Adhyaya 112: Praise and Procedure of Donating the Two-Faced Kapilā Cow and the Golden Pot (Hema-kumbha)

Verse 1

अथोभयतोमुखीगोदानहेमकुम्भदानपुराणप्रशंसाः ॥ होतोवाच ॥ अतः परं महाराज शृणूभयमुखीं ततः ॥ विधानं तद्वरारोहे धरण्या कथितं पुरा ॥

ഇപ്പോൾ പുരാണത്തിൽ ‘ഉഭയതോമുഖീ’ എന്ന ദാനം, ഗോദാനം, സ്വർണ്ണകുംഭദാനം എന്നിവയുടെ പ്രശംസ വരുന്നു. ഹോതാ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാരാജാ, ഇനി ഉഭയമുഖീ (വിധി/വ്രതം) ശ്രവിക്കൂ; ഹേ സുന്ദരനിതംബിനീ, അതിന്റെ വിധാനം മുൻപ് ധരണി (ഭൂമി) പറഞ്ഞിരുന്നു.

Verse 2

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि तव पुण्यफलम् महत् ॥ धरण्युवाच ॥ या त्वया कपिला प्रोक्ता पूर्वमुत्पादिता प्रभो

ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്കത് മഹത്തായ പുണ്യഫലം വിശദീകരിക്കാം. ധരണി പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രഭോ, നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞും ഉത്പാദിപ്പിച്ചും ആ കപിലാ (പശു)—

Verse 3

होमधेनुः सदा पुण्या सा ज्ञेया कपिलक्षणा ॥ कियत्‍यः कपिलाः प्रोक्ताः स्वयमेव स्वयम्भुवा

ഹോമധേനു സദാ പുണ്യദായിനിയാണ്; അവളെ കപിലാ-ലക്ഷണയുക്തയായി അറിയണം. സ്വയംഭൂ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ എത്ര കപിലകളെ പ്രസ്താവിച്ചു?

Verse 4

प्रसूयमाना दानेन किं पुण्यं स्याच्च माधव ॥ एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण जगद्गुरो

ദാനമായി നൽകുമ്പോൾ അതിൽ നിന്ന് ഏതു പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു, ഹേ മാധവ? ഹേ ജഗദ്ഗുരോ, ഇത് ഞാൻ വിശദമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ शृणुष्व देवि तत्त्वेन पवित्रं पापनाशनम् ॥ यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ദേവീ, സത്യതത്ത്വത്തോടെ ഈ പവിത്രവും പാപനാശകവുമായ വിവരണം കേൾക്കുക. ഇത് കേട്ടാൽ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും; സംശയമില്ല.

Verse 6

कपिला ह्यग्निहोत्रार्थे यज्ञार्थे च वरानने ॥ उद्धृत्य सर्वतेजोभिर्ब्रह्मणा निर्मिता पुरा

ഹേ വരാനനേ, അഗ്നിഹോത്രത്തിനും യജ്ഞത്തിനുമായി പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവ് സർവ്വതേജസ്സുകളും സമാഹരിച്ചു കപിലാ ഗാവിനെ നിർമ്മിച്ചു.

Verse 7

पवित्राणां पवित्रं च मङ्गलानां च मङ्गलम् ॥ पुण्यानां परमं पुण्यं कपिला च वसुन्धरे

ഹേ വസുന്ധരേ, പവിത്രങ്ങളിൽ അവൾ പരമപവിത്രം, മംഗളങ്ങളിൽ പരമമംഗളം; പുണ്യങ്ങളിൽ പരമോന്നത പുണ്യം—കപിലാ ഗാവാണ്.

Verse 8

तपसस्तप एवाग्र्यं व्रतानां व्रतमुत्तमम् ॥ दानानामुत्तमं दानं निधीनां ह्येतदक्षयम्

തപസ്സുകളിൽ ഇതാണ് അഗ്രതപസ്; വ്രതങ്ങളിൽ ഇതാണ് ഉത്തമവ്രതം; ദാനങ്ങളിൽ ഇതാണ് ശ്രേഷ്ഠദാനം—നിധികളിൽ ഇത് സത്യമായും അക്ഷയം.

Verse 9

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गुह्यान्यायतनानि च ॥ पवित्राणि च पुण्यानि सर्वलोकेषु सुन्दरि

ഹേ സുന്ദരി! ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, രഹസ്യമായ ആയതനങ്ങളും, പവിത്രവും പുണ്യകരവുമായ സ്ഥാനങ്ങളും—സകല ലോകങ്ങളിലും ശുദ്ധികരവും പുണ്യപ്രദവുമായവ—

Verse 10

त्रिः सदावर्तनं कृत्वा पापं वर्षकृतं च यत् ॥ नश्यते तत्क्षणादेव वायुना पांसवो यथा

സദാവർത്തനം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ചെയ്താൽ, ഒരു വർഷം മുഴുവൻ സമ്പാദിച്ച പാപം ഏതായാലും ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു—കാറ്റിൽ പൊടി പറന്നുപോകുന്നതുപോലെ.

