Adhyaya 139

Verse 1

सूत उवाच । धर्मराजेश्वरोत्थं च माहात्म्यं द्विजसत्तमाः । यन्मया प्रश्रुतं पुण्यं सकाशात्स्वपितुः पुरा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ധർമ്മരാജേശ്വരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുണ്യമായ മഹാത്മ്യം ഞാൻ വിവരിക്കും; അത് ഞാൻ പണ്ടുകാലത്ത് എന്റെ പിതാവിൽ നിന്നു ശ്രവിച്ചിരുന്നു.

Verse 2

तदहं कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः । त्रैलोक्येऽपि सुविख्यातं सर्व पातकनाशनम्

അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അതിനെ കീർത്തിക്കും; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും സമാഹിതചിത്തത്തോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ. അത് ത്രിലോകത്തിലും സുപ്രസിദ്ധവും സർവ്വപാതകനാശിനിയും ആകുന്നു.

Verse 3

तत्र क्षेत्रे पुरा विप्रः कश्यपान्वयसंभवः । उपाध्याय इति ख्यातो वेदविद्यापरायणः

ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ പണ്ടുകാലത്ത് കശ്യപവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു വിപ്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ‘ഉപാധ്യായ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനും വേദവിദ്യയിൽ പരായണനും ആയിരുന്നു.

Verse 4

पश्चिमे वयसि प्राप्ते तस्य पुत्रो बभूव ह । स्वाध्यायनियमस्थस्य प्रभूतविभवस्य च

അദ്ദേഹം ജീവിതത്തിന്റെ പാശ്ചാത്യവയസ്സിൽ എത്തിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ സ്വാധ്യായ-നിയമങ്ങളിൽ സ്ഥിരനായിരുന്നു, കൂടാതെ പ്രചുരമായ വൈഭവവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.

Verse 5

पञ्चवर्षकमात्रस्तु यदा जज्ञे च तत्सुतः । तदा मृत्युवशं प्राप्तः पितृमातृसुदुःखकृत्

ആ പുത്രൻ വെറും അഞ്ചുവയസ്സായപ്പോൾ, അവൻ മരണാധീനനായി പിതാവിനും മാതാവിനും മഹാദുഃഖം വരുത്തി.

Verse 6

ततः स ब्राह्मणः कोपं चक्रे वैवस्वतोपरि । धर्मराजगृहं प्राप्तं दृष्ट्वा निजकुमारकम्

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ വൈവസ്വത യമനോടു ക്രോധിച്ചു; ധർമ്മരാജന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന തന്റെ ചെറുപുത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ കോപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു.

Verse 7

आदाय सलिलं हस्ते शुचिर्भूत्वासमाहितः । प्रददौ दारुणं शापं धर्मराजाय दुःखितः

കയ്യിൽ ജലം എടുത്ത്, ശുചിയായിട്ടും മനസ്സ് അസ്ഥിരമായിരിക്കെ, ദുഃഖിതൻ ധർമ്മരാജനോട് ഭയങ്കര ശാപം ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 8

अपुत्रोऽद्य कृतो यस्मादहं तेन दुरात्मना । अतः सोऽपि च दुष्टात्मा यमोऽपुत्रो भविष्यति

“ആ ദുരാത്മൻ ഇന്ന് എന്നെ പുത്രരഹിതനാക്കി; അതിനാൽ ആ ദുഷ്ടാത്മ യമനും പുത്രരഹിതനാകും.”

Verse 9

तथास्य भूतले लोको नैव पूजां विधास्यति । कीर्तयिष्यति नो नाम यथान्येषां दिवौकसाम्

“അതുപോലെ ഭൂതലത്തിലെ ജനങ്ങൾ അവനെ പൂജിക്കുകയില്ല; മറ്റു ദേവന്മാരെപ്പോലെ അവന്റെ നാമവും കീർത്തിക്കുകയില്ല.”

