Adhyaya 48

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भरतवर्षकथनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः सुत उवाच मेरु अस्य द्वीपस्य मध्ये तु मेरुर् नाम महागिरिः नानारत्नमयैः शृङ्गैः स्थितः स्थितिमतां वरः

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിൽ ‘ഭാരതവർഷകഥനം’ എന്ന ഏഴുനാല്പത്തിയേഴാം അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഈ ദ്വീപിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ‘മേരു’ എന്ന മഹാഗിരി നിലകൊള്ളുന്നു; നാനാരത്നമയ ശിഖരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, അചലങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ ആയി പ്രസിദ്ധം.

Verse 2

चतुरशीतिसाहस्रम् उत्सेधेन प्रकीर्तितः प्रविष्टः षोडशाधस्ताद् विस्तृतः षोडशैव तु

അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം (അളവുകൾ) എന്നു പ്രസിദ്ധം. അത് താഴേക്ക് പതിനാറ് (അളവ്) വരെ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വീതിയിലും അത്ര തന്നെ പതിനാറ് (അളവ്) വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 3

शराववत् संस्थितत्वाद् द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः विस्तारात् त्रिगुणश् चास्य परिणाहो ऽनुमण्डलः

ശരാവു (പാത്രം) പോലെ സ്ഥാപിതമായതിനാൽ അതിന്റെ മുകളിലെ ശിരോഭാഗം മുപ്പത്തിരണ്ട് (അളവ്) വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വൃത്താകാര പരിസരം വീതിയുടെ മൂന്നിരട്ടിയെന്ന് പറയുന്നു—ഇത് ശിവലിംഗത്തിന്റെ പ്രമാണതത്ത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 4

हैमीकृतो महेशस्य शुभाङ्गस्पर्शनेन च धत्तूरपुष्पसंकाशः सर्वदेवनिकेतनः

മഹേശന്റെ പവിത്ര ദേഹസ്പർശത്താൽ അത് സ്വർണമയമായി, ധത്തൂരപുഷ്പസദൃശമായി ദീപ്തമായി, സർവ്വദേവന്മാരുടെ നിവാസസ്ഥാനമായി മാറി।

Verse 5

क्रीडाभूमिश् च देवानाम् अनेकाश्चर्यसंयुतः लक्षयोजन आयामस् तस्यैवं तु महागिरेः

ഇങ്ങനെ ആ മഹാഗിരി ദേവന്മാരുടെ ക്രീഡാഭൂമിയായി, അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായി; അതിന്റെ വ്യാപ്തി ലക്ഷയോജനമായിരുന്നു।

Verse 6

ततः षोडशसाहस्रं योजनानि क्षितेरधः शेषं चोपरि विप्रेन्द्रा धरायास्तस्य शृङ्गिणः

അതിനുശേഷം, ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, ഭൂമിയുടെ താഴെ പതിനാറായിരം യോജന ദൂരത്ത് ശേഷൻ നിലകൊള്ളുന്നു; ആ ശൃംഗധാരിയുടെ മേലാണ് ഈ ഭൂമി അധിഷ്ഠിതം।

Verse 7

मूलायामप्रमाणं तु विस्तारान् मूलतो गिरेः ऊचुर्विस्तारमस्यैव द्विगुणं मूलतो गिरेः

അവർ പറഞ്ഞു: ഗിരിയുടെ പാദത്തിൽ നിന്നുള്ള വീതിയേയാണ് മൂല-ആയാമത്തിന്റെ അളവ്; കൂടാതെ ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി പാദമൂല അളവിന്റെ ഇരട്ടിയാകണം എന്നും അറിയിച്ചു।

Verse 8

पूर्वतः पद्मरागाभो दक्षिणे हेमसन्निभः पश्चिमे नीलसंकाश उत्तरे विद्रुमप्रभः

കിഴക്കോട്ട് അത് പദ്മരാഗം (മാണിക്യം) പോലെ ദീപ്തമായി, തെക്കോട്ട് സ്വർണ്ണസദൃശമായി, പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീലനിറം പോലെ, വടക്കോട്ട് വിദ്രുമം (പവിഴം) പോലെയുള്ള പ്രഭയിൽ ജ്വലിച്ചു।

Verse 9

अमरावती अमरावती पूर्वभागे नानाप्रासादसंकुला नानादेवगणैः कीर्णा मणिजालसमावृता

കിഴക്കുഭാഗത്ത് അമരാവതി എന്ന പുരി വിരാജിച്ചു. നാനാ പ്രാസാദങ്ങളാൽ സമാകീർണ്ണവും, വിവിധ ദേവഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, മണിജാലങ്ങളാൽ ആവൃതവുമായിരുന്നു।

Verse 10

गोपुरैर्विविधाकारैर् हेमरत्नविभूषितैः तोरणैर् हेमचित्रैस्तु मणिकॢप्तैः पथि स्थितैः

