Rig Veda 10.67.2: Mandala 10, Sukta 67, Mantra 2

Sukta 10.67

Rishi: Aṅgirasa/Ayāsya stream (collective seer-powers named)

Devata: Indra-associated revelation cycle; also Ṛta and Yajña as operative powers

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋतं शंसन्त ऋजु दीध्याना दिवस्पुत्रासो असुरस्य वीराः । विप्रं पदमङ्गिरसो दधाना यज्ञस्य धाम प्रथमं मनन्त ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.67.2

Transliteration

ṛtáṃ śáṃsanta ṛjú dīdhyānā divás putrā́so ásurasya vīrā́ḥ | vípraṃ padám aṅgíraso dádhānā yajñásya dhā́ma prathamáṃ mananta ||

Translation

ऋताचा घोष करीत आणि अंतरी सरळ (ऋजु) धिया प्रज्वलित करीत, दिवःपुत्र—असुराचे वीर—विप्राचे (प्रेरित ऋषीचे) पद धारण करून राहिले. अङ्गिरसांनी ऋषीचे पाऊल (पद) स्थापन करून यज्ञाचे प्रथम धाम मनन केले.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतम्: truth; cosmic order
• ऋतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक) < √ऋ (ऋ-गतौ/ऋ-क्रमणे; ‘right order, truth’)

• शंसन्त: they proclaim; they praise
• शंसन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √शंस् (स्तुतौ/आख्याने)

• ऋजु: straight; rightly
• ऋजु: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: ऋजु (प्रातिपदिक)

• दीध्याना: meditating; intent in thought
• दीध्याना: कर्तृविशेषण
• Type: Participle
• Root: √ध्यै/√ध्या (चिन्तायाम्) → दीध्य (intensive/reduplicated base)

• दिवः: of heaven
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक: ‘sky, heaven’)

• पुत्रासः: sons
• पुत्रासः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• असुरस्य: of the Asura (lord)
• असुरस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)

• वीराः: heroes
• वीराः: कर्ता (apposition to दिवः पुत्रासः)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• विप्रम्: the inspired sage; poet
• विप्रम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• पदम्: step; place; station
• पदम्: कर्म (दधानाḥ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• अङ्गिरसः: the Aṅgirases
• अङ्गिरसः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक; ऋषिगण/वंश)

• दधाना: placing; establishing; holding
• दधाना: कर्तृविशेषण
• Type: Participle
• Root: √धा (धारणे/स्थापने) → दधा- (reduplicated present base)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• धाम: abode; seat; ordinance
• धाम: कर्म
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• प्रथमम्: first; at first
• प्रथमम्: विशेषण/क्रियाविशेषण
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• मनन्त: they thought; they conceived
• मनन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मन् (अवबोधने/चिन्तायाम्)