Rig Veda 8.80.2: Mandala 8, Sukta 80, Mantra 2

Sukta 8.80

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

यो नः शश्वत्पुराविथामृध्रो वाजसातये । स त्वं न इन्द्र मृळय ॥

Transliteration

yó naḥ śáśvat purā́vithāmṛ́dhro vā́jasātaye | sá tváṃ na indra mṛḷaya ||

Translation

जो तू प्राचीन काळापासून, अचूक व अविचल, बल-समृद्धी (वाज) मिळविण्यासाठी सदैव आमचे रक्षण करीत आला आहेस—तोच तू आत्ताही आमच्यासाठी इंद्र हो; आम्हांवर पुनर्स्थापक अनुग्रह कर.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā (सम्बन्धवाचकः—यः…सः) / विशेष्यः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्धः (genitive of us) / अधिकार-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शश्वत्: always, continually
• शश्वत्: Adhikaraṇa (कालवाचक-विशेषणम्) / क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: शश्वत् (अव्यय/निपात)

• पुरा: formerly, before
• पुरा: Adhikaraṇa (कालवाचक) / क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)

• अविथ: you helped / protected
• अविथ: मुख्यक्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (रक्षणे/अवने)

• अमृध्रः: unfailing, not injuring, unerring
• अमृध्रः: Kartā-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: अमृध्र (प्रातिपदिक; न- + मृध्र ‘हानिकर/विघ्नकारी’)

• वाजसातये: for the winning of the prize (strength/booty)
• वाजसातये: Sampradāna (उद्देश्य/हित) / प्रयोजनम्
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक; वाज ‘प्राइज/बल’ + साति ‘प्राप्ति/विजय’)

• सः: he (that one)
• सः: Kartā (यः…सः) / अन्वय-सूचकः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā (सम्बोधन-समीपस्थः कर्ता) / ‘सः’ इत्यस्य समन्वयः
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: us
• नः: Karma (मृळय इत्यस्य) / प्राप्तव्यः
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधनम्
• Type: Noun (proper) / Vocative
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मृळय: be gracious / show mercy
• मृळय: मुख्यक्रिया
• Type: Verb
• Root: मृळ् (सुखायने/अनुकम्पायाम्; ‘to be gracious, to show mercy’)