Adhyaya 256
അധ്യായം കൈലാസത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നു. അവിടെ രുദ്രൻ ഉമയോടൊപ്പം ആസീനനായി, അനവധി ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഗണങ്ങളുടെ നാമങ്ങൾ ക്രമമായി പറയപ്പെടുന്നതിലൂടെ ഒരു ദിവ്യസഭയുടെ പവിത്രവും വിശ്വാത്മകവുമായ പശ്ചാത്തലം സ്ഥാപിക്കുന്നു. വസന്താഗമത്തോടെ ഇന്ദ്രിയമോഹകമായ സൗന്ദര്യവും കളിചഞ്ചലതയും വർധിക്കുന്നു; അപ്പോൾ ശിവൻ ഗണങ്ങളോട് ലഘുത്വം നിയന്ത്രിച്ച് തപസ്സിൽ പ്രവേശിക്കുവാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. പാർവതി ശിവന്റെ ജപമാല കണ്ടു—ആദിപ്രഭുവായിട്ടും നിങ്ങൾ എന്താണ് ജപിക്കുന്നത്, ഏത് പരതത്ത്വത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നു? എന്ന് ചോദിക്കുന്നു. ശിവൻ—ഹരിയുടെ സഹസ്രനാമസാരത്തെ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കുന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞ് മന്ത്രതത്ത്വം വിശദീകരിക്കുന്നു. പ്രണവവും ദ്വാദശാക്ഷരമന്ത്രവും വേദസാരം, ശുദ്ധം, മോക്ഷപ്രദം; പ്രത്യേകിച്ച് ചാതുർമാസ്യത്തിൽ മഹാഫലദായകം, മഹാപാപസഞ്ചയം നശിപ്പിക്കുന്നതുമെന്ന ഫലശ്രുതികൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അധികാര-നിയമങ്ങൾ വ്യാപിക്കുന്നു: പ്രണവബന്ധിത രൂപങ്ങൾ പറഞ്ഞിട്ടും, പ്രണവം ഉപയോഗിക്കാത്ത വിഭാഗങ്ങൾക്ക് രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളായ “രാമ” നാമം പരമപ്രഭാവമുള്ള മന്ത്രമായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അവസാനം “രാമ” നാമമഹിമ—ഭയ-രോഗനാശകം, ജയപ്രദം, സർവ്വപാവനം; ചാതുർമാസ്യത്തിൽ നാമാശ്രയത്തോടെ വിഘ്നങ്ങൾ ശമിക്കുകയും ദണ്ഡരൂപ പരലോകഫലങ്ങൾ പോലും നീങ്ങുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
गालव उवाच । एकदा भगवान्रुद्रः कैलासशिखरे स्थितः । दधार परमां लक्ष्मीमुमया सहितः किल
ഗാലവൻ പറഞ്ഞു—ഒരിക്കൽ ഭഗവാൻ രുദ്രൻ കൈലാസശിഖരത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ഉമയോടുകൂടെ പരമ ലക്ഷ്മീ-സ്വരൂപം ധരിച്ചു.
