गौतमविघ्नप्रकरणम् (Episode of Obstacles to Gautama; Gaṇeśa’s Appearing Through Misguided Worship)

Verse 1

सूत उवाच । कदाचिद्गौतमेनैव जलार्थं प्रेषिता निजाः । शिष्यास्तत्र गता भक्त्या कमंडलुकरा द्विजाः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഒരിക്കൽ ഗൗതമൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ ജലം കൊണ്ടുവരാൻ അയച്ചു. ആ ദ്വിജശിഷ്യർ ഭക്തിയോടെ കൈയിൽ കമണ്ഡലു പിടിച്ച് അവിടെ ചെന്നു.

Verse 2

शिष्याञ्जलसमीपे तु गतान्दृष्ट्वा न्यषेधयन् । जलार्थमगतांस्तत्र चर्षिपत्न्योप्यनेकशः

ശിഷ്യന്മാർ ജലത്തിനടുത്തേക്ക് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം അവരെ തടഞ്ഞു. അവിടെ ജലം എടുക്കാൻ വന്ന അനേകം ഋഷിപത്നിമാരെയും തടഞ്ഞുനിർത്തി.

Verse 3

ऋषिपत्न्यो वयं पूर्वं ग्रहीष्यामो विदूरतः । पश्चाच्चैव जलं ग्राह्यमित्येवं पर्यभर्त्सयन्

അവർ പറഞ്ഞു—“ഞങ്ങൾ ഋഷിമാരുടെ ഭാര്യമാർ; ഞങ്ങൾ ആദ്യം ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ജലം എടുക്കും. അതിന് ശേഷം മാത്രമേ ജലം എടുക്കാവൂ.” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ ശാസിച്ചു.

Verse 4

परावृत्य तदा तैश्च ऋषिपत्न्यै निवेदितम् । सा चापि तान्समादाय समाश्वास्य च तैः स्वयम्

അപ്പോൾ അവർ തിരിഞ്ഞു ചെന്നു ആ കാര്യം ഋഷിപത്നിയോട് അറിയിച്ചു. അവളും അവരെ അടുത്തേക്ക് കൂട്ടി, സ്വന്തം വാക്കുകളാൽ തന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു।

Verse 5

जलं नीत्वा ददौ तस्मै गौतमाय तपस्विनी । नित्यं निर्वाहयामास जलेन ऋषिसत्तमः

തപസ്വിനിയായ സ്ത്രീ വെള്ളം കൊണ്ടുവന്ന് ഗൗതമനു നൽകി. ആ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷി ആ വെള്ളം കൊണ്ടുതന്നെ നിത്യാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നിർവഹിച്ചു।

Verse 6

ताश्चैवमृषिपत्न्यस्तु क्रुद्धास्तां पर्यभर्त्सयन् । परावृत्य गतास्सर्वास्तूटजान्कुटिलाशयाः

ഇങ്ങനെ ഋഷിപത്നിമാർ കോപത്തിൽ ജ്വലിച്ച് അവളെ കടുത്ത വാക്കുകളാൽ ശാസിച്ചു. പിന്നെ കപടാഭിപ്രായം ഹൃദയത്തിൽ വച്ചു, ആശ്രമത്തിലെ ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും തിരിഞ്ഞുപോയി।

Verse 7

स्वाम्यग्रे विपरीतं च तद्वृत्तं निखिलं ततः । दुष्टाशयाभिः स्त्रीभिश्च ताभिर्वै विनिवेदितम्

പിന്നീട് സ്വാമിയുടെ സന്നിധിയിൽ, ദുഷ്ടാഭിപ്രായമുള്ള ആ സ്ത്രീകൾ ആ മുഴുവൻ സംഭവവും വളച്ചൊടിച്ച് വിരുദ്ധമായി അറിയിച്ചു।

