुनाता दक्षसाधनं यथा शर्धाय वीतये । यथा मित्राय वरुणाय शंतमः ॥
तो कौशल्य-साधक सामर्थ्य पुन्हा पुन्हा पवित्र करो—ज्यामुळे गण/समूह यथाविधि भोजन करील; आणि ज्यामुळे तो मित्र व वरुण यांच्यासाठी परम-शांत, परम-आनंददायक व समरसता देणारा ठरेल।
Mantra 4
अस्मभ्यं त्वा वसुविदमभि वाणीरनूषत । गोभिष्टे वर्णमभि वासयामसि ॥
आमच्यासाठी वाणींनी तुला निनादून स्तुती केली आहे, हे वसु-विद्—समृद्धीचा शोधक. प्रकाशकिरणांनी आम्ही तुझे रूप आच्छादित करतो—आमच्या सभोवती तुझी दीप्ती प्रकट करीत।
Mantra 5
स नो मदानां पत इन्दो देवप्सरा असि । सखेव सख्ये गातुवित्तमो भव ॥
तू आमच्यासाठी मदांचा (उल्लासांचा) स्वामी आहेस, हे इन्दु; तू देव-प्रेरक (देवप्सरा) आहेस. मित्रासारखा मैत्रीत, आमच्यासाठी मार्गांचा सर्वोत्तम जाणकार हो—चेतनेच्या यात्रेत आम्हाला निश्चितपणे ने।
Mantra 6
सनेमि कृध्यस्मदा रक्षसं कं चिदत्रिणम् । अपादेवं द्वयुमंहो युयोधि नः ॥
आमच्यासाठी दृढ सीमा (मर्यादा) स्थाप; आमच्यापासून कोणताही भक्षक राक्षस दूर हाकल. देवहीन, द्विमुख अनर्थ आमच्यापासून दूर कर; आमच्या पथातून त्याला युद्ध करून हुसकावून लाव.
It accompanies the purification of Soma: the singers praise the flowing, self-purifying Soma, ask for prosperity and radiance, and end with a prayer for protection from hostile forces.
Because Soma is treated as a precious presence during the rite—carefully tended and ‘adorned’ by correct sacrificial actions, so his splendour and blessings can grow.
The hymn asks Soma to set a secure boundary and to drive away devouring Rakṣasas and ‘double-faced’ godless harm—anything deceptive or destructive that could obstruct the sacrificers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.