Verse 2
गणानां कोटयस्तिस्रस्तं यदा पर्यवारयन् । वीरबाहुर्वीरभद्रो वीरसेनश्च भृङ्गिराट्
ശിവഗണങ്ങളുടെ മൂന്നു കോടി പേർ അവനെ എല്ലാടവും ചുറ്റിനിന്നപ്പോൾ, അവരിൽ വീരബാഹു, വീരഭദ്ര, വീരസേന, ഭൃംഗിരാട് എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 3
रुचिस्तुटिस्तथा नन्दी पुष्पदन्तस्तथोत्कटः । विकटः कण्टकश्चैव हरः केशो विघंटकः
രുചി, സ്തുതി, നന്ദി, പുഷ്പദന്തൻ, ഉത്കടൻ; അതുപോലെ വികടൻ, കൺടകൻ, ഹരൻ, കേശൻ, വിഘണ്ടകൻ—ഇവരും ഗണങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 4
मालाधरः पाशधरः शृङ्गी च नरनस्तथा । पुण्योत्कटः शालिभद्रो महाभद्रो विभद्रकः
മാലാധരൻ, പാശധരൻ, ശൃംഗി, നരന; കൂടാതെ പുണ്യോത്കടൻ, ശാലിഭദ്രൻ, മഹാഭദ്രൻ, വിഭദ്രകൻ—ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 5
कणपः कालपः कालो धनपो रक्तलोचनः । विकटास्यो भद्रकश्च दीर्घजिह्वो विरोचनः
കണപൻ, കാലപൻ, കാലൻ, ധനപൻ, രക്തലോചനൻ; വികടാസ്യൻ, ഭദ്രകൻ, ദീർഘജിഹ്വൻ, വിരോചനൻ—ഇവരും അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 6
पारदो घनदो ध्वांक्षी हंसक्री नरकस्तथा । पंचशीर्षस्त्रिशीर्षश्च क्रोडदंष्ट्रो महाद्भुत
പാരദ, ഘനദ, ധ്വാംക്ഷീ, ഹംസക്രീ കൂടാതെ നരക; പഞ്ചശീർഷനും ത്രിശീർഷനും; ക്രോഡദംഷ്ട്രനും—ഇവർ എല്ലാവരും രൂപത്തിലും ശക്തിയിലും മഹാദ്ഭുതന്മാർ ആയിരുന്നു.
Verse 7
सिंहवक्त्रो वृषहनुः प्रचण्डस्तुंडिरेव च । एते चान्ये च बहवस्तदा भवसमीपगाः
സിംഹവക്ത്രൻ, വൃഷഹനു, പ്രചണ്ഡൻ, തുണ്ടി എന്നിവരും—ഇവരും മറ്റും അനേകരും അന്ന് ഭവൻ (ശിവൻ) സമീപത്ത് സന്നിഹിതരായിരുന്നു.
Verse 8
महादेव जयेत्युच्चैर्भद्रकालीसमन्विताः । भूतप्रेतपिशाचानां समूहा यस्य वल्लभाः
ഭദ്രകാളിയോടുകൂടെ അവർ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു—“മഹാദേവ ജയ!” ഭൂത-പ്രേത-പിശാച സംഘങ്ങൾ പോലും പ്രിയഭക്തരായിരിക്കുന്നവൻ അവൻ.
Verse 9
अस्तुवंस्तं समीपस्था वसन्ते समुपागते । वनराजिर्विभाति स्म नवकोरकशोभिता
അവർ സമീപത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് അവനെ സ്തുതിച്ചു; വസന്തം വന്നപ്പോൾ പുതുമുളകളുടെ ശോഭയാൽ വനനിരകൾ ദീപ്തമായി തെളിഞ്ഞു.
Verse 10
दक्षिणानिलसंस्पर्शः कवीनां सुखकृद्बभौ । वियोगिहृदयाकर्षी किंशुकः पुष्पशोभितः
തെക്കൻ കാറ്റിന്റെ സ്പർശം കവികൾക്ക് സുഖകരമായി; പുഷ്പശോഭയാർന്ന കിംശുകം വിരഹികളുടെ ഹൃദയം ആകർഷിക്കുന്നതായി മാറി.
Verse 11
द्वन्द्वादिविक्रियाभावं चिक्रीडुश्च समंततः । तस्मिन्विगाढे समये मनस्युन्मादके तथा
സുഖദുഃഖാദി ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന വികാരങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായതുപോലെ അവർ എല്ലാടവും ക്രീഡിച്ചു; ആ ഗാഢമായ, മനസ്സിനെ മത്താക്കുന്ന സമയത്തും.
Verse 12
नंदी दंडधरः संज्ञां दृष्ट्वा चक्रे हरो परः । अलं चापलदोषेण तपः कुर्वंतु भो गणाः
നന്ദിയും ദണ്ഡധാരിയായ പരിചാരകനും നൽകിയ സൂചന കണ്ട പരമ ഹരൻ (ശിവൻ) ആജ്ഞാപിച്ചു—“ചാപല്യദോഷം മതി; ഹേ ഗണങ്ങളേ, തപസ് അനുഷ്ഠിക്കുവിൻ!”