Verse 8

अथ तासां वचः श्रुत्वा भाविकर्मवशात्तदा । गौतमाय च संकुद्धाश्चासंस्ते परमर्षयः

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അന്നേരം ഭാവികർമ്മബലത്താൽ പ്രേരിതരായി, പരമർഷിമാർ ഗൗതമനോടു കോപിച്ചു നിന്ദാവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 9

विघ्नार्थं गौतमस्यैव नानापूजोपहारकैः । गणेशं पूजयामासुस्संकुद्धास्ते कुबुद्धयः

ഗൗതമനു മാത്രം വിഘ്നം വരുത്തുവാൻ എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ, കോപം നിറഞ്ഞ ആ കുബുദ്ധികൾ നാനാവിധ പൂജകളും പലവിധ ഉപഹാരങ്ങളും കൊണ്ട് ഗണേശനെ പൂജിച്ചു തുടങ്ങി.

Verse 10

आविर्बभूव च तदा प्रसन्नो हि गणेश्वरः । उवाच वचनं तत्र भक्ताधीनः फलप्रदः

അപ്പോൾ പ്രസന്നനായ ഗണേശ്വരൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഭക്തിപ്രേമത്തിന് അധീനനും ഫലദായകനുമായ ആ ദേവൻ അവിടെ വചനമുരച്ചു.

Verse 11

गणेश उवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूत यूयं किं करवाण्यहम् । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा ऋषयस्तेऽबुवंस्तदा

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. വരം പറയുവിൻ; നിങ്ങള്ക്കായി ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം?” അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ഋഷിമാർ അപ്പോൾ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 12

ऋषय ऊचुः । त्वया यदि वरो देयो गौतमस्स्वाश्रमाद्बहिः । निष्कास्यं नो ऋषिभिः परिभर्त्स्य तथा कुरु

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—“നീ വരം നൽകുമെങ്കിൽ, ഗൗതമനെ അവന്റെ സ്വന്തം ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുക. ഞങ്ങൾ ഋഷിമാർ അവനെ പുറത്താക്കി ശാസിക്കും—അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യുക.”

Verse 13

सूत उवाच । स एवं प्रार्थितस्तैस्तु विहस्य वचनं पुनः । प्रोवाचेभमुखः प्रीत्या बोधयंस्तान्सतां गतिः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവർ അപേക്ഷിച്ചതോടെ അവൻ പുഞ്ചിരിച്ച് ആനന്ദത്തോടെ വീണ്ടും വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. സദ്ജനങ്ങളുടെ ശരണംയും സത്യഗതിയും ആയ അവൻ സ്നേഹത്തോടെ അവരെ ബോധിപ്പിച്ചു.

Verse 14

गणेश उवाच । श्रूयतामृषयस्सर्वे युक्तं न क्रियतेऽधुना । अपराधं विना तस्मै क्रुध्यतां हानिरेव च

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു—എല്ലാ ഋഷിമാരും കേൾക്കുക. ഇപ്പോൾ യുക്തമായത് ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല. അവൻ കുറ്റമില്ലാതിരിക്കെ അവനോടു കോപം കാണിക്കുന്നു; അതിന്റെ ഫലം ഹാനി മാത്രമേയാകൂ.

Verse 15

उपस्कृतं पुरा यैस्तु तेभ्यो दुःखं हितं न हि । यदा च दीयते दुःखं तदा नाशो भवेदिह

മുമ്പ് സത്കരിക്കപ്പെട്ടവർക്കു ദുഃഖം നൽകുന്നത് ഒരിക്കലും ഹിതകരമല്ല. ദുഃഖം നൽകുമ്പോൾ, ഈ ലോകത്തുതന്നെ നാശം ഉറപ്പായി ഉദിക്കുന്നു.

Verse 16

ईदृशं च तपः कृत्वा साध्यते फलमुत्तमम् । शुभं फलं स्वयं हित्वा साध्यते नाहितं पुनः

ഇത്തരത്തിലുള്ള തപസ്സു ചെയ്താൽ ഉത്തമഫലം സിദ്ധിക്കുന്നു. എന്നാൽ സ്വയം ശുഭഫലം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ വീണ്ടും അഹിതമായതേ നേടും.