പാതയോരത്ത് വിവിധ ആകൃതിയിലുള്ള ഗോപുരങ്ങളും കവാടങ്ങളും നിലകൊണ്ടിരുന്നു; സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് വിഭൂഷിതം. സ്വർണ്ണചിത്രങ്ങളാൽ ദീപ്തമായ തോരണങ്ങളും മണിഖചിത അലങ്കാരങ്ങളും പഥത്തെ മംഗളമാക്കി, പതി-ശിവനിലേക്കുള്ള ശുഭപ്രവേശമായി തോന്നി।

Verse 11

संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः स्तनभारविनम्रैश् च मदघूर्णितलोचनैः

അവർ മധുരസംഭാഷണത്തിലും ക്രീഡാഭാഷണത്തിലും നിപുണർ, സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതർ. സ്തനഭാരത്തിൽ നമിഞ്ഞവരും മദത്തിൽ ചുറ്റുന്ന കണ്ണുകളുള്ളവരും—ഇത്തരം ലോകമോഹം പശുവിനെ പാശബന്ധത്തിൽ കെട്ടി പതി-ശിവന്റെ ശരണത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു।

Verse 12

स्त्रीसहस्रैः समाकीर्णा चाप्सरोभिः समन्ततः दीर्घिकाभिर्विचित्राभिः फुल्लाम्भोरुहसंकुलैः

ആ സ്ഥലം ചുറ്റുമെങ്ങും ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളും അപ്സരസ്സുകളും കൊണ്ട് സമാകീർണ്ണമായിരുന്നു. വിചിത്രമായ ദീർഘികകളിൽ പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ താമരകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു—ഈ മംഗളശോഭ പതി-ശിവനെ ആ പുണ്യലോകത്തിന്റെ പരമകേന്ദ്രമായി പ്രകാശിപ്പിച്ചു।

Verse 13

हेमसोपानसंयुक्तैर् हेमसैकतराशिभिः नीलोत्पलैश्चोत्पलैश् च हैमैश्चापि सुगन्धिभिः

അത് സ്വർണ്ണസോപാനങ്ങളാൽ യുക്തവും സ്വർണ്ണമണൽക്കൂമ്പാരങ്ങളാൽ ശോഭിതവുമായിരുന്നു. നീലോത്പലവും ഉത്പലവും സുഗന്ധമുള്ള സ്വർണ്ണപുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ പുണ്യധാമം ദീപ്തമായി പ്രകാശിച്ചു।

Verse 14

एवंविधैस्तटाकैश् च नदीभिश् च नदैर्युता विराजते पुरी शुभ्रा तयासौ पर्वतः शुभः

ഇത്തരത്തിലുള്ള തടാകങ്ങളും നദികളും ഒഴുക്കുകളും നിറഞ്ഞ ആ ദീപ്തവും ശുദ്ധവുമായ പുരി വിരാജിക്കുന്നു; അവളുടെ സാന്നിധ്യത്താൽ ആ പർവ്വതവും ശുഭമാകുന്നു।

Verse 15

ओथेर् चितिएस् अत् म्त्। मेरु तेजस्विनी नाम पुरी आग्नेय्यां पावकस्य तु अमरावतीसमा दिव्या सर्वभोगसमन्विता

മേരുവിൽ മറ്റു നഗരങ്ങളും ഉണ്ട്. ആഗ്നേയ ദിക്കിൽ പാവകന്റെ (അഗ്നിയുടെ) ‘തേജസ്വിനീ’ എന്ന പുരി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അത് അമരാവതിയെപ്പോലെ ദിവ്യവും സർവ്വഭോഗസമൃദ്ധിയുമാണ്।

Verse 16

वैवस्वती दक्षिणे तु यमस्य यमिनां वराः भवनैरावृता दिव्यैर् जांबूनदमयैः शुभैः

തെക്കുഭാഗത്ത് യമന്റെ ‘വൈവസ്വതീ’ എന്ന പുരിയുണ്ട്; അവിടെ യമാനുചരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠർ ജാംബൂനദ-സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിത ദിവ്യവും ശുഭവുമായ ഭവനങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി വസിക്കുന്നു।

Verse 17

नैरृते कृष्णवर्णा च तथा शुद्धवती शुभा तादृशी गन्धवन्ती च वायव्यां दिशि शोभना

നൈഋത്യ ദിക്കിൽ അവൾ കൃഷ്ണവർണ്ണയായിരുന്നാലും ശുദ്ധയും ശുഭയും ആകുന്നു; വായവ്യ ദിക്കിൽ അതുപോലെ സുഗന്ധവതിയായി ദീപ്തമായി ശോഭിക്കുന്നു।