Verse 13
तदा सर्वे वनमपि भूकांडजमभूत्पुनः । गणास्ते तप आतस्थुर्दृष्ट्वा कान्तिंवसन्तजाम्
അപ്പോൾ മുഴുവൻ വനവും വീണ്ടും ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുതുതായി ഉദ്ഭവിച്ചതുപോലെ ആയി; വസന്തജന്യമായ കാന്തി കണ്ട ആ ഗണങ്ങൾ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടു.
Verse 14
ततः सा विश्वजननी पार्वती प्राह शंकरम् । इयं ते करगा नित्यमक्षमाला महेश्वर
അപ്പോൾ വിശ്വജനനി പാർവതി ശങ്കരനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ മഹേശ്വരാ, ഈ അക്ഷമാല നിത്യം നിന്റെ കൈയിൽ തന്നെയുണ്ട്.”
Verse 15
त्वया किं जप्यते देव संदेहयति मे मनः । त्वमेकः सर्व भूतानामादिकृत्सकलेश्वरः
ഹേ ദേവാ, നീ എന്താണ് ജപിക്കുന്നത്? എന്റെ മനസ്സ് സംശയത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; കാരണം നീയേ സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ആദികർത്താവും സർവേശ്വരനും ആകുന്നു.
Verse 16
न माता न पिता बंधुस्तव जातिर्न कश्चन । अहं तव परं किंचिद्वेद्मि नास्तीति किंचन
നിനക്കു മാതാവുമില്ല, പിതാവുമില്ല, ബന്ധുവുമില്ല, പരിമിതമായ ജാതി-വംശവും ഇല്ല; ഞാൻ അറിയുന്നത് ഇത്രമാത്രം—നിനക്കപ്പുറം ഒന്നുമില്ല।
Verse 17
श्रमेण त्वं समायुक्तो श्वासोच्छ्वासपरायणः । जपन्नपि महाभक्त्या दृश्यसे त्वं मया सदा
നീ പരിശ്രമത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവനായി, ശ്വാസോച്ഛ്വാസങ്ങളിൽ ഏകാഗ്രനായി എനിക്ക് തോന്നുന്നു; മഹാഭക്തിയോടെ ജപിച്ചാലും നീ എപ്പോഴും എനിക്ക് ദൃശ്യമാകുന്നു।
Verse 18
त्वत्तःपरतरं किचिद्यत्त्वं ध्यायसि चेतसा । तन्मे कथय देवेश यद्यहं दयिता तव
നീ മനസ്സിൽ നിന്നേക്കാൾ പരമായ ഏതെങ്കിലും ഉന്നത തത്ത്വം ധ്യാനിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ ദേവേശാ, എനിക്ക് പറയുക—ഞാൻ സത്യത്തിൽ നിനക്കു പ്രിയയാണെങ്കിൽ।
Verse 19
इति स्पृष्टस्तदा शंभुरुवाच हरिसेवकः । हरेर्नामसहस्राणां सारं ध्यायामि नित्यशः
ഇങ്ങനെ സ്പർശിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഹരി-സേവകനായ ശംഭു പറഞ്ഞു: “ഹരിയുടെ സഹസ്രനാമങ്ങളുടെ സാരം ഞാൻ നിത്യവും ധ്യാനിക്കുന്നു।”
Verse 20
जपामि रामनामांकमवातरं ससप्तमम् । चतुर्विशतिसंख्याकान्प्रादुर्भावान्हरेर्गुणान्
ഞാൻ രാമനാമം ജപിക്കുന്നു—അത് (ഹരിയുടെ) ഏഴാം അവതാരം; കൂടാതെ ഹരിയുടെ ഇരുപത്തിനാലു പ്രാദുർഭാവങ്ങളും ഗുണങ്ങളും ധ്യാനിക്കുന്നു।
Verse 21
एतेषामपि यत्सारं प्रणवाख्यं महत्फलम् । द्वादशाक्षरसंयुक्तं ब्रह्मरूपं सना तनम्
ഇവയൊക്കെയുടെയും സാരം പ്രണവം (ഓം) ആകുന്നു; മഹാഫലപ്രദം. അത് ദ്വാദശാക്ഷരി മന്ത്രത്തോടു ചേർന്ന, ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ സനാതന തത്ത്വം.