Verse 11

जुह्वते ह्यग्निहोत्राणि मन्त्रैश्च विविधैः सदा ॥ पूजयन्नतिथींश्चैव परां भक्तिमुपागताः

അവർ നിത്യം വിവിധ മന്ത്രങ്ങളാൽ അഗ്നിഹോത്രഹോമം അർപ്പിക്കുന്നു; അതിഥികളെയും പൂജിച്ച് സൽക്കരിക്കുന്നു—പരമഭക്തിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നവരായി.

Verse 12

ते यान्त्यादित्यवर्णैश्च विमानैर्द्विजसत्तमाः ॥ सूर्य मण्डलमध्यात्तु ब्रह्मणा निर्मिता पुरा ॥

ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ആദിത്യവർണ്ണമുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ ഗമിക്കുന്നു—സൂര്യമണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ബ്രഹ്മാവ് പുരാതനകാലത്ത് നിർമ്മിച്ചതായവ.

Verse 13

कपिला या पिङ्गलाक्षी सूर्यसौख्यप्रदायिनी ॥ सिद्धिबुद्धिप्रदा धेनुः कपिलानन्तरूपिणी ॥

പിംഗലനേത്രങ്ങളുള്ള ആ കപിലാ പശു സൂര്യസംബന്ധമായ സുഖം നൽകുന്നവളെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അവൾ സിദ്ധിയും ബുദ്ധിയും ദാനം ചെയ്യുന്ന ധേനു—അനന്തരൂപിണിയായ കപിലാ.

Verse 14

पूर्वोक्ता यास्तु कपिलाः सर्वलक्षणलक्षिताः ॥ सर्वा ह्येता महाभागास्तारयन्ति न संशयः ॥

മുമ്പ് വിവരണപ്പെട്ട, എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളാലും ലക്ഷിതമായ കപിലാ പശുക്കൾ—അവയെല്ലാം മഹാഭാഗ്യവതികളാണ്; അവ (ദാതാവിനെ) കടത്തിവിടുന്നു, സംശയമില്ല.

Verse 15

संगमेषु प्रशस्ताश्च सर्वपापविनाशनाः ॥ अग्निपुच्छा अग्निमुखी अग्निलोमानलप्रभा ॥

അവ സംഗമങ്ങളിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; സർവപാപവിനാശിനികളായെന്നും വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു. അവ ‘അഗ്നിപുച്ഛാ’, ‘അഗ്നിമുഖീ’, ‘അഗ്നിലോമാ’ എന്നും ജ്വാലപോലെ ദീപ്തിയുള്ളവയെന്നും പറയുന്നു.

Verse 16

तथाग्नायी तथा देवी सुवर्णाख्या प्रवर्तते ॥ गृहीत्वा कपिलां शूद्रात्कामतः सदृशः पिबेत् ॥

അതുപോലെ അവൾ ‘അഗ്നായീ’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ ‘സുവർണാ’ എന്ന ദേവിയെയും പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ശൂദ്രനിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹവശാൽ കപിലാ പശുവിനെ സ്വീകരിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ അവനോടു സമാനനായി മാറി അതിന്റെ ഫലം (ദോഷഫലം) അനുഭവിക്കും.

Verse 17

पतितैः स हि विज्ञेयश्चाण्डालसदृशोऽधमः ॥ तस्मान्न प्रतिगृह्णीयाच्छ्रूद्राद्विप्रः प्रतिग्रहम् ॥

അവനെ പതിതനെന്നു അറിയണം—അധമൻ, ചാണ്ഡാലനോടു സമാനൻ. അതിനാൽ വിപ്രൻ ശൂദ്രനിൽ നിന്ന് പ്രതിഗ്രഹം (ദാനം സ്വീകരിക്കൽ) ചെയ്യരുത്.

Verse 18

दूरात्ते परिहर्त्तव्याः श्वभिस्तुल्या इवाध्वरे ॥ पर्वकाले हि सर्वे वै वर्जिताः पितृदैवतैः ॥

യജ്ഞാദി കര്‍മ്മങ്ങളില്‍ അവരെ ദൂരത്തില്‍നിന്നുതന്നെ ഒഴിവാക്കണം, നായകളോടു തുല്യരെന്നപോലെ; കാരണം പര്‍വ്വകാലത്തില്‍ അവർ എല്ലാവരും പിതൃ-ദേവബന്ധമായ വിധികളില്‍ വര്‍ജിതരാകുന്നു.

Verse 19

असंभाष्याः प्रतिग्राह्या शूद्रास्ते पापकर्मणः ॥ पिबन्ति यावत्कपिलां तावत्तेषां पितामहः ॥

പാപകര്‍മ്മം ചെയ്യുന്ന ആ ശൂദ്രര്‍ സംഭാഷണയോഗ്യരല്ല, ദാനം സ്വീകരിക്കുവാനും യോഗ്യരല്ല. അവർ കപിലാ പശുവിനെ ‘പാനം’ (അഥവാ ഭോഗം/അധികാരം) ചെയ്യുന്നത്രകാലം അവരുടെ പിതാമഹനിൽ അതിന്റെ ബാധ നിലനിൽക്കും.