Verse 17

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तस्य ते मुनिसत्तमाः । बुद्धिमोहं तदा प्राप्ता इदमेव वचोऽब्रुवन्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ആ മുനിശ്രേഷ്ഠർ അപ്പോൾ ബുദ്ധിമോഹത്തിലായി, മറുപടിയായി ഇതേ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 18

ऋषय ऊचुः । कर्तव्यं हि त्वया स्वामिन्निदमेव न चान्यथा । इत्युक्तस्तु तदा देवो गणेशो वाक्यमब्रवीत्

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—സ്വാമീ, ഇതു നിങ്ങളാൽ തന്നേ ചെയ്യപ്പെടണം; ഇതുതന്നെ, മറ്റെങ്ങനെല്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദേവനായ ഗണേശൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 19

गणेश उवाच । असाधुस्साधुतां चैव साधुश्चासाधुतां तथा । कदाचिदपि नाप्नोति ब्रह्मोक्तमिति निश्चितम्

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു—അസാധു ഒരിക്കലും യഥാർത്ഥ സാധുത്വം പ്രാപിക്കുകയില്ല; സാധുവും അസാധുത്വത്തിലേക്ക് വീഴുകയില്ല. ഇത് നിശ്ചയം—ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 20

यदा च भवतां दुःखं जातं चानशनात्पुरा । तदा सुखं प्रदत्तं वै गौतमेन महर्षिणा

മുമ്പ് അനശനം മൂലം നിങ്ങളിൽ ദുഃഖം ഉണ്ടായപ്പോൾ, മഹർഷി ഗൗതമൻ തന്നെയാണ് നിങ്ങളെ സുഖവും ആശ്വാസവും നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചത്.

Verse 21

इदानीं वै भवद्भिश्च तस्मै दुःखं प्रदीयते । नेतद्युक्ततमं लोके सर्वथा सुविचार्यताम्

ഇപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളാൽ തന്നെ അവനു ദുഃഖം നൽകപ്പെടുന്നു. ഇത് ഈ ലോകത്തിൽ ഒരുവിധത്തിലും യുക്തമല്ല—എല്ലാ രീതിയിലും നന്നായി ആലോചിക്കൂ.

Verse 22

स्त्रीबलान्मोहिता यूयं न मे वाक्यं करिष्यथ । एतद्धिततमं तस्य भविष्यति न संशयः

സ്ത്രീബലത്തിൽ മോഹിതരായ നിങ്ങൾ എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കുകയില്ല. എങ്കിലും സംശയമില്ല—അവസാനം ഇതുതന്നെ അവനു പരമഹിതമായി മാറും.

Verse 23

पुनश्चायमृषिश्रेष्ठो दास्यते वस्सुखं ध्रुवम् । तारणं न च युक्तं स्याद्वरमन्यं वृणीत वै

വീണ്ടും ഈ ഋഷിശ്രേഷ്ഠൻ നിശ്ചയമായും നിനക്ക് സുഖം നൽകും. എന്നാൽ (അവനെ) നേരിട്ട് താരിപ്പിക്കുക യുക്തമല്ല; അതിനാൽ മറ്റൊരു വരം തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.

Verse 24

सूत उवाच । इत्येवं वचनं तेन गणेशेन महात्मना । यद्यप्युक्तमृषिभ्यश्च तदप्येते न मेनिरे

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ഗണേശൻ ആ വചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു. എങ്കിലും ഋഷിമാരോടു പറഞ്ഞിട്ടും അവർ അതു അംഗീകരിച്ചില്ല.