Verse 22
अक्षरत्रयसंबद्धं ग्रामत्रयसमन्वितम् । सबिंदुं प्रणवं शश्वज्जपामि जपमालया
അക്ഷരത്രയത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ടു, ഗ്രാമത്രയത്താൽ സമന്വിതമായി, ബിന്ദുസഹിതമായ ആ പ്രണവം (ഓം) ഞാൻ ജപമാലയോടെ നിത്യവും ജപിക്കുന്നു.
Verse 23
वेदसारमिदं नित्यं द्व्यक्षरं सततोद्यतम् । निर्मलं ह्यमृतं शांतं सदूपममृतोपमम्
ഇത് വേദസാരം—നിത്യം, ദ്വ്യക്ഷരം, എപ്പോഴും ധരിക്കേണ്ടത്. ഇത് നിർമ്മലം, അമൃതസ്വരൂപം, ശാന്തം, സദ്രൂപം, അമരത്വസമം.
Verse 24
कलातीतं निर्वशगं निर्व्यापारं महत्परम् । विश्वाधारं जगन्मध्यं कोटिब्रह्मांडबीजकम्
ഇത് കാല-കലാ വിഭജനങ്ങളെ അതീതമായി, സ്വതന്ത്രവും ക്രിയാരഹിതവും, പരമവും മഹത്തുമായതാണ്. ഇത് വിശ്വാധാരം, ജഗന്മധ്യം, കോടി ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെ ബീജം.
Verse 25
जडं शुद्धक्रियं वापि निरंजनं नियामकम् । यज्ज्ञात्वा मुच्यते क्षिप्रं घोरसंसारबंधनात्
അതിനെ ജഡം/അചലം എന്നു കരുതിയാലും, ശുദ്ധക്രിയാസ്വരൂപം എന്നു കരുതിയാലും; നിരഞ്ജനവും അന്തര്യാമി നിയാമകവും എന്നു അറിഞ്ഞാലും—ആ തത്ത്വം അറിഞ്ഞാൽ മനുഷ്യൻ ഘോരസംസാരബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് വേഗം മോചിതനാകും.
Verse 26
ओंकारसहितं यच्च द्वादशाक्षरबीजकम् । जपतः पापकोटीनां दावाग्नित्वं प्रजायते
ഓംകാരസഹിതമായ ദ്വാദശാക്ഷര ബീജമന്ത്രം ജപിക്കുന്നവന്റെ പാപകോടികൾ കാട്ടുതീയുടെ ഇന്ധനത്തെപ്പോലെ ദഹിച്ച് നശിക്കുന്നു।
Verse 27
एतदेव परं गुह्यमेतदेव परं महः । एतद्धि दुर्लभं लोके लोकत्रयविभूषणम्
ഇതുതന്നെ പരമ ഗുഹ്യം, ഇതുതന്നെ പരമ മഹസ്സു; ലോകത്തിൽ ഇത് ദുർലഭം, ത്രിലോകത്തിന്റെ വിഭൂഷണം।
Verse 28
प्राप्यते जन्मकोटीभिः शुभाशुभविनाशकम् । एतदेव परं ज्ञानं द्वादशाक्षरचिन्तनम्
ഇത് കോടി കോടി ജന്മങ്ങൾക്ക് ശേഷം ലഭിക്കുന്നു; ശുഭാശുഭ കർമാവശേഷങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതുതന്നെ പരമ ജ്ഞാനം—ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രചിന്തനം।
Verse 29
चातुर्मास्ये विशेषेण ब्रह्मदं चिंतितप्रदम् । एतदक्षरजं स्तोत्रं यः समाश्रयते सदा
