Sarga 37

Verse 1

तप्यमाने तपो देवे देवाः सर्षिगणाः पुरा ।सेनापतिमभीप्सन्तः पितामहमुपागमन् ॥१॥

പുരാതനകാലത്ത്, ദേവനായ ഈശ്വരൻ തപസ്സിൽ ലീനനായിരിക്കുമ്പോൾ, ഋഷിഗണങ്ങളോടുകൂടിയ ദേവന്മാർ ദേവസേനയ്ക്ക് ഒരു സേനാപതിയെ ആഗ്രഹിച്ചു പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു.

Verse 2

ततोऽब्रुवन् सुरास्सर्वे भगवन्तं पितामहम् ।प्रणिपत्य सुरास्सर्वे सेन्द्रास्साग्निपुरोगमाः ॥२॥

പിന്നീട് ഇന്ദ്രനോടുകൂടി, അഗ്നിയെ മുന്‍പില്‍ നിര്‍ത്തി, എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭഗവാന്‍ പിതാമഹന്‍ ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രണാമം ചെയ്ത് സംസാരിച്ചു.

Verse 3

यो न स्सेनापतिर्देव दत्तो भगवता पुरा ।तपः परममास्थाय तप्यते स्म सहोमया ॥३॥

ഹേ ദേവാ! ഭഗവാൻ പണ്ടുകാലത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് ദത്തമായി നൽകിയ ആ സേനാപതി, പരമതപസ്സിനെ ആശ്രയിച്ച് ഇപ്പോൾ ഉമയോടൊപ്പം തപശ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 4

यदत्रानन्तरं कार्यं लोकानां हितकाम्यया ।संविधत्स्व विधानज्ञ त्वं हि नः परमा गतिः ॥४॥

അതുകൊണ്ട്, വിധിനിയമങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ചു ഇനി ചെയ്യേണ്ടത് നിർണ്ണയിക്കണമേ; നീയല്ലോ സത്യത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ പരമാശ്രയവും പരമഗതിയും॥

Verse 5

देवतानां वचश्श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः ।सान्त्वयन्मधुरैर्वाक्यैस्त्रिदशानिदमब्रवीत् ॥५॥

ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് മധുരവചനങ്ങളാൽ ത്രിദശന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തു॥

Verse 6

शैल पुत्र्या यदुक्तं तन्न प्रजास्यथ पत्निषु ।तस्या वचनमक्लिष्टं सत्यमेतन्न संशयः ॥६॥

ശൈലപുത്രിയായ ഉമ പറഞ്ഞത് അചഞ്ചലം: നിങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരിൽ നിങ്ങൾ സന്താനം ജനിപ്പിക്കുകയില്ല. അവളുടെ വചനം അക്ലിഷ്ടവും സത്യവുമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല॥

Verse 7

इयमाकाशगा गङ्गा यस्यां पुत्रं हुताशनः ।जनयिष्यति देवानां सेनापतिमरिन्दमम् ॥७॥

ഇവൾ ആകാശഗാമിനിയായ ഗംഗയാണ്; അവളിൽ ഹുതാശനനായ അഗ്നിദേവൻ ദേവന്മാർക്കായി ശത്രുദമനനായ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കും; അവൻ ദേവസേനയുടെ സേനാപതിയാകും॥

Verse 8

ज्येष्ठा शैलेन्द्रदुहिता मानयिष्यति तत्सुतम् ।उमायास्तद्बहुमतं भविष्यति न संशयः ॥८॥

പർവ്വതരാജന്റെ ജ്യേഷ്ഠപുത്രിയായ ഗംഗ ആ പുത്രനെ ആദരിച്ചു വളർത്തും; ഈ ക്രമം ഉമയ്ക്കും അത്യന്തം പ്രീതികരമായിരിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല॥

Verse 9

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतार्था रघुनन्दन ।प्रणिपत्य सुरास्सर्वे पितामहमपूजयन् ॥९॥

അവന്റെ വചനം കേട്ടപ്പോൾ, ഹേ രഘുനന്ദന രാമാ, സർവ്വ ദേവന്മാരും കൃതാർത്ഥരായി; സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിച്ചു പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മദേവനെ അവർ ആരാധിച്ചു.

