Sarga 16

Verse 1

ततो नारायणो देवो नियुक्तस्सुरसत्तमै:।जानन्नपि सुरानेवं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत्।।।।

അപ്പോൾ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാർ നിയോഗിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാം അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും ദേവനായ നാരായണൻ അവരോടു മൃദുവായ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 2

उपाय: को वधे तस्य रावणस्य दुरात्मन:।यमहं तं समास्थाय निहन्यामृषिकण्टकम्।।।।

“ഈ പായസം യോഗ്യയായ രാജ്ഞിമാർക്ക് ഭക്ഷിക്കുവാൻ നൽകുക; അവരുടെ മുഖേന നീ പുത്രന്മാരെ പ്രാപിക്കും—അതിനായിട്ടാണ് നീ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നത്, രാജാവേ.”

Verse 3

एवमुक्तास्सुरास्सर्वे प्रत्यूचुर्विष्णुमव्ययम्।मानुषीं तनुमास्थाय रावणं जहि संयुगे।।।।

ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും അവ്യയനായ വിഷ്ണുവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: “മാനുഷദേഹം ധരിച്ചു യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ വധിക്കൂ.”

Verse 4

स हि तेपे तपस्तीव्रं दीर्घकालमरिन्दम ।येन तुष्टोऽभवद्ब्रह्मा लोककृल्लोकपूर्वज:।।।।

ഹേ അരിന്ദമ! അവൻ ദീർഘകാലം അതിതീവ്രമായ തപസ്സു ചെയ്തു; അതിനാൽ ലോകസ്രഷ്ടാവും ലോകങ്ങൾക്ക് മുൻജനുമായ ബ്രഹ്മാവ് പ്രസന്നനായി.

Verse 5

सन्तुष्ट: प्रददौ तस्मै राक्षसाय वरं प्रभु:। 04नानाविधेभ्यो भूतेभ्यो भयं नान्यत्र मानुषात्।।।।अवज्ञाता: पुरा तेन वरदाने हि मानवा:। 105

പ്രസന്നനായ പ്രഭു ആ രാക്ഷസന് ഒരു വരം നൽകി: പലവിധ ജീവികളിൽ നിന്നുമവന് ഭയം ഉണ്ടാകില്ല—മനുഷ്യരെ ഒഴികെ. ആ വരം അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ അവൻ മുമ്പ് മനുഷ്യരെ അവഗണിച്ചിരുന്നു.

Verse 6

एवं पितामहात्तस्माद्वरं प्राप्य स दर्पित:।।।।उत्सादयति लोकान्त्रीन् स्त्रियश्चाप्यपकर्षति ।तस्मात्तस्य वधो दृष्टो मानुषेभ्य: परन्तप।।।।

ഇങ്ങനെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു വരം ലഭിച്ചതോടെ അവൻ അഹങ്കാരിയായി; മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും കലക്കി നശിപ്പിക്കുകയും സ്ത്രീകളെയും ബലമായി അപഹരിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനാൽ, ഹേ പരന്തപ, മനുഷ്യരുടെ കൈകളാൽ തന്നെയാകും അവന്റെ വധം സംഭവിക്കുക എന്നു നിശ്ചയമായി ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 7

एवं पितामहात्तस्माद्वरं प्राप्य स दर्पित:।।1.16.6।।उत्सादयति लोकान्त्रीन् स्त्रियश्चाप्यपकर्षति ।तस्मात्तस्य वधो दृष्टो मानुषेभ्य: परन्तप।।1.16.7।।

ഇങ്ങനെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു വരം ലഭിച്ചതോടെ അവൻ അഹങ്കാരിയായി; മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും കലക്കി നശിപ്പിക്കുകയും സ്ത്രീകളെയും ബലമായി അപഹരിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനാൽ, ഹേ പരന്തപ, മനുഷ്യരുടെ കൈകളാൽ തന്നെയാകും അവന്റെ വധം സംഭവിക്കുക എന്നു നിശ്ചയമായി ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 8

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सुराणां विष्णुरात्मवान्।पितरं रोचयामास तदा दशरथं नृपम्।।।।

ദേവന്മാരുടെ ഈ വചനങ്ങൾ കേട്ട ആത്മസംയമനായ വിഷ്ണു അപ്പോൾ നൃപനായ ദശരഥനെ തന്റെ പിതാവായി അംഗീകരിച്ചു.

