Adhyaya 12

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) एकादशो ऽध्यायः व्यास उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे वक्ष्यमाणं सनातनम् / कर्मयोगं ब्राह्मणानामात्यन्तिकफलप्रदम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ ഉത്തരവിഭാഗത്തിൽ, ഈശ്വരഗീതാസു, ഏകാദശ അധ്യായം (ആരംഭം). വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—“ഋഷിമാരേ, ഇപ്പോൾ പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്ന ആ സനാതന ഉപദേശം നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശ്രവിക്കുവിൻ—ബ്രാഹ്മണർക്കുള്ള കർമയോഗം, അത്യന്തിക ഫലം നൽകുന്നതു.”

Verse 2

आम्नायसिद्धमखिलं ब्रिह्मणानुप्रदर्शितम् / ऋषीणां शृण्वतां पूर्वं मनुराह प्रजापतिः

ഋഷികൾ ശ്രവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, മുൻപേ പ്രജാപതി മനു ആ സമഗ്ര ഉപദേശം പറഞ്ഞു; അത് ആമ്നായത്തിൽ സ്ഥാപിതവും ബ്രഹ്മാവാൽ യഥാവിധി പ്രതിപാദിതവുമാണ്।

Verse 3

सर्वपापहरं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम् / समाहितधियो यूयं शृणुध्वं गदतो मम

ഈ പുണ്യോപദേശം സർവ്വപാപഹരമാണ്; ഋഷിസംഘങ്ങൾ സേവിച്ചും അനുഷ്ഠിച്ചും വന്നത്. നിങ്ങൾ സമാഹിതചിത്തരായി എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കൂ.

Verse 4

कृतोपनयनो वेदानधीयीत द्विजोत्तमाः / गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे स्वसूत्रोक्तविधानतः

ഉപനയനസംസ്കാരം കഴിഞ്ഞ ദ്വിജോത്തമൻ വേദാധ്യയനം ചെയ്യണം—ഗർഭഗണനപ്രകാരം എട്ടാം വർഷത്തിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ജനനത്തിൽ നിന്ന് എട്ടാം വർഷത്തിലോ—സ്വഗൃഹ്യസൂത്രത്തിൽ പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം।

Verse 5

दण्डी च मेखली सूत्री कृष्णाजिनधरो मुनिः / भिक्षाहारो गुरुहितो वीक्षमाणो गुरुर्मुखम्

ദണ്ഡം ധരിച്ചു, മേഖലയും യജ്ഞോപവീതവും ധരിച്ചു, കൃഷ്ണാജിനം അണിഞ്ഞ മുനിസദൃശനായ ബ്രഹ്മചാരി ഭിക്ഷാഹാരത്തിൽ ജീവിക്കണം; ഗുരുഹിതത്തിൽ നിഷ്ഠനായി, ഉപദേശത്തിനായി ഗുരുമുഖത്തേക്കു ദൃഷ്ടി നിർത്തണം।

Verse 6

कार्पासमुपवीतार्थं निर्मितं ब्रह्मणा पुरा / ब्राह्मणानां त्रिवित् सूत्रं कौशं वा वस्त्रमेव वा

പുരാതനകാലത്ത് ഉപവീതത്തിന്റെ ആവശ്യത്തിനായി ബ്രഹ്മാവ് കാർപ്പാസം (പരുത്തി) സൃഷ്ടിച്ചു. ബ്രാഹ്മണർക്കു ത്രിവിത്—മൂന്നു തന്തികളുള്ള യജ്ഞോപവീതം വിധേയമാണ്; അത് കുശതന്തുവായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ വസ്ത്രമാത്രമായിരിക്കാം।

Verse 7

सदोपवीती चैव स्यात् सदा बद्धशिखो द्विजः / अन्यथा यत् कृतं कर्म तद् भवत्ययथाकृतम्

ദ്വിജൻ എപ്പോഴും യജ്ഞോപവീതം ധരിക്കണം; ശിഖയും സദാ ബന്ധിച്ചിരിക്കണം. അല്ലാത്തപക്ഷം ചെയ്ത കർമ്മം യഥാവിധി ചെയ്തതായി കണക്കാകില്ല.

