Sukta 34

Mantra 1

अजातशत्रुमजरा स्वर्वत्यनु स्वधामिता दस्ममीयते । सुनोतन पचत ब्रह्मवाहसे पुरुष्टुताय प्रतरं दधातन ॥

हे अजातशत्रु (ज्याला शत्रुता जन्मत नाही), अजर, स्वर्वती (स्वर्गीय प्रकाशसमृद्ध) अद्भुतकर्ता! स्वधा-मार्गाने, स्वधामिता (स्वधाविधी) प्रमाणे अनुयायी होऊन अग्रसर हो. ब्रह्मवाहसे, पुरुष्टुत (बहुस्तुत) याच्यासाठी सोम सूनोतन करा, हवि पचत करा; आणि त्याच्यासाठी अधिक वेगवान अग्रगतीची प्रेरणा स्थापन करा.

Mantra 2

आ यः सोमेन जठरमपिप्रतामन्दत मघवा मध्वो अन्धसः । यदीं मृगाय हन्तवे महावधः सहस्रभृष्टिमुशना वधं यमत् ॥

जो सोमासह आपला जठर भरून मधुर अन्धस् (रस) याने आनंदित झाला—तो दानी मघवा; जेव्हा त्याने प्रतिकार करणाऱ्या ‘मृग’ाचा वध करण्यासाठी सहस्रधार (सहस्रभृष्टि) महावध शस्त्र मागितले, तेव्हा उशना ऋषींनी त्याच्यासाठी ती वध-शक्ती निश्चित केली.

Mantra 4

यस्यावधीत्पितरं यस्य मातरं यस्य शक्रो भ्रातरं नात ईषते । वेतीद्वस्य प्रयता यतंकरो न किल्बिषादीषते वस्व आकरः ॥

ज्याने पित्याला आणि ज्याने मातेलाही पाडले, ज्याच्या समोर भाऊसुद्धा प्रतिकारात उभा राहत नाही—तोच या (वीर) सत्तेच्या पुढे ढकलल्या गेलेल्या शक्ती जाणतो. जो प्रयत्नाला संयमित करून युक्त करतो, तो किल्बिष (दोषारोप/कलंक) यास घाबरत नाही; तो वसु (समृद्धी)चा आकर, धनाचा खजिना होतो.

Mantra 5

न पञ्चभिर्दशभिर्वष्ट्यारभं नासुन्वता सचते पुष्यता चन । जिनाति वेदमुया हन्ति वा धुनिरा देवयुं भजति गोमति व्रजे ॥

तो ना पाचांनी, ना दहांनी—फक्त पकड-भर लाभाची इच्छा करत नाही; असुन्वत (जे सोम पिळत नाहीत) त्यांच्याशी तो जुळत नाही, बाह्यतः पुष्ट असणाऱ्यांशीही नाही. तो वेद/ज्ञानाने जिंकतो—किंवा त्या धुनि (प्रेरक वेग) ने पाडतो; आणि देवयु (देव-आकांक्षी) जनाला गोमति (दीप्त/गोधनयुक्त) व्रजात गायींचा वाटा देतो.

Mantra 6

वित्वक्षणः समृतौ चक्रमासजोऽसुन्वतो विषुणः सुन्वतो वृधः । इन्द्रो विश्वस्य दमिता विभीषणो यथावशं नयति दासमार्यः ॥

वित्वक्षण (भेदन-कौशल्य) ने त्याने ऋतूंच्या संयोगात चक्र चालवले; असुन्वतांपासून वेगळा, सुन्वतांचा वर्धक। इंद्र—सर्वांचा दमिता, तेजात भीषण—दास (अंध/दास्य-स्वभाव) प्रकृतीला जसा हवा तसा वश करून नेतो; आणि आर्य (उद्यमी-श्रेष्ठ) शक्ती पुढे सरकते.

Mantra 7

समीं पणेरजति भोजनं मुषे वि दाशुषे भजति सूनरं वसु । दुर्गे चन ध्रियते विश्व आ पुरु जनो यो अस्य तविषीमचुक्रुधत् ॥

तो साधकासाठी पणी (Paṇi) कडून साठवलेला भोग-धन दूर हाकलून घेतो; आणि जो दान देतो त्याला तो बलवान, तेजस्वी वसु (संपत्ती) वाटतो. दुर्गम वाटांमध्येही सर्व जनसमूह धारण केला जातो—जो त्याच्या तविषी (प्रचंड शक्ती)विरुद्ध क्रुद्ध झाला नाही, त्याच्यामुळे.

Mantra 8

सं यज्जनौ सुधनौ विश्वशर्धसाववेदिन्द्रो मघवा गोषु शुभ्रिषु । युजं ह्यन्यमकृत प्रवेपन्युदीं गव्यं सृजते सत्वभिर्धुनिः ॥

जेव्हा दानशूर इंद्राने, विश्वशर्धस् (सर्वव्यापी सैन्यसमूह) सहित, शुभ्र गौ (किरण) यांच्या मध्ये सुसंचित असे दोन जन पाहिले, तेव्हा त्याने एकाला दुसऱ्याचा युज (सह-योक) केले. धुनी (कंपन घडविणारा) तो, आपल्या सत्त्वां (शक्तीं)नी, तेजस्वी गव्य (गोधन/किरण) वरच्या दिशेने मुक्त करतो.

Mantra 9

सहस्रसामाग्निवेशिं गृणीषे शत्रिमग्न उपमां केतुमर्यः । तस्मा आपः संयतः पीपयन्त तस्मिन्क्षत्रममवत्त्वेषमस्तु ॥

मी सहस्र-गान करणाऱ्या अग्निवेशीचे स्तवन करतो—हे अग्नि, शत्रु-विजयी, आर्य साधकाचा अनुपम केतु (ध्वजचिन्ह). त्याच्यासाठी एकवटलेली आपः (जलधारा) परिपूर्णतेने फुगून वाढोत; त्याच्यात क्षत्र (सार्वभौम बल) अमवत्त्वात (प्रबळतेत) तेजस्वी होवो.