Verse 9

स चाप्यपुत्रो नृपतिस्तस्मिन्काले महाद्युति:।अयजत्पुत्रियामिष्टिं पुत्रेप्सुररिसूदन:।।।।

അന്നത്തെ കാലത്ത് മഹാദ്യുതിയുള്ള ആ രാജാവ്—പുത്രന്മാരില്ലായിരുന്നിട്ടും—സന്താനലാഭം ആഗ്രഹിച്ചു, അരിസൂദനനായ അദ്ദേഹം പുത്രകാമേഷ്ടി യാഗം അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 10

स कृत्वा निश्चयं विष्णुरामन्त्र्य च पितामहम्।अन्तर्धानं गतो देवै: पूज्यमानो महर्षिभि:।।।।

നിശ്ചയം ഉറപ്പിച്ച വിഷ്ണു പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് വിടപറഞ്ഞു; ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും പൂജിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവൻ അവരുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 11

तो वै यजमानस्य पावकादतुलप्रभम्।प्रादुर्भूतं महद्भूतं महावीर्यं महाबलम्।।।।कृष्णं रक्ताम्बरधरं रक्तास्यं दुन्दुभिस्वनम्।स्निग्धहर्यक्षतनुजश्मश्रुप्रवरमूर्धजम्।।।।शुभलक्षणसम्पन्नं दिव्याभरणभूषितम्।शैलशृङ्गसमुत्सेथं दृप्तशार्दूलविक्रमम्।।।।दिवाकरसमाकारं दीप्तानलशिखोपमम्।तप्तजाम्बूनदमयीं राजतान्तपरिच्छदाम्।।।।दिव्यपायससम्पूर्णां पात्रीं पत्नीमिव प्रियाम्।प्रगृह्य विपुलां दोर्भ्यां स्वयं मायामयीमिव।।।।

അപ്പോൾ യജമാനൻ യാഗത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പാവകാഗ്നിയിൽ നിന്ന് അതുലപ്രഭയുള്ള മഹാദിവ്യപുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—മഹാവീര്യവും മഹാബലവും നിറഞ്ഞവൻ।

Verse 12

तो वै यजमानस्य पावकादतुलप्रभम्।प्रादुर्भूतं महद्भूतं महावीर्यं महाबलम्।।1.16.11।। कृष्णं रक्ताम्बरधरं रक्तास्यं दुन्दुभिस्वनम्।स्निग्धहर्यक्षतनुजश्मश्रुप्रवरमूर्धजम्।।1.16.12।।शुभलक्षणसम्पन्नं दिव्याभरणभूषितम्।शैलशृङ्गसमुत्सेथं दृप्तशार्दूलविक्रमम्।।1.16.13।।दिवाकरसमाकारं दीप्तानलशिखोपमम्।तप्तजाम्बूनदमयीं राजतान्तपरिच्छदाम्।।1.16.14।।दिव्यपायससम्पूर्णां पात्रीं पत्नीमिव प्रियाम्।प्रगृह्य विपुलां दोर्भ्यां स्वयं मायामयीमिव।।1.16.15।।

അപ്പോൾ യജമാനൻ യാഗത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പാവകാഗ്നിയിൽ നിന്ന് അതുലപ്രഭയുള്ള മഹാദിവ്യപുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—മഹാവീര്യവും മഹാബലവും നിറഞ്ഞവൻ।

Verse 13

तो वै यजमानस्य पावकादतुलप्रभम्।प्रादुर्भूतं महद्भूतं महावीर्यं महाबलम्।।1.16.11।। कृष्णं रक्ताम्बरधरं रक्तास्यं दुन्दुभिस्वनम्।स्निग्धहर्यक्षतनुजश्मश्रुप्रवरमूर्धजम्।।1.16.12।।शुभलक्षणसम्पन्नं दिव्याभरणभूषितम्।शैलशृङ्गसमुत्सेथं दृप्तशार्दूलविक्रमम्।।1.16.13।।दिवाकरसमाकारं दीप्तानलशिखोपमम्।तप्तजाम्बूनदमयीं राजतान्तपरिच्छदाम्।।1.16.14।।दिव्यपायससम्पूर्णां पात्रीं पत्नीमिव प्रियाम्।प्रगृह्य विपुलां दोर्भ्यां स्वयं मायामयीमिव।।1.16.15।।

അപ്പോൾ യജമാനൻ യാഗത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പാവകാഗ്നിയിൽ നിന്ന് അതുലപ്രഭയുള്ള മഹാദിവ്യപുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—മഹാവീര്യവും മഹാബലവും നിറഞ്ഞവൻ।