Verse 8

वसेदविकृतं वासः कार्पासं वा कषायकम् / तदेव परिधानीयं शुक्लमच्छिद्रमुत्तमम्

മാറ്റമില്ലാത്ത വസ്ത്രം ധരിക്കണം—പരുത്തിയുടെയോ മൃദു കഷായവർണ്ണം പൂശിയതോ. അതേ ധരിക്കണം: ശുദ്ധ വെളുപ്പ്, കീറലില്ലാത്ത, ഉത്തമം.

Verse 9

उत्तरं तु समाख्यातं वासः कृष्णाजिनं शुभम् / अभावे गव्यमजिनं रौरवं वा विधीयते

മുകളുടുപ്പായി ശുഭമായ കൃഷ്ണാജിനം (കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം) പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. അത് ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ ഗോചർമ്മം, അല്ലെങ്കിൽ റൗരവ മൃഗചർമ്മം വിധേയമാണ്.

Verse 10

उद्धृत्य दक्षिणं बाहुं सव्ये बाहौ समर्पितम् / उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कण्ठसज्जने

വലത് ഭുജം ഉയർത്തി യജ്ഞോപവീതം ഇടത് ഭുജത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നത് നിത്യ ഉപവീതം; അത് കഴുത്തിൽ താങ്ങി ധരിച്ചാൽ ‘നിവീതം’ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 11

सव्यं बाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु धृतं द्विजाः / प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्र्ये कर्मणि योजयेत्

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! ഇടത് ഭുജം ഉയർത്തി യജ്ഞോപവീതം വലത് ഭുജത്തിൽ ധരിക്കുന്നത് ‘പ്രാചീനാവീതം’ എന്നു പറയുന്നു; പിതൃകർമ്മങ്ങളിൽ അത് സ്വീകരിക്കണം.

Verse 12

अग्न्यगारे गवां गोष्ठे होमे जप्ये तथैव च / स्वाध्याये भोजने नित्यं ब्राह्मणानां च सन्निधौ

അഗ്നിഗൃഹത്തിൽ, ഗോശാലയിൽ, ഹോമത്തിലും ജപത്തിലും; അതുപോലെ സ്വാധ്യായത്തിലും ഭോജനസമയത്തിലും—ബ്രാഹ്മണരുടെ സന്നിധിയിലും—എപ്പോഴും ശുചിത്വവും നിയന്ത്രണവും പാലിക്കണം.

Verse 13

उपासने गुरूणां च संध्ययोः साधुसंगमे / उपवीती भवेन्नित्यं विधिरेष सनातनः

ഗുരുസേവയിൽ, ഇരുസന്ധ്യോപാസനയിൽ, സത്സംഗത്തിൽ എന്നും യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചിരിക്കണം; ഇതു സനാതനവിധിയാണ്.

Verse 14

मौञ्जी त्रिवृत् समा श्लक्षणा कार्या विप्रस्य मेखला / मुञ्जाभावे कुशेनाहुर्ग्रन्थिनैकेन वा त्रिभिः

ബ്രാഹ്മണന്റെ മേഖല മുഞ്ജപ്പുല്ലിൽ നിന്നു—ത്രിവൃതം, സമം, മൃദുലം—ആക്കണം. മുഞ്ജ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ കുശപ്പുല്ലിന്റെ മേഖല ഒരു കെട്ടോ മൂന്നു കെട്ടുകളോ ആയി കെട്ടണമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 15

धारयेद् बैल्वपालाशौ दण्डौ केशान्तकौ द्विजः / यज्ञार्हवृक्षजं वाथ सौम्यमव्रणमेव च

ദ്വിജ വിദ്യാർത്ഥി ബില്വമോ പലാശമോ മരത്തിൽ നിന്നുള്ള ദണ്ഡം, കേശാന്തം (ശിഖാന്തം) വരെ എത്തുന്നതായി ധരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ യജ്ഞയോഗ്യമായ വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള, സൗമ്യവും ദോഷരഹിതവുമായ ദണ്ഡവും ധരിക്കാം.

Verse 16

सायं प्रातर्द्विजः संध्यामुपासीत समाहितः / कामाल्लोभाद् भयान्मोहात् त्यक्तेन पतितो भवेत्

ദ്വിജൻ സായാഹ്നവും പ്രഭാതവും സമാഹിതചിത്തത്തോടെ സന്ധ്യോപാസന ചെയ്യണം. കാമം, ലോഭം, ഭയം, മോഹം എന്നിവകൊണ്ട് അത് ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവൻ പതിതനാകും.

