Adhyaya 30
Mahesvara KhandaKedara KhandaAdhyaya 30

Adhyaya 30

അധ്യായം 30-ൽ താരകനും ദേവന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം ക്രമേണ ഉഗ്രമാകുന്നതാണ് വിവരിക്കുന്നത്. ലോമശൻ പറയുന്നു—ഇന്ദ്രൻ വജ്രം കൊണ്ട് താരകനെ പ്രഹരിച്ചപ്പോൾ താരകൻ പ്രത്യാക്രമണം നടത്തി, ദിവ്യദർശകർ ഭീതിയിലായി. അപ്പോൾ വീരഭദ്രൻ രംഗപ്രവേശം ചെയ്ത് ജ്വലിക്കുന്ന ത്രിശൂലം കൊണ്ട് താരകനെ വ്രണപ്പെടുത്തുന്നു; എന്നാൽ താരകന്റെ ശക്തി-പ്രഹാരത്തിൽ വീരഭദ്രൻ തന്നെ വീഴുന്നു. ദേവർ, ഗന്ധർവർ, നാഗങ്ങൾ മുതലായവർ ആവർത്തിച്ച് ജയഘോഷം മുഴക്കി യുദ്ധത്തിന്റെ കോസ്മിക് വ്യാപ്തി പ്രകടമാക്കുന്നു. തുടർന്ന് കാർത്തികേയൻ (കുമാരൻ) വീരഭദ്രനെ അവസാന പ്രഹാരത്തിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞ്, സ്വയം താരകനെതിരെ കടുത്ത ശക്തി-യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നു—ചതികൾ, ആകാശചലനങ്ങൾ, പരസ്പര വ്രണങ്ങൾ എന്നിവയോടെ പോരാട്ടം നീളുന്നു. ഭീതിയിലായ പർവ്വതനിരകൾ സാക്ഷികളായി കൂടുമ്പോൾ, ഉടൻ തീർപ്പുണ്ടാകുമെന്ന് കുമാരൻ അവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം കുമാരൻ താരകന്റെ ശിരസ് ഛേദിക്കുന്നു; എല്ലായിടത്തും സ്തുതി, വാദ്യ-നൃത്തം, പുഷ്പവൃഷ്ടി, പാർവതിയുടെ സ്നേഹാലിംഗനം, ഋഷിമദ്ധ്യേ ശിവന്റെ ആദരം എന്നിവ നടക്കുന്നു. ഫലശ്രുതിയിൽ—ഈ “കുമാരവിജയം”യും താരകവധകഥയും ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ പാപക്ഷയം ഉണ്ടാകുകയും അഭീഷ്ടഫലം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് പറയുന്നു.

Shlokas

Verse 1

लोमश उवाच । वल्गमानं तमायांतं तारका सुरमोजसा । आजघान च वज्रेण इंद्रो मतिमतां वरः

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—ദേവസമമായ ബലത്തോടെ ചാടിച്ചെല്ലുന്ന താരകൻ അടുത്തുവന്നപ്പോൾ, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് അവനെ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 2

तेन वज्रप्रहारेण तारको विह्वलीकृतः । पतितोऽपि समुत्थाय शक्त्या तं प्राहरद्द्विपम्

ആ വജ്രപ്രഹാരത്തിൽ താരകൻ വിഹ്വലനായി. എങ്കിലും വീണിട്ടും എഴുന്നേറ്റ്, ശക്തിയാൽ ആ ഗജത്തെ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 3

पुरंदरं गजस्थं हि अपातया भूतले । हाहाकारो महानासीत्पतिते च पुरंदरे

ഗജസ്ഥനായ പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ അവൻ ഭൂമിയിലേക്കു വീഴ്ത്തി. പുരന്ദരൻ വീണതോടെ മഹാ ഹാഹാകാരം ഉയർന്നു।

Verse 4

तारकेणापि तत्रैव यत्कृतं तच्छृणु प्रभो । पतितं च पदाक्रम्य हस्ताद्वज्रं प्रगृह्य च

പ്രഭോ, അവിടെ തന്നേ താരകൻ ചെയ്തതു കേൾക്കുക. വീണവനെ പാദത്തോടെ അമർത്തി, അവന്റെ കൈയിൽ നിന്നു വജ്രം പിടിച്ചെടുത്തു.

