Adhyaya 67

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उवोद्धात पादे भार्गवचरिते अमावसुवंशानुकीर्त्तनं नाम षट्षष्टितमो ऽध्यायः // ६६// आयोः पुत्रा महात्मानः पञ्चैवासन्महाबलाः / स्वर्भानुत नयायां ते प्रभायां जज्ञिरे नृपाः

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിലെ വായുപ്രോക്ത മധ്യമഭാഗത്തിന്റെ തൃതീയ ഉവോദ്ധാതപാദത്തിലെ ഭാർഗവചരിതത്തിൽ ‘അമാവസുവംശാനുകീർത്തനം’ എന്ന അറുപത്താറാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു. മഹാത്മാവായ ആയുവിന് മഹാബലമുള്ള അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; സ്വർഭാനുവിന്റെ പുത്രി പ്രഭയിൽ നിന്നാണ് ആ രാജാക്കന്മാർ ജനിച്ചത്.

Verse 2

नहुषः प्रथमस्तेषां क्षत्रवृद्धस्ततः स्मृतः / रंभो रजिरनेनाश्च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः

അവരിൽ ആദ്യൻ നഹുഷൻ; തുടർന്ന് ക്ഷത്രവൃദ്ധൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. രംഭ, രജീ, അനേന—ഇവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധരായി.

Verse 3

क्षत्रवृद्धात्मजश्चैव सुनहोत्रो महायशाः / सुनहोत्रस्य दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः

ക്ഷത്രവൃദ്ധന്റെ പുത്രനായി മഹായശസ്സുള്ള സുനഹോത്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സുനഹോത്രന് പരമധാർമ്മികരായ മൂന്നു അവകാശികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 4

काशः शलश्च द्वावेतौ तथा गृत्समदः प्रभुः / पुत्रो गृत्समदस्यापि शुनको यस्य शौनकः

കാശനും ശലനും—ഈ രണ്ടുപേരും; കൂടാതെ പ്രഭുവായ ഗൃത്സമദൻ. ഗൃത്സമദന്റെ പുത്രൻ ശുനകൻ; അവൻ ശൗനകൻ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 5

ब्राह्मणाः क्षत्रियाश्चैव वैश्याः शूद्रास्तथैव च / एतस्य वंशेसंभूता विचित्रैः कर्मभिर्द्विजाः

ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ—ഇവരെല്ലാം ഈ വംശത്തിൽ തന്നെയുണ്ടായി; ദ്വിജർ വിവിധ കർമങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധരായി.

Verse 6

शलात्मजो ह्यार्ष्टिषेणः शिशिरस्तस्य जात्मजः / शौनकाश्चार्ष्टिषेणाश्च क्षत्रोपेता द्विजातयः

ശലന്റെ പുത്രൻ ആർഷ്ടിഷേണൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ശിശിരൻ. ശൗനകരും ആർഷ്ടിഷേണരും—ക്ഷത്രതേജസ്സോടെ കൂടിയ ദ്വിജവർഗ്ഗം ആയിരുന്നു.

Verse 7

काश्यस्य काशिपो राजा पुत्रो दीर्घतपास्तथा / धन्वश्च दीर्घतपसो विद्वान्धन्वन्तरीस्ततः

കാശ്യന്റെ പുത്രൻ രാജാവായ കാശിപൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ദീർഘതപാ. ദീർഘതപയുടെ പുത്രൻ ധന്വ; ധന്വയിൽ നിന്ന് പണ്ഡിതനായ ധന്വന്തരി ജനിച്ചു.

Verse 8

तपसोंऽते महातेजा जातो वृद्धस्य धीमतः / अथैनमृषयः प्रोचुः सूतं वाक्यमिद पुनः

തപസ്സിന്റെ അവസാനം ആ വൃദ്ധ ധീമാനിൽ മഹാതേജസ്വിയായ പുത്രൻ ജനിച്ചു. പിന്നെ ഋഷിമാർ വീണ്ടും സൂതനോട് ഈ വചനം പറഞ്ഞു.

Verse 9

ऋषय ऊचुः कश्च धन्वन्तरिर्देवो मानुषेष्विह जज्ञिवान् / एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नोब्रूहि परन्तप

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ച ദേവൻ ധന്വന്തരി ആരാണ്? ഇത് അറിയാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഹേ പരന്തപ, ഞങ്ങളോട് പറയുക.