Verse 14

तो वै यजमानस्य पावकादतुलप्रभम्।प्रादुर्भूतं महद्भूतं महावीर्यं महाबलम्।।1.16.11।। कृष्णं रक्ताम्बरधरं रक्तास्यं दुन्दुभिस्वनम्।स्निग्धहर्यक्षतनुजश्मश्रुप्रवरमूर्धजम्।।1.16.12।।शुभलक्षणसम्पन्नं दिव्याभरणभूषितम्।शैलशृङ्गसमुत्सेथं दृप्तशार्दूलविक्रमम्।।1.16.13।।दिवाकरसमाकारं दीप्तानलशिखोपमम्।तप्तजाम्बूनदमयीं राजतान्तपरिच्छदाम्।।1.16.14।।दिव्यपायससम्पूर्णां पात्रीं पत्नीमिव प्रियाम्।प्रगृह्य विपुलां दोर्भ्यां स्वयं मायामयीमिव।।1.16.15।।

അപ്പോൾ യജമാനൻ യാഗത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പാവകാഗ്നിയിൽ നിന്ന് അതുലപ്രഭയുള്ള മഹാദിവ്യപുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—മഹാവീര്യവും മഹാബലവും നിറഞ്ഞവൻ।

Verse 15

तो वै यजमानस्य पावकादतुलप्रभम्।प्रादुर्भूतं महद्भूतं महावीर्यं महाबलम्।।1.16.11।। कृष्णं रक्ताम्बरधरं रक्तास्यं दुन्दुभिस्वनम्।स्निग्धहर्यक्षतनुजश्मश्रुप्रवरमूर्धजम्।।1.16.12।।शुभलक्षणसम्पन्नं दिव्याभरणभूषितम्।शैलशृङ्गसमुत्सेथं दृप्तशार्दूलविक्रमम्।।1.16.13।।दिवाकरसमाकारं दीप्तानलशिखोपमम्।तप्तजाम्बूनदमयीं राजतान्तपरिच्छदाम्।।1.16.14।।दिव्यपायससम्पूर्णां पात्रीं पत्नीमिव प्रियाम्।प्रगृह्य विपुलां दोर्भ्यां स्वयं मायामयीमिव।।1.16.15।।

അപ്പോൾ യജമാനൻ യാഗത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പാവകാഗ്നിയിൽ നിന്ന് അതുലപ്രഭയുള്ള മഹാദിവ്യപുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—മഹാവീര്യവും മഹാബലവും നിറഞ്ഞവൻ।

Verse 16

समवेक्ष्याब्रवीद्वाक्यमिदं दशरथं नृपम्।प्राजापत्यं नरं विद्धि मामिहाभ्यागतं नृप।।।।

ദശരഥനൃപനെ കണ്ടിട്ട് അവൻ പറഞ്ഞു: “രാജാവേ, എന്നെ പ്രജാപതിയാൽ പ്രേഷിതനായ പുരുഷനെന്നു അറിയുക; ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.”

Verse 17

तत: परं तदा राजा प्रत्युवाच कृताञ्जलि:।भगवन् स्वागतं तेऽस्तु किमहं करवाणि ते।।।।

അപ്പോൾ രാജാവ് കൃതാഞ്ജലിയോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു: “ഭഗവൻ, സ്വാഗതം; ഞാൻ അങ്ങേക്കായി എന്തു ചെയ്യണം?”

Verse 18

अथो पुनरिदं वाक्यं प्राजापत्यो नरोऽब्रवीत्।राजन्नर्चयता देवानद्य प्राप्तमिदं त्वया।।।।

പിന്നെ പ്രജാപതിയുടെ ദൂതൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “രാജാവേ, ദേവന്മാരെ അർച്ചിച്ചതിനാൽ ഇന്നീ അനുഗ്രഹം നിനക്കു ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.”

Verse 19

इदं तु नृपशार्दूल पायसं देवनिर्मितम्।प्रजाकरं गृहाण त्वं धन्यमारोग्यवर्धनम्।।।।

“നൃപശാർദൂലാ, ദേവനിർമ്മിതമായ ഈ പായസം സ്വീകരിക്കൂ; ഇത് സന്താനദായകം, ഐശ്വര്യകരം, ആരോഗ്യവർധകം.”

Verse 20

भार्याणामनुरूपाणामश्नीतेति प्रयच्छ वै।तासु त्वं प्राप्स्यसे पुत्रान्यदर्थं यजसे नृप।।।।

“ഈ പായസം യോഗ്യയായ രാജ്ഞിമാർക്ക് ഭക്ഷിക്കുവാൻ നൽകുക; അവരുടെ മുഖേന നീ പുത്രന്മാരെ പ്രാപിക്കും—അതിനായിട്ടാണ് നീ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നത്, രാജാവേ.”