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां गौतमव्यवस्थावर्णनं नाम पंचविंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ നാലാം കോടിരുദ്രസംഹിതയിൽ “ഗൗതമവ്യവസ്ഥാവർണ്ണനം” എന്ന പഞ്ചവിംശതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 26

गणेश उवाच । भवद्भिः प्रार्थ्यते यच्च करिष्येऽहं तथा खलु । पश्चाद्भावि भवेदेव इत्युक्त्वांतर्दधे पुनः

ഗണേശൻ പറഞ്ഞു— നിങ്ങൾ അപേക്ഷിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ തീർച്ചയായും ചെയ്യും; കാലക്രമത്തിൽ അത് നിർബന്ധമായും സംഭവിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം വീണ്ടും അന്തർധാനം ചെയ്തു।

Verse 27

गौतमस्स न जानाति मुनीनां वै दुराशयम् । आनन्दमनसा नित्यं पत्न्या कर्म चकार तत्

ഗൗതമൻ ആ മുനിമാരുടെ ദുഷ്ടാശയം തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല। അദ്ദേഹം നിത്യവും ആനന്ദമനസ്സോടെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ആ സേവാകർമ്മം ചെയ്തു കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 28

तदन्तरे च यज्जातं चरितं वरयोगतः । तद्दुष्टर्षिप्रभावात्तु श्रूयतां तन्मुनीश्वराः

ഹേ മുനീശ്വരന്മാരേ, ആ ഇടവേളയിൽ വരയോഗത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ സംഭവിച്ച ചരിതവും, ആ ദുഷ്ട ഋഷിയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതും—ഇപ്പോൾ ശ്രവിക്കുവിൻ।

Verse 29

गौतमस्य च केदारे तत्रासन्व्रीहयो यवाः । गणेशस्तत्र गौर्भूत्वा जगाम किल दुर्बला

ഗൗതമന്റെ കേദാര-ക്ഷേത്രത്തിൽ നെല്ലും യവവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ ഗണേശൻ പശുവായി രൂപം ധരിച്ചു ദുർബലനെന്നപോലെ സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 30

कंपमाना च सा गत्वा तत्र तद्वरयोगतः । व्रीहीन्संभक्षयामास यवांश्च मुनिसत्तमाः

അവൾ വിറച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ ചെന്നു; ആ വരത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നെല്ലുമണികളും യവവും തിന്നുതുടങ്ങി.

Verse 31

एतस्मिन्नन्तरे दैवाद्गौतमस्तत्र चागतः । स दयालुस्तृणस्तंम्बैर्वारयामास तां तदा

ഇതിനിടയിൽ ദൈവവിധിയാൽ ഗൗതമനും അവിടെ എത്തി. കരുണയോടെ അദ്ദേഹം പുല്ലിന്റെ കെട്ടുകളാൽ അവളെ ഉടൻ തടഞ്ഞു.

Verse 32

तृणस्तंबेन सा स्पृष्टा पपात पृथिवीतले । मृता च तत्क्षणादेव तदृषेः पश्यतस्तदा

പുല്ലിന്റെ ഒരു തണ്ടിന്റെ സ്പർശം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; അവൾ ഭൂമിയിൽ വീണു. അതേ ക്ഷണത്തിൽ അവൾ മരിച്ചു—ആ ഋഷി നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ.

Verse 33

ऋषयश्छन्नरूपास्ते ऋषिपत्न्यस्तथाशुभाः । ऊचुस्तत्र तदा सर्वे किं कृतं गौतमेन च

അപ്പോൾ ആ ഋഷിമാർ തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം മറച്ചിരുന്നു; അവരുടെ ഭാര്യമാരും അശുഭാഭിപ്രായം കൊണ്ടു പ്രേരിതരായിരുന്നു. അന്നേരം അവിടെ എല്ലാവരും പറഞ്ഞു—“ഗൗതമൻ എന്ത് ചെയ്തു?”