Verse 18

महोदया चोत्तरे च ऐशान्यां तु यशोवती पर्वतस्य दिगन्तेषु शोभते दिवि सर्वदा

വടക്കിൽ മഹോദയാ; ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിക്കിൽ യശോവതീ. പർവ്വതത്തിന്റെ ദിക്കുകളുടെ അറ്റങ്ങളിൽ ഈ പുണ്യലോകങ്ങൾ എപ്പോഴും ആകാശത്തിൽ ദീപ്തമായി ശോഭിക്കുന്നു—സകലദിക്കുകളെയും അധിപതിയായ പ്രഭുവിനെ സ്മരിപ്പിക്കുന്ന സാക്ഷിയായി।

Verse 19

ब्रह्मविष्णुमहेशानां तथान्येषां निकेतनम् सर्वभोगयुतं पुण्यं दीर्घिकाभिर्नगोत्तमम्

അത് ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും മഹേശന്റെയും, അതുപോലെ മറ്റ് ദേവഗണങ്ങളുടെയും പുണ്യനിവാസമാണ്. സർവമംഗളപ്രദവും പുണ്യദായകവും, എല്ലാ ശുഭഭോഗങ്ങളാലും സമ്പന്നവും, ദീർഘമായ പവിത്ര തടാകങ്ങളാൽ ശോഭിതവുമായ ഉത്തമ പർവ്വതം.

Verse 20

सिद्धैर्यक्षैस्तु सम्पूर्णं गन्धर्वैर्मुनिपुङ्गवैः तथान्यैर्विविधाकारैर् भूतसंघैश् चतुर्विधैः

ആ സ്ഥലം സിദ്ധന്മാരാലും യക്ഷന്മാരാലും നിറഞ്ഞിരുന്നു; ഗന്ധർവ്വന്മാരും മുനിപുങ്ഗവന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പല രൂപങ്ങളുള്ള ചതുര്വിധ ഭൂതസംഘങ്ങളും പ്രഭു-പതിയുടെ പവിത്ര സന്നിധിയിൽ അവിടെ സമവേതരായി.

Verse 21

गिरेरुपरि विप्रेन्द्राः शुद्धस्फटिकसन्निभम् सहस्रभौमं विस्तीर्णं विमानं वामतः स्थितम्

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇടത്തുവശത്ത് ശുദ്ധസ്ഫടികസദൃശമായ ദീപ്തിയോടെ ഒരു വിശാല വിമാനം നിലകൊണ്ടിരുന്നു—സഹസ്ര നിലകളോടുകൂടി, വ്യാപകമായി വിരിഞ്ഞത്—പാശബന്ധിത പശുവിന്റെ ബന്ധനം അഴിക്കുന്ന പ്രഭു-പതിയുടെ കൃപാമഹിമയുടെ അത്ഭുതചിഹ്നം.

Verse 22

तस्मिन्महाभुजः शर्वः सोमसूर्याग्निलोचनः सिंहासने मणिमये देव्यास्ते षण्मुखेन च

അവിടെ മഹാബാഹുവായ ശർവ്വൻ—ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, അഗ്നി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു നേത്രങ്ങളുള്ളവൻ—മണിമയ സിംഹാസനത്തിൽ ദേവിയോടൊപ്പം വിരാജിച്ചിരുന്നു; കൂടെ ഷൺമുഖൻ (കാർത്തികേയൻ)യും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 23

हरेस्तदर्धं विस्तीर्णं विमानं तत्र सो ऽपि च पद्मरागमयं दिव्यं पद्मजस्य च दक्षिणे

അവിടെ ഹരിയുടെ വിമാനത്തിന്റെ അർദ്ധപരിമാണം വരെ വ്യാപിച്ച മറ്റൊരു വിമാനവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അത് ദിവ്യമായ പദ്മരാഗമയ (മാണിക്യനിർമ്മിത)മായിരുന്നു; പദ്മജൻ (ബ്രഹ്മാവ്)യുടെ വലത്തുവശത്ത് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 24

तस्मिन् शक्रस्य विपुलं पुरं रम्यं यमस्य च सोमस्य वरुणस्याथ निरृतेः पावकस्य च

ആ ലോകത്തിൽ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ), യമൻ, സോമൻ, വരുണൻ, കൂടാതെ നിരൃതി എന്നും പാവകൻ (അഗ്നി) എന്നും ഉള്ളവരുടെ വിശാലവും രമണീയവുമായ നഗരങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 25

वायोश्चैव तु रुद्रस्य शर्वालयसमन्ततः तेषां तेषां विमानेषु दिव्येषु विविधेषु च

ശർവൻ (രുദ്രൻ) ആലയത്തിന്റെ ചുറ്റിലും—അതുപോലെ വായുവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ ചുറ്റിലും—ഓരോരുത്തർക്കുമായി പലവിധ ദിവ്യ വിമാനം-മന്ദിരങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 26