Verse 20

उपजीवन्ति ये शूद्रास्तेषां गतिमतः शृणु ॥ कपिलाजीविनः शूद्राः क्रूरा गच्छन्ति रौरवम् ॥

ഇത്തരത്തിലുള്ള ഉപജീവനമാർഗ്ഗം സ്വീകരിക്കുന്ന ശൂദ്രരുടെ ഗതി കേൾക്കുക. കപിലാ പശുക്കളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന—ഇവിടെ ക്രൂരരെന്ന് പറയപ്പെട്ട—ശൂദ്രർ റൗരവ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

Verse 21

रौरवे तु महारौद्रे वर्षकोटिशतं धरे ॥ ततो विमुक्ताः कालेन शुनो योनिं व्रजन्ति हि ॥

മഹാഭീകരമായ റൗരവത്തിൽ അവർ നൂറുകോടി വർഷം നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെ നിന്ന് കാലക്രമത്തിൽ വിമുക്തരായി അവർ നായയുടെ യോണിയിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു.

Verse 22

शुनो योन्या विमुक्तास्तु विष्ठाभुक्कृमयस्ततः ॥ विष्ठास्थानेषु पापिष्ठः सुदुर्गन्धिषु नित्यशः ॥

നായയുടെ യോണിയിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായ ശേഷം അവർ മലഭോജി കൃമികളായി മാറുന്നു. അതിപാപികൾ നിത്യവും മലസ്ഥലങ്ങളിൽ, അത്യന്തം ദുർഗന്ധമുള്ള ഇടങ്ങളിൽ, തുടർച്ചയായി കഴിയുന്നു.

Verse 23

भूयोभूयो जायमानस्तथोत्तारं न विन्दति ॥ ब्राह्मणश्चैव यो विद्वान्कुर्यात्तेषां प्रतिग्रहम् ॥

അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചാലും മോക്ഷം കണ്ടെത്തുന്നില്ല; അത്തരക്കാരിൽ നിന്ന് ദാനം സ്വീകരിക്കുന്ന പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണനും നിന്ദയ്ക്ക് പാത്രനാകുന്നു।

Verse 24

ततः प्रभृत्यमेध्यान्तः पितरस्तस्य शेरते ॥ न तं विप्रं तु सम्भाषेन्न चैवैकासनं विशेत् ॥

അതിനുശേഷം അവന്റെ പിതൃകൾ അശൗചത്തിനിടയിൽ കിടക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു; ആ ബ്രാഹ്മണനോട് സംസാരിക്കരുത്, അവനോടൊപ്പം ഒരേ ആസനത്തിൽ ഇരിക്കരുത്।

Verse 25

स नित्यं वर्जनीयो हि दूरात्तु ब्राह्मणैर्धरे ॥ यस्तेन सह सम्भाषेत्तथा चैकाासनं व्रजेत् ॥

അവൻ നിത്യം ഒഴിവാക്കപ്പെടേണ്ടവൻ; ഭൂമിയിലെ ബ്രാഹ്മണർ അവനെ ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ വിട്ടുനിൽക്കണം; അവനോട് സംസാരിക്കുകയും ഒരേ ആസനത്തിൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനും ദോഷത്തിൽ പങ്കാളിയാകും।

Verse 26

प्राजापत्यं चरेत्कृच्छ्रं तेन शुष्यति स द्विजः ॥ एकस्य गोप्रदानस्य सहस्रांशेन पूर्यते ॥

അവൻ പ്രാജാപത്യ കൃച്ഛ്ര പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം; അതിനാൽ ആ ദ്വിജൻ ‘ശുഷ്യതി’—അർത്ഥം ദോഷം ക്ഷയിച്ച് ശുദ്ധിയാകുന്നു; എങ്കിലും ഒരു ഗോപ്രദാനത്തിന്റെ ആയിരത്തിൽ ഒരു ഭാഗം കൊണ്ടും അത് പൂർണമാകുന്നു।

Verse 27

किमन्यैर्बहुभिर्दानैः कोटिसंख्यानविस्तरैः ॥ श्रोत्रियाय दरिद्राय सुवृत्तायाहिताग्नये ॥

കോടികളുടെ എണ്ണത്തിൽ വ്യാപിക്കുന്ന അനേകം മറ്റു ദാനങ്ങൾ എന്തിന്, ദരിദ്രനും സദ്വൃത്തനും വേദജ്ഞനായ ശ്രോത്രിയനും ആഹിതാഗ്നിയുമായവന് ദാനം നല്കുമ്പോൾ?

Verse 28

आसन्नप्रसवां धेनुं दानार्थं प्रतिपालयेत ॥ कपिलार्द्धप्रसूता वै दातव्या च द्विजन्मने ॥

ദാനാർത്ഥം പ്രസവസമീപമായ ധേനുവിനെ യഥാവിധി പരിപാലിച്ചു സംരക്ഷിക്കണം. കൂടാതെ അടുത്തിടെ പ്രസവിച്ച കപിലാ ധേനുവിനെ ദ്വിജനു ദാനമായി നൽകണം.