Verse 34

गौतमोऽपि तथाहल्यामाहूयासीत्सुविस्मितः । उवाच दुःखतो विप्रा दूयमानेन चेतसा

അപ്പോൾ ഗൗതമനും അഹല്യയെ വിളിപ്പിച്ചു; അത്യന്തം വിസ്മയത്തോടെ അവൻ നിന്നു. ദുഃഖത്തിൽ കത്തുന്ന ഹൃദയത്തോടെ ആ ബ്രാഹ്മണൻ സംസാരിച്ചു।

Verse 35

गौतम उवाच । किं जातं च कथं देवि कुपितः परमेश्वरः । किं कर्तव्यं क्व गन्तव्यं हत्या च समुपस्थिता

ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു—“ദേവി, എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? എങ്ങനെ പരമേശ്വരൻ കോപിതനായി? ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം, എവിടേക്ക് പോകണം, ഹത്യാപാപം എങ്ങനെ നമ്മുടെ മുന്നിൽ വന്നു നിൽക്കുന്നു?”

Verse 36

सूत उवाच एतस्मिन्नन्तरे विप्रो गौतमं पर्यभर्त्सयन् । विप्रपत्न्यस्तथाऽहल्यां दुर्वचोभिर्व्यथां ददुः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇതിനിടയിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഗൗതമനെ ശാസിച്ചു കുറ്റപ്പെടുത്തി; ബ്രാഹ്മണപത്നിമാരും അഹല്യയെ കടുത്തും മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നതുമായ വാക്കുകളാൽ വേദനിപ്പിച്ചു।

Verse 37

दुर्बुद्धयश्च तच्छिष्यास्सुतास्तेषां तथैव च । गौतम परिभर्त्स्यैव प्रत्यूचुर्धिग्वचो मुहुः

ആ ദുർബുദ്ധികൾ—അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരോടും അതുപോലെ അവരുടെ പുത്രന്മാരോടും കൂടി—ഗൗതമനെ പരിഹസിച്ചു നിന്ദിച്ചു; വീണ്ടും വീണ്ടും ധിക്കാരഭരിതമായ വാക്കുകളാൽ പ്രത്യുത്തരം പറഞ്ഞു।

Verse 38

ऋषय ऊचुः । मुखं न दर्शनीयं ते गम्यतां गम्यतामिति । दृष्ट्वा गोघ्नमुखं सद्यस्सचैलं स्नानमाचरेत्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—“നിന്റെ മുഖം ദർശിക്കേണ്ടതല്ല; പോകുക, പോകുക.” ഗോഹന്താവിന്റെ മുഖം കണ്ടാൽ ഉടൻ വസ്ത്രസഹിതം സ്നാനം ആചരിക്കണം।

Verse 39

यावदाश्रममध्ये त्वं तावदेव हविर्भुजः । पितरश्च न गृह्णंति ह्यस्मद्दत्तं हि किञ्चन

നീ ആശ്രമപരിധിക്കുള്ളിൽ കഴിയുന്നിടത്തോളം നീ തന്നെയാണ് ഹവിയുടെ ഭോക്താവ്; ഞങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഒന്നും പിതൃകൾ സ്വീകരിക്കുകയില്ല।

Verse 40

तस्माद्गच्छान्यतस्त्वं च परिवारसमन्वितः । विलम्बं कुरु नैव त्वं धेनुहन्पापकारक

അതുകൊണ്ട് നീ നിന്റെ പരിചാരകരോടുകൂടെ ഇവിടെ നിന്ന് ഉടൻ മറ്റിടത്തേക്ക് പോകുക. താമസിക്കരുത്—ഹേ ധേനുഹൻ, പാപകാരക!

Verse 41

सूत उवाच । इत्युक्त्वा ते च तं सर्वे पाषाणैस्समताडयन् । व्यथां ददुरतीवास्मै त्वहल्यां च दुरुक्तिभिः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അവർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് അവനെ കല്ലുകളാൽ അടിച്ചു. അവനു അത്യന്തം വേദന നൽകി; അഹല്യയെയും കടുത്ത ദുർവചനങ്ങളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു।

Verse 42

ताडितो भर्त्सितो दुष्टैर्गौतमो गिरमब्रवीत् । इतो गच्छामि मुनयो ह्यन्यत्र निवसाम्यहम्

