Sukta 10

Mantra 1

ओ चित्सखायं सख्या ववृत्यां तिरः पुरू चिदर्णवं जगन्वान् । पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि क्षमि प्रतरं दीध्यानः ॥

हे सखा! सख्याच्या बळावर सखा शोधीत तो अनेक पूर/प्रवाह ओलांडून गेला. वेधा (ज्ञाता) पित्याच्या पुत्राला स्थापन करतो; पृथ्वीवर त्याला अग्रगामी प्रकाश म्हणून प्रज्वलित करीत.

Mantra 2

न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत्सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । महस्पुत्रासो असुरस्य वीरा दिवो धर्तार उर्विया परि ख्यन् ॥

तुझा सखा अशी सख्य इच्छा करीत नाही—हा एकच चिन्हभाव—जेव्हा ते विभक्त रूप धारण करते. असुराचे महाबली पुत्र, वीर, स्वर्गाचे धारक आहेत; उर्वी (विस्तीर्ण) पृथ्वीच्या चहूबाजूंनी दूरवरपर्यंत पाहतात.

Mantra 3

उशन्ति घा ते अमृतास एतदेकस्य चित्त्यजसं मर्त्यस्य । नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमा विविश्याः ॥

अमर (देव) खरोखर हेच इच्छितात—एका मर्त्याच्या बंधन/मर्यादेचा त्यागही (ते मान्य करतात). तुझे मन माझ्या मनात स्थापन कर; पती/पत्नीभावाने माझ्या देहधारी सत्तेत प्रवेश कर.

Mantra 4

न यत्पुरा चकृमा कद्ध नूनमृता वदन्तो अनृतं रपेम । गन्धर्वो अप्स्वप्या च योषा सा नो नाभिः परमं जामि तन्नौ ॥

जर आपण पूर्वी कधी काही केले असेल, तरी आता—ऋत (सत्य) बोलत असताना—अनृतात का पडावे? जलांत वसणारा गंधर्व आणि जलमयी कन्या—तीच आमची नाभी, आमचे परम ‘जामि’ (अतिनिकट नातेसंबंध); हाच आमच्यातील तो बंध आहे।

Mantra 5

गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः । नकिरस्य प्र मिनन्ति व्रतानि वेद नावस्य पृथिवी उत द्यौः ॥

गर्भातच आमचा जनक—युगलरूपाने—कोण देव होता? देव त्वष्टा, सविता, विश्वरूप. त्याच्या व्रतांचे (नियमांचे) कोणीही उल्लंघन करत नाही; त्याला पृथ्वी आणि द्यौ (आकाश) जाणतात—आम्हीही जाणतो।

Mantra 6

को अस्य वेद प्रथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह प्र वोचत् । बृहन्मित्रस्य वरुणस्य धाम कदु ब्रव आहनो वीच्या नॄन् ॥

या प्रथम दिवसाचे ज्ञान कोणाला आहे? कोणाने ते पाहिले, आणि इथे कोण ते सांगू शकेल? मित्र-वरुणांचे धाम विशाल आहे—हे ‘आहन्’ (वधकर्ता), निर्णायक वाणीने माणसांना वेगळे करण्याची गोष्ट तू कशी बोलशील?

Mantra 7

यमस्य मा यम्यं काम आगन्त्समाने योनौ सहशेय्याय । जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद्वृहेव रथ्येव चक्रा ॥

यमासाठी—त्या यम्य, जुळ्याच्या दिशेने—माझ्यावर कामना आली आहे, की आपण एकाच योनीत एकत्र शयन करावे. जशी पत्नी पतीसाठी आपले तन अर्पित करते, तशी मी माझे देहत्व समर्पीन; आणि जसा रथाच्या वाटेतील खाचेतून चाक सुटून निघते, तसा (बंधन) फोडून मोकळा हो.