Verse 29

धेन्वा यावन्ति रोमाणि सवत्साया वसुन्धरे ॥ तावत्यो वर्षकोट्यस्तु ब्रह्मवादिभिरर्चिताः ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! കിടാവോടുകൂടിയ ധേനുവിൽ എത്ര രോമങ്ങളുണ്ടോ, അത്ര കോടി വർഷങ്ങൾ ദാതാക്കൾ ബ്രഹ്മവാദികളാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 30

वसन्ति ब्रह्मलोके वै ये नित्यं कपिलाप्रदाः ॥ सुवर्णशृङ्गीं यः कृत्वा रौप्ययुक्तखुरां तथा ॥

നിത്യമായി കപിലാ ഗാവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ തീർച്ചയായും ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു. കൂടാതെ ആരെങ്കിലും (ആ ഗാവിനെ) സ്വർണ്ണശൃംഗങ്ങളോടെയും വെള്ളി ഘടിപ്പിച്ച കുളമ്പുകളോടെയും ഒരുക്കി…

Verse 31

ब्राह्मणस्य करे दत्त्वा सुवर्णं रौप्यमेव च ॥ कपिलायास्तदा पुच्छं ब्राह्मणस्य करे न्यसेत् ॥

ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈയിൽ സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും നൽകി, തുടർന്ന് കപിലാ ഗാവിന്റെ വാൽ ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈയിൽ വെക്കണം—ഇതാണ് ദാനഹസ്താന്തരണവിധി.

Verse 32

उदकं च करे दत्त्वा वाचयेच्छुद्धया गिरा ॥ ससमुद्रवना तेन सशैलवनकानना

കൈയിൽ ജലം നൽകി ശുദ്ധമായ വാണിയാൽ (മന്ത്രം/വാക്യം) ചൊല്ലിക്കൊടുക്കണം. ആ ദാനത്താൽ സമുദ്രങ്ങളും വനങ്ങളും, പർവതങ്ങളും ഉപവനങ്ങളും കാനനങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട ഭൂമി (സമർപ്പിതമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു).

Verse 33

रत्नपूर्णा भवेद्दत्ता पृथिवी नात्र संशयः ॥ पृथिवीदानतुल्येन दानेनैतेन वै नरः

രത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഭൂമി ദാനം ചെയ്തതുപോലെ തന്നെയെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഭൂദാനത്തോട് തുല്യമായ ഈ ദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 34

नन्दितो याति पितृभिर्विष्ण्वाख्यं परमं पदम् ॥ ब्रह्मस्वहारी गोघ्नो वा भ्रूणहा पापदेहकः

പിതൃകളോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ ‘വിഷ്ണു’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന പരമപദത്തിലേക്ക് അവൻ പോകുന്നു. ബ്രാഹ്മണസ്വം അപഹരിച്ചവൻ, ഗോഹന്തകൻ, അല്ലെങ്കിൽ ഭ്രൂണഹന്തകൻ—പാപദേഹധാരിയും (ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്നു).

Verse 35

महापातकयुक्तोऽपि वञ्चको ब्रह्मदूषकः ॥ निन्दको ब्राह्मणानां च तथा कर्मावदूषकः

മഹാപാതകങ്ങളാൽ യുക്തനായാലും—വഞ്ചകൻ, ബ്രഹ്മവിദ്യ/വേദത്തെ ദൂഷിക്കുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണരെ നിന്ദിക്കുന്നവൻ, കൂടാതെ കർമ്മകാണ്ഡത്തെ അവമതിക്കുന്നവനും (ഇവിടെ ഉൾപ്പെടുന്നു).

Verse 36

महापातकयुक्तोऽपि गवां दानेन शुध्यति ॥ यश्चोभयमुखीं दद्यात्रभूतकनकान्विताम्

മഹാപാതകങ്ങളാൽ യുക്തനായവനും ഗോദാനത്താൽ ശുദ്ധനാകുന്നു. ‘ഉഭയമുഖീ’ (ദ്വിചിഹ്നിത) പശുവിനെ ധാരാളം സ്വർണ്ണത്തോടുകൂടി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ (പ്രസ്തുത ഫലം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 37

तद्दिनं पायसाहारं पयसा वापि वा भवेत् ॥ सुवर्णस्य सहस्रेण तदर्धेनापि भामिनि

അന്നേദിവസം ആഹാരം പായസം (ക്ഷീരാന്നം) ആകാം, അല്ലെങ്കിൽ പാൽ മാത്രം ആകാം. ഹേ ഭാമിനി, ആയിരം സ്വർണ്ണത്താൽ—അഥവാ അതിന്റെ പകുതിയാലും—(വിധി സിദ്ധമാകുന്നു).

Verse 38

इमां गृह्णोभयमुखीमुभयत्र शमोऽस्तु वै ॥ ददे वंशविवृद्ध्यर्थं सदा स्वस्तिकरी भव

ദാതാവ് പറയുന്നു—ഈ ഉഭയമുഖീ ധേനുവിനെ സ്വീകരിക്കൂ; ഇഹപരലോകങ്ങളിൽ നിശ്ചയമായും ശമം (ശാന്തി) ഉണ്ടാകട്ടെ. വംശവർദ്ധനയ്ക്കായി ഞാൻ ദാനം ചെയ്യുന്നു; നീ സദാ സ്വസ്തികരിണി (മംഗളകാരിണി) ആയിരിക്കൂ.

