Opening the text

अस्त्रप्रदानम् · Bestowal of Divine Astras to Rama
बालकाण्ड
രാത്രിവിശ്രമത്തിനു ശേഷം മഹർഷി വിശ്വാമിത്രൻ രാമനിൽ അത്യന്തം പ്രസന്നനായി, സ്നേഹവും അംഗീകാരവും കൊണ്ടു സമ്പൂർണ്ണ ദിവ്യാസ്ത്രസമ്പത്ത് അവനു നൽകുവാൻ ഉദ്ദേശം പ്രഖ്യാപിച്ച് മംഗളാശീർവാദം ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് ചക്രം, പാശം, ഗദ, വജ്രം മുതലായ ഉപകരണങ്ങളോടൊപ്പം പേരുപേരായി ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളെ ക്രമമായി പട്ടികപോലെ വിവരിക്കുന്നു. ശുദ്ധനായി കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് നിന്നു മഹർഷി അനുത്തമ മന്ത്രസമൂഹങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം ഉപദേശിച്ച് ആ അസ്ത്രങ്ങൾ രാമനു സമർപ്പിക്കുന്നു. അപ്പോൾ അവയുടെ അധിഷ്ഠാതൃശക്തികൾ സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു രാമന്റെ ആജ്ഞാനുസാരികളായ സേവകരെപ്പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. രാമൻ അവ സ്വീകരിച്ച് ‘എന്റെ മനസ്സിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുക’ എന്നു ആജ്ഞാപിച്ച്—അവിവേകപ്രയോഗമല്ല, സംയമിത സ്മരണയും ധർമ്മാധീന നിയന്ത്രണവുമാണ് ഉചിതമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം രാമൻ വിശ്വാമിത്രനെ നമസ്കരിച്ചു തുടർയാത്രയ്ക്കായി സന്നദ്ധനാകുന്നു.
Verse 1
अथ तां रजनीमुष्य विश्वामित्रो महायशाः।प्रहस्य राघवं वाक्यमुवाच मधुराक्षरम्।।।।
പിന്നീട് ആ രാത്രി കഴിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹായശസ്സനായ വിശ്വാമിത്രൻ പുഞ്ചിരിയോടെ രാഘവനോടു (രാമനോടു) മധുരാക്ഷരങ്ങളാൽ কোমളമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
Verse 2
परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते राजपुत्र महायशः।प्रीत्या परमया युक्तो ददाम्यस्त्राणि सर्वशः।।।।
ഹേ മഹായശസ്സുള്ള രാജപുത്രാ, നിനക്കു മംഗളം വരട്ടെ. ഞാൻ നിന്നിൽ പൂർണ്ണമായി സന്തുഷ്ടനാണ്; പരമ പ്രീതിയോടെ ഞാൻ നിനക്കു എല്ലാ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളെയും സമ്പൂർണ്ണമായി ദാനം ചെയ്യുന്നു.
Verse 3
देवासुरगणान्वापि सगन्धर्वोरगानपि।यैरमित्रान् प्रसह्याजौ वशीकृत्य जयिष्यसि।।।।तानि दिव्यानि भद्रं ते ददाम्यस्त्राणि सर्वशः ।
ഈ ദിവ്യ അസ്ത്രങ്ങളാൽ നീ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ബലാൽ വശപ്പെടുത്തി ജയിക്കും—അവർ ദേവാസുരഗണങ്ങളായാലും, ഗന്ധർവരായാലും, നാഗങ്ങളായാലും. ഭദ്രം തേ; ആ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു സമ്പൂർണ്ണമായി ദാനം ചെയ്യുന്നു.
Verse 4
दण्डचक्रं महद्दिव्यं तव दास्यामि राघव।।।।धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च।विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रमस्त्रं तथैव च।।।।वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा।अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव।।।।ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम्।
രാഘവാ, മഹത്തായ ദിവ്യ ദണ്ഡചക്രം ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു. തുടർന്ന്, വീരാ, ധർമ്മചക്രം, കാലചക്രം, അത്യുഗ്രമായ വിഷ്ണുചക്രം—അതോടൊപ്പം ഐന്ദ്രാസ്ത്രവും. നരശ്രേഷ്ഠാ, വജ്രാസ്ത്രം, ശൈവമായ ശ്രേഷ്ഠ ശൂലം, ബ്രഹ്മശിരസ് അസ്ത്രം, ഐഷീക അസ്ത്രം എന്നിവയും, രാഘവാ. മഹാബാഹോ, അനുത്തമമായ ബ്രാഹ്മാസ്ത്രവും ഞാൻ നിനക്കു പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
Verse 5
दण्डचक्रं महद्दिव्यं तव दास्यामि राघव।।1.27.4।।धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च।विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रमस्त्रं तथैव च।।1.27.5।।वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा।अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव।।1.27.6।। ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम्।
തുടർന്ന്, വീരാ, ധർമ്മചക്രവും കാലചക്രവും ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു; അതുപോലെ അത്യുഗ്രമായ വിഷ്ണുചക്രവും—അതോടൊപ്പം ഐന്ദ്രാസ്ത്രവും.