Mantra 8

न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्येते देवानां स्पश इह ये चरन्ति । अन्येन मदाहनो याहि तूयं तेन वि वृह रथ्येव चक्रा ॥

इथे फिरणारे देवांचे हे ‘स्पश’ (पाळतदार) ना थांबतात, ना पापणी लवतात. हे मदाहन (मदाचा संहारक), तू त्वरेने दुसऱ्या मार्गाने जा; त्याच मार्गाने स्वतःला सोडव—जसा रथाच्या लीकातून चाक तुटून मोकळे होते.

Mantra 9

रात्रीभिरस्मा अहभिर्दशस्येत्सूर्यस्य चक्षुर्मुहुरुन्मिमीयात् । दिवा पृथिव्या मिथुना सबन्धू यमीर्यमस्य बिभृयादजामि ॥

ती त्याची रात्रांनी व दिवसांनी सेवा करो; सूर्याचे नेत्र पुन्हा पुन्हा उघडो. द्यावा-पृथिवी हे युगल—सबंधी व संयुक्त; यमी यमाला धरो—अजामि (अविधि-संग) म्हणून नव्हे, तर जुळ्या-शक्तीला गोंधळ न होता धारण करणारी म्हणून.

Mantra 10

आ घा ता गच्छानुत्तरा युगानि यत्र जामयः कृणवन्नजामि । उप बर्बृहि वृषभाय बाहुमन्यमिच्छस्व सुभगे पतिं मत् ॥

आता तू पुढील, उत्तरवर्ती युगांकडे जा—जिथे स्वजन अजात, म्हणजे समान गोत्राचा नसलेलाही, आपला करतात. वृषभासारख्या बलवानासाठी आपला बाहू उचल; हे सुभगे, माझा नव्हे—दुसरा पती शोध.

Mantra 11

किं भ्रातासद्यदनाथं भवाति किमु स्वसा यन्निॠतिर्निगच्छात् । काममूता बह्वेतद्रपामि तन्वा मे तन्वं सं पिपृग्धि ॥

भ्राता जर अनाथ होऊन बसेल तर तो काय भ्राता? आणि स्वसेवर निरृति—विनाश—येऊन पडला तर ती काय स्वसा? कामाने प्रेरित होऊन मी हे पुष्कळ बोलतो—हे तनुमती, तुझ्या तनूने माझी तनू पूर्णतेत एकरूप कर.

Mantra 12

न वा उ ते तन्वा तन्वं सं पपृच्यां पापमाहुर्यः स्वसारं निगच्छात् । अन्येन मत्प्रमुदः कल्पयस्व न ते भ्राता सुभगे वष्ट्येतत् ॥

मी तुझ्याशी तनूने तनूचा संयोग करणार नाही; जो स्वसेकडे जातो त्याला पाप म्हणतात. माझ्यापासून वेगळ्या दुसऱ्याने तुझा प्रमुद—आनंद—रच; हे सुभगे, तुझा भ्राता हे इच्छित नाही.

Mantra 13

बतो बतासि यम नैव ते मनो हृदयं चाविदाम । अन्या किल त्वां कक्ष्येव युक्तं परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम् ॥

हाय, हाय, हे यमा! खरेच मी तुझे मन आणि हृदय ओळखू शकले नाही. दुसरीच तुला परि-आलिंगन करते—जशी जुव्यात जुंपलेल्या जनावराला पट्टा; जशी वृक्षाला बिलगणारी वेल.

Mantra 14

अन्यमू षु त्वं यम्यन्य उ त्वां परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम् । तस्य वा त्वं मन इच्छा स वा तवाधा कृणुष्व संविदं सुभद्राम् ॥

हे यमी, तू दुसऱ्यालाच शोध; दुसराच तुला परि-आलिंगन करो—जशी वेल वृक्षाला. त्याच्यासाठी मनाने इच्छा कर; आणि तोही तुझ्यासाठी—मग तुम्ही दोघे शुभ, सौभाग्यदायी ‘सं-विद्’ (समज/समन्वय) घडवून आणा.