Verse 39

प्रतिगृह्णामि त्वां धेनो कुटुम्बार्थे विशेषतः ॥ शुभं भवतु मे नित्यं देवधात्रि नमोऽस्तु ते

ഗ്രഹീതാവ് പറയുന്നു—ഹേ ധേനുവേ, കുടുംബപോഷണാർത്ഥം പ്രത്യേകമായി ഞാൻ നിന്നെ സ്വീകരിക്കുന്നു. എനിക്ക് നിത്യവും ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ; ഹേ ദേവധാത്രി, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 40

मे नित्यं स्वस्ति भवतु रुद्राङ्गेति नमोनमः ॥ ॐ द्योस्त्वा ददातु पृथिवी त्वा प्रति गृह्णतु

എനിക്ക് നിത്യവും സ്വസ്തി ഉണ്ടാകട്ടെ; ‘രുദ്രാംഗ’ എന്നു നമോ നമഃ. ഓം: ദ്യൗഃ (സ്വർഗ്ഗം) നിന്നെ ദാനം ചെയ്യട്ടെ; പൃഥിവി നിന്നെ സ്വീകരിക്കട്ടെ.

Verse 41

क इदं कस्मा अदादिति जपित्वा वै वसुन्धरे ॥ विसृज्य ब्राह्मणं देवि तां धेनुं तद्गृहं नयेत

ഹേ വസുന്ധരേ, ‘ഇത് ആരാണ് ആര്ക്ക് നൽകിയതു?’ എന്നു ജപിച്ച്, ഹേ ദേവീ, ബ്രാഹ്മണനെ ആദരത്തോടെ വിടവാങ്ങിച്ച്, ആ ധേനുവിനെ തന്റെ വീട്ടിലേക്കു നയിക്കണം.

Verse 42

एवं प्रसूयमानां यो गां ददाति वसुंधरे ॥ पृथिवी तेन दत्ता स्यात्सप्तद्वीपा न संशयः ॥

ഹേ വസുന്ധരേ, പ്രസവസമയത്ത് ഇങ്ങനെ ഒരു പശുവിനെ ആരെങ്കിലും ദാനം ചെയ്താൽ, അവൻ സപ്തദ്വീപങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമിയേ തന്നെ ദാനം ചെയ്തവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 43

वदन्ति तां चन्द्रसमानवक्त्रां प्रतप्तजाम्बूनदतुल्यवर्णाम् ॥ महासितत्त्वां तनुवृत्तमध्यां सेवन्त्यजस्रं कुलिता हि देवाः ॥

അവളെ ചന്ദ്രസമാനമുഖമുള്ളവളായി, ശുദ്ധ ജാംബൂനദ-സ്വർണ്ണസമാന വർണ്ണമുള്ളവളായി, മഹാശുഭതത്ത്വസമ്പന്നയായി, സുന്ദരമായി രൂപപ്പെട്ട സ്ലിം നടുവുള്ളവളായി അവർ വർണ്ണിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ തീർച്ചയായും അവളെ നിരന്തരം സേവിക്കുന്നു.

Verse 44

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कल्पं छेदं समाहितः ॥ जितेन्द्रियः शुचिर्भूत्वा पठेद्भक्त्या समन्वितः ॥

ഒരു മനുഷ്യൻ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, സമാഹിതചിത്തനായി, ഇന്ദ്രിയനിയമനത്തോടെ ശുചിയായി, ഭക്തിയോടും ദൃഢസങ്കൽപ്പത്തോടും കൂടി ഇതു പാരായണം ചെയ്യണം.

Verse 45

श्राद्धकाले पठेद्यस्तु इदं पावनमुत्तमम् ॥ तस्याऽन्नं संस्कृतं तद्धि पितरोऽश्नन्ति धीमतः ॥

ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ആരെങ്കിലും ഈ ഉത്തമ പാവനം പാരായണം ചെയ്താൽ, ആ ബുദ്ധിമാന്റെ സംസ്കൃതമായ അന്നം പിതൃക്കൾ (എന്നപോലെ) ആസ്വദിക്കുന്നു.

Verse 46

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं तद्गतेनान्तरात्मना ॥ संवत्सरकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥

ആരായാലും നിത്യം ഇത് ശ്രവണം ചെയ്യുകയും അന്തരാത്മാവ് അതിൽ ലീനമാകുകയും ചെയ്താൽ—ഒരു വർഷം സമ്പാദിച്ച പാപം അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു.

Verse 47

होतोवाच ॥ इदं रहस्यं राजेन्द्र वराहेण पुरातनम् ॥ धरण्यै कथितं राजन् धेनुमाहात्म्यमुत्तमम् ॥

ഹോതൃ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ഈ പുരാതന രഹസ്യം, ധേനുമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ ഈ ഉത്തമ വിവരണം, വരാഹൻ ധരണിയോട് (ഭൂമിയോട്) ഉപദേശിച്ചതാണ്, ഹേ രാജാ.

