Adhyaya 77

Verse 1

अपना बछ। ] अतणऑशा: षट्सप्ततितमो<ध्याय: अर्जुनके वीरोचित वचन अजुन उवाच षड्‌ रथान्‌ धार्तराष्ट्रस्य मन्यसे यान्‌ बलाधिकान्‌ | तेषां वीर्य ममार्थेन न तुल्यमिति मे मति:

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—മധുസൂദനാ! ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ ആറ് രഥികളെ നീ ബലാധികരെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിലും, എന്റെ ലക്ഷ്യത്തിന്റെ തൂക്കത്തിൽ അവരുടെ വീര്യം തുല്യമല്ലെന്നതാണ് എന്റെ മതം।

Verse 2

अस्त्रमस्त्रेण सर्वेषामेतेषां मधुसूदन । मया द्रक्ष्यसि निर्भिन्नं जयद्रथवधैषिणा

മധുസൂദനാ! ജയദ്രഥവധസങ്കൽപത്തോടെ ഞാൻ ഇവരൊക്കെയുടെയും അസ്ത്രങ്ങളെ പ്രത്യസ്ത്രങ്ങളാൽ തകർത്തു ചിതറിക്കുന്നതു നീ കാണും।

Verse 3

अर्जुन बोले--मधुसूदन! दुर्योधनके जिन छः महारथियोंको आप बलमें अधिक मानते हैं, उनका पराक्रम मेरे आधेके बराबर भी नहीं है, ऐसा मेरा विश्वास है। जयद्रथके वधकी इच्छासे मेरे युद्ध करते समय आप देखेंगे कि मैंने इन सबके अस्त्रोंको अपने अस्त्रसे काट गिराया है ।।

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—മധുസൂദനാ! ദുര്യോധനൻ ബലാധികരെന്ന് കരുതുന്ന ആറ് മഹാരഥന്മാരുടെ വീര്യം എന്റെ പകുതിയ്ക്കും തുല്യമല്ല—ഇതാണ് എന്റെ ദൃഢനിശ്ചയം. ജയദ്രഥവധസങ്കൽപത്തോടെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഇവരൊക്കെയുടെയും അസ്ത്രങ്ങളെ എന്റെ അസ്ത്രങ്ങളാൽ വെട്ടി വീഴ്ത്തുന്നതു നീ കാണും. ദ്രോണാചാര്യൻ നോക്കി നിൽക്കേ, അവന്റെ ഗണം വിലപിക്കേ, ഞാൻ സിന്ധുരാജൻ ജയദ്രഥന്റെ ശിരസ്സിനെ ഭൂമിയിൽ വീഴ്ത്തും।

Verse 4

यदि साध्याश्र रुद्राक्ष वसवश्च सहाश्चिन: । मरुतश्न सहेन्द्रेण विश्वेदेवा: सहेश्वरा:

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മധുസൂദന ശ്രീകൃഷ്ണാ! സാധ്യർ, രുദ്രർ, വസുക്കൾ, അശ്വിനീകുമാരർ; ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ മരുത്ഗണങ്ങളും വിശ്വേദേവരും ദേവേശ്വരഗണങ്ങളും മുഴുവൻ ശക്തിയോടെ എഴുന്നേറ്റ് ജയദ്രഥനെ രക്ഷിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയാലും—ഞാൻ സത്യത്തിന്റെ പേരിൽ ശപഥം ചെയ്ത്, എന്റെ ധനുസ്സിനെ സ്പർശിച്ച് പറയുന്നു: നാളെ യുദ്ധത്തിൽ നീ ജയദ്രഥൻ എന്റെ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടതായി കാണും.

