Sarga 32

Verse 1

ब्रह्मयोनिर्महानासीत्कुशो नाम महातपाः ।अक्लिष्टव्रतधर्मज्ञः सज्जनप्रतिपूजकः ॥१॥

ബ്രഹ്മജന്യനായ കുശൻ എന്ന മഹാതപസ്വി ഒരുത്തൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ക്ഷീണമറിയാത്ത വ്രതങ്ങളിൽ സ്ഥിരൻ, ധർമ്മജ്ഞൻ, സജ്ജനരെ ആദരിച്ച് പൂജിക്കുന്നവൻ.

Verse 2

स महात्मा कुलीनायां युक्तायां सुगुणोल्बणान् ।वैदर्भ्यां जनयामास चतुरस्सदृशान् सुतान् ॥२॥कुशाम्बं कुशनाभं च अधूर्तरजसं वसुम् ।

ആ മഹാത്മാവ് യോജ്യയും സദ്ഗുണസമ്പന്നയുമായ വൈദർഭി കുലീന രാജകുമാരിയുമായി ഐക്യപ്പെട്ടു, തനിക്കു സമാനമായ ഗുണങ്ങളുള്ള നാല് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു—കുശാംബ, കുശനാഭ, അധൂർത്തരജസ, വസു.

Verse 3

दीप्तियुक्तान् महोत्साहान् क्षत्रधर्मचिकीर्षया ॥३॥तानुवाच कुशः पुत्रान् धर्मिष्ठान् सत्यवादिनः ।

ക്ഷത്രധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, ദീപ്തിയുള്ളവരും മഹോത്സാഹികളുമായ, ധർമ്മനിഷ്ഠരും സത്യവാദികളുമായ തന്റെ പുത്രന്മാരോട് കുശൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verses 4-5

क्रियतां पालनं पुत्राः धर्मं प्राप्स्यथ पुष्कलम् ॥४॥ऋषेस्तु वचनं श्रुत्वा चत्वारो लोकसम्मताः ।निवेशं चक्रिरे सर्वे पुराणां नृवरास्तदा ॥५॥

ഹേ പുത്രരേ, ധർമ്മത്തോടുകൂടി രാജ്യപാലനം നടത്തുവിൻ, അങ്ങനെ നിങ്ങൾ പുഷ്കലമായ പുണ്യം പ്രാപിക്കും. മുനിയുടെ വചനം കേട്ടു ലോകത്താൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന നൃവരന്മാരായ ആ നാലു പുത്രന്മാരും പുരാണനഗരങ്ങളിൽ വാസസ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 6

कुशाम्बस्तु महातेजाः कौशाम्बीमकरोत्पुरीम् ।कुशनाभस्तु धर्मात्मा पुरं चक्रे महोदयम् ॥६॥

മഹാതേജസ്സനായ കൂശാംഭൻ കൗശാംബി എന്ന നഗരി പണിതു; ധർമ്മാത്മനായ കൂശനാഭൻ മഹോദയ എന്ന പുരം സ്ഥാപിച്ചു॥

Verse 7

अधूर्तरजसो राम धर्मारण्यं महीपतिः ।चक्रे पुरवरं राजा वसुश्चक्रे गिरिव्रजम् ॥७॥

ഹേ രാമാ, അധൂർത്തരജസ എന്ന മഹീപതി രാജാവ് ധർമ്മാരണ്യ എന്ന ഉത്തമ നഗരി സ്ഥാപിച്ചു; രാജാവ് വസു ഗിരിവ്രജവും സ്ഥാപിച്ചു॥

Verse 8

एषा वसुमती राम वसोस्तस्य महात्मनः ।एते शैलवराः पञ्च प्रकाशन्ते समन्ततः ॥८॥

ഹേ രാമാ, ‘വസുമതി’ എന്ന ഈ ഭൂമി മഹാത്മാവായ വസു രാജാവിനുടേതാണ്; ഇതിന്റെ ചുറ്റുമെങ്ങും അഞ്ചു ശ്രേഷ്ഠ പർവതങ്ങൾ പ്രകാശിച്ച് ദീപ്തിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 9

सुमागधी नदी रम्या मगधान् विश्रुताययौ ।पञ्चानां शैलमुख्यानां मध्ये मालेव शोभते ॥९॥

സുമാഗധീ എന്ന രമണീയവും പ്രസിദ്ധവുമായ നദി മഗധദേശത്ത് ഒഴുകുന്നു; ആ അഞ്ചു പ്രധാന പർവ്വതങ്ങളുടെ നടുവിൽ അവൾ മാലപോലെ ശോഭിക്കുന്നു.

