Sukta 75

Mantra 1

व्युषा आवो दिविजा ऋतेनाविष्कृण्वाना महिमानमागात् । अप द्रुहस्तम आवरजुष्टमङ्गिरस्तमा पथ्या अजीगः ॥

उषा—दिविजा—ऋतेन प्रकट झाली, आपला महिमा उघड करत आली. तिने द्रुह (छलकर्ता) याचे तम, ते अप्रिय आवरण, दूर केले; अङ्गिरसतमा होऊन तिने पथ्या—मार्गांना—गतीत जागे केले.

Mantra 2

महे नो अद्य सुविताय बोध्युषो महे सौभगाय प्र यन्धि । चित्रं रयिं यशसं धेह्यस्मे देवि मर्तेषु मानुषि श्रवस्युम् ॥

आज आमच्यासाठी सुविताय—सद्गती, शुभ प्रगती—यासाठी जागी हो, हे उषा; महान सौभाग्यासाठी आम्हाला पुढे ने. हे देवि, आमच्यात चित्र रयि—दीप्तिमान धन—यशस्वी—कीर्ती देणारे—स्थापित कर; मर्त्यांमध्ये, मानवी क्षेत्रात, आम्हाला श्रवस्यु—उच्च ‘श्रवस्’/प्रेरित कीर्तीचे अभिलाषी—कर.

Mantra 3

एते त्ये भानवो दर्शतायाश्चित्रा उषसो अमृतास आगुः । जनयन्तो दैव्यानि व्रतान्यापृणन्तो अन्तरिक्षा व्यस्थुः ॥

दर्शनीय उषेच्या या तेजस्वी, विचित्र, अमृत किरणा आल्या आहेत. दैवी ‘व्रत’ (नियम) जन्माला घालत, अंतरिक्ष भरून टाकत, त्या दूरदूर आपापल्या स्थानांवर स्थिरावल्या आहेत.

Mantra 4

एषा स्या युजाना पराकात्पञ्च क्षितीः परि सद्यो जिगाति । अभिपश्यन्ती वयुना जनानां दिवो दुहिता भुवनस्य पत्नी ॥

ही (उषा) दूरून स्वतःला युक्त करून, तत्क्षणी पाच क्षिती (पाच निवासस्थाने) सर्व बाजूंनी व्यापते. जनांच्या ‘वयुन’ (विधी/व्यवस्था) यांचे अंतर्दृष्टीने दर्शन घेत, ती—दिवाची कन्या, भुवनाची पत्नी—पुढे सरकते.

Mantra 5

वाजिनीवती सूर्यस्य योषा चित्रामघा राय ईशे वसूनाम् । ऋषिष्टुता जरयन्ती मघोन्युषा उच्छति वह्निभिर्गृणाना ॥

बलवती, सूर्याची तरुण वधू, विविध दानांनी समृद्ध—ती वसूंच्या रयि (संपदा)ची अधिष्ठात्री आहे. ऋषींनी स्तुत केलेली, काळाला नवे करणारी, दानशील उषा उगवते—वह्नींनी (अग्निजिह्वा शक्तींनी) गात गात.

Mantra 6

प्रति द्युतानामरुषासो अश्वाश्चित्रा अदृश्रन्नुषसं वहन्तः । याति शुभ्रा विश्वपिशा रथेन दधाति रत्नं विधते जनाय ॥

उच्च लोकांच्या तेजासमोर अरुण, चित्रवर्ण अश्व प्रकट झाले, उषेला वहन करत. ती शुभ्रा, विश्व-पिशा (सर्वालंकारयुक्त) रथाने येते; विधते (यज्ञकर्ता) जनासाठी—ऋत (सत्य-धर्म) सेवेस तत्पर असलेल्या मनुष्यात—रत्नधन धारण करते.

Mantra 7

सत्या सत्येभिर्महती महद्भिर्देवी देवेभिर्यजता यजत्रैः । रुजद्दृळ्हानि दददुस्रियाणां प्रति गाव उषसं वावशन्त ॥

सत्यासोबत सत्य, महानासोबत महान—देवी, यज्य देवांसह यज्य आहे. दृढ बंधने तोडून, उष्रिया (दीप्त किरण) देत, प्रकाशाच्या गायी उषेकडे हंबरतात.

Mantra 8

नू नो गोमद्वीरवद्धेहि रत्नमुषो अश्वावत्पुरुभोजो अस्मे । मा नो बर्हिः पुरुषता निदे कर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

आता आमच्यात गो-समृद्ध, वीर-समृद्ध रत्न ठेव, हे उषे—अश्व-समृद्ध, आमच्यासाठी पुरु-भोज (विस्तृत भोग/आनंद) देणारे. आमचे बर्हि (यज्ञासन) कोणाच्याही निंदेस कारण ठरू नये; तू सदा स्वस्ति-रूप कल्याणांनी आमचे रक्षण कर.