Verse 5

हतं देवेंद्रमालोक्य तारको रिपुसूदनः । वज्रघातेन महताऽताडयत्तु पुरंदरम्

ദേവേന്ദ്രൻ ഹതനായതു കണ്ടു, ശത്രുസംഹാരി താരകൻ മഹാ വജ്രാഘാതത്തോടെ പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ അടിച്ചു.

Verse 6

त्रिशूलमुद्यम्य महाबलस्तदा स वीरभद्रो रुषितः पुरंदरम् । संरक्षमाणो हि जघान तारकं शूलेन दैत्यं च महाप्रभेण

അപ്പോൾ മഹാബലനായ വീരഭദ്രൻ ക്രോധത്തോടെ ത്രിശൂലം ഉയർത്തി; പുരന്ദരനെ സംരക്ഷിച്ച്, മഹാപ്രഭയായ ആ ശൂലത്തോടെ ദൈത്യൻ താരകനെ വധിച്ചു.

Verse 7

शूलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले । पतितोऽपि महातेजास्तारकः पुनरुत्थितः

ശൂലപ്രഹാരത്തിൽ ആഹതനായി അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണു. എങ്കിലും മഹാതേജസ്സുള്ള താരകൻ വീണിട്ടും വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു.

Verse 8

जघान परया शक्त्या वीरभद्रं तदोरसि । वीरभद्रोपि पतितः शक्तिघातेन तस्य वै

അവൻ പരമശക്തി (ഭാലം)കൊണ്ട് വീരഭദ്രന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്ത് പ്രഹരിച്ചു. ആ ശക്തിഘാതത്തിൽ വീരഭദ്രനും തീർച്ചയായും വീണു.

Verse 9

सगणाश्चैव देवाश्च गंधर्वोरगराक्षसाः । हाहाकारेण महता चुक्रुशुश्च पुनःपुनः

ഗണങ്ങളോടുകൂടിയ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവരും നാഗന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും മഹത്തായ ‘ഹാ ഹാ’ വിലാപത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞു വിളിച്ചു।

Verse 10

तदोत्थितः सहसा महाबलः स वीरभद्रो द्विषतां निहंता । त्रिशूलमुद्यम्य तडित्प्रकाशं जाज्वल्यमानं प्रभया निरंतरम् । स्वरोचिषा भासितदिग्वितानं सूयदुबिंबाग्न्युडुमण्डलाभम्

അപ്പോൾ ശത്രുനിഹന്താവായ മഹാബലൻ വീരഭദ്രൻ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റു. മിന്നലുപോലെ ദീപ്തമായ ത്രിശൂലം ഉയർത്തി, അഖണ്ഡപ്രഭയിൽ ജ്വലിച്ച്, തന്റെ തേജസ്സാൽ ദിക്കുകളുടെ ആകാശവിസ്താരം പ്രകാശിപ്പിച്ചു—സൂര്യബിംബംപോലെ, അഗ്നിപോലെ, നക്ഷത്രമണ്ഡലപോലെ।

Verse 11

त्रिशूलेन तदा यावद्धंतुकामो महाबलः । निवारितः कुमारेण मावधीस्त्वं महामते

അപ്പോൾ മഹാബലൻ ത്രിശൂലംകൊണ്ട് വധിക്കാനായി പ്രഹരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോൾ, കുമാരൻ തടഞ്ഞു—“ഹേ മഹാമതേ, നീ അവനെ വധിക്കരുത്” എന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 12

जगर्ज च महातेजाः कार्त्तिकेयो महाबलः

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സും മഹാബലവും ഉള്ള കാർത്തികേയൻ ഗർജിച്ചു।