Verse 10

ते गत्वा पर्वतं राम कैलासं धातुमण्डितम् ।अग्निं नियोजयामासुः पुत्रार्थं सर्वदेवताः ॥१०॥

ഹേ രാമാ, ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കൈലാസപർവ്വതത്തിലേക്ക് സർവ്വദേവന്മാരും ചെന്നു, പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി അഗ്നിദേവനെ നിയോഗിച്ചു.

Verse 11

देवकार्यमिदं देव संविधत्स्व हुताशन ।शैलपुत्र्यां महातेजो गङ्गायां तेज उत्सृज ॥११॥

“ഹേ ദേവാ, ഹേ ഹുതാശനാ (അഗ്നേ), ഈ ദൈവകാര്യവും നിർവ്വഹിക്ക; ഹേ മഹാതേജസ്സേ, ശൈലപുത്രിയായ ഗംഗയിൽ ശിവന്റെ തേജസ്സിനെ നിക്ഷേപിക്ക.”

Verse 12

देवतानां प्रतिज्ञाय गङ्गामभ्येत्य पावकः ।गर्भं धारय वै देवि देवतानामिदं प्रियम् ॥१२॥

ദേവന്മാർക്ക് പ്രതിജ്ഞ നൽകി പാവകൻ (അഗ്നി) ഗംഗയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: “ഹേ ദേവീ, ഈ ഗർഭം ധരിക്ക; ഇത് ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയമായതാണ്.”

Verse 13

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दिव्यं रूपमधारयत् ।दृष्ट्वा तन्महिमानं स समन्तादवकीर्यत ॥१३॥

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഗംഗ ദിവ്യരൂപം ധരിച്ചു. അവളുടെ മഹിമ കണ്ട അഗ്നിദേവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും അവളെ ചുറ്റി വ്യാപിച്ചു.

Verse 14

समन्ततस्तदा देवीमभ्यषिञ्चत पावकः ।सर्वस्रोतांसि पूर्णानि गङ्गाया रघुनन्दन ॥१४॥

അപ്പോൾ പാവകൻ (അഗ്നി) ദേവിയെ എല്ലാടവും അഭിഷേകം പോലെ നനച്ചു; ഹേ രഘുനന്ദനാ, ഗംഗയുടെ എല്ലാ സ്രോതസ്സുകളും ആ തേജസ്സാൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 15

तमुवाच ततो गङ्गा सर्वदेवपुरोहितम् ।अशक्ता धारणे देव तव तेज स्समुद्धतम् ।दह्यमानाग्निना तेन सम्प्रव्यथितचेतना ॥१५॥

അപ്പോൾ ഗംഗാ സർവ്വദേവങ്ങളുടെ പുരോഹിതനായ അഗ്നിദേവനോടു പറഞ്ഞു: ‘ഹേ ദേവാ, നിന്റെ ഉന്മേഷത്തോടെ പൊങ്ങുന്ന തേജസ്സിനെ ഞാൻ ധരിക്കുവാൻ അശക്തയാണ്. ആ അഗ്നിയാൽ ദഹിക്കപ്പെട്ട് എന്റെ ചിത്തവും ചേതനയും അത്യന്തം വ്യഥിതമായിരിക്കുന്നു.’

Verse 16

अथाब्रवीदिदं गङ्गां सर्वदेवहुताशनः ।इह हैमवती पादे गर्भोऽयं सन्निवेश्यताम् ॥१६॥

അപ്പോൾ സർവ്വദേവഹവ്യഗ്രാഹിയായ അഗ്നിദേവൻ ഗംഗയോടു പറഞ്ഞു: ‘ഇവിടെ ഹിമവാന്റെ പാദപ്രദേശത്ത് ഈ ഗർഭം സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ.’