Verse 10

यः कश्चित्प्रातरुत्थाय नाम चास्य ग्रही ष्यति । मंगल्यकरणे चाथ विघ्नं तस्य भविष्यति

ആരെങ്കിലും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് അവന്റെ നാമം ഗ്രഹിച്ച് (ഉച്ചരിച്ച്) എടുക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവന്റെ മംഗളകർമ്മങ്ങളിൽ തീർച്ചയായും വിഘ്നം സംഭവിക്കും.

Verse 11

तं श्रुत्वा तस्य विप्रस्य यमः शापं सुदारुणम् । स्वधर्मे वर्तमानस्तु ततो दुःखा न्वितोऽभवत्

ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഉച്ചരിച്ച അത്യന്തം ദാരുണമായ ശാപം കേട്ട യമൻ, സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നിട്ടും, തുടർന്ന് ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയി.

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे गत्वा ब्रह्मणः सदनं प्रति । कृतांजलिपुटो भूत्वा यमः प्राह पितामहम्

ഇതിനിടയിൽ യമൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സദനത്തിലേക്ക് ചെന്നു, അഞ്ജലി ചേർത്ത് പിതാമഹനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 13

पश्य देवेश शप्तोऽहं निर्दोषोपि द्विजन्मना । स्वधर्मे वर्तमानस्तु यथान्यः प्राकृतो जनः

ഹേ ദേവേശാ! നോക്കുക, ഞാൻ നിർദോഷനായിട്ടും ഒരു ദ്വിജൻ എന്നെ ശപിച്ചു; സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടിട്ടും ഞാൻ സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെ ആയിപ്പോയി.

Verse 14

तस्मादहं त्यजिष्यामि नियोगं ते पितामह । ब्रह्मशापभया द्भीतः सत्यमेतन्मयोदितम्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ പിതാമഹാ! ബ്രഹ്മശാപഭയത്തിൽ ഭീതനായ ഞാൻ, നിങ്ങൾ ഏല്പിച്ച നിയോഗം ഉപേക്ഷിക്കും—ഇത് ഞാൻ പറഞ്ഞ സത്യമാകുന്നു.

Verse 15

पुरा मांडव्यशापेन शूद्रयोन्यवतारितः । सांप्रतं पुत्ररहितः कृतोऽपूज्यश्च सत्तम

മുൻകാലത്ത് മാണ്ഡവ്യശാപം മൂലം ഞാൻ ശൂദ്രയോണിയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഇപ്പോൾ, ഹേ സത്തമാ, എന്നെ പുത്രരഹിതനാക്കി യഥോചിത പൂജാ-മാനങ്ങളിൽ നിന്ന് വഞ്ചിതനാക്കിയിരിക്കുന്നു.

Verse 16

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दीनं वैवस्वतस्य च । तत्कालोचितमाहेदं स्वयमेव शतक्रतुः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—വൈവസ്വതൻ (യമൻ) ദുഃഖത്തോടെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) സ്വയം ആ സമയോചിതമായ ഉപദേശത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 17

युक्तमुक्तमनेनैतद्धर्मराजेन पद्मज । नियोगे वर्तमानेन तावकीये सुरेश्वर

ഹേ പദ്മജ (ബ്രഹ്മാ)! ഈ ധർമ്മരാജൻ പറഞ്ഞത് യുക്തമാണ്; കാരണം, ഹേ സുരേശ്വരാ, അവൻ നിന്റെ നിയോഗം (ആജ്ഞ) അനുസരിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

Verse 18

अवश्यमेव मर्त्ये च मनुष्याः समये स्थिताः । बाल्ये वा यौवने वाथ वार्धक्ये वा पितामह । संहर्तव्या न संदेहो नाकाले च कथंचन

മർത്ത്യലോകത്തിൽ മനുഷ്യർ നിശ്ചിത സമയനിയമത്തിനടിയിലാണ്—ബാല്യത്തിലോ, യൗവനത്തിലോ, വാർദ്ധക്യത്തിലോ, ഹേ പിതാമഹാ. അവരെ സംഹരിക്കപ്പെടേണ്ടത് തീർച്ച; സംശയമില്ല; എന്നാൽ ഒരിക്കലും അകാലത്തിൽ അല്ല.