Verse 13

तदा जयेत्यभिहितो भूतैराकाशसंस्थितैः । शक्त्या परमया वीरस्तारकं हंतुमुद्यतः

അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന ഭൂതഗണങ്ങൾ ‘ജയം’ എന്ന് വിളിച്ചു; ആ വീരൻ പരമശക്തി (ശക്തി-ആയുധം) കൊണ്ട് താരകനെ വധിക്കാൻ ഒരുങ്ങി।

Verse 14

तारकस्य कुमारस्य संग्रामस्तत्र दुःसहः । जातस्ततो महाघोरः सर्वभूतभयंकरः

അവിടെ താരകനും കുമാരനും തമ്മിലുള്ള സംഗരം ദുസ്സഹമായി; അതിൽ നിന്നു സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന മഹാഘോര യുദ്ധം ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 15

शक्तिहस्तौ च तौ वीरौ युयुधाते परस्परम् । शक्तिभ्यां भिन्नहस्तौ तौ महासाहससंयुतौ

ശക്തി കൈയിൽ ധരിച്ച ആ രണ്ടു വീരന്മാർ പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു; തങ്ങളുടെ ശക്തികളാൽ അവർ തമ്മിൽ തമ്മിൽ കൈകൾ ഭേദിച്ചു—ഇരുവരും മഹാസാഹസസമ്പന്നർ।

Verse 16

परस्परं वंचयंतौ सिंहाविव महाबलौ । वैतालिकीं समाश्रित्य तथा वै खेचरीं गतिम्

മഹാബലികളായ അവർ സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ പരസ്പരം വഞ്ചിച്ച് മറികടന്നു; വൈതാലികീയും ഖേചരീയും—ആകാശചാരി—ഗതികൾ ആശ്രയിച്ചു।

Verse 17

पार्वतं मतमाश्रित्य शक्त्या शक्तिं निजघ्नतुः । एभिर्मतैर्महावीरौ चक्रतुर्युद्धमुत्तमम्

പാർവ്വതമായ യുദ്ധമതം ആശ്രയിച്ച് അവർ ശക്തിയാൽ ശക്തിയെ പ്രഹരിച്ചു; ഇത്തരമൊരു യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളാൽ ആ മഹാവീരർ ഉത്തമവും മഹത്തുമായ സമരം നടത്തി।

Verse 18

अन्योन्यसाधकौ भूत्वा महाबलपराक्रमौ । जघ्नतुः शक्तिधाराभी रणे रणविशारदौ

പരസ്പരം തുല്യപ്രതിപക്ഷരായി, മഹാബലപരാക്രമസമ്പന്നരായി, രണവിശാരദരായ അവർ യുദ്ധത്തിൽ ശക്തികളുടെ ധാരാവർഷംകൊണ്ട് തമ്മിൽ തമ്മിൽ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 19

मूर्ध्नि कण्ठे तथा बाह्वोर्जान्वोश्चैव कटीतटे । वक्षस्युरसि पृष्ठे च चिच्छिदतुः परस्परम्

ശിരസ്സിൽ, കണ്ഠത്തിൽ, ഭുജങ്ങളിൽ, മുട്ടുകളിൽ, കടിദേശത്ത്, വക്ഷസ്ഥലത്ത്, ഉരസ്സിലും പൃഷ്ഠത്തിലും—ഇങ്ങനെ അവർ പരസ്പരം വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു മുറിവേൽപ്പിച്ചു।

Verse 20

तदा तौ युध्यमानौ च हन्तुकामौ महाबलौ । प्रेक्षका ह्यभवन्सर्वे देवगन्धर्वगुह्यकाः

അപ്പോൾ ആ രണ്ടു മഹാബലന്മാർ പരസ്പരം വധിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു യുദ്ധം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ഗുഹ്യകർ—എല്ലാവരും ആ സമരത്തിന്റെ ദർശകരായി।