Verse 5

पितर: सहगन्धर्वा: सुपर्णा: सागराद्रय: । द्यौर्वियत्‌ पृथिवी चेयं दिशश्व॒ सदिगीश्वरा:

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—പിതൃകൾ ഗന്ധർവരോടുകൂടെ, ഗരുഡൻ, മഹാസമുദ്രങ്ങളും മഹാപർവതങ്ങളും; സ്വർഗ്ഗം, ആകാശം, ഈ ഭൂമി, ദിക്കുകളും ദിക്ക്പാലകരോടുകൂടെ—ഇവയെല്ലാം ജയദ്രഥനെ രക്ഷിക്കാൻ എഴുന്നേറ്റാലും, ഞാൻ സത്യത്തിന്റെ പേരിൽ ശപഥം ചെയ്ത്, ധനുസ്സിനെ സ്പർശിച്ച് പറയുന്നു: നാളെ യുദ്ധത്തിൽ നീ ജയദ്രഥൻ എന്റെ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടതായി കാണും.

Verse 6

ग्रामारण्यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च । त्रातार: सिन्धुराजस्य भवन्ति मधुसूदन

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മധുസൂദനാ! ഗ്രാമങ്ങളിലും കാടുകളിലും വസിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും—സ്ഥാവരവും ചരവും—സിന്ധുരാജൻ ജയദ്രഥന്റെ രക്ഷകരായി എഴുന്നേറ്റാലും, ഞാൻ സത്യത്തിന്റെ പേരിൽ ശപഥം ചെയ്ത്, ധനുസ്സിനെ സ്പർശിച്ച് പറയുന്നു: നാളെ യുദ്ധത്തിൽ നീ ജയദ്രഥൻ എന്റെ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടതായി കാണും.

Verse 7

तथापि बाणैनिहितं श्वो द्रष्टासि रणे मया । सत्येन च शपे कृष्ण तथैवायुधमालभे

എങ്കിലും, ഹേ കൃഷ്ണാ! നാളെ യുദ്ധത്തിൽ നീ കാണും—ഞാൻ അവനെ എന്റെ അമ്പുകളാൽ വീഴ്ത്തിയതായി. ഞാൻ സത്യത്തിന്റെ പേരിൽ ശപഥം ചെയ്യുന്നു; ആയുധത്തെ സ്പർശിച്ച് അതേ പ്രതിജ്ഞയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 8

यस्तु गोप्ता महेष्वासस्तस्य पापस्य दुर्मते: । तमेव प्रथमं द्रोणमभियास्यामि केशव,केशव! उस दुर्बुद्धि पापी जयद्रथकी रक्षाका बीड़ा उठाये हुए जो महाधनुर्धर आचार्य द्रोण हैं, पहले उन्हींपर आक्रमण करूँगा

ഹേ കേശവാ! ആ ദുർബുദ്ധിയുള്ള പാപി ജയദ്രഥനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ചുമതല ഏറ്റെടുത്ത മഹാധനുർധരൻ—ആചാര്യ ദ്രോണൻ—അവനെയേ ആദ്യം ഞാൻ ആക്രമിക്കും.

Verse 9

तस्मिन्‌ द्यूतमिदं बद्धं मन्यते स सुयोधन: । तस्मात्‌ तस्यैव सेनाग्रं भित्त्वा यास्यामि सैन्धवम्‌

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—സുയോധനൻ ഈ യുദ്ധത്തെ അതേ തന്ത്രത്തിൽ പണയമായി ബന്ധിച്ച ദ്യൂതമെന്നു കരുതുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവന്റെ സേനയുടെ മുൻനിര തകർത്തു ഞാൻ സൈന്ധവൻ (ജയദ്രഥൻ) അടുക്കൽ പോകും.