Verse 17

अग्निकार्यं ततः कुर्यात् सायं प्रातः प्रसन्नधीः / स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा

അതിനുശേഷം പ്രസന്നബുദ്ധിയോടെ സായാഹ്നവും പ്രഭാതവും അഗ്നികാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം. സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതൃഗണങ്ങളെയും തർപ്പണത്തോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.

Verse 18

देवताभ्यर्चनं कुर्यात् पुष्पैः पत्रेण वाम्बुभिः / अभिवादनशीलः स्यान्नित्यं वृद्धेषु धर्मतः

പുഷ്പം, ഇല, അല്ലെങ്കിൽ ജലം മാത്രമെങ്കിലും അർപ്പിച്ച് ദേവതകളെ യഥാവിധി അർച്ചിക്കണം. ധർമ്മപ്രകാരം നിത്യം—പ്രത്യേകിച്ച് മുതിർന്നവരോടു—ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദനശീലനായിരിക്കണം.

Verse 19

असावहं भो नामेति सम्यक् प्रणतिपूर्वकम् / आयुरारोग्यसिद्ध्यर्थं तन्द्रादिपरिवर्जितः

യഥോചിതമായി പ്രണാമം ചെയ്ത് ‘അസാവഹം ഭോ—(അമുക) നാമ’ എന്ന വാക്യം ശരിയായി ഉച്ചരിക്കണം. ആയുസ്സും ആരോഗ്യസിദ്ധിയും ലഭിക്കുവാൻ തന്ദ്ര മുതലായ തടസ്സങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കണം.

Verse 20

आयुष्णान् भव सौम्येति वाच्यो विप्रो ऽभिवादने / अकारश्चास्य नाम्नो ऽन्ते वाच्यः पूर्वाक्षरः प्लुतः

അഭിവാദനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനെ ‘ആയുഷ്മാൻ ഭവ, സൗമ്യ’ എന്നു വിളിക്കണം. അവന്റെ നാമോച്ചാരണത്തിൽ അവസാനം ‘അ’കാരവും ചേർത്ത്, മുൻ അക്ഷരം പ്ലുത (നീട്ടി) സ്വരത്തിൽ ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 21

न कुर्याद् यो ऽभिवादस्य द्विजः प्रत्यभिवादनम् / नाभिवाद्यः स विदुषा यथा शूद्रस्तथैव सः

അഭിവാദനം ലഭിച്ചിട്ടും പ്രത്യഭിവാദനം ചെയ്യാത്ത ദ്വിജനെ പണ്ഡിതർ അഭിവാദനം ചെയ്യരുത്. ഈ കാര്യത്തിൽ അവൻ ശൂദ്രനോടു തുല്യനായി കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 22

व्यत्यस्तपाणिना कार्यमुपसंग्रहणं गुरोः / सव्येन सव्यः स्प्रष्टव्यो दक्षिणेन तु दक्षिणः

ഗുരുവിനെ സമീപിച്ച് അഭിവാദനാർത്ഥം കൈകൾ ക്രോസ് ചെയ്ത് ഉപസംഗ്രഹണം ചെയ്യണം. ഇടത് കൈകൊണ്ട് ഇടത് ഭാഗവും, വലത് കൈകൊണ്ട് വലത് ഭാഗവും സ്പർശിക്കണം.

Verse 23

लौकिकं वैदिकं चापि तथाध्यात्मिकमेव वा / आददीत यतो ज्ञानं तं पूर्वमभिवादयेत्

ലൗകികവിദ്യയായാലും, വൈദികവിദ്യയായാലും, അല്ലെങ്കിൽ അധ്യാത്മജ്ഞാനമായാലും—ആരിൽ നിന്നാണ് ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നത്, അവരെ ആദ്യം ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിക്കണം।

Verse 24

नोदकं धारयेद् भैक्षं पुष्पाणि समिधस्तथा / एवंविधानि चान्यानि न दैवाद्येषु कर्मसु

ദേവാരാധനയോടെ ആരംഭിക്കുന്ന കർമങ്ങളിൽ ജലം, ഭിക്ഷാന്നം, പുഷ്പങ്ങൾ, സമിധകൾ മുതലായവ കൈവശം ധരിച്ചു വയ്ക്കരുത്; ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റ് വസ്തുക്കളും ആ കർമങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കരുത്।