Verse 19

एतदेव कृतं नाम धर्मराजाख्यमुत्तमम् । त्वया च सममित्रस्य समशस्त्रोर्महात्मनः

‘ധർമ്മരാജ’ എന്ന ഈ ഉത്തമ ക്രമീകരണം നീ തന്നെയാണ് സ്ഥാപിച്ചത്—സമമിത്രനായും എല്ലാവരോടും സമദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കുന്നവനുമായ ആ മഹാത്മാവിനായി.

Verse 20

तस्मादद्य समालोक्य कश्चिदेव विचिंत्यताम् । उपायो येन निर्दोषो नियोगं कुरुते तव

അതിനാൽ ഇന്നുതന്നെ ഒരു ഉപായം ആലോചിച്ച് നിശ്ചയിക്കട്ടെ; അതുവഴി അവൻ കുറ്റമില്ലാതെ നിന്നുടെ നിയോഗം യഥാവിധി നിർവഹിക്കട്ടെ.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । ब्रह्मशापं न शक्तोऽह मन्यथाकर्तुमेवच । उपायं च करिष्यामि सांप्रतं त्रिदशाधिप

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണശാപത്തെ മറ്റെങ്ങനെ ആക്കാൻ എനിക്കാകില്ല; എങ്കിലും, ഹേ ത്രിദശാധിപാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഒരു ഉപായം ഒരുക്കാം.

Verse 22

ततो ध्यानं प्रचक्रे स ब्रह्मा लोकपितामहः । तदर्थं सर्वदेवानां पुरतः सुस माहितः

അപ്പോൾ ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് ആ കാര്യമെന്നോർത്തു, സർവ്വദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ, അത്യന്തം മഹിതനായി, ഗാഢധ്യാനം ആരംഭിച്ചു.

Verse 23

तस्यैवं ध्यानसक्तस्य प्रादुर्भूताः समंततः । मूर्ता रोगाः सुरौद्रास्ते वातगुल्मकफात्मकाः । अष्टोत्तरशतप्रायाः प्रोचुस्तं च कृतादराः

അവൻ ഇങ്ങനെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായിരിക്കെ, ചുറ്റുമെങ്ങും ദേഹധാരികളായ രോഗങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ദേവക്രോധംപോലെ ഉഗ്രമായവ—വാതം, ഗുല്മം, കഫം എന്നീ സ്വഭാവമുള്ളവ. ഏകദേശം നൂറ്റെട്ട് എണ്ണം ആയ അവർ ആദരത്തോടെ അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 24

रोगा ऊचुः । किमर्थं देवदेवेश त्वया सृष्टा वयं विभो । आदेशो दीयतां शीघ्रं प्रसादः क्रियतामिति

രോഗങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ഹേ ദേവദേവേശാ, ഹേ വിഭോ! ഏതു ലക്ഷ്യത്തിനാണ് നീ ഞങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചത്? വേഗം ഞങ്ങൾക്ക് ആജ്ഞ നൽകുകയും ഞങ്ങളോട് പ്രസന്നനാകുകയും ചെയ്യണമേ.

Verse 25

व्रह्मोवाच । व्रजध्वं भूतले शीघ्रं ममादेशादसंशयम् । यमादेशान्मनुष्येषु गन्तव्यमविकल्पितम्

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു— എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സംശയമില്ലാതെ വേഗം ഭൂതലത്തിലേക്ക് പോകുവിൻ. യമന്റെ ആജ്ഞാധീനരായി മനുഷ്യരിടയിൽ പ്രവേശിക്കുവിൻ— മടിയില്ലാതെ.

Verse 26

एवमुक्त्त्वा तु तान्रोगांस्ततः प्राह पितामहः । धर्मराजं समीपस्थं भृशं दीनमधोमुखम्

ഇങ്ങനെ ആ രോഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞ ശേഷം പിതാമഹൻ സമീപത്ത് നിന്ന ധർമ്മരാജനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു; അദ്ദേഹം അത്യന്തം ദീനനായി മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നിരുന്നു.