Verse 10

सैषा हि मागधी राम वसोस्तस्य महात्मनः ।पूर्वाभिचरिता राम सुक्षेत्रा सस्यमालिनी ॥१०॥

രാമാ, ഇതുതന്നെ ആ മഹാത്മാവായ വസുവിന്റെ മാഗധീ നദിയാണ്; രാമാ, ഇത് കിഴക്കോട്ടു ഒഴുകി, സുസമൃദ്ധമായ കൃഷിയിടങ്ങളാൽ, വിളകളുടെ മാലപോലെ അലങ്കൃതമാണ്.

Verse 11

कुशनाभस्तु राजर्षिः कन्याशतमनुत्तमम् ।जनयामास धर्मात्मा घृताच्यां रघुनन्दन ॥११॥

രഘുനന്ദനാ, ധർമ്മാത്മാവായ രാജർഷി കുശനാഭൻ അപ്സരസ്സായ ഘൃതാചിയിലൂടെ അതുല്യമായ നൂറു പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

Verses 12-13

तास्तु यौवनशालिन्यो रूपवत्य स्स्वलङ्कृताः ।उद्यानभूमिमागम्य प्रावृषीव शतह्रदाः ॥१२॥गायन्त्यो नृत्यमानाश्च वादयन्त्यश्च सर्वशः ।आमोदं परमं जग्मुर्वराभरणभूषिताः ॥१३॥

ആ കന്യകകൾ യൗവനപ്രഭയിൽ ദീപ്തരായി, സുന്ദരികളായി, മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരായിരുന്നു; അവർ ഉദ്യാനഭൂമിയിലേക്കു വന്നു, പ്രാവൃത്‌കാലത്തിലെ മിന്നൽപോലെ തിളങ്ങി. ശ്രേഷ്ഠാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതരായി, അവർ എല്ലാടവും പാടി, നൃത്തം ചെയ്തു, വാദ്യങ്ങൾ മുഴക്കി, പരമാനന്ദത്തിൽ ലീനരായി.

Verse 14

अथ ताश्चारुसर्वाङ्ग्यो रूपेणाप्रतिमा भुवि ।उद्यानभूमिमागम्य तारा इव घनान्तरे ॥१४॥

അനന്തരം, സർവ്വാംഗസുന്ദരികളും ഭൂമിയിൽ രൂപത്തിൽ അപരിമിതരുമായ ആ കന്യകമാർ ഉദ്യാനഭൂമിയിലെത്തി, മേഘാന്തരത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ ദീപ്തമായി തിളങ്ങി.

Verse 15

तास्सर्वगुणसम्पन्ना रूपयौवनसंयुताः ।दृष्ट्वा सर्वात्मको वायुरिदं वचनमब्रवीत् ॥१५॥

സകലഗുണസമ്പന്നരും രൂപയൗവനസമന്വിതരുമായ ആ കന്യകമാരെ കണ്ടപ്പോൾ, സർവ്വവ്യാപിയായ വായുദേവൻ അവരോടു ഈ വചനമൊഴിഞ്ഞു.

Verse 16

अहं वः कामये सर्वा भार्या मम भविष्यथ ।मानुषस्त्यज्यतां भावः दीर्घमायुरवाप्स्यथ ॥१६॥

വായുദേവൻ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ എന്റെ ഭാര്യമാരാകുക. മനുഷ്യഭാവം—മർത്ത്യതാബോധം—വിടുക; നിങ്ങൾ ദീർഘായുസ്സ് പ്രാപിക്കും.”

Verse 17

चलं हि यौवनं नित्यं मानुषेषु विशेषतः ।अक्षय्यं यौवनं प्राप्ताः अमर्यश्च भविष्यथ ॥१७॥

“യൗവനം എപ്പോഴും ചഞ്ചലമാണ്—വിശേഷിച്ച് മനുഷ്യരിൽ. എന്നാൽ അക്ഷയമായ യൗവനം പ്രാപിച്ചാൽ നിങ്ങൾ അമരരാകും.”