Verse 6
दण्डचक्रं महद्दिव्यं तव दास्यामि राघव।।1.27.4।।धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च।विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रमस्त्रं तथैव च।।1.27.5।।वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा।अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव।।1.27.6।। ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम्।
നരശ്രേഷ്ഠാ, വജ്രാസ്ത്രം ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു; കൂടാതെ ശൈവമായ ശ്രേഷ്ഠ ശൂലം; പിന്നെയും, രാഘവാ, ബ്രഹ്മശിരസ് അസ്ത്രവും ഐഷീക അസ്ത്രവും കൂടി.
Verse 7
गदे द्वे चैव काकुत्स्थ मोदकी शिखरी उभे।।।।प्रदीप्ते नरशार्दूल प्रयच्छामि नृपात्मज।
ഹേ കാകുത്സ്ഥാ, നരശാർദൂലാ, ഹേ രാജകുമാരാ! ഞാൻ നിനക്കു ജ്വലിക്കുന്ന രണ്ടു ഗദകൾ അർപ്പിക്കുന്നു—മോദകീയും ശിഖരീയും.
Verse 8
धर्मपाशमहं राम कालपाशं तथैव च।।।।पाशं वारुणमस्त्रं च ददाम्यहमनुत्तमम्।
ഹേ രാമാ! ഞാൻ നിനക്കു ധർമ്മപാശവും, അതുപോലെ കാലപാശവും നൽകുന്നു; കൂടാതെ വരുണന്റെ പാശാസ്ത്രവും—അനുത്തമമായ ശക്തിയുള്ളത്.
Verse 9
अशनी द्वे प्रयच्छामि शुष्कार्द्रे रघुनन्दन।।।।ददामि चास्त्रं पैनाकमस्त्रं नारायणं तथा।
ഹേ രഘുനന്ദനാ! ഞാൻ നിനക്കു രണ്ടു അശനികൾ (വജ്രങ്ങൾ) നൽകുന്നു—ശുഷ്കവും ആർദ്രവും. കൂടാതെ പൈനാക അസ്ത്രവും നാരായണ അസ്ത്രവും അർപ്പിക്കുന്നു.
Verse 10
आग्नेयमस्त्रं दयितं शिखरं नाम नामतः।।।।वायव्यं प्रथनं नाम ददामि च तवानघ ।
ഹേ അനഘനേ, എനിക്കു അതിപ്രിയമായ ‘ശിഖര’ എന്ന നാമമുള്ള ആഗ്നേയാസ്ത്രം ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു; കൂടാതെ ‘പ്രഥന’ എന്ന നാമമുള്ള വായവ്യാസ്ത്രവും നൽകുന്നു.
Verse 11
अस्त्रं हयशिरो नाम क्रौञ्चमस्त्रं तथैव च।शक्तिद्वयं च काकुत्स्थ ददामि तव राघव।।।।
ഹേ രാഘവാ, ഹേ കാകുത്സ്ഥവംശജാ, ‘ഹയശിര’ എന്ന നാമമുള്ള അസ്ത്രവും, അതുപോലെ ‘ക്രൗഞ്ച’ അസ്ത്രവും, കൂടാതെ രണ്ടു ശക്തികളും ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു.