Verse 48

मया ते कथितं सर्वं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ द्वादश्यां माघमासस्य शुक्लायां तिलधेनुदः ॥

സകലപാപനാശകമായ എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ദ്വാദശിയിൽ തിലധേനു ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 49

सर्वकामसमृद्धार्थो वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ द्वादश्यां श्रावणे मासि शुक्लायां राजसत्तम ॥

സകല ആഗ്രഹങ്ങളും സഫലമാക്കി ഒരാൾ വൈഷ്ണവ പദം പ്രാപിക്കാം. ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ, ശ്രാവണമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ദ്വാദശിയിൽ—

Verse 50

धेनूनां फलमुद्दिश्य सर्वकामप्रदं नृणाम् ॥ अथवा पीड्यसेऽत्यन्तं क्षुधया पार्थिवोत्तम ॥

ധേനുദാനത്തിന്റെ ഫലം ഉദ്ദേശിച്ച്—അത് മനുഷ്യർക്കു സകലകാമപ്രദം—അല്ലെങ്കിൽ ഹേ രാജോത്തമാ, നീ വിശപ്പാൽ അത്യന്തം പീഡിതനായാൽ—

Verse 51

इदानीं कार्त्तिकी चेयं वर्त्तते च नराधिप ॥ ब्रह्माण्डं सर्वसम्पन्नं भूतरत्नौषधैर्युतम् ॥

ഹേ നരാധിപാ, ഇപ്പോൾ കാർത്തികീ (വ്രതകാലം) നിലനിൽക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാണ്ഡം സർവസമ്പന്നമായി ഭൂതങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾ, ഔഷധികൾ എന്നിവയാൽ യുക്തമാണ്.

Verse 52

देवदानवयक्षैस्तु युक्तमेतत्सदा विभो ॥ एतद्धेममयं कृत्वा सर्वबीजरसान्वितम्

ഹേ വിഭോ, ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ എന്നിവരിൽ ഇത് എപ്പോഴും യുക്തമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു: ഇതിനെ സ്വർണമയമാക്കി, സകല ബീജരസതത്ത്വങ്ങളാൽ യുക്തമായി (അർപ്പിക്കണം).

Verse 53

पुरोहिताय गुरवे दद्याद्भक्तिसमन्वितः ॥ ब्रह्माण्डोदरवर्तीनि यानि भूतानि पार्थिव

ഭക്തിയോടെ അതു പുരോഹിതനും ഗുരുവിനും ദാനം ചെയ്യണം. ഹേ രാജാവേ, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഏതു ഭൂതജാതങ്ങളും—

Verse 54

तानि दत्तानि तेन स्युः समासात्कथितं तव ॥ यो यज्ञे यजते राजन् सहस्रशतदक्षिणैः

ആ ദാനത്താൽ അവയെല്ലാം ദത്തമായതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ഇത് നിനക്കു സംക്ഷേപമായി പറഞ്ഞു. ഹേ രാജാവേ, യജ്ഞത്തിൽ ലക്ഷദക്ഷിണകളോടെ യജിക്കുന്നവൻ—

Verse 55

सैकदेशो यजेत्तस्य ब्रह्माण्डस्य विशेषतः ॥ यः पुनः सकलं छेदं ब्रह्माण्डं यजते नरः

അത് പ്രത്യേകമായി ആ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമേ ആരാധിച്ചതായി വരൂ. എന്നാൽ ആരോ വീണ്ടും എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളോടും കൂടിയ സമ്പൂർണ്ണ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെ യജിക്കുന്നുവോ—

Verse 56

तेन चेष्टं हुतं दत्तं पठितं कीर्त्तितं भवेत् ॥ एवं श्रुत्वा ततो राजा हेमकुम्भप्रकल्पितम्

അതുകൊണ്ട് ചെയ്തതും, ഹുതമായതും, ദത്തമായതും, പാരായണം ചെയ്തതും, കീർത്തിച്ചതും—എല്ലാം സഫലമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ കേട്ട രാജാവ് സ്വർണ്ണകുംഭരൂപത്തിൽ ബ്രഹ്മാണ്ഡം ഒരുക്കിച്ചു—

Verse 57

ब्रह्माण्डमृषये प्रादात्सविधानं च तत्क्षणात् ॥ सर्वकामैः सुसंवीतो ययौ स्वर्गं नराधिपः

അവൻ ഉടൻ തന്നെ വിധിപൂർവം ആ ബ്രഹ്മാണ്ഡം ഒരു ഋഷിക്കു ദാനം ചെയ്തു. സർവകാമങ്ങളും സഫലമായി ആ നരാധിപൻ സ്വർഗത്തിലേക്കു പോയി.

Verse 58

तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र तद्दत्त्वा तु सुखी भव ॥ एवमुक्तो वसिष्ठेन सोऽप्येवमकरोन्नृपः

അതുകൊണ്ട് ഹേ രാജേന്ദ്രാ, നീയും അത് ദാനം ചെയ്ത് സുഖവാനാകുക. വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ രാജാവും അതുപോലെ ചെയ്തു.

Verse 59

जगाम परमां सिद्धिं यत्र गत्वा न शोचति ॥ श्रीवराह उवाच ॥ इयं ते कथिता देवि संहिता सर्वकामिका

അവൻ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു; അവിടെ ചെന്നാൽ ദുഃഖം ഇല്ല. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ദേവീ, സർവകാമഫലദായിനിയായ ഈ സംഹിത നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 60

वराहाख्या वरारोहे सर्वपातकनाशिनी ॥ सर्वज्ञादुत्थिता चेयं ततो ब्रह्मा बुबोध ह

ഹേ വരാരോഹേ, ഇത് ‘വരാഹാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം; സർവപാപനാശിനിയെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് സർവജ്ഞനിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചു; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവ് അതറിഞ്ഞു.