ചാതുർമാസ്യത്തിൽ പ്രത്യേകമായി ഇത് ബ്രഹ്മപ്രദവും ചിന്തിച്ചതെല്ലാം നൽകുന്നതുമാണ്. ഈ അക്ഷരജന്യ സ്തോത്രത്തെ ആരെങ്കിലും സദാ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—
Verse 30
मनसा कर्मणा वाचा तस्य नास्ति पुनर्भवः । द्वादशाक्षरसंयुक्तं चक्रद्वादशभूषितम्
അവന് മനസാ, കർമണാ, വാചാ പുനർഭവമില്ല. ഇത് ദ്വാദശാക്ഷരസഹിതവും ദ്വാദശ ചക്രചിഹ്നങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതവും ആകുന്നു।
Verse 31
मासद्वादशनामानि विष्णोर्यो भक्तितत्परः । शालग्रामेषु तान्युक्त्वा न्यसेदघहराणि च
ഭക്തിയിൽ തത്പരനായവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പന്ത്രണ്ട് മാസനാമങ്ങൾ ജപിക്കണം. ശാലഗ്രാമശിലകളിൽ അവ ഉച്ചരിച്ച് പാപഹര ന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം.
Verse 32
दिवसेदिवसे तस्य द्वादशाहफलं लभेत् । द्वादशाक्षर माहात्म्यं वर्णितुं नैव शक्यते
ദിവസംതോറും അവന് ദ്വാദശാഹ വ്രതഫലം ലഭിക്കുന്നു. ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രത്തിന്റെ മഹിമ പൂർണ്ണമായി വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയില്ല.
Verse 33
जिह्वासहस्रैरपि च ब्रह्मणापि न वार्यते । महामन्त्रो ह्ययं लोके जप्यो ध्यातः स्तुतस्तथा
ആയിരം നാവുകളാലും—ബ്രഹ്മാവിനാലും പോലും—ഇതിന്റെ സ്തുതി തീരുകയില്ല. ലോകത്തിൽ ഇത് മഹാമന്ത്രം; ജപിക്കേണ്ടതും ധ്യാനിക്കേണ്ടതും സ്തുതിക്കേണ്ടതുമാണ്.
Verse 34
पापहा सर्वमासेषु चातुर्मास्ये विशेषतः । इदं रहस्यं वेदानां पुराणानामनेकशः
ഇത് എല്ലാ മാസങ്ങളിലും പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് പവിത്ര ചാതുർമാസ്യത്തിൽ. ഇത് വേദങ്ങളും പുരാണങ്ങളും പലവട്ടം ഉപദേശിച്ച രഹസ്യമാണ്.
Verse 35
स्मृतीनामपि सर्वासां द्वादशाक्षरचिन्तनम् । चिंतनादेव मर्त्यानां सिद्धिर्भवति हीप्सिता
എല്ലാ സ്മൃതികളിലും ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രചിന്തനം പ്രശസ്തമാണ്. ചിന്തനം മാത്രത്താൽ തന്നെ മർത്ത്യർക്കു ഇഷ്ടസിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.