Verse 25

ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत् क्षत्रबन्धुमनामयम् / वैश्यं क्षेमं समागम्य शूद्रमारोग्यमेव तु

ബ്രാഹ്മണനോട് ‘കുശലമോ’ എന്നു ചോദിക്കണം; ക്ഷത്രിയനോട് ‘അനാമയമോ’ (കഷ്ടരഹിതമോ) എന്നു ചോദിക്കണം; വൈശ്യനെ കണ്ടാൽ ‘ക്ഷേമമോ’ (സുരക്ഷയും സമൃദ്ധിയും) എന്നു അന്വേഷിക്കണം; ശൂദ്രനോട് മാത്രം ‘ആരോഗ്യമോ’ എന്നു ചോദിക്കണം।

Verse 26

उपाध्यायः पिता ज्येष्ठो भ्राता चैव महीपतिः / मातुलः श्वशुरस्त्राता मातामहपितामहौ / वर्णज्येष्ठः पितृव्यश्च पुंसो ऽत्र गुरवः स्मृताः

ഈ കാര്യത്തിൽ ഉപാധ്യായൻ, പിതാവ്, ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരൻ, രാജാവ്—ഇവർ ഗുരുക്കളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ മാതുലൻ (മാമൻ), ശ്വശുരൻ, രക്ഷകൻ, മാതാമഹൻ-പിതാമഹൻ, വർണത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠൻ, പിതൃവ്യൻ (പിതാവിന്റെ സഹോദരൻ)—ഇവരും പുരുഷന്റെ ഗുരുക്കളെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 27

माता मातामही गुर्वो पितुर्मातुश्च सोदराः / श्वश्रूः पितामहीज्येष्ठा धात्री च गुरवः स्त्रियः

മാതാവും മാതാമഹിയും (നാനി) ഗുരുസമമായി പൂജ്യരാണ്; അതുപോലെ പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും സഹോദരിമാരും. കൂടാതെ ശ്വശ്രൂ (അമ്മായിയമ്മ), പിതാമഹിമാരിൽ ജ്യേഷ്ഠ, ധാത്രി (പാലിച്ച ദായി)—ഈ സ്ത്രീകളും ഗുരുക്കളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 28

इत्युक्तो गुरुवर्गो ऽयं मातृतः पितृतो द्विजाः / अनुवर्तनमेतेषां मनोवाक्कायकर्मभिः

ഹേ ദ്വിജാ! മാതൃപക്ഷത്തിലും പിതൃപക്ഷത്തിലും ഉള്ള ഈ സമസ്ത പൂജ്യ ഗുരുവർഗ്ഗം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മനസ്സ്, വാക്ക്, കായകർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് അവരെ അനുഗമിച്ച് സേവിക്കണം।

Verse 29

गुरुं दृष्ट्वा समुत्तिष्ठेदभिवाद्य कृताञ्जलिः / नैतैरुपविशेत् सार्धं विवदेन्नात्मकारणात्

ഗുരുവിനെ കണ്ടാൽ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ്, കൃതാഞ്ജലിയോടെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യണം; അത്തരം പൂജ്യ മുതിർന്നവരോടൊപ്പം സമമായി ഇരിക്കരുത്, സ്വഅഹങ്കാരത്തിനായി വാദിക്കരുത്।

Verse 30

जीवितार्थमपि द्वेषाद् गुरुभिर्नैव भाषणम् / उदितो ऽपि गुणैरन्यैर्गुरुद्वेषी पतत्यधः

ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായാലും, ദ്വേഷം മൂലം ഗുരുക്കന്മാർ അത്തരം വ്യക്തിയോട് സംസാരിക്കുകയില്ല; അവൻ മറ്റു ഗുണങ്ങളിൽ പ്രകാശിച്ചാലും, ഗുരുദ്വേഷി അധോഗതിയിലേക്കു വീഴും।

Verse 31

गुरूणामपि सर्वेषां पूज्याः पञ्च विशेषतः / तेषामाद्यास्त्रयः श्रेष्ठास्तेषां माता सुपूजिता

എല്ലാ ഗുരുക്കന്മാരിലും പ്രത്യേകമായി അഞ്ചുപേർ പൂജ്യരാണ്. അവരിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്നുപേർ ശ്രേഷ്ഠർ; അവരിലും മാതാവ് അത്യന്തം പൂജ്യയാണ്।