Verse 17

श्रुत्वा त्वग्निवचो गङगा तं गर्भमतिभास्वरम् ।उत्ससर्ज महातेज स्स्रोतोभ्यो हि तदानघ ॥१७॥

ഹേ മഹാബലവാനായ നിർമലനായ രാമാ, അഗ്നിയുടെ വചനം കേട്ട ഗംഗാ അത്യന്തം ദീപ്തമായ ആ ഗർഭത്തെ തന്റെ പ്രവാഹങ്ങളിലൂടെ പുറത്തുവിട്ടു; അത് അവളുടെ സ്രോതസ്സുകളിലൂടെ ഒഴുകി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 18

यदस्या निर्गतं तस्मात्तप्तजाम्बूनदप्रभम् ।काञ्चनं धरणीं प्राप्तं हिरण्यममलं शुभम् ॥१८॥

അവളിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ടത് ഉരുകിയ ജാംബൂനദ-സ്വർണ്ണംപോലെ തിളങ്ങി; അത് ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ നിർമലവും മംഗളകരവും ദീപ്തവുമായ ശുദ്ധസ്വർണ്ണമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verses 19-20

ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभ्यजायत ॥१९॥मलं तस्याभवत्तत्र त्रपु सीसकमेव च ।तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत ॥२०॥

അതിന്റെ തീവ്രമായ ചൂടിൽനിന്നു ചെമ്പും ഇരുമ്പും ഉണ്ടായി; അതിന്റെ അവശിഷ്ടത്തിൽനിന്നു വെളുത്തീയവും ഈയവും ഉണ്ടായി. ആ ഭ്രൂണം ഭൂമിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ പലതരം ധാതുക്കൾ രൂപംകൊണ്ടു.

Verse 21

निक्षिप्तमात्रे गर्भे तु तेजोभिरभिरञ्जितम् ।सर्वं पर्वतसन्नद्धं सौवर्णमभवद्वनम् ॥२१॥

ഗർഭം വെച്ചതുമാത്രത്തിൽ തന്നെ അത് തേജസ്സാൽ അഭിരഞ്ജിതമായി; വനാവൃതമായ ആ പർവ്വതം മുഴുവനും സ്വർണ്ണമയമായി ദീപ്തമായി തോന്നി.

Verse 22

जातरूपमिति ख्यातं तदा प्रभृति राघव ।सुवर्णं पुरुषव्याघ्र हुताशनसमप्रभम् ॥२२॥तृणवृक्षलतागुल्मं सर्वं भवति काञ्चनम् ।

അന്നുമുതൽ, ഹേ രാഘവ—ഹേ പുരുഷവ്യാഘ്ര—ഹുതാശനസമപ്രഭമായ സ്വർണം ‘ജാതരൂപം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായി; അവിടെ പുല്ലും വൃക്ഷവും ലതയും കുറ്റിച്ചെടിയും എല്ലാം കാഞ്ചനമയമായി ദീപ്തമായി തോന്നി.

Verse 23

तं कुमारं ततो जातं सेन्द्रास्सह मरुद्गणाः ॥२३॥क्षीरसंभावनार्थाय कृत्तिकास्समयोजन् ।

പിന്നീട് ആ കുമാരൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവഗണങ്ങളും മരുത്ഗണങ്ങളും അവനെ ക്ഷീരപാനം ചെയ്യിപ്പാൻ കൃത്തികമാരെ പാലനത്തിനായി നിയോഗിച്ചു.

Verse 24

ताः क्षीरं जातमात्रस्य कृत्वा समयमुत्तमम् ॥२४॥ददुः पुत्रोऽयमस्माकं सर्वासामिति निश्चिताः ।

ആ കൃത്തികമാർ ഉത്തമമായ ഒരു നിശ്ചയം ചെയ്ത്—‘ഈ ശിശു ഞങ്ങളൊക്കെയുടെയും പുത്രൻ’ എന്നു ഉറപ്പിച്ചു—ജനിച്ചുമാത്രമായ കുഞ്ഞിന് തങ്ങളുടെ ക്ഷീരം നൽകി.

Verse 25

ततस्तु देवता स्सर्वाः कार्तिकेय इति ब्रुवन् ॥२५॥पुत्रस्त्रैलोक्यविख्यातो भविष्यति न संशयः ।

അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും പറഞ്ഞു—“ഇവന്‍ ‘കാര്‍ത്തികേയന്‍’ എന്ന നാമം ആകട്ടെ”; ഈ പുത്രന്‍ ത്രിലോകത്തിലും വിഖ്യാതനാകും—ഇതില്‍ സംശയമില്ല.