Verse 21

ऊचुः परस्परं सर्वे कोऽस्मिन्युद्धे विजेष्यते । तदा नभोगता वाणी उवाच परिसांत्व्य वै

എല്ലാവരും പരസ്പരം പറഞ്ഞു—“ഈ യുദ്ധത്തിൽ ആര് ജയിക്കും?” അപ്പോൾ ആകാശസ്ഥമായ വാണി സത്യമായി അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു।

Verse 22

तारकं हि सुराश्चाद्य कुमारोऽयं हनिष्यति । मा शोच्यतां सुराः सर्वैः सुखेन स्थीयतां दिवि

“ഹേ ദേവന്മാരേ! ഈ കുമാരൻ ഇന്നുതന്നെ താരകനെ വധിക്കും. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ദുഃഖിക്കരുത്; സ്വർഗത്തിൽ നിശ്ചിന്തയായി സുഖത്തോടെ വസിക്കൂ।”

Verse 23

श्रुत्वा तदा तां गगने समीरितां तदैव वाचं प्रमथैः परीतः । कुमारकस्तं प्रति हंतुकामो दैत्याधिपं तारकमुग्ररूपम्

ആകാശത്തിൽ മുഴങ്ങിയ ആ വാക്ക് കേട്ട്, പ്രമഥഗണങ്ങൾ ചുറ്റിനിന്നിരിക്കെ, വധാഭിലാഷത്തോടെ യുവകുമാരൻ ഉഗ്രരൂപനായ ദൈത്യാധിപൻ താരകനെ നേരെ മുന്നേറി।

Verse 24

शक्त्या तया महाबाहुराजघान स्तनांतरे । तारकं ह्यसुरश्रेष्ठं कुमारो बलवत्तरः

ആ ശക്തി-ഭാലംകൊണ്ട് മഹാബാഹുവും കൂടുതൽ ബലവാനുമായ കുമാരൻ അസുരശ്രേഷ്ഠനായ താരകനെ വക്ഷസ്ഥലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 25

तं प्रहारमना दृत्य तारको दैत्यपुंगवः । कुमारं चाऽपि संक्रुद्धः स्वशक्त्या चाजघान वै

ആ പ്രഹാരം അവഗണിച്ച് ദൈത്യപുംഗവനായ താരകൻ ക്രുദ്ധനായി, തന്റെ തന്നെ ശക്തി-ഭാലംകൊണ്ട് കുമാരനെ പ്രതിപ്രഹരിച്ചു।

Verse 26

तेन शक्तिप्रहारेण शांकरिर्मूर्च्छितोऽभवत् । मुहूर्ताच्चेतनां प्राप्तः स्तूयमानो महर्षिभिः

ആ ശക്തി-പ്രഹാരത്താൽ ശാങ്കരി (ശങ്കരപുത്രനായ കുമാരൻ) മൂർഛിതനായി; അല്പസമയം കഴിഞ്ഞ് ബോധം പ്രാപിച്ച് മഹർഷിമാർ അദ്ദേഹത്തെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 27

यथा सिंहो मदोन्मत्तो हंतुकामस्तथैव च । कुमारस्तारकं दैत्यमाजघान प्रतापवान्

മദോന്മത്തനായ സിംഹം വധിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ചാടുന്നതുപോലെ, പ്രതാപവാനായ കുമാരൻ ദൈത്യനായ താരകനെ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 28

एवं परस्परेणैव कुमारश्चैव तारकः । युयुधातेऽतिसंरब्धौ शक्तियुद्धपरायणौ

ഇങ്ങനെ പരസ്പരം നേരിട്ടുനിന്ന കുമാരനും താരകനും—ഇരുവരും അത്യന്തം ക്രുദ്ധരായി—ശക്തി-യുദ്ധത്തിൽ പരായണരായി പോരാടി।