Verse 27

एते ते व्याधयः सर्वे मया यम नियोजिताः । साहाय्यं च करिष्यंति सर्वकृ त्येषु सर्वदा

ഹേ യമാ, ഈ എല്ലാ വ്യാധികളെയും ഞാൻ നിനക്കായി നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്റെ എല്ലാ കൃത്യങ്ങളിലും സഹായം ചെയ്യും.

Verse 28

यः कश्चिदधुना मर्त्यो गतायुः संप्रपद्यते । वधाय तस्य यत्नेन त्वया प्रेष्याः सदैव तु

ഇപ്പോൾ ആയുസ്സ് തീർന്ന ഏതൊരു മർത്ത്യനും മുന്നിൽ വന്നാൽ— അവന്റെ മരണത്തിനായി പരിശ്രമത്തോടെ ഇവരെ നീ എപ്പോഴും അയയ്ക്കണം.

Verse 29

एतेषां जायते तेन जननाशसमुद्भवः । अपवादो धरापृष्ठे न च संजायते तव

ഇവരാൽ അതനുസരിച്ച് ജനനാശം സംഭവിക്കും; ഭൂമിയുടെ മേൽ നിനക്കു മേൽ യാതൊരു അപവാദമോ കുറ്റാരോപണമോ ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 31

ततस्तान्सकलान्व्याधीन्गृहीत्वा रविनंदनः । यमलोकं समासाद्य ततः प्रोवाच सादरम्

അപ്പോൾ രവിനന്ദനനായ യമൻ ആ എല്ലാ രോഗങ്ങളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് യമലോകത്തിലെത്തി; തുടർന്ന് ആദരപൂർവ്വം പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 32

पृष्ट्वापृष्ट्वा च गंतव्यं चित्रगुप्तं धरातले । गंतव्यं जननाशाय समये समुपस्थिते

വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചറിഞ്ഞ് ഭൂമിയിലെ ചിത്രഗുപ്തനിലേക്കു പോകണം; നിശ്ചിത സമയം വന്നാൽ ജനനചക്രനാശത്തിനായി ഗമിക്കണം.

Verse 33

परमस्ति मया तत्र स्थापितं लिंगमुत्तमम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे सर्वपातकनाशनम्

അവിടെ ഞാൻ പരമോത്തമമായ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ അത് സർവ്വപാപനാശകമാണ്.

Verse 34

यस्तं पश्यति सद्भक्त्या प्रातरुत्थाय मानवः । स युष्माभिः सदा त्याज्यो दूरतो वचनान्मम

ഏതു മനുഷ്യൻ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് സത്യഭക്തിയോടെ ആ (ലിംഗം) ദർശിക്കുന്നുവോ, എന്റെ വചനപ്രകാരം നിങ്ങൾ അവനെ എപ്പോഴും ദൂരത്തിൽ വിട്ടേക്കുക; സ്പർശിക്കരുത്.

Verse 35

एवमुक्त्वा स तान्व्याधींस्ततो वैवस्वतः स्वयम् । तस्य विप्रस्य तं पुत्रं गृहीत्वा सत्वरं ययौ । तस्यैव मंदिरे रम्ये कृत्वा रूपं द्विजन्मनः

ഇങ്ങനെ രോഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞ ശേഷം വൈവസ്വതനായ യമൻ സ്വയം ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ പുത്രനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് വേഗത്തിൽ പോയി; അതേ മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ ദ്വിജരൂപം ധരിച്ചു.

Verse 36

अथासौ ब्राह्मणो दृष्ट्वा स्वं पुत्रं गृहमागतम् । सहितं विप्ररूपेण धर्मराजेन धीमता

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ പുത്രൻ വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങിവന്നതു കണ്ടു; ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിലുള്ള ധീമാനായ ധർമരാജൻ കൂടെയുണ്ടെന്നു കണ്ടപ്പോൾ അത്യന്തം വിസ്മയപ്പെട്ടു।

Verse 37

ततः प्रहृष्टचित्तेन सत्वरं सम्मुखो ययौ । पुत्रपुत्रेति जल्पन्स निजभार्यासमन्वितः

പിന്നീട് ആനന്ദം നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെ അവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടു ചെന്നു; “മകനേ, മകനേ!” എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ ഭാര്യയോടുകൂടെ അവനെ കാണാൻ ഓടി।