ദുഷ്ടന്മാർ അടിക്കുകയും കഠിനമായി നിന്ദിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ഗൗതമമുനി പറഞ്ഞു— “ഹേ മുനികളേ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്ന് പോകുന്നു; തീർച്ചയായും ഞാൻ മറ്റിടത്ത് വസിക്കും।”

Verse 43

इत्युक्त्वा गौतमस्तस्मात्स्थानाच्च निर्गतस्तदा । गत्वा क्रोशं तदा चक्रे ह्याश्रमं तदनुज्ञया

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ഗൗതമൻ ആ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ഒരു ക്രോശം ദൂരം ചെന്നു, അവളുടെ അനുവാദത്തോടെ അവിടെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 44

यावच्चैवाभिशापो वै तावत्कार्य्यं न किंचन । न कर्मण्यधिकारोऽस्ति दैवे पित्र्येऽथ वैदिके

ആ ശാപം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ഒന്നും ചെയ്യരുത്; ദൈവകർമ്മം, പിതൃകർമ്മം, വൈദികകർമ്മം എന്നിവയിൽ അധികാരം ഇല്ല।

Verse 45

मासार्धं च ततो नीत्वा मुनीन्संप्रार्थयत्तदा । गौतमो मुनिवर्य्यस्स तेन दुःखेन दुखितः

പിന്നീട് അരമാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അതേ ദുഃഖംകൊണ്ട് ദുഃഖിതനായ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ഗൗതമൻ മുനിമാരെ സമീപിച്ച് വിനയത്തോടെ അപേക്ഷിച്ചു।

Verse 46

गौतम उवाच । अनुकंप्यो भवद्भिश्च कथ्यतां क्रियते मया । यथा मदीयं पापं च गच्छत्विति निवेद्यताम्

ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു—നിങ്ങൾ കരുണചെയ്ത് എനിക്ക് ഉപായം പറഞ്ഞുതരുക. ചെയ്യേണ്ടതെന്തായാലും ഞാൻ ചെയ്യും; എന്റെ പാപം നീങ്ങുവാൻ ദയവായി മാർഗം ഉപദേശിക്കൂ.

Verse 47

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते तदा विप्रा नोचुश्चैव परस्परम् । अत्यंतं सेवया पृष्टा मिलिता ह्येकतस्स्थिताः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണ ഋഷിമാർ അപ്പോൾ തമ്മിൽ തമ്മിൽ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. അത്യന്തം വിനയത്തോടും സേവാഭാവത്തോടും ചോദിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അവർ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു കൂടി ഒരിടത്ത് നിന്നു.

Verse 48

गौतमो दूरतः स्थित्वा नत्वा तानृषिसत्तमान् । पप्रच्छ विनयाविष्टः किं कार्यं हि मयाधुना

ഗൗതമൻ അകലെ നിന്നുകൊണ്ട് ആ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാരെ നമസ്കരിച്ചു; വിനയഭാവത്തോടെ—“ഇപ്പോൾ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?” എന്നു ചോദിച്ചു।

Verse 49

इत्युक्ते मुनिना तेन गौतमेन महात्मना । मिलितास्सकलास्ते वै मुनयो वाक्यमब्रुवन्

മഹാത്മാവായ ഗൗതമ മുനി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവിടെ കൂടിയിരുന്ന എല്ലാ മുനിമാരും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് മറുപടി വചനം പറഞ്ഞു।

Verse 50

ऋषय ऊचुः । निष्कृतिं हि विना शुद्धिर्जायते न कदाचन । तस्मात्त्वं देहशुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं समाचर

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—“നിഷ്കൃതി ഇല്ലാതെ ശുദ്ധി ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ ദേഹശുദ്ധിക്കായി വിധിപൂർവ്വം പ്രായശ്ചിത്തം ആചരിക്ക.”