Verse 10

द्रशसि श्वो महेष्वासान्‌ नाराचैस्तिग्मतेजितै: । शृज्भराणीव गिरेव॑जैर्दार्यमाणान्‌ मया युधि

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—നാളെ യുദ്ധമദ്ധ്യേ നീ കാണും: നന്നായി മൂർച്ചപ്പെടുത്തിയ, തീക്ഷ്ണതേജസ്സുള്ള നാരാചബാണങ്ങളാൽ ഞാൻ മഹാധനുർധരന്മാരെ പിളർത്തും—ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് പർവ്വതശിഖരങ്ങൾ ചീർക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 11

नरनागाश्चदेहेभ्यो विस्नरविष्पति शोणितम्‌ । पतदृभ्य: पतितेभ्यश्व विभिन्नेभ्य: शितै: शरै:,मेरे तीखे बाणोंद्वारा विदीर्ण होकर गिरते और गिरे हुए मनुष्य, हाथी और घोड़ोंके शरीरोंसे खूनकी धारा बह चलेगी

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങൾ കൊണ്ട് പിളർന്നുവീഴുന്നവരുടെയും വീണുകിടക്കുന്നവരുടെയും—മനുഷ്യരുടെയും ആനകളുടെയും ദേഹങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്തധാരകൾ ഒഴുകിപ്പുറപ്പെടും.

Verse 12

गाण्डीवप्रेषिता बाणा मनोडनिलसमा जवे । ननागाश्चवान्‌ विदेहासून्‌ कर्तरिश्न सहस्रश:

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന ബാണങ്ങൾ മനസ്സിനെയും കാറ്റിനെയും പോലെ വേഗമുള്ളവയാണ്; അവ ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുവിന്റെ ആനകളെയും കുതിരകളെയും മനുഷ്യരെയും ദേഹവും പ്രാണനും നഷ്ടപ്പെട്ടവരാക്കും.

Verse 13

यमात्‌ कुबेरादू वरुणादिन्द्राद्‌ रुद्राच्व यन्मया | उपात्तमस्त्रं घोरं तद्‌ द्रष्टारोडत्र नरा युधि

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—യമൻ, കുബേരൻ, വരുണൻ, ഇന്ദ്രൻ, രുദ്രൻ എന്നിവരിൽ നിന്ന് ഞാൻ നേടിയ ഭയാനക അസ്ത്രങ്ങൾ നാളത്തെ യുദ്ധത്തിൽ ഇവിടെ ഉള്ള യോദ്ധാക്കൾ എല്ലാവരും കാണും.

Verse 14

ब्राह्मेणास्त्रेण चास्त्राणि हन्यमानानि संयुगे | मया द्रष्टासि सर्वेषां सैन्धवस्याभिरक्षिणाम्‌

അർജുനൻ പറഞ്ഞു— യുദ്ധത്തിന്റെ കനത്ത ഘട്ടത്തിൽ സൈന്ധവൻ (ജയദ്രഥൻ) കാക്കുന്നവർ എറിയുന്ന എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളെയും ഞാൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രംകൊണ്ട് വെട്ടി നിർവീര്യമാക്കും; അത് നീ നേരിൽ കാണും।

Verse 15

शरवेगसमुत्कृत्तै राज्ञां केशव मूर्थभि: । आस्तीर्यमाणां पृथिवीं द्रष्टासि श्वो मया युधि,केशव! कलके युद्धमें आप देखेंगे कि इस पृथ्वीपर मेरे बाणोंके वेगसे कटे हुए राजाओंके मस्तक बिछ गये हैं

അർജുനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ കേശവാ! നാളെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എന്റെ അമ്പുകളുടെ വേഗത്തിൽ ഛേദിക്കപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാരുടെ തലകൾ ഭൂമിയിൽ പടർന്നുകിടക്കുന്നതു നീ കാണും।

Verse 16

क्रव्यादांस्तर्पयिष्यामि द्रावयिष्यामि शात्रवान्‌ । सुहृदो नन्दयिष्यामि प्रमथिष्यामि सैन्धवम्‌

അർജുനൻ പറഞ്ഞു— നാളെ ഞാൻ മാംസഭോജികളായ ജീവികളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തും, ശത്രുസൈന്യത്തെ ഓടിച്ചിതറിക്കും, സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ആനന്ദം നൽകും, സൈന്ധവൻ ജയദ്രഥനെ തകർത്തുകളയും।