Verse 29

अभ्यासपरमावास्तामन्योन्यविजिगीषया । तथा तौ युध्यमानौ च चित्ररूपौ तपस्विनौ

അസ്ത്രവിദ്യയുടെ അഭ്യാസപരാകാഷ്ഠയും പരസ്പരം ജയിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹവും പ്രേരണയായി, യുദ്ധം തുടരുന്ന ആ ഇരുവരും അത്ഭുതരൂപധാരികളായി ഘോരതപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്ന തപസ്വികളുപോലെ തോന്നി।

Verse 30

धाराभिश्च अणीभीश्च सुप्रयुक्तौ च जघ्नतुः । अवलोकपराः सर्वे देवगन्धर्वकिन्नराः

അസ്ത്രധാരകളാലും മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷിപണങ്ങളാലും സുസംയോജിതമായി അവർ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു; ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും എല്ലാവരും ദർശനത്തിൽ മാത്രം ലീനരായി നിന്നു।

Verse 31

विस्मयं परमं प्राप्ता नोचुः किंचन तस्य वै । न ववौ च तदावायुर्निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः

പരമ വിസ്മയത്തിൽ ആകപ്പെട്ട അവർ ഒന്നും ഉച്ചരിച്ചില്ല. അപ്പോൾ കാറ്റ് വീശിയില്ല; ദിവാകരനായ സൂര്യന്റെ പ്രഭയും മങ്ങിപ്പോയി।

Verse 32

हिमालयोऽथ मेरुश्च श्वेतकूटश्च दर्दुरः । मलयोऽथ महाशैलो मैनाको विंध्यपर्वतः

ഹിമാലയം, മേരു, ശ്വേതകൂടം, ദർദുരം; മലയം എന്ന മഹാശൈലം, മൈനാകൻ, വിന്ധ്യപർവ്വതം—

Verse 33

लोकालोकौ महाशैलौ मानसोत्तरपर्वतः । कैलासो मन्दरो माल्यो गन्धमादन एव च

ലോകാലോക മഹാശൈലം, മാനസോത്തരപർവ്വതം; കൈലാസം, മന്ദരം, മാല്യം, ഗന്ധമാദനവും—

Verse 34

उदयाद्रिर्महेंद्रश्च तथैवास्तगिरिर्महान्

ഉദയാദ്രി, മഹേന്ദ്രൻ, അതുപോലെ മഹാനായ അസ്തഗിരി—ഈ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠർ അവിടെ എത്തി।

Verse 35

एते चान्ये च बहवः पर्वताश्च महाप्रभाः । स्नेहार्द्दितास्तदाजग्मुः कुमारं च परीप्सवः

ഇവരും മറ്റു പല മഹാപ്രഭ പർവ്വതങ്ങളും സ്നേഹത്താൽ ഉണർന്നു അവിടെ എത്തി—കുമാരനെ കാക്കാനും കൂടെ നില്ക്കാനും ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 36

ततः स दृष्ट्वा तान्सर्वान्भयभीतांश्च शांकरिः । पर्वतान्गिरिजापुत्रो बभाषे प्रतिबोधयन्

അപ്പോൾ ഗിരിജാപുത്രനായ ശങ്കരപുത്രൻ, ഭയഭീതരായ ആ പർവ്വതങ്ങളെ എല്ലാം കണ്ടു, ഉപദേശിച്ച് ആശ്വസിപ്പിച്ചു।

Verse 37

कुमार उवाच । मा खिद्यत महाभागा मा चिंता क्रियतां नगाः । घातयाम्यद्य पापिष्ठं सर्वेषामिह पश्यताम्

കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ, ഖേദിക്കരുത്; ഹേ പർവ്വതങ്ങളേ, ചിന്തിക്കരുത്. ഇന്ന് ഇവിടെ എല്ലാവരും കാണുന്ന മുൻപിൽ ആ മഹാപാപിയെ ഞാൻ വധിക്കും।

Verse 38

एवं समाश्वास्य तदा मनस्वी तान्पर्वतान्देवगणैः समेतान् । प्रणम्य शंभुं मनसा हरिप्रियः स्वां मातरं चैव नतः कुमारः