Verse 38

परिष्वज्य ततो भूयो वाष्पपर्याकुलेक्षणः । आघ्राय च ततो मूर्ध्नि वाक्यमेतदुवाच ह

അവനെ വീണ്ടും ആലിംഗനം ചെയ്ത്, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവന്റെ ശിരസ്സു മണം നോക്കി, ഇങ്ങനെ വചനം പറഞ്ഞു।

Verse 39

ब्राह्मण उवाच । कथं पुत्र समायातस्त्वं तस्मा द्यममंदिरात् । न कश्चित्पुनरायाति यत्र गत्वाऽपि वीर्यवान्

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—“മകനേ, നീ ആ യമമന്ദിരത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മടങ്ങിവന്നു? അവിടെ പോയ വീരനും വീണ്ടും തിരികെ വരാറില്ലല്ലോ।”

Verse 41

कश्चायं ब्राह्मणः पार्श्वे तव संतिष्ठते सुत । दिव्येन तेजसा युक्तस्तं नमाम्यहमात्मज

“മകനേ, നിന്റെ അരികിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ആരാണ്? ദിവ്യ തേജസ്സോടെ യുക്തനായ അവനോട്, എന്റെ കുഞ്ഞേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു।”

Verse 42

पुत्र उवाच । एष ब्राह्मणरूपेण समायातो यमः स्वयम् । मामादाय कृपाविष्टो ज्ञात्वा त्वां दुःखसंयुतम्

പുത്രൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നത് സാക്ഷാൽ യമധർമ്മരാജനാണ്. അങ്ങ് ദുഃഖിതനാണെന്നറിഞ്ഞ് കരുണയോടെ എന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നതാണ്.

Verse 43

तस्मात्त्वं कुरु तातास्य शापानुग्रहमद्य वै । गृहप्राप्तस्य सुस्नेहाद्यद्यहं तव वल्लभः

അതുകൊണ്ട് പിതാവേ, ഞാൻ അങ്ങേക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവനാണെങ്കിൽ, ഗൃഹത്തിലെത്തിയ ഇദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശാപത്തെ അങ്ങ് സ്നേഹപൂർവ്വം അനുഗ്രഹമാക്കി മാറ്റിയാലും.

Verse 44

ततस्तस्य प्रणामं स कृत्वा ब्राह्मणसत्तमः । व्रीडयाऽधोमुखो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम्

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രണമിക്കുകയും, ലജ്ജയാൽ തലകുനിച്ച് ആദരവോടെ പറയുകയും ചെയ്തു.

Verse 45

ब्राह्मण उवाच । अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । यत्पुत्रस्य मम प्राप्तिर्गतस्य यमसादनम्

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഇന്ന് എൻ്റെ ജന്മം സഫലമായി, ജീവിതം ധന്യമായി. കാരണം, യമലോകത്തേക്ക് പോയ എൻ്റെ പുത്രനെ എനിക്ക് തിരികെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 46

त्वं च पुत्रकृते तात सन्तोषं परमं गतः । तस्मात्पुत्रेण संयुक्तो यथायं स्यात्तथा कुरु

അല്ലയോ പിതാവേ! പുത്രൻ കാരണം അങ്ങ് പരമമായ സന്തോഷം കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ പുത്രനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഇത് ഉചിതമായ രീതിയിൽ നടക്കുവാൻ വേണ്ടത് ചെയ്താലും.

Verse 47

ब्राह्मण उवाच । न मे स्यादनृतं वाक्यं कदा चिदपि पुत्रक । अपि स्वैरेण यत्प्रोक्तं किं पुनर्दुःखितेन च

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—പുത്രകാ, എന്റെ വാക്ക് ഒരിക്കലും അസത്യമാകില്ല. സ്വൈരമായി പറഞ്ഞതും സത്യമെങ്കിൽ, ദുഃഖത്തിൽ പറഞ്ഞത് എത്രയോ കൂടുതൽ ഉറച്ച സത്യം!