Verse 17

बह्दागस्कृत्‌ कुसम्बन्धी पापदेशसमुद्धव: । मया सैन्धवको राजा हतः स्वान्‌ शोचयिष्यति

അർജുനൻ പറഞ്ഞു— സൈന്ധവരാജൻ ജയദ്രഥൻ പാപദേശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, അനവധി കുറ്റങ്ങൾ ചെയ്തവൻ, ദുഷ്ടബന്ധു; അതിനാൽ നാളെ എന്റെ കൈയിൽ വീണു മരിച്ച് അവൻ തന്റെ ജനങ്ങളെ ദുഃഖത്തിൽ മുക്കും।

Verse 18

सर्वक्षीरान्नभोक्तारं पापाचारं रणाजिरे | मया सराजकं बाणैभिन्न द्रक्ष्यसि सैन्धवम्‌,सदा सब प्रकारसे दूध-भात खानेवाले पापाचारी जयद्रथको रणांगणमें आप राजाओंसहित मेरे बाणोंद्वारा विदीर्ण हुआ देखेंगे

അർജുനൻ പറഞ്ഞു— രണഭൂമിയിൽ പാപാചാരിയായ ജയദ്രഥനെ—എപ്പോഴും പാലും ചോറും ഭോഗിക്കുന്നവനെ—അവനെ താങ്ങുന്ന രാജാക്കന്മാരോടുകൂടി എന്റെ അമ്പുകളാൽ കീറിപ്പിളർന്ന നിലയിൽ നീ കാണും।

Verse 19

तथा प्रभाते कर्तास्मि यथा कृष्ण सुयोधन: । नान्यं धनुर्थरं लोके मंस्यते मत्समं युधि

ഹേ കൃഷ്ണാ! പ്രഭാതത്തിൽ ഞാൻ അങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്യും; സുയോധനൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ലോകത്തിലെ മറ്റൊരു ധനുർധരനെയും എന്നോട് സമനെന്ന് ഇനി കരുതുകയില്ല।

Verse 20

गाण्डीवं च धर्नुर्दिव्यं योद्धा चाहं नरर्षभ । त्वंच यन्ता हृषीकेश कि नु स्यथादजितं मया,नरश्रेष्ठ हृषीकेश! जहाँ गाण्डीव-जैसा दिव्य धनुष है, मैं योद्धा हूँ और आप सारथि हैं, वहाँ मैं किसको नहीं जीत सकता?

നരശ്രേഷ്ഠനായ ഹൃഷീകേശാ! ഗാണ്ഡീവം എന്ന ദിവ്യധനുസ്സും, ഞാൻ യോദ്ധാവും, നീ സാരഥിയും ആയിരിക്കെ—എനിക്ക് അജേയമായി എന്ത് ശേഷിക്കും?

Verse 21

तव प्रसादाद्‌ भगवन्‌ किमिवास्ति रणे मम । अविषहां हृषीकेश कि जानन्‌ मां विगर्हसे

ഭഗവൻ! നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എനിക്ക് അസഹ്യമായ ശക്തി എന്തുണ്ടാകാം? ഹൃഷീകേശാ! ഇതറിഞ്ഞിട്ടും എന്തിന് എന്നെ ശാസിക്കുന്നു?

Verse 22

यथा लक्ष्म स्थिरं चन्द्रे समुद्रे च यथा जलम्‌ । एवमेतां प्रतिज्ञां मे सत्यां विद्धि जनार्दन

ജനാർദനാ! ചന്ദ്രനിലെ കറുത്ത അടയാളം എങ്ങനെ സ്ഥിരമാണോ, സമുദ്രത്തിൽ ജലം എങ്ങനെ അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അതുപോലെ എന്റെ ഈ പ്രതിജ്ഞയും സത്യവും അചലവും ആണെന്ന് അറിയുക.