Verse 32

यो भावयति या सूते येन विद्योपदिश्यते / ज्येष्ठो भ्राता च भर्ता च पञ्चैते गुरवः स्मृताः

പോഷിപ്പിച്ച് വളർത്തുന്നവൻ, ജന്മം നൽകുന്ന മാതാവ്, വിദ്യ ഉപദേശിക്കുന്നവൻ, ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരൻ, ഭർത്താവ്—ഈ അഞ്ചുപേരും ‘ഗുരുക്കൾ’ എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 33

आत्मनः सर्वयत्नेन प्राणत्यागेन वा पुनः / पूजनीया विशेषेण पञ्चैते भूतिमिच्छता

ക്ഷേമവും സമൃദ്ധിയും ആത്മീയവികാസവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ശ്രമത്താലും—ആവശ്യമായാൽ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്തും—ഈ അഞ്ചുപേരെയും പ്രത്യേക ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം।

Verse 34

यावत् पिता च माता च द्वावेतौ निर्विकारिणौ / तावत् सर्वं परित्यज्य पुत्रः स्यात् तत्परायणः

അച്ഛനും അമ്മയും—ഈ രണ്ടുപേരും—അക്ഷതരായി ശേഷിയോടെ ഇരിക്കുന്നതുവരെ, മകൻ മറ്റെല്ലാം വിട്ട് അവരോടേ പൂർണ്ണമായി സമർപ്പിതനാകണം।

Verse 35

पिता माता च सुप्रीतौ स्यातां पुत्रगुणैर्यदि / स पुत्रः सकलं धर्ममाप्नुयात् तेन कर्मणा

മകന്റെ സദ്ഗുണങ്ങളാൽ അച്ഛനും അമ്മയും അത്യന്തം സന്തുഷ്ടരാകുന്നുവെങ്കിൽ, ആ പെരുമാറ്റം കൊണ്ടുതന്നെ മകൻ സമഗ്രധർമ്മം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 36

नास्ति मातृसमं दैवं नास्ति पितृसमो गुरुः / तयोः प्रत्युपकारो ऽपि न कथञ्चन विद्यते

അമ്മയ്‌ക്ക് തുല്യമായ ദൈവമില്ല; അച്ഛന് തുല്യമായ ഗുരുവുമില്ല; അവരുടെ ഉപകാരത്തിന് പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യുന്നതും ഒരുവിധത്തിലും സാധ്യമല്ല।

Verse 37

तयोर्नित्यं प्रियं कुर्यात् कर्मणा मनसा गिरा / न ताभ्यामननुज्ञातो धर्ममन्यं समाचरेत्

കർമ്മം, മനസ്സ്, വാക്ക്—ഇവയാൽ നിത്യം മാതാപിതാക്കൾക്ക് പ്രിയമായതേ ചെയ്യണം; അവരുടെ അനുവാദമില്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും ധർമ്മകർമ്മമോ വ്രതനിയമമോ ആചരിക്കരുത്।

Verse 38

वर्जयित्वा मुक्तिफलं नित्यं नैमित्तिकं तथा / धर्मसारः समुद्दिष्टः प्रेत्यानन्तफलप्रदः

മോക്ഷഫലം മാറ്റിവെച്ച്, നിത്യവും നൈമിത്തികവും ആയ കര്‍ത്തവ്യാനുഷ്ഠാനങ്ങളെയാണ് ധര്‍മ്മസാരമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്; മരണാനന്തരം അത് അനന്തഫലം നല്‍കുന്നു।

Verse 39

सम्यगाराध्य वक्तारं विसृष्टस्तदनुज्ञया / शिष्यो विद्याफलं भुङ्क्ते प्रेत्य चापद्यते दिवि

ശാസ്ത്രോപദേശകനായ ഗുരുവിനെ യഥാവിധി ആരാധിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുവാദത്തോടെ വിടപറഞ്ഞ ശിഷ്യന്‍ ആ വിദ്യയുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു; മരണാനന്തരം സ്വര്‍ഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 40

यो भ्रातरं पितृसमं ज्येष्ठं मूर्खो ऽवमन्यते / तेन दोषेण स प्रेत्य निरयं घोरमृच्छति

പിതാവിനോട് സമനായ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരനെ മൂഢന്‍ അവമാനിച്ചാൽ, ആ ദോഷം മൂലം അവന്‍ മരണാനന്തരം ഭയങ്കര നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു।