Verse 36
पुण्यदानेन याम्येन मुक्तिर्भवति शाश्वती । वर्णैस्तथाश्रमैरेव प्रणवेन समन्वितैः
വിധിപ്രകാരം ചെയ്ത പുണ്യദാനത്താൽ ശാശ്വത മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു; പ്രണവം (ഓം) സഹിതമായ വർണങ്ങൾക്കും ആശ്രമങ്ങൾക്കും ഈ ഉപദേശം പ്രസ്തുതമാണ്।
Verse 37
जपैर्ध्यानैः शमपरैर्मोक्षं यास्येत निश्चितम । शूद्राणां चापि नारीणां प्रणवेन विवर्जितः
ജപം, ധ്യാനം, ശമപ്രധാനമായ সাধനകൾ എന്നിവയാൽ നിശ്ചയമായി മോക്ഷം ലഭിക്കും; ശൂദ്രർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ഇത് പ്രണവം (ഓം) ഒഴിവാക്കി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു।
Verse 38
प्रकृतीनां च सर्वासां न मन्त्रो द्वादशाक्षरः । न जपो न तपः कार्यं कायक्लेशाद्विशुद्धिता
അത്തരത്തിലുള്ള എല്ലാവർക്കും ദ്വാദശാക്ഷരമന്ത്രം മന്ത്രമായി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല. ജപവും തപസ്സും വേണ്ട—ദേഹക്ലേശം കൊണ്ട് ശുദ്ധി ഉണ്ടാകില്ല।
Verse 39
विप्रभक्त्या च दानेन विष्णुध्यानेन सिद्ध्यति । तासां मन्त्रो रामनाम ध्येयः कोट्यधिको भवेत्
വിപ്രഭക്തി, ദാനം, വിഷ്ണുധ്യാനം എന്നിവയാൽ സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. അവരുടെ മന്ത്രം ‘രാമനാമം’—ധ്യാനയോഗ്യം—കോടികളേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം।
Verse 40
रामेति द्व्यक्षरजपः सर्वपापापनोदकः । गच्छंस्तिष्ठञ्छयानो वा मनुजो रामकीर्तनात्
‘രാമ’ എന്ന ദ്വ്യക്ഷരജപം സർവ്വപാപനാശകമാണ്. നടക്കുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും കിടക്കുമ്പോഴും മനുഷ്യൻ രാമകീർത്തനത്താൽ (പവിത്രനാകുന്നു)।
Verse 41
इह निर्वर्ततो याति प्रान्ते हरिगणो भवेत् । रामेति द्व्यक्षरो मन्त्रो मंत्रकोटिशताधिकः
ഇവിടെ ഈ সাধന സമ്യകായി നിർവർത്തിച്ച് പുറപ്പെടുന്നവൻ, അവസാനം ഹരിയുടെ ഗണത്തിൽ അംഗമാകും. ‘രാമ’ എന്ന ദ്വാക്ഷരമന്ത്രം കോടി കോടി മന്ത്രങ്ങളെക്കാൾ മഹത്തരം.
Verse 42
सर्वासां प्रकृतीनां च कथितः पापनाशकः । चातुर्मास्येऽथ संप्राप्ते सोऽप्यनंतफलप्रदः
ഇത് എല്ലാ സ്വഭാവങ്ങളുള്ള ജീവികൾക്കും പാപനാശകമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പുണ്യമായ ചാതുർമാസ്യം വന്നാൽ, അതേ সাধന അനന്തഫലം നൽകുന്നു.
Verse 43
चातुर्मास्ये महापुण्ये लभ्यते भक्तितत्परैः । देववन्निष्फलं तेषां यमलोकस्यसेवनम्
മഹാപുണ്യമയമായ ചാതുർമാസ്യത്തിൽ ഭക്തിയിൽ തൽപരരായവർക്ക് ഇത് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു. അവർക്കു യമലോകസേവനം ദേവത്വം നേടാനുള്ള നിഷ്ഫല ശ്രമംപോലെ വ്യർത്ഥമാകുന്നു.
Verse 44
न रामादधिकं किंचित्पठनं जगतीतले । रामनामाश्रया ये वै न तेषां यमयातना
ഭൂമിയിൽ രാമനാമപഠനത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ പാരായണം ഒന്നുമില്ല. ‘രാമ’ നാമത്തിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചവർക്ക് യമയാതന ഉണ്ടാകില്ല.