ईशान्यामीश्वरक्षेत्रे नित्यार्चा च व्यवस्थिता सिद्धेश्वरैश् च भगवाञ् छैलादिः शिष्यसंमतः

ഈശാന്യ ദിക്കിലെ ഈശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാന്റെ നിത്യാരാധന ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാണ്; അവിടെ സിദ്ധേശ്വരന്മാരോടൊപ്പം ശിഷ്യന്മാർ അംഗീകരിച്ച ഭഗവാൻ ശൈലാദി വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 27

सनत्कुमारः सिद्धैस्तु सुखासीनः सुरेश्वरः सनकश् च सनन्दश् च सदृशाश् च सहस्रशः

സനത്കുമാരൻ സിദ്ധന്മാരുടെ മദ്ധ്യേ സുഖാസീനനായി ഇരുന്നു; അവനോടൊപ്പം സനകൻ, സനന്ദനൻ, അതുപോലെയുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് മുനിമാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 28

योगभूमिः क्वचित्तस्मिन् भोगभूमिः क्वचित्क्वचित् बालसूर्यप्रतीकाशं विमानं तत्र शोभनम्

ആ ലോകത്തിൽ ചിലിടങ്ങളിൽ യോഗഭൂമി, ചിലിടങ്ങളിൽ ഭോഗഭൂമി; അവിടെ ഉദയിക്കുന്ന ബാലസൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ ദീപ്തമായ ഒരു ശോഭന വിമാനം കൂടി തിളങ്ങുന്നു।

Verse 29

शैलादिनः शुभं चास्ति तस्मिन्नास्ते गणेश्वरः षण्मुखस्य गणेशस्य गणानां तु सहस्रशः

ശൈലാദിയിൽ നിത്യ മംഗളം വസിക്കുന്നു; അവിടെ ഗണങ്ങളുടെ അധിപനായ ഗണേശ്വരൻ പാർക്കുന്നു. ഷൺമുഖന്റെ ഗണേശനു ഗണസമൂഹങ്ങൾ ആയിരങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 30

सुयशायाः सुनेत्रायाः मातॄणां मदनस्य च तस्य जम्बूनदी नाम मूलमावेष्ट्य संस्थिता

സുയശാ, സുനേത്രാ, മാതൃഗണങ്ങൾ, മദനൻ എന്നിവർക്കുമായി—അവിടെ ‘ജംബൂനദീ’ എന്ന പവിത്ര സന്നിധി പ്രതിഷ്ഠിതമായി, മൂലത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് ക്രമവിധിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 31

तस्य दक्षिणपार्श्वे तु जम्बूवृक्षः सुशोभनः अत्युच्छ्रितः सुविस्तीर्णः सर्वकालफलप्रदः

അതിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് അത്യന്തം ശോഭനമായ ജംബൂവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു—അതി ഉയർന്നതും, വിശാലമായി പടർന്നതും—എല്ലാ കാലത്തും ഫലം നൽകുന്നതും.

Verse 32

इलावृत मेरोः समन्ताद्विस्तीर्णं शुभं वर्षमिलावृतम् तत्र जम्बूफलाहाराः केचिच्चामृतभोजनाः

മേരു പർവതത്തെ ചുറ്റി വിശാലമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന മംഗളവർഷം ‘ഇലാവൃതം’ ആകുന്നു. അവിടെ ചിലർ ജംബൂഫലം ആഹരിക്കുന്നു; ചിലർ അമൃതഭോജനവും സ്വീകരിക്കുന്നു.

Verse 33

जांबूनदसमप्रख्या नानावर्णाश् च भोगिनः मेरुपादाश्रितो विप्रा द्वीपो ऽयं मध्यमः शुभः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, മേരു പാദത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ മംഗളമായ മധ്യദ്വീപ് ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണസമമായി പ്രസിദ്ധമാണ്; ഇവിടെ നാനാവർണ്ണങ്ങളായ ഭോഗികൾ—നാഗാധിപതികൾ—വസിക്കുന്നു.

Verse 34

नववर्षान्वितश्चैव नदीनदगिरीश्वरैः नववर्षं तु वक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्

ജംബൂദ്വീപം ഒൻപതു വർഷങ്ങളാൽ യുക്തമാണ്; നദി-ഉപനദി-ഗിരികളുടെ അധിപന്മാരോടുകൂടിയതുമാണ്. ഇനി ജംബൂദ്വീപിലെ ആ ഒൻപതു വർഷങ്ങളെ യഥാതഥമായി ഞാൻ വിവരിക്കും.

Verse 35

विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैश् च निबोधत

യോജനകളുടെ അളവിൽ അതിന്റെ വ്യാപ്തിയും മണ്ഡലാകാരപരിമാണവും കൂടി മനസ്സിലാക്കുക.