Verse 10

सूत उवाच धन्वन्तरेः संभवो ऽयं श्रूयतामिह वै द्विजाः / स संभूतः समुद्रान्ते मथ्यमाने ऽमृते पुरा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ധന്വന്തരിയുടെ ഉദ്ഭവം കേൾക്കുക. പുരാതനകാലത്ത് അമൃതത്തിനായി സമുദ്രം മഥിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 11

उत्पन्नः कलशात्पूर्वं सर्वतश्च श्रिया वृतः / सद्यःसंसिद्धकार्यं तं दृष्ट्वा विष्णुखस्थितः

അദ്ദേഹം ആദ്യം കലശത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചു; എല്ലാടവും ശ്രീയാൽ ആവൃതനായിരുന്നു. അവന്റെ കാര്യം ഉടൻ സിദ്ധമായത് കണ്ട വിഷ്ണു ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 12

अब्जस्त्वमिति होवाच तस्मादब्जस्तु स स्मृतः / अब्जः प्रोवाच विष्णुं तं तनयो ऽस्मि तव प्रभो

അവൻ “നീ അബ്ജൻ” എന്നു പറഞ്ഞു; അതിനാൽ അവൻ ‘അബ്ജ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നെ അബ്ജൻ വിഷ്ണുവിനോട്—“പ്രഭോ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 13

विधत्स्व भागं स्थानं च मम लोके सुरोत्तम / एवमुक्तः स दृष्ट्वा तु तथ्यं प्रोवाच स प्रभुः

ഹേ സുരോത്തമാ! എന്റെ ലോകത്തിൽ എനിക്ക് ഭാഗവും സ്ഥാനവും നിശ്ചയിക്കൂ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ പ്രഭു സത്യം കണ്ടു യഥാർത്ഥം പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 14

कृतो यज्ञविभागस्तु दैतेयैर्हि सुरैस्तथा / वेदेषु विधियुक्तं च विधिहोत्रं महर्षिभिः

ദൈത്യരും ദേവന്മാരും യജ്ഞവിഭാഗം നിർണ്ണയിച്ചു; മഹർഷിമാർ വേദങ്ങളിൽ വിധിയുക്തമായ വിധിഹോത്രം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 15

न सक्यमिह होमं वै तुभ्यं कर्तुं कदायन / अर्वाक्सूतो ऽसि हे देव तव मन्त्रो न वै प्रभो

ഹേ ദേവാ! ഇവിടെ നിനക്കായി ഒരിക്കലും ഹോമം ചെയ്യാൻ സാധ്യമല്ല; നീ അർവാക്സൂതൻ—ഹേ പ്രഭോ, നിനക്ക് മന്ത്രാധികാരം ഇല്ല.

Verse 16

द्वितीयायां तु संभूत्यां लोके ख्यातिं गमिष्यसि / अणिमादियुतां सिद्धिं गतस्तत्र भविष्यसि

രണ്ടാമത്തെ ജന്മത്തിൽ നീ ലോകത്തിൽ ഖ്യാതി നേടും; അണിമാദി സിദ്ധികൾ പ്രാപിച്ച് അവിടെ തന്നെ നിലനിൽക്കും.

Verse 17

एतेनैव शरीरेण देवत्वं प्राप्स्यसि प्रभो / चा (च) तुर्मन्त्रैर्घृतैर्गव्यैर्यक्ष्यन्ते त्वां द्विजातयः

ഹേ പ്രഭോ! ഇതേ ശരീരത്തോടെയേ നീ ദേവത്വം പ്രാപിക്കും; ദ്വിജാതികൾ നാല് മന്ത്രങ്ങളാൽ, ഘൃതവും ഗവ്യദ്രവ്യങ്ങളും ചേർത്ത് നിന്നെ യജിക്കും.

Verse 18

अथ वा त्वं पुनश्चैव ह्यायुर्वेदं विधास्यसि / अवश्यभावीह्यर्थो ऽयं प्राग्दृष्टस्त्वब्जयोनिना

അല്ലെങ്കിൽ നീ വീണ്ടും ആയുർവേദം സ്ഥാപിക്കും. ഈ കാര്യം അനിവാര്യമാണ്; പദ്മയോനി ബ്രഹ്മാവ് മുമ്പേ തന്നെ അത് കണ്ടിരുന്നു.

Verse 19

द्वितीयं द्वापर प्राप्य भविता त्वं न संशयः / तस्मात्तस्मै वरं दत्त्वा विष्णुरन्तर्दधे ततः

രണ്ടാം ദ്വാപരയുഗം എത്തിയാൽ നീ നിർഭാഗ്യമായി പ്രത്യക്ഷനാകും—സംശയമില്ല. അവനു വരം നൽകി വിഷ്ണു അവിടെത്തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 20

द्वितीये द्वापरे प्राप्ते सौनहोत्रः स काशिराट् / पुत्रकामस्तपस्तेपे नृपो दीर्घतपास्तथा

രണ്ടാം ദ്വാപരം വന്നപ്പോൾ കാശിരാജാവായ സൗനഹോത്രൻ പുത്രകാമനയോടെ ദീർഘതപസ് ചെയ്തു.

