Opening the text

Sukta 10.148
Indra
हे लघु इंद्रसूक्त सोमपिळणाऱ्यांच्या स्तुतीवर केंद्रित असून, इंद्राने सुवित ("चांगला मार्ग" व योग्य यश) आणि त्याच्या विशाल वीरशक्तीसोबत येणारा उत्साहवर्धक वाज प्रदान करावा अशी विनंती करते. कवी उपासनेला परस्पर आनंद म्हणून मांडतो: मनुष्य सोम व पोषक अर्पणांनी इंद्राला आनंदित करतात, आणि इंद्र प्रत्युत्तरादाखल त्यांचे अंतर्बळ व देहधारी जीवन टिकवून धरतो. सूक्ताचा शेवट विस्तीर्ण पृथ्वीवरून उठणाऱ्या जिवंत आवाहनाने होतो; वेगवान अश्व प्रेरित वाणीला इंद्राच्या घृत-दीप्त आसनाकडे घेऊन जातात.
Mantra 1
सुष्वाणास इन्द्र स्तुमसि त्वा ससवांसश्च तुविनृम्ण वाजम् । आ नो भर सुवितं यस्य चाकन्त्मना तना सनुयाम त्वोताः ॥
हे इंद्रा! सोम पिळून काढणारे आम्ही तुझे स्तवन करतो; आणि तो प्रवाहित करणारे आम्ही तुझ्या विशाल पुरुष-शक्तीच्या ‘वाज’ (विजय-बल) चे आवाहन करतो. आमच्याकडे सुगती व सम्यक्-सिद्धी आण; ज्यात आम्ही आपल्या अंतःसत्त्वाने आणि देहधारी प्रकृतीने—तुझ्या आधाराने—विजय मिळवू.
Mantra 2
ऋष्वस्त्वमिन्द्र शूर जातो दासीर्विशः सूर्येण सह्याः । गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु बिभृमसि प्रस्रवणे न सोमम् ॥
हे शूर इंद्रा! तू अत्यंत बलवान आहेस; ‘दासीः विशः’—सेवक शक्तींना वश करण्यासाठी तू जन्मला आहेस, सूर्याच्या साहाय्याने समर्थ. जे रहस्य गुप्तात ठेवलेले, जलांत लपलेले आहे—ते तू धारण करतोस; जसे प्रस्रवणात सोम—तसेच चेतनेच्या प्रवाहांत दडलेला आनंद.
Mantra 3
अर्यो वा गिरो अभ्यर्च विद्वानृषीणां विप्रः सुमतिं चकानः । ते स्याम ये रणयन्त सोमैरेनोत तुभ्यं रथोळ्ह भक्षैः ॥
हे आर्य (उदार) देव! विद्वान होऊन, ऋषींमध्ये ऋषि असा विप्र, सुमतीत रमण करत स्तुतीवाणी उच्चार. आम्ही असे होऊ की सोमाने तुला आनंदित करू; आणि हे रथवाही, तुला पोषण देणाऱ्या भक्ष्य-हवींनीही—जेणेकरून परस्पर आनंदाची स्थापना होईल.
Mantra 4
इमा ब्रह्मेन्द्र तुभ्यं शंसि दा नृभ्यो नृणां शूर शवः । तेभिर्भव सक्रतुर्येषु चाकन्नुत त्रायस्व गृणत उत स्तीन् ॥
हे इंद्रा! ही ब्रह्मवाणी मी तुला सांगतो—हे शूरा! मनुष्यांच्या वीरांना तुझे बळ दे. ज्यांच्यात तू प्रसन्न होतोस त्यांच्याशी एकचित्त, सक्रतु (एकसंकल्प) हो; आणि स्तुती गाणाऱ्याचे तसेच जवळ असलेल्या आश्रितांचेही रक्षण कर.
Mantra 5
श्रुधी हवमिन्द्र शूर पृथ्या उत स्तवसे वेन्यस्यार्कैः । आ यस्ते योनिं घृतवन्तमस्वारूर्मिर्न निम्नैर्द्रवयन्त वक्वाः ॥
हे शूर इंद्रा! विस्तीर्ण पृथ्वीवरून उठलेला आमचा हाक ऐक; आणि वांछित जनाच्या अर्क-स्तुतिंनी स्तुत्य हो. तुझ्या घृतवन्त (दीप्त, घृतसम) योनि—आसन—कडे, उतारांनी ढकलल्या जाणाऱ्या लाटांसारखे, वेगवान अश्व प्रेरित वाणीला वाहत नेतात.
It asks Indra to bring suvita (a good, successful course) and vāja (victorious strength and the prize of effort), so life and action prosper under his support.
Because Indra is invoked as the deity who responds powerfully to Soma; the hymn presents Soma-pressing and praise as the means to invite his presence and help.
It suggests success on two levels—through one’s inner being (tmanā) and through embodied life and practical activity (tanā)—both upheld by Indra.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.