Sukta 50

Mantra 2

धुनेतयः सुप्रकेतं मदन्तो बृहस्पते अभि ये नस्ततस्रे । पृषन्तं सृप्रमदब्धमूर्वं बृहस्पते रक्षतादस्य योनिम् ॥

हे बृहस्पते! जे कंप पाडणारे आक्रमक, उन्मत्त होऊन, ‘सुप्रकेत’ (सुयोग्य मार्गदर्शक प्रकाश) याच्या विरुद्ध आमच्यावर धावून येतात—त्यांच्यापासून तू रक्षण कर. हे बृहस्पते! या दृढ, अच्युत, विस्तीर्ण आधाराचे रक्षण कर; आणि याची ‘योनि’—रचनास्थान/गर्भ—याचेही रक्षण कर.

Mantra 3

बृहस्पते या परमा परावदत आ त ऋतस्पृशो नि षेदुः । तुभ्यं खाता अवता अद्रिदुग्धा मध्वः श्चोतन्त्यभितो विरप्शम् ॥

हे बृहस्पते! त्या परम, दूरस्थ परावद्-प्रदेशातून ऋताला स्पर्श करणारे (ऋतस्पृशः) तुझ्या जवळ येऊन बसले. तुझ्यासाठी खोदलेले कूप—अद्रि (दाबण्याचा दगड) यांनी दुहिलेले—चहूबाजूंनी विशाल विस्तारात मधुरस टपकवीत आहेत.

Mantra 4

बृहस्पतिः प्रथमं जायमानो महो ज्योतिषः परमे व्योमन् । सप्तास्यस्तुविजातो रवेण वि सप्तरश्मिरधमत्तमांसि ॥

बृहस्पती, प्रथम जन्मलेला, महाज्योतीच्या परम व्योमात प्रकट झाला. सप्तमुख, महाशक्तीने जात—आपल्या गर्जनेने, सप्तकिरण होऊन, त्याने अंधकारांचे आवरण फाडून टाकले.

Mantra 5

स सुष्टुभा स ऋक्वता गणेन वलं रुरोज फलिगं रवेण । बृहस्पतिरुस्रिया हव्यसूदः कनिक्रदद्वावशतीरुदाजत् ॥

त्याने सुबद्ध स्तुती आणि ऋक्वत् ऋषींच्या गणासह, आपल्या नादाने वल—फलिग नावाची आवरण-गुहा—फोडून काढली. हव्यसूद् बृहस्पती, गायींसारखा गर्जत, वरच्या दिशेने तेजस्वी उस्रिया—लपलेल्या ज्ञानकिरणांना—मुक्त करून सोडले.

Mantra 6

एवा पित्रे विश्वदेवाय वृष्णे यज्ञैर्विधेम नमसा हविर्भिः । बृहस्पते सुप्रजा वीरवन्तो वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

अशा प्रकारे आम्ही पिता—विश्वदेव, वृष्ण (बलवान)—यांना यज्ञांनी, नमस्काराने आणि हवि-आहुतींनी विधिपूर्वक अर्पण करून सेवा करू. हे बृहस्पते, आम्ही सुप्रजा, वीर्यवान होवो, आणि रयी (समृद्धी)चे स्वामी होवो.

Mantra 7

स इद्राजा प्रतिजन्यानि विश्वा शुष्मेण तस्थावभि वीर्येण । बृहस्पतिं यः सुभृतं बिभर्ति वल्गूयति वन्दते पूर्वभाजम् ॥

तोच खरा राजा होतो; शुष्म (अंतर्गत तेज) आणि वीर्यबळाने तो सर्व प्रतिजन्य (विरोधी जन्म/दावेदार) यांवर अधिष्ठित राहतो. जो अंतरी सुभृत (सुस्थिरपणे धारण केलेला) बृहस्पती धारण करतो, तो आनंदित होतो आणि पूर्वभाज (प्राचीन प्रथम-भागी) यास वंदन करतो.

Mantra 8

स इत्क्षेति सुधित ओकसि स्वे तस्मा इळा पिन्वते विश्वदानीम् । तस्मै विशः स्वयमेवा नमन्ते यस्मिन्ब्रह्मा राजनि पूर्व एति ॥

तो आपल्या सुदृढ, सुस्थित गृहात (ओकस्)च वास करतो; त्याच्यासाठी पोषक इळा ‘विश्वदानीम्’ (सर्वदानी) यास पुष्ट करते. त्यालाच विशः (जनसमुदाय) आपोआप नमतात; ज्याच्यात ब्रह्मा (प्रेरित शक्ति) राजसंकल्पाच्या पुढे पुढे पूर्वगामी होऊन चालतो.

Mantra 9

अप्रतीतो जयति सं धनानि प्रतिजन्यान्युत या सजन्या । अवस्यवे यो वरिवः कृणोति ब्रह्मणे राजा तमवन्ति देवाः ॥

अप्रतिहत तो सर्व धन जिंकतो—शत्रूचेही आणि आपल्या स्वजनांचेही—जो गरजेच्या वेळी ब्राह्मणासाठी विस्तीर्ण अवकाश (वरिवः) करतो. जो राजा ब्रह्म-तेज/ब्राह्मणाचा सन्मान करतो, त्या राजाचे देव रक्षण करतात.

Mantra 10

इन्द्रश्च सोमं पिबतं बृहस्पतेऽस्मिन्यज्ञे मन्दसाना वृषण्वसू । आ वां विशन्त्विन्दवः स्वाभुवोऽस्मे रयिं सर्ववीरं नि यच्छतम् ॥

हे इंद्रा आणि बृहस्पते, या यज्ञात सोम प्या—बलवान, तेजस्वी धन आणणारे म्हणून आनंदित व्हा. स्वभावसिद्ध सत्य-रूपाने सोमबिंदू तुमच्यात प्रवेश करो; आणि मग आमच्यात सर्ववीरांनी परिपूर्ण अशी रयि (समृद्धी) स्थापन करा.

Mantra 11

बृहस्पत इन्द्र वर्धतं नः सचा सा वां सुमतिर्भूत्वस्मे । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्जजस्तमर्यो वनुषामरातीः ॥

हे बृहस्पति आणि इंद्रा, आमच्यासह वर्धित व्हा; तुमची सुमति (कल्याणकारी प्रेरणा) आमच्यात असो. आमच्या धिया (विचार) इष्ट व धारित होवोत, आणि आमच्या पुरंधी (बोधाची परिपूर्णता) दृढपणे ग्रहण करणाऱ्या होवोत; जे रोखतात व अडथळे आणतात त्यांच्या अराती (शत्रुता) चिरडून टाका.