Verse 41

पुंसा वर्त्मनिविष्टेन पूज्यो भर्ता तु सर्वदा / याति दातरि लोके ऽस्मिन् उपकाराद्धि गौरवम्

സദാചാരപഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പുരുഷന് ഗൃഹത്തിന്റെ രക്ഷകനും പോഷകനുമായ ഭർത്താവ് എപ്പോഴും പൂജ്യനാണ്. ഈ ലോകത്ത് ദാതാവിന് ഉപകാരത്തിലൂടെയാണ് ഗൗരവം ലഭിക്കുന്നത്—സഹായം കൊണ്ടാണ് മാനമുയരുന്നത്।

Verse 42

येनरा भर्तृपिण्डार्थं स्वान् प्राणान् संत्यजन्ति हि / तेषामथाक्षयांल्लोकान् प्रोवाच भगवान् मनुः

ഭർത്താവിനുള്ള പിണ്ഡാർപ്പണത്തിനായി സ്വന്തം പ്രാണം പോലും ഉപേക്ഷിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ച് ഭഗവാൻ മനു പറഞ്ഞു—അവർ അക്ഷയ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 43

मातुलांश्च पितृव्यांश्च श्वशुरानृत्विजो गुरून् / असावहमिति ब्रूयुः प्रत्युत्थाय यवीयसः

ഇളയവർ എഴുന്നേറ്റ് മാതുലൻ, പിതൃവ്യൻ, ശ്വശുരൻ, ഋത്വിജൻ, ഗുരു എന്നിവരെ ഭക്ത്യാദരത്തോടെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് “ഇതാ ഞാൻ” എന്നു പറയണം.

Verse 44

अवाच्यो दीक्षितो नाम्ना यवीयानपि यो भवेत् / भोभवत्पूर्वकं त्वेनमभिभाषेत धर्मवित्

ദീക്ഷ ലഭിച്ചവൻ ചെറുപ്പക്കാരനായാലും പേരുപറഞ്ഞ് വിളിക്കരുത്. ധർമ്മജ്ഞൻ അവനെ “ഭോ”, “ഭവത്” മുതലായ ആദരവചനങ്ങളാൽ മാനത്തോടെ അഭിസംബോധന ചെയ്യണം.

Verse 45

अभिवाद्याश्च पूज्यश्च शिरसा वन्द्य एव च / ब्राह्मणः क्षत्रियाद्यैश्च श्रीकामैः सादरं सदा

ബ്രാഹ്മണനെ ക്ഷത്രിയാദി വർണക്കാർ—വിശേഷിച്ച് ശ്രീയും സൗഭാഗ്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ—എപ്പോഴും ആദരത്തോടെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, പൂജിച്ച്, ശിരസ്സു നമിച്ച് വന്ദിക്കണം.

Verse 46

नाभिवाद्यास्तु विप्रेण क्षत्रियाद्याः कथञ्चन / ज्ञानकर्मगुणोपेता यद्यप्येते बहुश्रुताः

ക്ഷത്രിയാദി വർണക്കാരെ ബ്രാഹ്മണൻ ഒരിക്കലും ആദ്യം അഭിവാദ്യം ചെയ്യരുത്—അവർ ജ്ഞാനം, സത്കർമ്മം, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയാൽ സമ്പന്നരും ബഹുശ്രുതരുമായാലും.

Verse 47

ब्राह्मणः सर्ववर्णानां स्वस्ति कुर्यादिति स्थितिः / सवर्णेषु सवर्णानां कार्यमेवाभिवादनम्

സ്ഥാപിതനിയമം: ബ്രാഹ്മണൻ എല്ലാ വർണക്കാര്ക്കും ‘സ്വസ്തി’ എന്ന ആശീർവാദം നൽകണം; ഒരേ വർണത്തിലുള്ളവർ തമ്മിൽ പരസ്പരം അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ് ധർമ്മം.

Verse 48

गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः / पतिरेको गुरुः स्त्रीणां सर्वत्राभ्यागतो गुरुः

ദ്വിജന്മാർക്കു അഗ്നിയേ ഗുരു; വർണങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണൻ ഗുരു. സ്ത്രീകൾക്കു ഏക ഗുരു ഭർത്താവ്; എല്ലായിടത്തും വന്ന അതിഥിയും ഗുരുസമമായി മാന്യൻ.