Verse 18

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वायोरक्लिष्टकर्मणः ।अपहास्य ततो वाक्यं कन्याशतमथाब्रवीत् ॥१८॥

അക്ലിഷ്ടകർമ്മനായ വായുവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, നൂറു കന്യകൾ അവന്റെ വചനത്തെ പരിഹസിച്ച് പിന്നെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 19

अन्तश्चरसि भूतानां सर्वेषां त्वं सुरोत्तम ।प्रभावज्ञाः स्म ते सर्वाः किमस्मानवमन्यसे ॥१९॥

“ദേവോത്തമാ! നീ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അന്തർഭാഗത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു. നിന്റെ പ്രഭാവം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അറിയുന്നു; പിന്നെ എന്തിന് ഞങ്ങളെ അവമതിക്കുന്നു?”

Verse 20

कुशनाभसुतास्सर्वाः समर्थास्त्वां सुरोत्तम ।स्थानाच्च्यावयितुं देवं रक्षामस्तु तपो वयम् ॥२०॥

“ദേവോത്തമാ! ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും കുശനാഭന്റെ പുത്രിമാരാണ്; ഒരു ദേവനെയെങ്കിലും അവന്റെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനാക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിവുണ്ട്. എങ്കിലും അവിവാഹിത കന്യകളായി ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ തപസ്സിനെ കാത്തുകൊണ്ട് സ്വയം സംയമിക്കുന്നു.”

Verse 21

माभूत्स कालो दुर्मेधः पितरं सत्यवादिनम् ।नावमन्यस्व धर्मेण स्वयं वरमुपास्महे ॥२१॥

ഹേ ദുർമേധാവി, നീ മരണത്തിനു വിധേയനാകരുത്! സത്യവാദിയായ ഞങ്ങളുടെ പിതാവിനെ അപമാനിക്കരുത്. ഞങ്ങൾ ധർമ്മത്തെ അവഗണിക്കുന്നില്ല; ഞങ്ങൾ തന്നെ ഞങ്ങളുടെ വരനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.

Verse 22

पिता हि प्रभुरस्माकं दैवतं परमं हि नः ।यस्य नो दास्यति पिता स नो भर्ता भविष्यति ॥२२॥

ഞങ്ങളുടെ പിതാവുതന്നെ ഞങ്ങളുടെ പ്രഭു; ഞങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം പരമ ദൈവതുല്യൻ. പിതാവ് ഞങ്ങളെ ഏവർക്കു നൽകുമോ, അവൻ തന്നെയാകും ഞങ്ങളുടെ ഭർത്താവ്॥

Verse 23

तासां तद्वचनं श्रुत्वा वायुः परमकोपनः ।प्रविश्य सर्वगात्राणि बभञ्ज भगवान् प्रभुः ॥२३॥

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ പരമകോപിതനായ വായുദേവൻ—ഭഗവാൻ പ്രഭു—അവരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച്, ക്രോധവശാൽ അവയവങ്ങളെല്ലാം മുറിച്ചുമറിച്ചും തകർത്തുമാറ്റി.

Verse 24

ताः कन्या वायुना भग्ना विविशुर्नृपतेर्गृहम् ।प्रापतन् भुवि सम्भ्रान्तास्सलज्जा स्सास्रलोचनाः ॥२४॥

വായുദേവനാൽ തകർന്ന ആ കന്യകൾ രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; വിറച്ചും വ്യാകുലരായും, ലജ്ജയോടെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ ഭൂമിയിൽ വീണു.

Verse 25

स च ता दयिता दीनाः कन्याः परमशोभनाः ।दृष्ट्वा भग्नास्तदा राजा सम्भ्रान्त इदमब्रवीत् ॥२५॥

അപ്പോൾ രാജാവ് തന്റെ അത്യന്തം മനോഹരവും പ്രിയവുമായ പുത്രിമാരെ—ദീനരായി തകർന്ന നിലയിൽ—കണ്ട് വിറച്ചുപോയി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 26

किमिदं कथ्यतां पुत्र्यः को धर्ममवमन्यते ।कुब्जाः केन कृताः सर्वा वेष्टन्त्यो नाभिभाषथ ।एवं राजा विनिश्श्वस्य समाधिं सन्दधे ततः ॥२६॥

“ഇത് എന്താണ്? പറയുവിൻ, പുത്രിമാരേ—ആരാണ് ധർമ്മത്തെ അവമാനിക്കുന്നത്? ആരാൽ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വളഞ്ഞും കൂനുമായിത്തീർന്നു? എന്റെ ചുറ്റും നിൽക്കുമ്പോഴും എന്തുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്നില്ല?” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ടു; പിന്നെ മനസ്സിനെ ശമിപ്പിച്ച് സമാധിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.