Verse 12
कङ्कालं मुसलं घोरं कापालमथ कङ्कणम्।धारयन्त्यसुरा यानि ददाम्येतानि सर्वशः।।।।
അസുരന്മാർ ധരിക്കുന്ന ഭയങ്കരായുധങ്ങളായ കങ്കാലം, മുസലം, ഘോര കാപാലം, കങ്കണം—ഇവയെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു പൂർണ്ണമായി ദാനം ചെയ്യുന്നു।
Verse 13
वैद्याधरं महास्त्रं च नन्दनं नाम नामतः।असिरत्नं महाबाहो ददामि च नृपात्मज।।।।
മഹാബാഹുവായ രാജകുമാരാ! ‘നന്ദന’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ വൈദ്യാധര മഹാസ്ത്രവും, അത്യുത്തമമായ അസിരത്നം എന്ന അപരിമിത ഖഡ്ഗവും ഞാൻ നിനക്കു ദാനം ചെയ്യുന്നു।
Verse 14
गान्धर्वमस्त्रं दयितं मानवं नाम नामतः।प्रस्वापनप्रशमने दद्मि सौरं च राघव।।।।
ഹേ രാഘവാ! ‘മാനവ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ പ്രിയ ഗാന്ധർവാസ്ത്രം—നിദ്ര വരുത്താനും നിദ്ര ശമിപ്പിക്കാനും ശേഷിയുള്ളത്—ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു; കൂടാതെ സൗര അസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യുന്നു।
Verse 15
दर्पणं शोषणं चैव सन्तापनविलापने।मदनं चैव दुर्धर्षं कन्दर्पदयितं तथा।।।।पैशाचमस्त्रं दयितं मोहनं नाम नामतः।प्रतीच्छ नरशार्दूल राजपुत्र महायशः।।।।
ഹേ നരശാർദൂലാ, മഹായശസ്സായ രാജപുത്രാ! ദർപണം, ശോഷണം; സന്താപനം, വിലാപനം; കൂടാതെ കന്ദർപ്പനു പ്രിയമായ ദുര്ധർഷ മദനം; ‘മോഹന’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ പ്രിയ പൈശാച അസ്ത്രം—ഇവയെല്ലാം സ്വീകരിക്കൂ।
Verse 16
दर्पणं शोषणं चैव सन्तापनविलापने।मदनं चैव दुर्धर्षं कन्दर्पदयितं तथा।।1.27.15।।पैशाचमस्त्रं दयितं मोहनं नाम नामतः।प्रतीच्छ नरशार्दूल राजपुत्र महायशः।।1.27.16।।
ഹേ നരശാർദൂലാ, മഹായശസ്സായ രാജപുത്രാ! മുൻപറഞ്ഞ അസ്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം ‘മോഹന’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ പ്രിയ പൈശാച അസ്ത്രവും സ്വീകരിക്കൂ।
Verse 17
तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबल।संवर्धं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज।।।।सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायाधरं परम्।घोरं तेजः प्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम्।।।।सौम्यास्त्रं शिशिरं नाम त्वष्टुरस्त्रं सुदामनम्।दारुणं च भगस्यापि शितेषु मथ मानवम्।।।।
ഹേ നരശാർദൂലാ, മഹാബലനായ രാജകുമാരാ! താമസവും സൗമനവും, അജയ്യമായ സംവർധവും മൗസലവും—ഈ അസ്ത്രങ്ങൾ സ്വീകരിക്ക. പിന്നെയും ഹേ മഹാബാഹോ, സത്യാസ്ത്രവും പരമമായ മായാധരാസ്ത്രവും, ശത്രുവിന്റെ തേജസ്സിനെ അപഹരിക്കുന്ന ഭയങ്കര ‘തേജഃപ്രഭ’ എന്ന അസ്ത്രവും ഗ്രഹിക്ക. കൂടാതെ സൗമ്യമായ ‘ശിശിര’ അസ്ത്രം, ത്വഷ്ടാവിന്റെ ‘സുദാമൻ’ അസ്ത്രം, ഭഗന്റെ ദാരുണ ‘ശിതേഷു’യും, മാനവാസ്ത്രവും കൂടി സ്വീകരിക്ക.
Verse 18
तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबल।संवर्धं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज।।1.27.17।।सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायाधरं परम्।घोरं तेजः प्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम्।।1.27.18।।सौम्यास्त्रं शिशिरं नाम त्वष्टुरस्त्रं सुदामनम्।दारुणं च भगस्यापि शितेषु मथ मानवम्।।1.27.19।।
ഹേ മഹാബാഹോ, സത്യാസ്ത്രവും പരമമായ മായാധരാസ്ത്രവും സ്വീകരിക്ക; ശത്രുവിന്റെ തേജസ്സും ബലവും അപഹരിക്കുന്ന ഭയങ്കര ‘തേജഃപ്രഭ’ എന്ന അസ്ത്രവും കൂടി ഗ്രഹിക്ക.
Verse 19
तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबल।संवर्धं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज।।1.27.17।।सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायाधरं परम्।घोरं तेजः प्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम्।।1.27.18।।सौम्यास्त्रं शिशिरं नाम त्वष्टुरस्त्रं सुदामनम्।दारुणं च भगस्यापि शितेषु मथ मानवम्।।1.27.19।।
സൗമ്യമായ ‘ശിശിര’ എന്ന അസ്ത്രം സ്വീകരിക്ക; ത്വഷ്ടാവിന്റെ ‘സുദാമൻ’ അസ്ത്രവും; ഭഗന്റെ ദാരുണ ‘ശിതേഷു’ (മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുള്ള) അസ്ത്രവും, മാനവാസ്ത്രവും കൂടി ഗ്രഹിക്ക.
Verse 20
एतान् राम महाबाहो कामरूपान् महाबलान् ।गृहाण परमोदारान् क्षिप्रमेव नृपात्मज।।।।
ഹേ മഹാബാഹോ രാമാ, നൃപാത്മജാ! ഇച്ഛാനുസാരം രൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിയുന്ന, മഹാബലവും പരമോദാരവുമായ ഈ അസ്ത്രങ്ങളെ ഉടൻ തന്നെ സ്വീകരിക്ക.
Verse 21
स्थितस्तु प्राङ्मुखो भूत्वा शुचिर्मुनिवरस्तदा।ददौ रामाय सुप्रीतो मन्त्रग्राममनुत्तमम्।।।।
അപ്പോൾ മുനിവരനായ വിശ്വാമിത്രൻ ശുചിയായി കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് നില്ക്കെ, അത്യന്തം പ്രസന്നനായി രാമനു അനുത്തമമായ മന്ത്രസമൂഹം ദാനം ചെയ്തു.
Verse 22
सर्वसङ्ग्रहणं येषां दैवतैरपि दुर्लभम्।तान्यस्त्राणि तदा विप्रो राघवाय न्यवेदयत्।।।।
ദേവന്മാർക്കുപോലും സമ്പൂർണ്ണമായി സമാഹരിക്കുക ദുഷ്കരമായ ആ അസ്ത്രങ്ങളെ, അന്ന് വിപ്രനായ മുനി രാഘവനു സമർപ്പിച്ച് അവയെ പരിചയപ്പെടുത്തി.
Verse 23
जपतस्तु मुनेस्तस्य विश्वामित्रस्य धीमतः।उपतस्थुर्महार्हाणि सर्वाण्यस्त्राणि राघवम्।।।।
ധീമാനായ മുനി വിശ്വാമിത്രൻ ജപം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ, മഹാർഹമായ എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളും രാഘവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു സേവയ്ക്കായി നിലകൊണ്ടു.
Verse 24
ऊचुश्च मुदितास्सर्वे रामं प्राञ्जलयस्तदा।इमे स्म परमोदाराः किङ्करास्तव राघव।।।।
പിന്നീട് എല്ലാവരും ആനന്ദിതരായി കൈകൂപ്പി രാമനോടു പറഞ്ഞു: “ഹേ രാഘവാ! ഞങ്ങൾ പരമോന്നതർ; നിന്റെ കിങ്കരന്മാർ, സേവകരാണ്.”
Verse 25
प्रतिगृह्य च काकुत्स्थः समालभ्य च पाणिना।मानसा मे भविष्यध्वमिति तानभ्यचोदयत्।।।।
അവയെ സ്വീകരിച്ച കാകുത്സ്ഥനായ രാമൻ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ച്, “എന്റെ മനസ്സിൽ വസിക്കുവിൻ” എന്നു കല്പിച്ചു; അങ്ങനെ അവരെ നിയോഗിച്ചു.
Verse 26
ततः प्रीतमना रामो विश्वामित्रं महामुनिम्।अभिवाद्य महातेजा गमनायोपचक्रमे।।।।
അനന്തരം ഹർഷപൂർണ്ണമായ മനസ്സോടെ മഹാതേജസ്വിയായ രാമൻ മഹാമുനി വിശ്വാമിത്രനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, യാത്രയ്ക്കായി ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
The pivotal action is the authorized bestowal of immense martial power to a young prince, framed ethically through ritual purity, east-facing transmission, and the requirement that astras remain under mental discipline—power is granted, but bounded by dharma and restraint.
The sarga teaches that śakti (capability) becomes legitimate only when yoked to right authority and self-control: mantra installs power, but mastery is shown by internal command (‘live in my mind’) rather than display or aggression.
A ritual-cultural landmark is emphasized rather than a place-name: Viśvāmitra’s purification and prāṅmukha (east-facing) stance, reflecting Vedic ritual orientation and the cultural grammar by which knowledge-transfers are sanctified.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.