Sukta 180

Mantra 1

युवो रजांसि सुयमासो अश्वा रथो यद्वां पर्यर्णांसि दीयत् । हिरण्यया वां पवयः प्रुषायन्मध्वः पिबन्ता उषसः सचेथे ॥

जेव्हा तुमचा रथ वाहत्या प्रवाहांभोवती फिरतो, तेव्हा तुमचे सुयम (सुसंयत) अश्व लोकांना पार करतात. तुमच्या चाकांच्या पव्या सुवर्णमय आहेत, त्या तेज उधळतात; मधु पित, तुम्ही दोघे उषेसह संगती करता.

Mantra 2

युवमत्यस्याव नक्षथो यद्विपत्मनो नर्यस्य प्रयज्योः । स्वसा यद्वां विश्वगूर्ती भराति वाजायेट्टे मधुपाविषे च ॥

विपत्मन् (अतिवेगवान), नर्य (वीर) असा अत्या अर्पणास निघाला तेव्हा तुम्ही दोघांनी त्याचे रक्षण केले. तुमची भगिनी विश्वगूर्ती आहुती घेऊन येते तेव्हा, बल-समृद्धी व वृद्धीसाठी ती तुम्हाला आवाहन करते—हे मधुपायी (मधु-पान करणारे)!

Mantra 3

युवं पय उस्रियायामधत्तं पक्वमामायामव पूर्व्यं गोः । अन्तर्यद्वनिनो वामृतप्सू ह्वारो न शुचिर्यजते हविष्मान् ॥

तुम्ही दोघांनी उष्रिया (दीप्त/प्रभामयी साधिका)मध्ये पोषक रस (पयः) स्थापित केला; आणि गोः—त्या प्राचीन प्रकाश-गायीला—कच्च्या, अपरिपक्व अवस्थेतून पक्वतेकडे आणले. जेव्हा अंतःस्थ इच्छाशक्ती ऋताच्या प्रवाहांत धारण होते, तेव्हा शुचि जन—उजळ प्रज्वालकासारखा—अंतर्मनातूनच हवि अर्पितो.

Mantra 4

युवं ह घर्मं मधुमन्तमत्रयेऽपो न क्षोदोऽवृणीतमेषे । तद्वां नरावश्विना पश्वइष्टी रथ्येव चक्रा प्रति यन्ति मध्वः ॥

तुम्ही दोघांनी अत्रीसाठी मधुमय घर्म (उष्ण पेय/अर्घ्य) निवडला, जसे पाणी आपल्या प्रवाहाचा वेग निवडते. म्हणून, हे नरांनो, हे अश्विनौ, वाढ इच्छिणाऱ्या हव्या मधुरतेसह तुमच्याकडे परत येतात—जशा रथमार्गावर चाकं परत येतात.

Mantra 5

आ वां दानाय ववृतीय दस्रा गोरोहेण तौग्र्यो न जिव्रिः । अपः क्षोणी सचते माहिना वां जूर्णो वामक्षुरंहसो यजत्रा ॥

हे दस्रौ, तुमच्या दानाकडे मी वळतो—प्रकाशाच्या उन्नतीने आकृष्ट होऊन, वेगवान तौग्र्यासारखा. जल आणि विस्तीर्ण पृथ्वी तुमच्या महिमेसह जोडले जातात; तुमच्यामुळे दाब-बल संकटाविरुद्ध तीक्ष्ण होते, हे यजत्रौ (यज्ञार्ह).

Mantra 6

नि यद्युवेथे नियुतः सुदानू उप स्वधाभिः सृजथः पुरंधिम् । प्रेषद्वेषद्वातो न सूरिरा महे ददे सुव्रतो न वाजम् ॥

हे सुदानू (उत्तम दान देणारे) अश्विनौ! जेव्हा तुम्ही तुमचे नियुत् (रथ-युग) जोडता, तेव्हा स्वधाशक्तींनी तुम्ही पुरंधि—समृद्धीची परिपूर्णता—उघडून देता. जसा वारा ढकलतो व प्रेरित करतो, तसा सूर्यवत् सूरी (प्रकाशमान दाता) महान हेतूसाठी दान करतो आणि सुव्रत—सत्कर्म-नियम—याने वाज (बल/विजय) याची पूर्णता स्थापन करतो.

Mantra 7

वयं चिद्धि वां जरितारः सत्या विपन्यामहे वि पणिर्हितावान् । अधा चिद्धि ष्माश्विनावनिन्द्या पाथो हि ष्मा वृषणावन्तिदेवम् ॥

हे अश्विनौ, आम्हीही तुमचे सत्य जरीतार (स्तुतिकर्ते) आहोत; प्रेरित वाणीने तुमचे वर्णन करावे अशी आमची इच्छा आहे, जरी पणि (लाभ-व्यापारी) निधी लपवितो. तरीही, हे अनिंद्य अश्विनौ, तुम्हीच पथ आहात; कारण तुम्ही दोघे वृषण (पराक्रमी) देव-सान्निध्याकडे नेणारे आहात.

Mantra 8

युवां चिद्धि ष्माश्विनावनु द्यून्विरुद्रस्य प्रस्रवणस्य सातौ । अगस्त्यो नरां नृषु प्रशस्तः काराधुनीव चितयत्सहस्रैः ॥

हे अश्विनौ! दिवसेंदिवस त्या प्रबल-प्रस्रवण (बलाने वाहणाऱ्या धारे)च्या प्राप्तीत तुम्हा दोघांचा अनुगमन केला जातो. नरांमध्ये प्रशस्त अगस्त्याप्रमाणे, (स्तुतिकर्ता) सहस्र प्रवाहांनी निनादणाऱ्या वाहिनीसारखा अंतःश्रवण व विवेक जागृत करतो.

Mantra 9

प्र यद्वहेथे महिना रथस्य प्र स्यन्द्रा याथो मनुषो न होता । धत्तं सूरिभ्य उत वा स्वश्व्यं नासत्या रयिषाचः स्याम ॥

जेव्हा तुम्ही आपल्या रथाच्या महिमेने पुढे धावता आणि मनुष्य-होता प्रमाणे वेगाने गमन करता, तेव्हा तेजस्वी सूरी-नेत्यांसाठी—आणि आमच्यासाठीही—योग्य अश्व-बल, ऊर्जाशक्ती धारण करून द्या. हे नासत्यौ, आम्ही रयिषा—आध्यात्मिक समृद्धी—तिच्याशी चिकटून राहणारे होवो.

Mantra 10

तं वां रथं वयमद्या हुवेम स्तोमैरश्विना सुविताय नव्यम् । अरिष्टनेमिं परि द्यामियानं विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

हे अश्विनौ, तुमच्या त्या रथाला आम्ही आज स्तोत्रांनी हाक देतो—नवीन आणि विस्तारत जाणाऱ्या सुवित (शुभ-मार्ग)ासाठी. अरिष्ट-नेमि (अखंड चक्र) असलेला, द्यौच्या परिघाभोवती चालणारा—त्यात आम्ही प्रेरणा, विजयदायी उघडण, आणि तुमच्या कृपेचा शीघ्र-दानी प्रवाह जाणू/लाभू दे.