ഇങ്ങനെ ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടി സമവേതമായ പർവ്വതങ്ങളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ദൃഢമനസ്സനായ—ഹരിപ്രിയൻ—കുമാരൻ മനസ്സിൽ ശംഭുവിനെ പ്രണാമം ചെയ്തു, തന്റെ മാതാവിനെയും നമസ്കരിച്ചു।

Verse 39

कार्त्तिकेयस्ततः शक्त्या निचकर्त रिपोः शिरः । तच्छिरो निपपातोर्व्यां तारकस्य च तत्क्षणात् । एवं स जयमापेदे कार्त्तिकेयो महाप्रभुः

അപ്പോൾ കാർത്തികേയൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ ശത്രുവിന്റെ ശിരസ് ഛേദിച്ചു. അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ താരകന്റെ ശിരസ് ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു. ഇങ്ങനെ മഹാപ്രഭു കാർത്തികേയൻ വിജയം പ്രാപിച്ചു.

Verse 40

ददृशुस्तं सुरगणा ऋषयो गुह्यकाः खगाः । किंनराश्चारणाः सर्पास्तथा चैवाप्सरो गणाः

അവനെ ദേവഗണങ്ങൾ കണ്ടു; ഋഷിമാർ, ഗുഹ്യകർ, പക്ഷികൾ, കിന്നരർ, ചാരണർ, സർപ്പങ്ങൾ, അപ്സരാഗണങ്ങളും കൂടി ദർശിച്ചു.

Verse 41

हर्षेण महताविष्टास्तुष्टुवुस्तं कुमारकम् । विद्याधर्यश्च ननृतुर्गायकाश्च जगुस्तदा

മഹാ ഹർഷത്തിൽ ആവിഷ്ടരായി അവർ ആ കുമാരനെ സ്തുതിച്ചു. അപ്പോൾ വിദ്യാധരിമാർ നൃത്തം ചെയ്തു; ഗായകർ ആ സമയത്ത് ഗാനം പാടി.

Verse 42

एवं विजयमापन्नं दृष्ट्वा सर्वे मुदा युताः । ततो हर्षात्समागम्य स्वांकमारोप्य चात्मजम्

അവനെ ഇങ്ങനെ വിജയിയായി കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു. പിന്നെ ഹർഷത്തോടെ (മാതാവ്) മുന്നോട്ട് വന്ന് മകനെ മടിയിൽ എടുത്ത് ഹൃദയത്തിൽ ചേർത്ത് ആലിംഗനം ചെയ്തു.

Verse 43

परिष्वज्य तु गाढेन गिरिजापि तुतोष वै । स्वोत्संगे च समारोप्य कुमारं सूर्यवर्चसम्

ഗിരിജ അവനെ ഗാഢമായി ആലിംഗനം ചെയ്ത് തൃപ്തി പ്രാപിച്ചു. സൂര്യവര്ചസ്സോടെ ദീപ്തനായ കുമാരനെ തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി അവൾ ആനന്ദിച്ചു.

Verse 44

लालयामास तन्वंगी पार्वती रुचिरेक्षणा । ऋषीभिः सत्कृतः शंभुः पार्वत्या सहितस्तदा

അപ്പോൾ സുന്ദരനേത്രങ്ങളുള്ള സുന്ദരാംഗിയായ പാർവതി തന്റെ പുത്രനെ സ്നേഹത്തോടെ ലാളിച്ചു. അതേ സമയം പാർവതിയോടുകൂടിയ ശംഭു (ശിവൻ) ഋഷിമാർ സത്കരിച്ചു.