Verse 21

तथेति नृपति: प्रीतश्शिरसा प्रतिगृह्यताम्।पात्रीं देवान्नसम्पूर्णां देवदत्तां हिरण्मयीम्।।।।

“തഥാസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു സന്തുഷ്ടനായ നൃപതി ശിരസ്സ് നമിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു—ദേവദത്തമായ, ദിവ്യാന്നം നിറഞ്ഞ, സ്വർണമയമായ പാത്രം.

Verse 22

अभिवाद्य च तद्भूतमद्भुतं प्रियदर्शनम्।मुदा परमया युक्तश्चकाराभिप्रदक्षिणम्।।।।

ആ അത്ഭുതവും പ്രിയദർശനവുമായ ഭാവത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, പരമാനന്ദം നിറഞ്ഞവനായി ഭക്തിപൂർവ്വം അവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.

Verse 23

ततो दशरथ: प्राप्य पायसं देवनिर्मितम्।बभूव परमप्रीत: प्राप्य वित्तमिवाधन:।।।।

പിന്നീട് ദേവനിർമ്മിതമായ പായസം ലഭിച്ച ദശരഥൻ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായി—ധനമില്ലാത്തവൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി സമ്പത്ത് നേടുന്നതുപോലെ.

Verse 24

ततस्तदद्भुतप्रख्यं भूतं परमभास्वरम्।संवर्तयित्वा तत्कर्म तत्रैवान्तरधीयत।।।।

പിന്നീട് അത്ഭുതപ്രഖ്യവും പരമപ്രഭാസ്വരവുമായ ആ ഭാവം ആ കര്‍മ്മം പൂർത്തിയാക്കി, അതേ സ്ഥലത്തുതന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 25

हर्षरश्मिभिरुद्योतं तस्यान्त:पुरमाबभौ।शारदस्याभिरामस्य चन्द्रस्येव नभोंऽशुभि:।।।।

ഹർഷത്തിന്റെ കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിതമായ അവന്റെ അന്തഃപുരം ദീപ്തമായി—ശരദ്കാലത്തിലെ നിർമ്മല ആകാശം മനോഹരമായ ചന്ദ്രന്റെ കാന്തികളാൽ തെളിയുന്നതുപോലെ.

Verse 26

सोऽन्त:पुरं प्रविश्यैव कौसल्यामिदमब्रवीत्।पायसं प्रतिगृह्णीष्व पुत्रीयं त्विदमात्मन:।।।।

അവൻ അന്തഃപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് കൗസല്യയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “ഈ പായസം സ്വീകരിക്കൂ; ഇത് നിനക്കുള്ളതും പുത്രപ്രദവുമാണ്.”

Verse 27

कौसल्यायै नरपति: पायसार्धं ददौ तदा।अर्धादर्धं ददौ चापि सुमित्रायै नराधिप:।।।।कैकेय्यै चावशिष्टार्धं ददौ पुत्रार्थकारणात्।प्रददौ चावशिष्टार्धं पायसस्यामृतोपमम्।।।।अनुचिन्त्य सुमित्रायै पुनरेव महीपति:।एवं तासां ददौ राजा भार्याणां पायसं पृथक् ।।।।

അപ്പോൾ നരപതി രാജാവ് കൗസല്യയ്ക്ക് പായസത്തിന്റെ പകുതി നൽകി; ശേഷിച്ച പകുതിയിൽ നിന്നു വീണ്ടും പകുതി നരാധിപൻ സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി. പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി ശേഷിച്ച ഭാഗത്തിന്റെ പകുതി കൈകേയിക്ക് നൽകി; പിന്നെയും ആലോചിച്ച് ഭൂപതി രാജാവ് അമൃതസമമായ പായസത്തിന്റെ അവസാന ശേഷിപ്പും സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി. ഇങ്ങനെ രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യമാർക്ക് വേർതിരിച്ച് പായസം വിതരണം ചെയ്തു.