Verse 48

तस्मात्तस्य भवेत्पुत्रो दैवयोनिसमुद्भवः । न कथंचिदपि प्राज्ञ मम शापवशाद्ध्रुवम्

അതുകൊണ്ട് അവന് ദൈവയോനിയിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും. ഹേ പ്രാജ്ഞാ, എന്റെ ശാപബലത്താൽ ഇത് തീർച്ചയായും മറ്റെങ്ങനെ സംഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 49

भविष्यति सुतश्चान्यो मानुषीयोनिसंभवः । राजसूयाश्वमेधाभ्यां यश्चैनं तारयिष्यति

മറ്റൊരു പുത്രൻ മനുഷ്യയോനിയിൽ നിന്നു ജനിക്കും; രാജസൂയവും അശ്വമേധവും എന്ന യാഗപുണ്യത്താൽ അവനെ തരിപ്പിക്കും.

Verse 50

कोऽर्थः पुत्रेण जातेन यो न संतारणक्षमः । पितृपक्षं शुभं कर्म कृत्वा सर्वोत्तमं भुवि

പിതൃകളെ തരിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്ത പുത്രൻ ജനിച്ചാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? പിതൃപക്ഷത്തിൽ പിതൃകൾക്കായി മംഗളകരമായ ഉത്തമകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത് അവൻ ഭൂമിയിൽ ശ്രേഷ്ഠനാകുന്നു.

Verse 51

तथा पूजाकृते योऽस्य शापो दत्तश्च वै पुरा । तत्रापि शृणु मे वाक्यं तस्य पुत्रक जल्पतः

അതുപോലെ അവന്റെ പൂജയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മുമ്പ് നൽകിയ ശാപത്തെക്കുറിച്ചും എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുക, പുത്രാ; ഞാൻ അത് വിശദീകരിക്കുന്നു.

Verse 52

वेदोक्तैर्विविधैर्मन्त्रैर्या पूजा चास्य संस्थिता । न भविष्यति सा लोके कथंचिदपि पुत्रक

മകനേ! വേദോക്തമായ നാനാവിധ മന്ത്രങ്ങളാൽ സ്ഥാപിതമായ അവന്റെ പൂജ, ഈ ലോകത്തിൽ എങ്ങനെയും ഇനി സംഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 53

अस्य मानुषसंभूतैर्मन्त्रैः पूजा भविष्यति । विशिष्टा सर्वदेवेभ्यः सत्यमेतन्मयोदितम्

ഈ ദേവന്റെ പൂജ മനുഷ്യരിൽ ഉദ്ഭവിച്ച മന്ത്രങ്ങളാൽ നടക്കും; ആ പൂജ സർവ്വദേവന്മാരുടെ പൂജയെക്കാൾ വിശിഷ്ടമായിരിക്കും—ഇത് ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്ന സത്യം.

Verse 54

पुत्र उवाच । अहमेनं प्रतिष्ठाप्य द्रिजश्रेष्ठ महीतले । सम्यगाराधयिष्यामि किमन्यैर्विबुधैर्मम

പുത്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ അവനെ ഭൂമിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് യഥാവിധി ആരാധിക്കും; എനിക്ക് മറ്റു ദേവന്മാർ എന്തിന്?

Verse 55

तस्मात्संकीर्तयिष्यामि मंत्रान्मानुषसंभवान् । तथा पूजाविधानं च त्वत्प्रसादेन पूर्वज

അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യരിൽ ഉദ്ഭവിച്ച മന്ത്രങ്ങളെ ഞാൻ സംകീർത്തനം ചെയ്യും; കൂടാതെ പൂജാവിധാനവും—അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ, ഹേ പൂജ്യ പൂർവ്വജ.