Verse 51

त्रिवारं पृथिवीं सर्वां क्रम पापं प्रकाशयन् । पुनरागत्य चात्रैव चर मासव्रतं तथा

സകല ഭൂമിയെയും മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, പാപത്തെ വെളിപ്പെടുത്തി നീക്കിയ ശേഷം, വീണ്ടും ഇവിടെ തന്നെ മടങ്ങിവന്ന് ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെ വിധിപൂർവ്വം മാസവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 52

शतमेकोत्तरं चैव ब्रह्मणोऽस्य गिरेस्तथा । प्रक्रमणं विधायैवं शुद्धिस्ते च भविष्यति

ഈ പർവതത്തെയും ബ്രഹ്മദേവനെയും ഇങ്ങനെ നൂറ്റൊന്ന് പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ, നിന്റെ ശുദ്ധി തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും।

Verse 53

अथवा त्वं समानीय गंगास्नानं समाचर । पार्थिवानां तथा कोटिं कृत्वा देवं निषेवय

അല്ലെങ്കിൽ നീ ഗംഗാജലം കൊണ്ടുവന്ന് ഗംഗാസ്നാനം ആചരിക്ക; പിന്നെ മണ്ണുകൊണ്ടുള്ള (പാർഥിവ) ഒരു കോടി ലിംഗങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ദേവനായ ശിവനെ പൂജിച്ച് സേവിക്ക.

Verse 54

गंगायां च ततः स्नात्वा पुनश्चैव भविष्यति । पुरा दश तथा चैकं गिरेस्त्वं क्रमणं कुरु

അതിനുശേഷം ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്‌താൽ, പിന്നെ നീ വീണ്ടും പുതുക്കപ്പെട്ട നില പ്രാപിക്കും. പുരാതനവിധിപ്രകാരം പർവതത്തെ പത്തു പ്രാവശ്യം, പിന്നെയും ഒരിക്കൽ കൂടി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുക.

Verse 55

शत कुंभैस्तथा स्नात्वा पार्थिवं निष्कृतिर्भवेत् । इति तैर्षिभिः प्रोक्तस्तथेत्योमिति तद्वचः

നൂറ് കുംഭങ്ങളിലെ ജലത്തോടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്താൽ പാർഥിവവിധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രായശ്ചിത്തം സിദ്ധമാകും. ഇങ്ങനെ ആ ഋഷിമാർ പ്രസ്താവിച്ചു; അവൻ “തഥാസ്തു” എന്നും “ഓം” എന്നും പറഞ്ഞു സമ്മതിച്ചു.

Verse 56

पार्थिवानां तथा पूजां गिरेः प्रक्रमणं तथा । करिष्यामि मुनिश्रेष्ठा आज्ञया श्रीमतामिह

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇവിടെ ഉള്ള പൂജ്യ മഹാത്മാക്കളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ പാർഥിവ (മണ്ണുകൊണ്ടുള്ള) ലിംഗപൂജയും പുണ്യഗിരിയുടെ പ്രദക്ഷിണാവിധിയും വിവരിക്കും।

Verse 57

इत्युक्त्वा सर्षिवर्यश्च कृत्वा प्रक्रमणं गिरेः । पूजयामास निर्माय पार्थिवान्मुनिसत्तमः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഋഷിവര്യൻ മറ്റു ഋഷികളോടൊപ്പം ഗിരിയുടെ ഭക്തിപൂർവമായ പ്രദക്ഷിണ നടത്തി. തുടർന്ന് മുനിശ്രേഷ്ഠൻ പാർഥിവ (മണ്ണുകൊണ്ടുള്ള) രൂപം നിർമ്മിച്ച് ഭക്തിയോടെ ദേവാധിദേവൻ ശിവനെ പൂജിച്ചു।

Verse 58

अहल्या च ततस्साध्वी तच्च सर्वं चकार सा । शिष्याश्च प्रतिशिष्याश्च चक्रुस्सेवां तयोस्तदा

അപ്പോൾ സാദ്ധ്വിയായ അഹല്യാ ആ എല്ലാം നിർവഹിച്ചു. ആ സമയത്ത് ശിഷ്യരും പ്രതിശിഷ്യരും ആ ഇരുവർക്കും ഭക്തിയോടെ സേവ ചെയ്തു.