Verse 28

कौसल्यायै नरपति: पायसार्धं ददौ तदा।अर्धादर्धं ददौ चापि सुमित्रायै नराधिप:।।1.16.27।।कैकेय्यै चावशिष्टार्धं ददौ पुत्रार्थकारणात्। प्रददौ चावशिष्टार्धं पायसस्यामृतोपमम्।।1.16.28।। अनुचिन्त्य सुमित्रायै पुनरेव महीपति:।एवं तासां ददौ राजा भार्याणां पायसं पृथक् ।।1.16.29।।

അപ്പോൾ നരപതി രാജാവ് കൗസല്യയ്ക്ക് പായസത്തിന്റെ പകുതി നൽകി; ശേഷിച്ച പകുതിയിൽ നിന്നു വീണ്ടും പകുതി നരാധിപൻ സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി. പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി ശേഷിച്ച ഭാഗത്തിന്റെ പകുതി കൈകേയിക്ക് നൽകി; പിന്നെയും ആലോചിച്ച് ഭൂപതി രാജാവ് അമൃതസമമായ പായസത്തിന്റെ അവസാന ശേഷിപ്പും സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി. ഇങ്ങനെ രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യമാർക്ക് വേർതിരിച്ച് പായസം വിതരണം ചെയ്തു.

Verse 29

कौसल्यायै नरपति: पायसार्धं ददौ तदा।अर्धादर्धं ददौ चापि सुमित्रायै नराधिप:।।1.16.27।।कैकेय्यै चावशिष्टार्धं ददौ पुत्रार्थकारणात्। प्रददौ चावशिष्टार्धं पायसस्यामृतोपमम्।।1.16.28।। अनुचिन्त्य सुमित्रायै पुनरेव महीपति:।एवं तासां ददौ राजा भार्याणां पायसं पृथक् ।।1.16.29।।

അപ്പോൾ നരപതി രാജാവ് കൗസല്യയ്ക്ക് പായസത്തിന്റെ പകുതി നൽകി; ശേഷിച്ച പകുതിയിൽ നിന്നു വീണ്ടും പകുതി നരാധിപൻ സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി. പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി ശേഷിച്ച ഭാഗത്തിന്റെ പകുതി കൈകേയിക്ക് നൽകി; പിന്നെയും ആലോചിച്ച് ഭൂപതി രാജാവ് അമൃതസമമായ പായസത്തിന്റെ അവസാന ശേഷിപ്പും സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി. ഇങ്ങനെ രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യമാർക്ക് വേർതിരിച്ച് പായസം വിതരണം ചെയ്തു.

Verse 30

तास्त्वेतत्पायसं प्राप्य नरेन्द्रस्योत्तमास्स्त्रय:।सम्मानं मेनिरे सर्वां: प्रहर्षोदितचेतस:।।।।

രാജാവിൽ നിന്നു ആ പായസം ലഭിച്ച നരേന്ദ്രന്റെ ആ മൂന്നു ശ്രേഷ്ഠ രാജ്ഞിമാർ—ഹർഷോന്മേഷമുള്ള മനസ്സോടെ—എല്ലാവരും തങ്ങളെ ആദരിക്കപ്പെട്ടവരായി കരുതി.

Verse 31

ततस्तु ता: प्राश्य तदुत्तमास्त्रियोमहीपतेरुत्तमपायसं पृथक्।हुताशनादित्यसमानतेजसोऽचिरेण गर्भान्प्रतिपेदिरे तदा।।।।

പിന്നീട് ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകൾ മഹീപതിയുടെ ഉത്തമ പായസം ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പ്രാശിച്ചു; അഗ്നിയുടെയും സൂര്യന്റെയും സമാനമായ തേജസ്സോടെ അവർ അധികം വൈകാതെ ഗർഭം ധരിച്ചു.

Verse 32

ततस्तु राजा प्रसमीक्ष्य ता: स्त्रिय:प्ररूढगर्भा: प्रतिलब्धमानस:।बभूव हृष्टस्त्रिदिवे यथा हरि:सुरेन्द्रसिद्धर्षिगणाभिपूजित:।।।।

അപ്പോൾ രാജാവ് ഗർഭം ഉറച്ച തന്റെ പത്നിമാരെ കണ്ടു മനസ്സിന് ശാന്തി ലഭിച്ചു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഇന്ദ്രനും സിദ്ധ-ഋഷിഗണങ്ങളും ആരാധിക്കുന്ന ഹരി (വിഷ്ണു) പോലെ അദ്ദേഹം അത്യന്തം ആനന്ദിതനായി.

Verse 33

ദേവന്മാരുടെ ഈ വചനങ്ങൾ കേട്ട ആത്മസംയമനായ വിഷ്ണു അപ്പോൾ നൃപനായ ദശരഥനെ തന്റെ പിതാവായി അംഗീകരിച്ചു.