Verse 45

आर्यासनगता साध्वी शुशुभे मितभाषिणी । संस्तूयमाना मुनिभिः सिद्धचारणपन्नगैः

ആര്യാസനത്തിൽ ഇരുന്ന സാദ്ധ്വിയും മിതഭാഷിണിയുമായ ദേവി ദീപ്തിയായി ശോഭിച്ചു. മുനികൾ, സിദ്ധർ, ചാരണർ, പന്നഗർ (നാഗങ്ങൾ) എന്നിവരുടെ സ്തുതികളാൽ അവൾ കൂടുതൽ പ്രകാശിച്ചു.

Verse 46

नीराजिता तदा देवैः पार्वती शंभुना सह । कुमारेण सहैवाथ शोममाना तदा सती

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ശംഭുവിനോടുകൂടിയ പാർവതിക്ക് നീരാജനം (ആരതി) നടത്തി. കുമാരനോടുകൂടി ആ സതി ദേവി അന്നേരം മഹാശോഭയോടെ ദീപ്തയായി.

Verse 47

हिमालयस्तदागत्य पुत्रैश्च परिवारितः । मेर्वाद्यैः पर्वतैश्चैव स्तूयमानः परोऽभवत्

അപ്പോൾ ഹിമാലയം തന്റെ പുത്രന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി അവിടെ എത്തി. മേരു മുതലായ പർവതങ്ങളുടെ സ്തുതിയാൽ അദ്ദേഹം പരമദീപ്തനും മഹോന്നതനും ആയി.

Verse 48

तदा देवगणाः सर्व इन्द्राद्य ऋषिभिः सह । पुष्पवर्षेण महात ववर्षुरमितद्युतिम् । कुमारमग्रतः कृत्वा नीराजनपरा बभुः

അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ മുതലായ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും ഋഷിമാരോടുകൂടെ, അപാര ദീപ്തിയുള്ള ദേവനിൽ മഹാപുഷ്പവർഷം ചൊരിഞ്ഞു. കുമാരനെ മുൻപിൽ നിർത്തി അവർ നീരാജനം (ആരതി) ചെയ്യാൻ തത്പരരായി.

Verse 49

गीतवादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । संस्तूयमानो विविधैः सूक्तैर्वेदविदां वरैः

ഗീതങ്ങളുടെയും വാദ്യങ്ങളുടെയും ഘോഷത്താൽ, അതിലും അധികമായി ബ്രഹ്മഘോഷമായ വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ മഹാനാദത്താൽ, വേദവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠർ വിവിധ സൂക്തങ്ങളാൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 50

कुमारविजयंनाम चरित्रं परमाद्भुतम् । सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम्

‘കുമാരവിജയം’ എന്ന ഈ പരമാദ്ഭുത ചരിതം ദിവ്യമാണ്; ഇത് സകല പാപങ്ങളും ഹരിച്ച് മനുഷ്യർക്കു സകല ശ്രേയസ്കാമങ്ങളും നൽകുന്നു।

Verse 51

ये कीर्त्तयंति शुचयोऽमितभाग्ययुक्ताश्चानंत्यरूपमजरामरमादधानाः । कौमारविक्रममहात्म्यमुदारमेतदानंददायकमनोर्थकरं नृणां हि

ശുചികളായി അപാര ഭാഗ്യസമ്പന്നരായി, അനന്തരൂപമായ അജരാമര തത്ത്വത്തെ ധ്യാനത്തിൽ ധരിച്ചു, കുമാരന്റെ വിക്രമത്തിന്റെ ഈ ഉദാര മഹാത്മ്യം കീർത്തിക്കുന്നവർക്ക് അത് തീർച്ചയായും ആനന്ദം നൽകുകയും മനുഷ്യരുടെ അഭീഷ്ടമനോരഥങ്ങൾ സഫലമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 52

यः पठेच्छृणुयाद्वापि कुमारस्य महात्मनः । चरितं तारकाख्यं च सर्वपापैः समुच्यते

മഹാത്മാവായ കുമാരന്റെ ചരിതം—പ്രത്യേകിച്ച് ‘താരക’ എന്ന പേരിലുള്ള കഥാഭാഗം—ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്യുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി വിമുക്തനാകും।