Verse 61

ब्रह्मा स्वसूनवे प्रादात्पुलस्त्याय महात्मने ॥ सोऽपि रामाय च प्रादाद्भार्गवाय महात्मने

ബ്രഹ്മാവ് ഇത് തന്റെ പുത്രനായ മഹാത്മ പുലസ്ത്യനു നൽകി. അവനും ഇത് രാമനു കൂടാതെ മഹാത്മ ഭാർഗവനു പ്രദാനം ചെയ്തു.

Verse 62

सम्बन्धः पूर्वकल्पीयो द्वितीयं शृणु साम्प्रतम् ॥ सर्वज्ञाल्लब्धवानस्मि त्वं च मत्तो धराधरे

ഈ ബന്ധം മുൻകല്പത്തിലേതാണ്; ഇപ്പോൾ രണ്ടാമത്തെ വിവരണം കേൾക്കുക. ഞാൻ ഇത് സർവജ്ഞനിൽ നിന്നു ലഭിച്ചു; ഹേ ധരാധരാ, നീയും എന്നിൽ നിന്നു ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 63

त्वत्तश्च तपसा सिद्धा वेत्स्यन्ते कपिलादयः ॥ क्रमेण यावद्व्यासेन ज्ञातमेतद्भविष्यति

നിനക്കാൽ തപസ്സിലൂടെ സിദ്ധരായ കപിലാദികൾ ഇതു അറിയും. ക്രമമായി വ്യാസന്റെ കാലം വരെ ഇതു ജ്ഞാതമാകും.

Verse 64

तस्यापि शिष्यॊ भविता नाम्ना वै रोमहार्षणिः ॥ असौ शुनकपुत्राय कथयिष्यति नान्यथा

അവനുമൊരു ശിഷ്യൻ ഉണ്ടാകും; പേര് റോമഹർഷണി. അവൻ ശൗനകന്റെ പുത്രനോട് ഇതേവിധം തന്നെ പറയും; മറ്റെങ്ങനെല്ല.

Verse 65

अष्टादश पुराणानि वेद द्वैपायनो गुरुः ॥ ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च शैवं भागवतं तथा

ഗുരു ദ്വൈപായനൻ (വ്യാസൻ) അഷ്ടാദശ പുരാണങ്ങൾ അറിയുന്നു—ബ്രാഹ്മം, പാദ്മം, വൈഷ്ണവം, ശൈവം, ഭാഗവതം എന്നിവയും.

Verse 66

तथान्यं नारदीयं च मार्कण्डेयं च सप्तमम् ॥ आग्नेयमष्टमं प्रोक्तं भविष्यं नवमं तथा

അതുപോലെ നാരദീയം, മാർകണ്ഡേയം—ഇത് ഏഴാമത്. ആഗ്നേയം എട്ടാമതായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഭവിഷ്യം ഒൻപതാമതായും.

Verse 67

दशमं ब्रह्मवैवर्त्त लैङ्गमेकादशं स्मृतम् ॥ वाराहं द्वादशं प्रोक्तं स्कन्दं चापि त्रयोदशम्

പത്താമത് ബ്രഹ്മവൈവർത്തം; ലൈംഗം പതിനൊന്നാമതായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. വാരാഹം പന്ത്രണ്ടാമതായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; സ്കന്ദം പതിമൂന്നാമതായും.

Verse 68

चतुर्दशं वामनकं कौर्मं पञ्चदशं स्मृतम् ॥ मात्स्यं च गारुडं चैव ब्रह्माण्डं च ततः परम्

പതിനാലാമത് വാമന (പുരാണം) എന്നു പറയുന്നു; പതിനഞ്ചാമത് കൂർമ (പുരാണം) എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് മത്സ്യ, ഗാരുഡ, പിന്നെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ (പുരാണം) വരുന്നു.

Verse 69

य एतत्पाठयेद्भक्त्या कार्तिक्यां द्वादशीदिने ॥ तस्य नूनं भवेत्पुत्रो ह्यपुत्रस्यापि धारिणि

കാർത്തിക മാസത്തിലെ ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഇതു പാരായണം ചെയ്‌താൽ, ഹേ ധാരിണി, അവന്‍ നിശ്ചയമായും പുത്രൻ ജനിക്കും—സന്താനമില്ലാത്തവർക്കും പോലും.

Verse 70

यस्येदं तिष्ठते गेहे लिखितं पूज्यते सदा ॥ तस्य नारायणो देवः स्वयं तिष्ठति धारिणि

ആരുടെ വീട്ടിൽ ഇത് (ഗ്രന്ഥം) എഴുതിവെച്ച് സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുകയും എപ്പോഴും പൂജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, ഹേ ധാരിണി, അവിടെയേയ്ക്ക് ദേവനായ നാരായണൻ സ്വയം വസിക്കുന്നു.

Verse 71

श्रुत्वा तु पूजयेत्शास्त्रं तथा विष्णुं सनातनम् ॥ गन्धैः पुष्पैस्तथा वस्त्रैर्ब्राह्मणानां च तर्पणैः

ശ്രവണം ചെയ്ത ശേഷം ശാസ്ത്രത്തെ പൂജിക്കണം; അതുപോലെ സനാതനനായ വിഷ്ണുവിനെയും—സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, പുഷ്പങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, കൂടാതെ ബ്രാഹ്മണർക്കുള്ള തർപ്പണം (തൃപ്തിദാനം) എന്നിവയാൽ.