Verse 23

मावमंस्था ममास्त्राणि मावमंस्था भनुर्दढम्‌ | मावमंस्था बल बाद्वोर्मावमंस्था धनंजयम्‌

പ്രഭോ! എന്റെ അസ്ത്രങ്ങളെ അവമതിക്കരുത്; എന്റെ ഈ ദൃഢധനുസ്സിനെ അവഗണിക്കരുത്. ഈ രണ്ടു ഭുജങ്ങളുടെ ബലത്തെ തുച്ഛമാക്കരുത്; നിങ്ങളുടെ സഖാവായ ധനഞ്ജയനെ അപമാനിക്കരുത്.

Verse 24

तथाभियामि संग्रामं न जीयेयं जयामि च । तेन सत्येन संग्रामे हतं विद्धि जयद्रथम्‌

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—“ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഈ യുദ്ധത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു: ഞാൻ പരാജയപ്പെടുകയില്ല; ജയലാലസയ്ക്കായി മാത്രം യുദ്ധവും ചെയ്യുകയില്ല. ഈ സത്യത്തിന്റെ ബലത്താൽ, ഈ സമരത്തിൽ ജയദ്രഥൻ ഹതനായതായി തന്നെ അറിഞ്ഞുകൊൾക.”

Verse 25

मैं संग्राममें इस प्रकार चलूँगा, जिससे कोई मुझे जीत न सके, वरं मैं ही विजयी होऊँ। इस सत्यके प्रभावसे आप रणक्षेत्रमें जयद्रथको मारा गया ही समझें ।।

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—“ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ അങ്ങനെ മുന്നേറും—ആരും എന്നെ ജയിക്കുകയില്ല; മറിച്ച് ഞാൻ തന്നെയാകും വിജയി. ഈ സത്യത്തിന്റെ ബലത്താൽ, रणഭൂമിയിൽ ജയദ്രഥനെ ഹതനായതായി തന്നെ കരുതുക. ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണനിൽ സത്യം, സജ്ജനരിൽ വിനയം, യജ്ഞങ്ങളിൽ ശ്രീ-സമൃദ്ധി എന്നിങ്ങനെ എത്ര ധ്രുവസത്യമോ, അതുപോലെ നാരായണൻ ഉള്ളിടത്ത് വിജയം അചലമാണ്।”

Verse 26

संजय उवाच एवमुक्‍क्त्वा हृषीकेशं स्वयमात्मानमात्मना | संदिदेशार्जुनो नर्दन्‌ वासवि: केशवं प्रभुम्‌

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ഇന്ദ്രപുത്രനായ അർജുനൻ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രിയനാഥനും അന്തരാത്മസ്വരൂപനും സർവകാര്യസമർത്ഥനുമായ പ്രഭു ഹൃഷീകേശൻ കേശവനിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, പിന്നെ ആ പ്രഭുവിനോട് ആജ്ഞാപിച്ചു।

Verse 27

यथा प्रभातां रजनीं कल्पित: स्याद्‌ रथो मम | तथा कार्य त्वया कृष्ण कार्य हि महदुद्यतम्‌

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—“കൃഷ്ണാ! രാത്രി കഴിഞ്ഞുടൻ പ്രഭാതം ഉദിക്കുമ്പോഴേക്കും എന്റെ രഥം തയ്യാറായിരിക്കുവാൻ ക്രമീകരണം ചെയ്യുക; കാരണം ഞങ്ങളിലേക്കു മഹത്തും അടിയന്തരവുമായ ഒരു കര്‍ത്തവ്യം വീണിരിക്കുന്നു.”

Verse 76

इति श्रीमहा भारते द्रोणपर्वणि प्रतिज्ञापर्वण्यर्जुनवाक्ये घट्सप्ततितमो5ध्याय: ।। ७६ || इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत प्रतिज्ञापर्वमें अरजुनवाक्यविषयक छिद्वत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ

ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ദ്രോണപർവാന്തർഗതമായ പ്രതിജ്ഞാപർവത്തിൽ അർജുനവാക്യവിഷയകമായ എഴുപത്താറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।