Verse 49

विद्या कर्म वयो बन्धुर्वित्तं भवति पञ्चमम् / मान्यस्थानानि पञ्चाहुः पूर्वं पूर्वं गुरूत्तरात्

വിദ്യ, കര്‍മ്മം (സദാചാരം), വയസ്, ബന്ധുത്വം, ധനം—ഇവയാണ് മാനത്തിന്റെ അഞ്ചു അടിസ്ഥാനങ്ങൾ. ഇവയിൽ മുൻപുള്ളത് പിന്നിലുള്ളതിനെക്കാൾ കൂടുതൽ ഗുരുത്വവും മുൻഗണനയും അർഹിക്കുന്നു.

Verse 50

पञ्चानां त्रिषु वर्णेषु भूयांसि बलवन्ति च / यत्र स्युः सो ऽत्र मानार्हः शूद्रो ऽपि दशमीं गतः

മൂന്നു ഉന്നത വർണങ്ങളിൽ ഈ അഞ്ചു ഗുണങ്ങളിൽ കൂടുതൽ എണ്ണം ശക്തമായി ഉള്ളവൻ അവിടെ മാനാർഹൻ. ശൂദ്രനും—ദശമ നില (പുണ്യോന്നതി) പ്രാപിച്ചാൽ—ആദരണീയനാണ്.

Verse 51

पन्था देयो ब्राह्मणाय स्त्रियै राज्ञे ह्यचक्षुषे / वृद्धाय भारबुग्नाय रोगिणे दुर्बलाय च

ബ്രാഹ്മണന്‍, സ്ത്രീക്ക്, രാജാവിന്‍, കാഴ്ചയില്ലാത്തവന്‍—ഇവര്‍ക്ക് വഴി വിട്ടുകൊടുക്കണം; അതുപോലെ വയോധികന്‍, ഭാരത്തില്‍ കുനിഞ്ഞവന്‍, രോഗി, ദുർബലന്‍ എന്നിവർക്കും.

Verse 52

भिक्षामाहृत्य शिष्टानां गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम् / निवेद्य गुरवे ऽश्नीयाद् वाग्यतस्तदनुज्ञया

ശിഷ്ടരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് പ്രതിദിനം നിയന്ത്രണത്തോടെ ഭിക്ഷ കൊണ്ടുവന്ന് ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കണം; വാക്ക് സംയമിച്ച് ഗുരുവിന്റെ അനുവാദത്തോടെയേ ഭക്ഷിക്കൂ.

Verse 53

भवत्पूर्वं चरेद् भैक्ष्यमुपनीतो द्विजोत्तमः / भवन्मध्यं तु राजन्यो वैश्यस्तु भवदुत्तरम्

ഉപനീതനായ ദ്വിജോത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ പൂർവ്വാഹ്നത്തിൽ ഭിക്ഷാടനം ചെയ്യണം; ക്ഷത്രിയൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ; വൈശ്യൻ അപരാഹ്നത്തിൽ, ഹേ രാജാവേ।

Verse 54

मातरं वा स्वसारं वा मातुर्वा भगिनीं निजाम् / भिक्षेत भिक्षां प्रथमं या चैनं न विमानयेत्

അവൻ ആദ്യം മാതാവിനോടോ, സ്വന്തം സഹോദരിയോടോ, അല്ലെങ്കിൽ മാതാവിന്റെ സഹോദരിയോടോ ഭിക്ഷ ചോദിക്കണം—അവൾ അവനെ അവമാനിക്കാതിരുന്നാൽ।

Verse 55

सजातीयगृहेष्वेव सार्ववर्णिकमेव वा / भैक्ष्यस्य चरणं प्रोक्तं पतितादिषु वर्जितम्

ഭിക്ഷാചരണം സ്വജാതിയുടെ വീടുകളിലോ, അല്ലെങ്കിൽ സർവ്വവർണ്ണങ്ങളിലേക്കും തുറന്ന രീതിയിലോ നിർദേശിക്കപ്പെട്ടതാണ്; പക്ഷേ പതിതാദി നിന്ദ്യരുടെ വീടുകളിൽ അത് വർജ്യം।

Verse 56

वेदयज्ञैरहीनानां प्रशस्तानां स्वकर्मसु / ब्रह्मचर्याहरेद् भैक्षं गृहेभ्यः प्रयतो ऽन्वहम्

നിയമനിഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മചാരി പ്രതിദിനം വേദാധ്യയനവും യജ്ഞകർമ്മവും കുറവില്ലാത്ത, സ്വധർമ്മകർമ്മങ്ങളിൽ പ്രശസ്തരായ ഗൃഹങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷ സ്വീകരിക്കണം।

Verse 57

गुरोः कुले न भिक्षेत न ज्ञातिकुलबन्धुषु / अलाभे त्वन्यगेहानां पूर्वं पूर्वं विवर्जयेत्

ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിലും ബന്ധു-ജ്ഞാതികളുടെ കുലങ്ങളിലും ഭിക്ഷ ചോദിക്കരുത്. ഭിക്ഷ ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ മറ്റു വീടുകളിലേക്ക് പോകുകയും, മുമ്പ് പോയ വീടുകളെ ക്രമമായി ഒഴിവാക്കുകയും വേണം।

Verse 58

सर्वं वा विचरेद् ग्रामं पूर्वोक्तानामसंभवे / नियम्य प्रयतो वाचं दिशस्त्वनवलोकयन्

മുൻപ് പറഞ്ഞ മാർഗങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, സംയമത്തോടെ മുഴുവൻ ഗ്രാമവും സഞ്ചരിക്കാം. വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, ദിക്കുകളിലേക്കു ചുറ്റിനോക്കാതെ ഇരിക്കണം.

Verse 59

समाहृत्य तु तद् भैक्षं यावदर्थममायया / भुञ्जीत प्रयतो नित्यं वाग्यतो ऽनन्यमानसः

ആ ഭിക്ഷാന്നം വഞ്ചനയില്ലാതെ ആവശ്യത്തിന് മാത്രം ശേഖരിച്ച്, നിത്യം ശുദ്ധിയോടെ ഭുജിക്കണം. വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സിനെ പരമേശ്വരനിൽ മാത്രം നിശ്ചലമാക്കണം.

Verse 60

भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेद् व्रती / भैक्ष्येण व्रतिनो वृत्तिरुपवाससमा स्मृता

വ്രതധാരി നിത്യം ഭിക്ഷയാൽ തന്നെ ജീവിക്കണം; പലവിധ ഭക്ഷണങ്ങൾ തേടുന്നവനാകരുത്. വ്രതിയുടെ ഭിക്ഷാവൃത്തി ഉപവാസത്തോടു തുല്യമെന്നു പരമ്പര പറയുന്നു.

Verse 61

पूजयेदशनं नित्यमद्याच्चैतदकुत्सयन् / दृष्ट्वा हृष्येत् प्रसीदेच्च प्रतिनन्देच्च सर्वशः

ഭക്ഷണത്തെ നിത്യം ആദരിച്ച്, അതിനെ നിന്ദിക്കാതെ ഭുജിക്കണം. അത് കണ്ടാൽ ഹർഷിച്ച്, പ്രസന്നനായി, എല്ലാതരത്തിലും നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കണം.

Verse 62

अनारोग्यमनायुष्यमस्वर्ग्यं चातिभोजनम् / अपुण्यं लोकविद्विष्टं तस्मात् तत्परिवर्जयेत्

അതിഭോജനം ആരോഗ്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു, ആയുസ്സ് കുറയ്ക്കുന്നു, സ്വർഗ്ഗഹിതത്തെ തടയുന്നു. അത് അപുണ്യവും ലോകനിന്ദിതവും ആകയാൽ അതിനെ ഒഴിവാക്കണം.

Verse 63

प्राङ्मुखो ऽन्नानि भुञ्जीत सूर्याभिमुख एव वा / नाद्यादुदङ्मुखो नित्यं विधिरेष सनातनः

കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് അന്നം ഭുജിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യാഭിമുഖമായി. വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് നിത്യമായി ഭുജിക്കരുത്—ഇത് സനാതനവിധിയാണ്.

Verse 64

प्रक्षाल्य पाणिपादौ च भुञ्जानो द्विरुपस्पृशेत् / शुचौ देशे समासीनो भुक्त्वा च द्विरुपस्पृशेत्

കൈകാലുകൾ കഴുകി ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ രണ്ടുതവണ ആചമനം ചെയ്യണം. ശുചിയായ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ശേഷം വീണ്ടും രണ്ടുതവണ ആചമനം ചെയ്യണം.