Verse 72

यथाशक्त्या नृपो ग्रामैः पूजयेद्वत्सकं धरे ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् ॥

ഹേ ധരേ, രാജാവ് തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഗ്രാമദാനങ്ങളാൽ വത്സകത്തെ (കിടാവിനെ) പൂജിക്കണം. അവൻ സർവപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി വിഷ്ണു-സായുജ്യം (വിഷ്ണുവോടുള്ള ഏകത്വം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 73

प्रत्यक्षधेनुर्दातव्या सहिरण्या नृपोत्तम ॥ सर्वदा सर्वधेनूनां प्रदानं राजसत्तम ॥

ഹേ നൃപോത്തമാ, സ്വർണ്ണസഹിതം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം. ഹേ രാജസത്തമാ, എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ധേനുദാനം എന്നും പ്രശംസനീയമായ ആചാരമാണ്.

Verse 74

सर्वपापप्रशमनं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ एतत्ते सर्वमाख्यातं समासाद्बहुविस्तरम् ॥

ഇത് എല്ലാ പാപങ്ങളെയും ശമിപ്പിക്കുകയും ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ഇതെല്ലാം നിനക്കു പറഞ്ഞു—സംക്ഷേപമായും വിശദമായും.

Verse 75

होतव्यान्यग्निहोत्राणि सायं प्रातर्द्विजातिभिः ॥ कपिलाया घृतेनेह दध्ना क्षीरेण वा पुनः ॥

ദ്വിജന്മാർ സായാഹ്നവും പ്രഭാതവും അഗ്നിഹോത്രം നടത്തണം; ഇവിടെ കപിലാ ഗാവിന്റെ നെയ്യാൽ, അല്ലെങ്കിൽ തൈരാൽ, അല്ലെങ്കിൽ പാലാൽ വീണ്ടും ആഹുതി അർപ്പിക്കണം.

Verse 76

भूमेर्मलं समश्नन्ति जायन्ते विड्भुजश्चिरम् ॥ तासां क्षीरं घृतं वापि नवनीतमथापि वा ॥

അവർ ഭൂമിയിലെ മലിനതയെ ഭക്ഷിക്കുകയും ദീർഘകാലം വിഡ്ഭുജരായി (വിഷ്ഠാഭോജികളായി) ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; എങ്കിലും അവരുടെ പാൽ, അല്ലെങ്കിൽ നെയ്യ്, അല്ലെങ്കിൽ നവനീതം—

Verse 77

जायमानस्य वत्सस्य मुखं योन्यां प्रदृश्यते ॥ तावत्सा पृथिवी ज्ञेया यावद्गर्भं न मुञ्चति ॥

ജനിക്കുന്ന കിടാവിന്റെ മുഖം യോനിയിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു. അവൾ ഗർഭത്തെ വിട്ടൊഴിയുന്നതുവരെ അവളെ ‘പൃഥിവി’ (ഭൂമി) എന്നായിട്ടേ അറിയേണ്ടത്.

Verse 78

तस्याप्यर्द्धशतेनाथ पञ्चाशच्च ततोऽर्द्धकम् ॥ यथाशक्त्या प्रदातव्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् ॥

അതിൽ അർദ്ധശതമോ, അല്ലെങ്കിൽ അമ്പതോ, അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ അർദ്ധമോ—സ്വശക്തിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം; ധനത്തിൽ കപടം ഒഴിവാക്കണം.

Verse 79

अमायां वाथ यः कश्चिद्द्विजानामग्रतः पठेत् ॥ पितरस्तस्य तृप्यन्ति वर्षाणां शतमेव च ॥

അമാവാസി ദിനത്തിൽ ആരെങ്കിലും ദ്വിജന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ ഇത് പാരായണം ചെയ്താൽ, അവന്റെ പിതൃകൾ പൂർണ്ണ നൂറു വർഷം തൃപ്തരാകും.

Verse 80

सरत्नं पुरुषः कृत्वा कार्त्तिक्यां द्वादशी दिने ॥ अथवा पञ्चदश्यां च कार्त्तिकस्य विशेषतः ॥

കാർത്തിക മാസത്തിലെ ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ—അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തിക പൗർണ്ണമി (പഞ്ചദശി) ദിനത്തിലും—രത്നങ്ങളോടുകൂടിയ ‘പുരുഷൻ’ (പ്രതിമ/ദാനം) ഒരുക്കി।

Verse 81

असावपि स्वशिष्याय प्रादादुग्राय धारिणि ॥ उग्रोऽपि मनवे प्रादादेष वः कीर्तितो मया ॥

അവനും, ഹേ ധാരിണി (ഭൂമിയേ), തന്റെ ശിഷ്യനായ ഉഗ്രനു അത് നൽകി; ഉഗ്രനും മനുവിനു നൽകി—ഇതു ഞാൻ നിങ്ങളോടു പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 82

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या नैरन्तर्येण मानवः ॥ श्रुत्वा तु पूजयेद्यस्तु शास्त्रं वाराहसंज्ञितम् ॥

ഭക്തിയോടെ ഇടവിടാതെ ഇത് ശ്രവിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, ശ്രവിച്ച ശേഷം ‘വാരാഹ’ എന്നു പേരുള്ള ശാസ്ത്രത്തെ പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ।