Ramayana Bala Kanda Sarga 17
Bala KandaSarga 1736 Verses

Sarga 17

सप्तदशः सर्गः — देवसंवादः तथा वानर-ऋक्ष-उत्पत्तिः (Divine Council and the Generation of Vanara Allies)

बालकाण्ड

ഈ പതിനേഴാം സർഗത്തിൽ മഹാകാവ്യത്തിന്റെ കാരണ-കാര്യക്രമം വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. വിഷ്ണു ദശരഥന്റെ പുത്രനായി അവതരിക്കുവാൻ നിശ്ചയിച്ചതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവ് സമവേത ദേവന്മാരോട്—രാമൻ/വിഷ്ണുവിന് സഹായകരരാകാൻ കാമരൂപത്വം ഉള്ള, അതിവേഗവും ബുദ്ധിയും യുദ്ധനൈപുണ്യവും സമ്പന്നമായ ശക്തരായ കൂട്ടുകാരെ സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് വാനര-നേതാക്കളുടെ ദിവ്യജന്മങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് വാലി, സൂര്യനിൽ നിന്ന് സുഗ്രീവൻ, വായുദേവനിൽ നിന്ന് ഹനുമാൻ, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് നീലൻ, വിശ്വകർമ്മയിൽ നിന്ന് നലൻ, ബൃഹസ്പതിയിൽ നിന്ന് താര, വരുണനിൽ നിന്ന് സുഷേണൻ, പർജന്യനിൽ നിന്ന് ശരഭൻ, അശ്വിനീകുമാരന്മാരിൽ നിന്ന് മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും. ബ്രഹ്മാവ് ജാംബവാന്റെ മുൻസൃഷ്ടിയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു—ജംഭിക്കുന്ന വേളയിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് ജാംബവാൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെന്നത് പ്രാചീന സൃഷ്ടി-പ്രസംഗത്തിന്റെ സൂചനയാണ്. തുടർന്ന് ദേവന്മാർ, ഋഷികൾ, ഗന്ധർവർ, യക്ഷർ, നാഗർ, സിദ്ധർ, വിദ്യാധരർ മുതലായവർ അപ്സരസ്സുകൾ, നാഗകന്യകൾ, ഗന്ധർവീ സ്ത്രീകൾ എന്നിവരിലൂടെ അനവധി വനവാസി വാനര-ഋക്ഷ സേനകളെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. അവർ ശിലയും വൃക്ഷവും ആയുധമാക്കി, നഖ-ദന്തങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ച്, പർവതങ്ങളെ കുലുക്കുന്ന ബലവും സമുദ്രം ലംഘിക്കുന്ന വേഗവും ഉള്ളവരായി വർണിക്കപ്പെടുന്നു; വാലിയെ കരടികൾ, ഗോപുച്ഛ-വാനരങ്ങൾ, കപികൾ എന്നിവരുടെ രക്ഷകനായി സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഭാവിയിൽ ദശഗ്രീവ രാവണനോടുള്ള സംഘർഷത്തിൽ രാമനെ സഹായിക്കാനാണ് ഈ സൃഷ്ടിയൊക്കെയും എന്നതാണ് സർഗത്തിന്റെ നിശ്ചിത സന്ദേശം.

Shlokas

Verse 1

पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य सुमहात्मन:।उवाच देवतास्सर्वास्स्वयम्भूर्भगवानिदम्।।।।

ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ പുത്രനായി വിഷ്ണു അവതരിക്കുവാൻ നിശ്ചയിച്ചപ്പോൾ, സ്വയംഭൂ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് സർവ്വ ദേവന്മാരോടും ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 2

सत्यसन्धस्य वीरस्य सर्वेषान्नो हितैषिण:।विष्णोस्सहायान्बलिनस्सृजध्वं कामरूपिण:।।।।

സത്യസന്ധനും വീരനും സർവ്വജനഹിതൈഷിയുമായ വിഷ്ണുവിന്നായി ബലവാന്മാരായ സഹായികളെ സൃഷ്ടിക്കുവിൻ—ഇഷ്ടമെന്നപോലെ രൂപം ധരിക്കാവുന്ന കാമരൂപികളായ കൂട്ടുകാരെ.

Verse 3

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।।।

“ഹരിരൂപത്തിൽ സമപരാക്രമമുള്ള പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കുവിൻ—മായാവിദ്യയിൽ നിപുണരും ശൂരരുമായ, വായുവേഗംപോലെ അതിവേഗമുള്ളവരും; നയജ്ഞരും ബുദ്ധിസമ്പന്നരുമായ; വിഷ്ണുതുല്യപരാക്രമമുള്ളവരും; അശമ്യരും ഉപായജ്ഞരുമായ; ദിവ്യദേഹസംഹതിയുള്ളവരും; സർവാസ്ത്രഗുണസമ്പന്നരും, അമൃതപ്രാശനം ചെയ്തവരെപ്പോലെ. പ്രധാന അപ്സരസ്സുകളുടെയും ഗന്ധർവസ്ത്രീകളുടെയും ദേഹങ്ങളിൽ നിന്നു അവർ ജനിക്കട്ടെ.”

Verse 4

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।1.17.3।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।1.17.4।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।1.17.5।।

“ഹരിരൂപത്തിൽ സമപരാക്രമമുള്ള പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കുവിൻ—മായാവിദ്യയിൽ നിപുണരും ശൂരരുമായ, വായുവേഗംപോലെ അതിവേഗമുള്ളവരും; നയജ്ഞരും ബുദ്ധിസമ്പന്നരുമായ; വിഷ്ണുതുല്യപരാക്രമമുള്ളവരും; അശമ്യരും ഉപായജ്ഞരുമായ; ദിവ്യദേഹസംഹതിയുള്ളവരും; സർവാസ്ത്രഗുണസമ്പന്നരും, അമൃതപ്രാശനം ചെയ്തവരെപ്പോലെ. പ്രധാന അപ്സരസ്സുകളുടെയും ഗന്ധർവസ്ത്രീകളുടെയും ദേഹങ്ങളിൽ നിന്നു അവർ ജനിക്കട്ടെ.”

Verse 5

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे।नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान्।।1.17.3।।असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान्।सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव।।1.17.4।।अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान्।।1.17.5।।

“ഹരിരൂപത്തിൽ സമപരാക്രമമുള്ള പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കുവിൻ—മായാവിദ്യയിൽ നിപുണരും ശൂരരുമായ, വായുവേഗംപോലെ അതിവേഗമുള്ളവരും; നയജ്ഞരും ബുദ്ധിസമ്പന്നരുമായ; വിഷ്ണുതുല്യപരാക്രമമുള്ളവരും; അശമ്യരും ഉപായജ്ഞരുമായ; ദിവ്യദേഹസംഹതിയുള്ളവരും; സർവാസ്ത്രഗുണസമ്പന്നരും, അമൃതപ്രാശനം ചെയ്തവരെപ്പോലെ. പ്രധാന അപ്സരസ്സുകളുടെയും ഗന്ധർവസ്ത്രീകളുടെയും ദേഹങ്ങളിൽ നിന്നു അവർ ജനിക്കട്ടെ.”

Verse 6

पूर्वमेव मया सृष्टो जाम्बवानृक्षपुङ्गव:।जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्त्रादजायत।।।।

മുമ്പേ തന്നെ ഞാൻ കരടികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ജാംബവാനെ സൃഷ്ടിച്ചു; ഞാൻ വായ് തുറന്ന് ആലസ്യം വിട്ടപ്പോൾ പെട്ടെന്നു എന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു അവൻ ഉദ്ഭവിച്ചു.

Verse 7

ते तथोक्ता भगवता तत्प्रतिश्रुत्य शासनम्।जनयामासुरेवं ते पुत्रान्वानररूपिण:।।।।

ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചതിനുശേഷം, അവന്റെ ആജ്ഞയെ അംഗീകരിച്ച്, അവർ വാനരരൂപം ധരിച്ചു അതുപോലെ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

Verse 8

ऋषयश्च महात्मानस्सिद्धविद्याधरोरगा:।चारणाश्च सुतान्वीरान्ससृजुर्वनचारिण:।।।।

മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാർ, സിദ്ധർ, വിദ്യാധരർ, ഉരഗർ, ചാരണർ എന്നിവരും വനം സഞ്ചരിക്കുന്ന വീരപുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 9

वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमूर्जितम्।सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वर:।।।।

ഇന്ദ്രൻ മഹേന്ദ്രപർവതസമാനമായ ദീപ്തിയും ബലവും ഉള്ള വാനരേന്ദ്രൻ വാലിയെ ജനിപ്പിച്ചു; പ്രകാശികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ തപനസൂര്യൻ സുഗ്രീവനെ ജനിപ്പിച്ചു.

Verse 10

बृहस्पतिस्त्वजनयत्तारं नाम महाहरिम्।सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम्।।।।

ബൃഹസ്പതി ‘താരാ’ എന്ന മഹാവാനരനെ ജനിപ്പിച്ചു—സകല വാനരമുഖ്യന്മാരിലും അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനും അനുത്തമനും ആയവൻ.

Verse 11

धनदस्य सुतश्श्रीमान् वानरो गन्धमादन:।विश्वकर्मात्वजनयन्नलं नाम महाहरिम्।।।।

ധനദൻ (കുബേരൻ) എന്നവന്റെ ശ്രീമാനായ പുത്രൻ വാനരൻ ഗന്ധമാദനൻ ആയിരുന്നു; വിശ്വകർമ്മാവ് ‘നല’ എന്ന മഹാവാനരനെ ജനിപ്പിച്ചു.

Verse 12

पावकस्य सुतश्श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभ:।तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वानरान्।।।।

പാവകൻ (അഗ്നി) എന്നവന്റെ ശ്രീമാനായ പുത്രൻ നീലൻ ആയിരുന്നു, അഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തിമാൻ; തേജസ്സിലും യശസ്സിലും വീര്യത്തിലും അവൻ മറ്റു വാനരന്മാരെ അതിക്രമിച്ചു.

Verse 13

रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ।मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुस्स्वयम्।।।।

രൂപവും ധനസമ്പത്തും നിറഞ്ഞു സൗന്ദര്യത്തിൽ പ്രശംസിതരായ അശ്വിനീകുമാരന്മാർ സ്വയം മൈന്ദനെയും ദ്വിവിദനെയും ജനിപ്പിച്ചു.

Verse 14

वरुणो जनयामास सुषेणं वानरर्षभम्।शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलम्।।।।

വരുണദേവൻ വാനരങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഷേണനെ ജനിപ്പിച്ചു; പർജന്യദേവൻ മഹാബലവാനായ ശരഭനെയും ജനിപ്പിച്ചു.

Verse 15

मारुतस्यात्मजश्श्रीमान्हनुमान्नाम वीर्यवान् ।वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे।।।।

മാരുതൻ (വായു) ജനിപ്പിച്ച പുത്രൻ ഹനുമാൻ എന്ന നാമത്തിൽ ശ്രീമാനും വീര്യവാനുമായി പ്രസിദ്ധനായി; വജ്രസമമായ ദൃഢദേഹവും വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ) തുല്യമായ വേഗവും അവനുണ്ടായിരുന്നു.

Verse 16

ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधे रता:।अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ता: कामरूपिण:।।।।

ഇങ്ങനെ ദശഗ്രീവന്റെ വധത്തിൽ നിരതരായ അനേകം സഹസ്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു—അളക്കാനാകാത്ത ബലമുള്ള വീരന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ ധീരർ, ഇഷ്ടാനുസരണം രൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ളവർ.

Verse 17

मेरुमन्दरसङ्काशा वपुष्मन्तो महाबला:।ऋक्षवानरगोपुच्छा: क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे।।।।

മേരു-മന്ദരപർവതങ്ങളെപ്പോലെ ദേഹവൈഭവമുള്ള മഹാബലികൾ ക്ഷിപ്രമായി ഉദ്ഭവിച്ചു—ഋക്ഷന്മാർ, വാനരന്മാർ, ഗോമയമായ വാൽ ഉള്ളവരും.

Verse 18

यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रम:।अजायत समस्तेन तस्य तस्य सुत: पृथक्।।।।

ഏതു ദേവനു ഏതു രൂപവും, ഏതു വേഷവും, ഏതു പരാക്രമവും ഉണ്ടായിരുന്നുവോ, ആ ആ ദേവന്റെ പുത്രനും അവയെ മുഴുവനായും ധരിച്ചു വേറേവേറെ ജനിച്ചു.

Verse 19

गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्ना: केचित्सम्मतविक्रमा:।ऋक्षीषु च तथा जाता वानरा: किन्नरीषु च।।।।

വാലുള്ള വാനരികളിൽ നിന്നു ചിലർ, വീര്യത്തിൽ പ്രശസ്തരായി, ജനിച്ചു; അതുപോലെ ഋക്ഷികളിൽ നിന്നുമും വാനരർ ജനിച്ചു; കിന്നരികളിൽ നിന്നുമും ജനിച്ചു.

Verse 20

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।।।बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।।।

ദേവന്മാർ, മഹർഷിമാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, താർക്ഷ്യർ, യശസ്വികളായ യക്ഷർ, നാഗർ, കിംപുരുഷർ, സിദ്ധർ, വിദ്യാധരർ, ഉരഗർ—ഇവരിൽ പലരും ആനന്ദിതരായി അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് മഹാകായന്മാരായ, എല്ലാം വനചരന്മാരായ വാനരന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; പ്രധാന അപ്സരസ്സുകളിൽ, വിദ്യാധരികളിൽ, നാഗകന്യകളിൽ, ഗന്ധർവസ്ത്രീകളുടെ ദേഹങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്.

Verse 21

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।1.17.20।। बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।1.17.21।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।1.17.22।।

കാമരൂപശക്തിയും ബലവും ഉള്ള അവർ ഇഷ്ടമെന്നപോലെ സ്വേച്ഛയായി സഞ്ചരിച്ചു; ഗർവ്വത്തിലും പരാക്രമത്തിലും അവർ സിംഹവും വ്യാഘ്രവും പോലെയായിരുന്നു.

Verse 22

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विन:।नागा: किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगा:।।1.17.20।। बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रश:।वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिण:।।1.17.21।।अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च।नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ।।1.17.22।।

അവർ എല്ലാവരും ശിലകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിക്കുന്നവർ; എല്ലാവരും വൃക്ഷങ്ങളെ ആയുധമാക്കി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവർ; എല്ലാവരും നഖവും ദംഷ്ട്രയും ആയുധമായി ധരിച്ചവർ; എല്ലാവരും എല്ലാ തരത്തിലുള്ള അസ്ത്രവിദ്യയിലും നിപുണർ ആയിരുന്നു.

Verse 23

कामरूपबलोपेता यथाकामं विचारिण:।सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च।।।।

കാമരൂപശക്തിയും ബലവും ഉള്ള അവർ ഇഷ്ടമെന്നപോലെ സ്വേച്ഛയായി സഞ്ചരിച്ചു; ഗർവ്വത്തിലും പരാക്രമത്തിലും അവർ സിംഹവും വ്യാഘ്രവും പോലെയായിരുന്നു.

Verse 24

शिलाप्रहरणास्सर्वे सर्वे पादपयोधिन:।।।।नखदंष्ट्रायुधास्सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदा:।

അവർ എല്ലാവരും ശിലകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിക്കുന്നവർ; എല്ലാവരും വൃക്ഷങ്ങളെ ആയുധമാക്കി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവർ; എല്ലാവരും നഖവും ദംഷ്ട്രയും ആയുധമായി ധരിച്ചവർ; എല്ലാവരും എല്ലാ തരത്തിലുള്ള അസ്ത്രവിദ്യയിലും നിപുണർ ആയിരുന്നു.

Verse 25

विचालयेयुश्शैलेन्द्रान्भेदयेयुस्स्थिरान्द्रुमान्।क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम्।।।।

അവർ ശൈലേന്ദ്രന്മാരായ മഹാപർവതങ്ങളെ കുലുക്കുമായിരുന്നു; ഉറച്ച വൃക്ഷങ്ങളെ പിളർത്തുമായിരുന്നു; കൂടാതെ അവരുടെ വേഗംകൊണ്ട് നദികളുടെ അധിപനായ സമുദ്രത്തെയും ക്ഷോഭിപ്പിച്ച് മഥിക്കുമായിരുന്നു.

Verse 26

दारयेयु: क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवम्।नभ:स्थलम् विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान्।।।।

അവർ പാദങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ പിളർത്തുമായിരുന്നു; മഹാസമുദ്രം ചാടി കടക്കുമായിരുന്നു; ആകാശലോകത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമായിരുന്നു; മഴവഹിക്കുന്ന മേഘങ്ങളെയ്ക്കും പിടിച്ചെടുക്കുമായിരുന്നു.

Verse 27

गृह्णीयुरपि मातङ्गान्मत्तान्प्रव्रजतो वने।नर्दमानाश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान्।।।।

വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മദോന്മത്ത ആനകളെയ്ക്കും അവർ പിടിച്ചെടുക്കുമായിരുന്നു; കൂടാതെ ഗർജനസദൃശമായ അവരുടെ നാദത്തോടെ പറക്കുന്ന പക്ഷികളെയും താഴെ വീഴ്ത്തുമായിരുന്നു.

Verse 28

ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम्।शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम्।।।।

ഇങ്ങനെ ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള വാനരന്മാരിൽ മഹാത്മാക്കളായ യൂഥപതികളുടെ നൂറുനൂറായിരങ്ങൾ—അപരിമിതമായ മഹാസൈന്യങ്ങൾ—ജനിച്ചു.

Verse 29

ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपा:।बभूवुर्यूथपश्रेष्ठा वीरांश्चाजनयन् हरीन्।।।।

ഹരികളുടെ പ്രധാന കൂട്ടങ്ങളിൽ ആ ഹരിയൂഥപന്മാർ യൂഥപശ്രേഷ്ഠരായി; അവർ വീരവാനരന്മാരെ ജനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

Verse 30

अन्ये ऋक्षवत: प्रस्थानवतस्थु स्सहस्रश:।अन्ये नानाविधान्शैलान्भेजिरे काननानि च।।।।

ചിലർ ആയിരക്കണക്കിന് ഋക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പർവതപീഠങ്ങളിൽ പാർത്തു; മറ്റുള്ളവർ പലവിധ പർവതങ്ങളെയും കാനനങ്ങളെയും തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥാനമാക്കി.

Verse 31

सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम्।भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्व एव हरीश्वरा:।।।।नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान्। 3

സൂര്യപുത്രൻ സുഗ്രീവനും ശക്രപുത്രൻ വാലിയും—ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ എല്ലാ ഹരീശ്വരന്മാരും സേവയ്ക്കായി എത്തി; നലൻ, നീലൻ, ഹനൂമാൻ എന്നിവരും മറ്റു ഹരിയൂഥപന്മാരും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു.

Verse 32

ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नास्सर्वे युद्धविशारदा:।विचरन्तोऽर्दयन्दर्पात्सिंहव्याघ्रमहोरगान्।।।।

താർക്ഷ്യൻ (ഗരുഡൻ) സമമായ ബലം കൈവശമുള്ളവരും യുദ്ധവിശാരദരുമായ അവർ എല്ലാം സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട്, അഹങ്കാരവശാൽ സിംഹങ്ങളെയും വ്യാഘ്രങ്ങളെയും മഹോരഗങ്ങളെയും പോലും പീഡിപ്പിച്ചു.

Verse 33

तांश्च सर्वान्महाबाहुर्वाली विपुलविक्रम:।जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान्।।।।

മഹാബാഹുവും അപാരപരാക്രമശാലിയുമായ വാലി തന്റെ ഭുജബലത്താൽ അവരെല്ലാം സംരക്ഷിച്ചു—ഋക്ഷന്മാരെയും ഗോപുച്ഛന്മാരെയും വാനരന്മാരെയും.

Verse 34

तैरियं पृथिवी शूरैस्सपर्वतवनार्णवा।कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणै:।।।।

ആ ശൂരന്മാർ—വിവിധ രൂപങ്ങളോടും നാനാവിധ ചിഹ്നലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയവർ—പർവ്വതങ്ങളും വനങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ ഭൂമിയെ എല്ലാടവും നിറച്ചു.

Verse 35

तैर्मेघबृन्दाचलकूटकल्पै:महाबलैर्वानरयूथपालै:।बभूव भूर्भीमशरीररूपैस्समावृता रामसहायहेतो:।।।।

രാമനെ സഹായിക്കുവാനായി, മേഘസമൂഹങ്ങളെയും പർവ്വതശിഖരങ്ങളെയും പോലെ മഹാബലശാലികളായ വാനരയൂഥപതികൾ—ഭീകരദേഹരൂപങ്ങളോടെ—ഭൂമിയെ മുഴുവനും മൂടി നിറഞ്ഞു.

Verse 36

എല്ലാവരും പാറകളെ പ്രഹാരായുധമാക്കി ഉപയോഗിച്ചു; എല്ലാവരും വൃക്ഷങ്ങളെ പിടിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തു. നഖങ്ങളും മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും അവരുടെ സ്വാഭാവിക ആയുധങ്ങളായിരുന്നിട്ടും, എല്ലാവരും എല്ലാ തരത്തിലുള്ള അസ്ത്രശസ്ത്രങ്ങളിലും നിപുണരായിരുന്നു.

Frequently Asked Questions

The pivotal action is Brahmā’s directive to the devas to create capable helpers for Viṣṇu/Rāma—framing collective responsibility as an ethical response to cosmic disorder, where power is generated not for conquest but for restoring dharma through disciplined assistance.

The sarga teaches that righteous outcomes depend on coordinated agency: divine intent (Viṣṇu’s incarnation) is paired with prepared support systems (vanara/ṛkṣa forces), emphasizing that dharma is upheld through cooperation, competence, and purpose-bound strength.

Landmarks function as similes and scope-markers—Meru, Mandara, and Mahendra (mountains) and Samudra (the ocean/lord of rivers)—to convey the allies’ magnitude and to map the epic’s world as a terrain requiring extraordinary mobility and force.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App