
Sukta 7.79
Vasiṣṭha (probable)
Uṣas (with Sūrya as associated power)
Triṣṭubh (probable)
हे लघु उषः-स्तोत्र उषेला स्तुती अर्पण करते: ती जीवनाचे मार्ग पसरवते, पाच मानवी जमातींना जागृत करते आणि आपल्या निर्मळ किरणांनी जगाला ऋताच्या योग्य गतीत प्रवृत्त करते. कवी तिच्या उदयाला सूर्याने दोन लोकांचा विस्तार करण्याशी जोडतो आणि यशस्वी कर्म व लाभासाठी अंतःस्थ दैवत्व, सत्यप्रेरणा आणि कल्याण यांना चालना दे अशी उषेला विनंती करतो.
Mantra 1
व्युषा आवः पथ्या जनानां पञ्च क्षितीर्मानुषीर्बोधयन्ती । सुसंदृग्भिरुक्षभिर्भानुमश्रेद्वि सूर्यो रोदसी चक्षसावः ॥
उषेने जनांसाठी मार्ग विस्तारले आहेत, पाच मानुषी क्षिती (मानव जमाती) जागविते. सुस्पष्ट-दर्शी, बलवान किरणांनी ती आपला भानु (प्रकाश) प्रवाहित करते; आणि सूर्याने आपल्या चक्षु (दृष्टी)ने दोन्ही रोदसी (द्यावा-पृथिवी) व्यापक केल्या आहेत.
Mantra 2
व्यञ्जते दिवो अन्तेष्वक्तून्विशो न युक्ता उषसो यतन्ते । सं ते गावस्तम आ वर्तयन्ति ज्योतिर्यच्छन्ति सवितेव बाहू ॥
ती स्वर्गाच्या टोकांवर रात्रींना पसरवितात; जणू जूतीला जुंपलेले जन तसे उषा पुढे जाण्यास झटते. तुझे किरण—प्रकाशाच्या गायींसारखे—तम परत फिरवितात आणि ज्योती धरून ठेवतात; जसा सविता प्रेरणेसाठी आपले बाहू पसरतो.
Mantra 3
अभूदुषा इन्द्रतमा मघोन्यजीजनत्सुविताय श्रवांसि । वि दिवो देवी दुहिता दधात्यङ्गिरस्तमा सुकृते वसूनि ॥
उषा प्रकट झाली आहे—इंद्रतमा, मघोनी (दानवती)सारखी अत्यंत सामर्थ्यशालिनी; तिने सुविताय (सुगती)साठी श्रवांसि (यश-श्रुती) उत्पन्न केली आहेत. दिवाची देवी दुहिता (कन्या) सुकृत (सत्कर्म) करणाऱ्यासाठी वसूनी (धन-रत्ने) व्यापक रीतीने वाटते; अंतः-अग्नी प्रज्वलित करण्यात ती अङ्गिरस्तमा सारखी आहे.
Mantra 4
तावदुषो राधो अस्मभ्यं रास्व यावत्स्तोतृभ्यो अरदो गृणाना । यां त्वा जज्ञुर्वृषभस्या रवेण वि दृळ्हस्य दुरो अद्रेरौर्णोः ॥
हे उषा, जेवढे राधस् (समृद्धी/दान) तू स्तोत्र करणाऱ्या ऋषींना—जे तुझे गुणगान करतात—देतेस, तेवढेच आम्हालाही दे. ज्याला त्यांनी वृषभ (इंद्र) यांच्या नादाने ओळखले—जेव्हा तू दृढ-स्थापित अद्रि (शिला/पर्वत) यांचे द्वार उघडून टाकलेस.
Mantra 5
देवंदेवं राधसे चोदयन्त्यस्मद्र्यक्सूनृता ईरयन्ती । व्युच्छन्ती नः सनये धियो धा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
देवामध्ये देवाला राधस् (पूर्णता) कडे प्रवृत्त करणारी, आमच्याकडे सूनृता (सत्य-वाणी/शुभ प्रेरणा) पाठविणारी—उषा, उदय पावून, प्राप्तीसाठी आमच्या धियः (विचार/बुद्धी) स्थिर करो. तुम्ही सदा स्वस्तिभिः (कल्याणकारी रक्षणांनी) आमचे रक्षण करा.
The hymn is primarily addressed to Uṣas (Dawn). Sūrya (the Sun) appears as an associated power who, with Dawn, opens and illumines the two worlds.
It refers to Dawn stirring all human communities into activity—symbolically, the whole social world waking to work, perception, and ordered life as light returns.
Recite it at dawn facing east to cultivate clarity and auspicious beginnings. The closing verse is especially used as a prayer for truthful inspiration, steady thoughts, attainment, and well-being (svasti).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.