Verse 26

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा स्कन्नं गर्भपरिस्रवे ॥२६॥स्नापयन् परया लक्ष्म्या दीप्यमानं यथानलम् ।

ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകള്‍ കേട്ട്, ഗര്‍ഭപരിസ്രവത്തില്‍നിന്ന് അവതരിച്ച ആ ശിശുവിനെ കൃത്തികമാര്‍ പരമലക്ഷ്മിയോടെ സ്നാനിപ്പിച്ചു; അവന്‍ അഗ്നിപോലെ ദീപ്തിമാനായിരുന്നു.

Verse 27

स्कन्द इत्यब्रुवन् देवाः स्कन्नं गर्भपरिस्रवात् ॥२७॥कार्तिकेयं महाभागं काकुत्स्थ ज्वलनोपमम् ।

ദേവന്മാര്‍ പറഞ്ഞു—“ഗര്‍ഭപരിസ്രവത്തില്‍നിന്ന് അവന്‍ ഇറങ്ങിയതിനാല്‍ ‘സ്കന്ദന്‍’”; ഹേ കാകുത്സ്ഥ, ആ മഹാഭാഗ്യവാന്‍ കാര്‍ത്തികേയന്‍ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ ദീപ്തനായിരുന്നു.

Verse 28

प्रादुर्भूतं ततः क्षीरं कृत्तिकानामनुत्तमम् ॥२८॥षण्णां षडाननो भूत्वा जग्राह स्तनजं पयः ।

പിന്നീട് കൃത്തികമാരില്‍ അത്യുത്തമമായ ക്ഷീരം ഉദ്ഭവിച്ചു; അവന്‍ ഷഡാനനനായി, ആ ആറുപേരുടെയും സ്തനങ്ങളില്‍നിന്ന് ഒഴുകിയ പാല്‍ പാനം ചെയ്തു.

Verse 29

गृहीत्वा क्षीरमेकाह्ना सुकुमारवपुस्तदा ॥२९॥अजयत्स्वेन वीर्येण दैत्यसेनागणान् विभुः ।

ഒരു ദിവസം മാത്രം ക്ഷീരം സ്വീകരിച്ചിട്ടും, ഇനിയും കോമളദേഹനായിരുന്ന ആ മഹാവിഭു ബാലൻ തന്റെ സ്വാഭാവിക വീര്യത്താൽ ദൈത്യസേനകളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ ജയിച്ചു.

Verse 30

सुरसेनागणपतिं ततस्तमतुलद्युतिम् ॥३०॥अभ्यषिञ्चन् सुरगणा स्समेत्याग्निपुरोगमाः ।

പിന്നീട് അഗ്നിയെ മുൻപാക്കി ഒന്നിച്ചുകൂടിയ ദേവഗണങ്ങൾ, അതുല്യപ്രഭയുള്ള അവനെ ദേവസേനയുടെ ഗണപതിയായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.

Verse 31

एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया ॥३१॥कुमारसम्भवश्चैव धन्यः पुण्यस्तथैव च ।

ഹേ രാമാ! ഗംഗയുടെ വിശദമായ വിവരണം ഞാൻ ഇങ്ങനെ നിന്നോട് പറഞ്ഞു; കുമാരന്റെ ജനനവും അതുപോലെ—ധന്യവും പുണ്യവും മംഗളകരവുമായ കഥയാണ്.

Verse 32

भक्तश्च यः कार्तिकेये काकुत्स्थ भुवि मानवः ।आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्दसालोक्यतां व्रजेत् ॥३२॥

ഹേ കാകുത്സ്ഥാ! ഭൂമിയിൽ കാർത്തികേയനിൽ ഭക്തിയുള്ള ഏതു മനുഷ്യനും ദീർഘായുസ്സും പുത്രപൗത്രസൗഭാഗ്യവും പ്രാപിക്കുന്നു; ദേഹത്യാഗത്തിന് ശേഷം സ്കന്ദലോകത്തിൽ സാലോക്യം ലഭിക്കുന്നു.