Sukta 26
Sukta 5.26
Atri (Ātreya) (Mandala 5 Agni hymns generally Ātreya; verify per Anukramaṇī for RV 5.26)
Agni
Gayatri (likely for RV 5.26 opening; verify by syllable count)
या सूक्तात अग्नीचे आवाहन तेजस्वी शुद्धिकर्ता व दिव्य पुरोहित म्हणून केले आहे; त्यांची “जिह्वा” हविर्भाग वहन करून देवांना यज्ञास बोलावते. अग्नीने पवित्र बर्हिस्‌ (यज्ञासन) वर देवतांना आसन द्यावे आणि सोमपेषण करणाऱ्या उपासकाला बल व वीर्ययुक्त पराक्रम (सुवीर्य) प्रदान करावा, अशी प्रार्थना आहे. शेवटी हे निमंत्रण विस्तारून संपूर्ण देवसभेला व्यापते—मरुत, अश्विनौ, मित्र, वरुण आणि सर्व देव—यातून पूर्ण व सुयोजित यज्ञाचा संकेत मिळतो.
Mantras
Mantra 1
अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया । आ देवान्वक्षि यक्षि च ॥
हे अग्ने, पावक! तुझ्या रोचिषा (दीप्ती)ने आणि मन्द्रा देव-जिह्वा (आनंदमय दिव्य जिभे)ने—देवांना येथे आण; आणि त्यांना यज् (यज्ञार्पण)ही कर—अंतర్యाग सिद्ध कर.
Mantra 2
तं त्वा घृतस्नवीमहे चित्रभानो स्वर्दृशम् । देवाँ आ वीतये वह ॥
हे चित्रभानु, घृत-स्नवी (घृतधारेने समृद्ध), स्वर्दृश (दिव्य प्रकाशलोक पाहणारा) तुझी आम्ही उपासना करून जवळ बोलावितो; आमच्या वीतये (यज्ञ-भोजन/संगती)साठी देवांना येथे आण.
Mantra 3
वीतिहोत्रं त्वा कवे द्युमन्तं समिधीमहि । अग्ने बृहन्तमध्वरे ॥
हे कवी अग्ने, वीतिहोत्र (वीति/संगतीकडे होत्र नेणारा) आणि द्युमन्त (तेजस्वी) तुला आम्ही समिधांनी पूर्णपणे प्रज्वलित करतो; हे अग्ने, अध्वरात (यज्ञात) तू बृहन्त—महान—हो.
Mantra 4
अग्ने विश्वेभिरा गहि देवेभिर्हव्यदातये । होतारं त्वा वृणीमहे ॥
हे अग्ने, विश्वे देवांसह येथे ये; हव्यदान (हविर्दान) करण्यासाठी ये. आम्ही तुला होतार म्हणून वरण करतो—देवांना आवाहन करणारा.
Mantra 5
यजमानाय सुन्वत आग्ने सुवीर्यं वह । देवैरा सत्सि बर्हिषि ॥
हे अग्ने, सोमरस पिळणाऱ्या यजमानासाठी सु-वीर्य (श्रेष्ठ वीरशक्ती) वहन कर; आणि देवांसह आमच्या अंतरी पसरलेल्या पवित्र बर्हिषावर येऊन आसन घे.
Mantra 6
समिधानः सहस्रजिदग्ने धर्माणि पुष्यसि । देवानां दूत उक्थ्यः ॥
समिधेने प्रज्वलित, हे अग्ने, सहस्रजित्, तू ऋताचे धर्म पुष्ट करतोस; तू देवांचा दूत आहेस, उक्थ्य—स्तुती-वचनास योग्य.
Mantra 7
न्यग्निं जातवेदसं होत्रवाहं यविष्ठ्यम् । दधाता देवमृत्विजम् ॥
जातवेदस् अग्नीला—होत्र-वाह, यविष्ठ (सर्वात तरुण, नित्य-नव)—स्थापित करा; त्या देव ऋत्विजाला कर्मात, ऋतु-क्रमानुसार, प्रतिष्ठित करा.
Mantra 8
प्र यज्ञ एत्वानुषगद्या देवव्यचस्तमः । स्तृणीत बर्हिरासदे ॥
आज यज्ञ आपल्या नियत क्रमपरंपरेने पुढे जावो—देवव्याप्तीत अत्यंत विस्तीर्ण. देवांच्या आसनासाठी बर्हि (कुश) पसरवा, जेणेकरून ते सिद्ध केलेल्या चेतनेत आसनस्थ होतील.
Mantra 9
एदं मरुतो अश्विना मित्रः सीदन्तु वरुणः । देवासः सर्वया विशा ॥
इथे, या आसनावर मरुत् आणि अश्विनौ आसनस्थ होवोत; मित्र आसनस्थ होवो, आणि वरुणही. संपूर्ण ‘विशा’—समग्र समुदायासह—सर्व देव येथे आसनस्थ होवोत.
Frequently Asked Questions
It calls Agni as the purifier and priest to bring the gods to the sacrifice, seat them on the sacred barhis, and make the offerings effective while blessing the worshipper with strength (suvīrya).
In Vedic imagery, Agni’s tongue is the flame that ‘tastes’ the oblation; it symbolizes Agni’s power to transform the offering and deliver it to the gods as a true priest (hotṛ).
Along with the general company of all gods (Viśve Devāḥ), the hymn explicitly invites the Maruts, the Aśvins, Mitra, and Varuṇa to sit at the prepared seat.
Ask anything about Sukta 26 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