Verse 56

ततः सुगं नः पन्थेति तस्य मंत्रं विधाय सः । समाचरत्प्रहृष्टात्मा धर्मराजस्य शृण्वतः

അതിനുശേഷം ‘ഞങ്ങളുടെ പഥം സുഖകരമാകട്ടെ’ എന്ന മന്ത്രം രൂപപ്പെടുത്തി, ഹർഷഭരിതമായ മനസ്സോടെ അവൻ വിധി ആചരിച്ചു; ധർമ്മരാജൻ കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 58

यम उवाच । कथंचिदपि विप्रेद्र न मे स्याद्दर्शनं वृथा । अन्येषामपि देवानां तस्मात्प्रार्थय वांछि तम्

യമൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, എന്റെ നിനക്കുള്ള ദർശനം ഏതുവിധേനയും വ്യർത്ഥമാകരുത്. അതിനാൽ മറ്റു ദേവന്മാരെ സംബന്ധിച്ചും നിനക്കിഷ്ടമുള്ളത് പ്രാർത്ഥിച്ചു ചോദിക്കൂ.

Verse 59

ब्राह्मण उवाच । तवार्चां मम पुत्रोऽयं स्थापयिष्यति यामिह । तामनेनैव मंत्रेण यः कश्चित्पूजयेद्द्विजः

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ യമദേവാ, എന്റെ ഈ പുത്രൻ ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ അർച്ച (വിഗ്രഹം) സ്ഥാപിക്കും. കൂടാതെ ഏതെങ്കിലും ദ്വിജൻ ഇതേ മന്ത്രം കൊണ്ടു ആ വിഗ്രഹത്തെ പൂജിച്ചാൽ…

Verse 60

भवेत्संवत्सरं यावत्संप्राप्ते पंचमीदिने । मा तस्य पुत्रशोको हि इह लोके कथञ्चन

…ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, പഞ്ചമി തിഥി എത്തുന്നതുവരെ, ഈ ലോകത്തിൽ അവനു ഏതുവിധേനയും പുത്രശോകം ഉണ്ടാകരുത്.

Verse 61

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय संप्रहृष्टमना यमः । यमलोकं जगामाथ स्वाधिकारपरोऽभवत्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—യമൻ ഹർഷിതമനസ്സോടെ ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. പിന്നെ യമലോകത്തിലേക്ക് പോയി തന്റെ അധികാരധർമ്മത്തിൽ തൽപരനായി.

Verse 62

सोऽपि ब्राह्मणदायादः कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । यममाराधयामास मध्ये संस्थाप्य भक्तितः । पित्रा चोक्तेन मन्त्रेण तेनैव विधिपूर्वकम्

ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അവകാശിയും ഉത്തമമായ പ്രാസാദം പണിതു, അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഭക്തിയോടെ യമദേവനെ സ്ഥാപിച്ചു; പിതാവ് പറഞ്ഞ അതേ മന്ത്രം കൊണ്ടു വിധിപൂർവം അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിച്ചു.

Verse 63

ततश्च क्रमशः प्राप्य पुत्रपौत्राननेकशः । कालधर्ममनुप्राप्तश्चिरं स्थित्वा महीतले

അതിനുശേഷം ക്രമേണ അവൻ അനേകം പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും നേടി. ഭൂമിയിൽ ദീർഘകാലം വസിച്ച് അവസാനം കാലധർമ്മമായ നിയത മരണത്തെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 64

एतद्वः सर्वमाख्यातं पुराणेयत्पुरा श्रुतम् । यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या संप्राप्ते पंचमीदिने । नापमृत्युर्भवेत्तस्य न च शोकः सुतोद्भवः

പുരാണത്തിൽ മുമ്പ് കേട്ടതെല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. പഞ്ചമീ തിഥി വന്നപ്പോൾ ഭക്തിയോടെ ഇതിനെ കീർത്തിക്കുകയോ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നവന് അകാലമരണം സംഭവിക്കുകയില്ല; സന്താനജന്യ ദുഃഖവും ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 97

तच्छ्रुत्वाथ यमः प्रोच्चैः सुप्रसन्नेन चेतसा । तं ब्राह्मण मुवाचेदं हर्षगद्गदयागिरा

അത് കേട്ട് യമൻ അത്യന്തം പ്രസന്നചിത്തത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിച്ചു; ആ ബ്രാഹ്മണനോട് ആനന്ദത്തിൽ ഗദ്ഗദസ്വരത്തിൽ ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.