Verse 45
ये च दोषा विघ्नकरा मृतका विग्रहाश्च ये । राम नामैव विलयं यांति नात्र विचारणा
വിഘ്നം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഏതു ദോഷങ്ങളായാലും—മൃത (സുപ്ത) മലമായാലും, വൈര-വിഗ്രഹങ്ങളായാലും—അവയെല്ലാം ‘രാമ’ നാമം മാത്രത്താൽ ലയിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
Verse 46
रमते सर्वभूतेषु स्थावरेषु चरेषु च । अन्तरात्मस्वरूपेण यच्च रामेति कथ्यते
സ്ഥാവരങ്ങളിലും ചരങ്ങളിലും സർവ്വഭൂതങ്ങളിലും അന്തരാത്മസ്വരൂപമായി ആനന്ദിച്ചു വസിക്കുന്നതു തന്നെയാണ് ‘രാമ’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്।
Verse 47
रामेति मत्रराजोऽयं भयव्याधिनिषूदकः । रणे विजयदश्चापि सर्वकार्यार्थसाधकः
‘രാമ’ എന്ന ഈ മന്ത്രരാജൻ ഭയവും വ്യാധിയും നശിപ്പിക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ വിജയം നൽകുകയും എല്ലാ കാര്യാർത്ഥങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।
Verse 48
सर्वतीर्थफलः प्रोक्तो विप्राणामपि कामदः । रामचन्द्रेति रामेति रामेति समुदाहृतः
ഇത് സർവ്വതീർത്ഥഫലം നൽകുന്നതും, വിപ്രന്മാരുടേയും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതുമെന്നു പ്രസിദ്ധം; ‘രാമചന്ദ്ര’ എന്നും ‘രാമ’ എന്നും ‘രാമ’ എന്നും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 49
द्व्यक्षरो मन्त्रराजोऽयं सर्वकार्यकरो भुवि । देवा अपि प्रगायंति रामनामगुणाकरम्
ഈ ദ്വ്യക്ഷര മന്ത്രരാജൻ ഭൂമിയിൽ സർവ്വകാര്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും ഗുണാകരമായ രാമനാമത്തെ പാടുന്നു।
Verse 50
तस्मात्त्वमपि देवेशि रामनाम सदा वद । रामनाम जपेद्यो वै मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദേവേശി, നീയും സദാ ‘രാമ’ നാമം ഉച്ചരിക്ക; രാമനാമം ജപിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു।
Verse 51
सहस्रनामजं पुण्यं रामनाम्नैव जायते । चातुर्मास्ये विशेषेण तत्पुण्यं दशधोत्तरम्
സഹസ്രനാമജപത്തിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന പുണ്യം ‘രാമ’ നാമം മാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ലഭിക്കുന്നു; ചാതുർമാസ്യത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ആ പുണ്യം പത്തിരട്ടിയായി വർധിക്കുന്നു।
Verse 52
हीनजातिप्रजातानां महदह्यति पातकम्
താഴ്ന്ന നിലയിൽ ജനിച്ചവർക്കും, ഈ പവിത്ര ഉപായം മൂലം മഹാപാപം പോലും ദഹിച്ച് നശിക്കുന്നു।
Verse 53
रामो ह्ययं विश्वमिदं समयं स्वतेजसा व्याप्य जनांतरात्मना । पुनाति जन्मांतरपातकानि स्थूलानि सूक्ष्माणि क्षणाच्च दग्ध्वा
ഈ രാമൻ തന്റെ സ്വതേജസ്സാൽ സദാ സർവ്വവിശ്വവും വ്യാപിച്ച്, സകല ജീവികളിലും അന്തരാത്മയായി വസിക്കുന്നു; അവൻ ക്ഷണത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ച്, അനേകം ജന്മങ്ങളിലെ സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവും ആയ പാപങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു।
Verse 256
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये रामनाममहिमवर्णनं नाम षट्पंचाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്ത്, ശേഷശായീ ഉപാഖ്യാനത്തിൽ, ബ്രഹ്മ-നാരദ സംവാദത്തിലെ ചാതുർമാസ്യമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘രാമനാമ മഹിമാവർണനം’ എന്ന ഇരുനൂറ്റി അമ്പത്താറാമത്തെ അധ്യായം സമാപ്തമായി।