Verse 21

अब्जं देवं तु पुत्रार्थे ह्यारिराधयिषुर्नृपः / वरेण च्छन्दयामास ततो धन्वन्तरिर्नृपम्

പുത്രാർത്ഥം രാജാവ് പദ്മദേവനെ ആരാധിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോൾ ധന്വന്തരി വരം നൽകി രാജാവിനെ സന്തുഷ്ടനാക്കി.

Verse 22

नृप उवाच भगवन्यदि तुष्टस्त्वं पुत्रो मे गतिमान्भवेः / तथेति समनुज्ञाय तत्रैवान्तरधात्प्रभुः

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഭഗവൻ, നിങ്ങൾ പ്രസന്നനായാൽ എന്റെ പുത്രൻ തേജസ്സും ഗതിയും ഉള്ളവനായിരിക്കട്ടെ. ‘തഥേതി’ എന്നു അനുഗ്രഹിച്ച് പ്രഭു അവിടെത്തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 23

तस्य गेहे समुत्पन्नो देवो धन्वन्तरिस्तदा / काशिराजो महाराजः सर्व रोगप्रणाशनः

അവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ അപ്പോൾ ദേവൻ ധന്വന്തരി അവതരിച്ചു. അദ്ദേഹം കാശിരാജ മഹാരാജൻ, സർവ്വരോഗനാശകൻ.

Verse 24

आयुर्वेदं भरद्वाजात्प्राप्येह सभिषक्क्रियम् / तमष्टधा पुनर्व्यस्य शिष्येभ्यः प्रत्यपादयत्

ഭരദ്വാജനിൽ നിന്ന് ചികിത്സാക്രിയയോടുകൂടിയ ആയുർവേദം പ്രാപിച്ച്, അതിനെ വീണ്ടും എട്ട് വിഭാഗങ്ങളാക്കി ശിഷ്യന്മാർക്ക് ഉപദേശിച്ചു നൽകി.

Verse 25

धन्वन्तरिसुतश्चापि केतुमानिति विश्रुतः / अथ केतुमतः पुत्रो जज्ञे भीमरथो नृपः

ധന്വന്തരിയുടെ പുത്രനും ‘കേതുമാൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി. തുടർന്ന് കേതുമാന്റെ പുത്രനായി രാജാവ് ഭീമരഥൻ ജനിച്ചു.

Verse 26

पुत्रो भीमरथस्यापि जातो धीमान्प्रजेश्वरः / दिवोदास इति ख्यातो वाराणस्यधिपो ऽभवत्

ഭീമരഥന്റെ പുത്രനായി ബുദ്ധിമാനായ പ്രജേശ്വരൻ ജനിച്ചു. ‘ദിവോദാസൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി, വാരാണസിയുടെ അധിപനായി.

Verse 27

एतस्मिन्नेव काले तु पुरीं वारामसीं पुरा / शून्यां निवेशयामास क्षेमको नाम राक्षसः

അതേ കാലത്ത്, പുരാതന വാരാമസി നഗരത്തെ ‘ക്ഷേമകൻ’ എന്ന രാക്ഷസൻ ശൂന്യമാക്കി ജനരഹിതമാക്കി വെച്ചു.

Verse 28

शप्ता हि सा पुरी पूर्वं निकुंभेन महात्मना / शून्या वर्षसहस्रं वै भवित्रीति पुनः पुनः

ആ പുരി മുമ്പ് മഹാത്മാവായ നികുംഭൻ ശപിച്ചു—“ഇത് വീണ്ടും വീണ്ടും ആയിരം വർഷം ശൂന്യമായിരിക്കും” എന്ന്.

Verse 29

तस्यां तु शप्तमात्रायां दिवोदासः प्रजेश्वरः / विषयान्ते पुरीं रम्यां गोमत्यां संन्यवेशयत्

ആ ശാപകാലത്ത് പ്രജേശ്വരനായ ദിവോദാസൻ തന്റെ രാജ്യപരിധിയുടെ അറ്റത്ത് ഗോമതീ തീരത്ത് ഒരു മനോഹര നഗരി സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 30

ऋषय ऊचुः वाराणसीं किमर्थं तां निकुंभः शप्तवान्पुरा / निकुंभश्चापि धर्मात्मा सिद्धक्षेत्रं शशाप यः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ധർമ്മാത്മാവായ നികുംഭൻ മുമ്പ് ആ വാരാണസിയെ എന്തുകൊണ്ട് ശപിച്ചു? സിദ്ധക്ഷേത്രത്തെയും ശപിച്ച അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തത് എന്തിന്?

Verse 31

सूत उवाच दिवोदासस्तु राजर्षिर्नगरीं प्राप्य पार्थिवः / वसते स महातेजाः स्फीतायां वै नराधिपः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—രാജർഷിയായ ദിവോദാസൻ ആ നഗരിയിൽ എത്തി, മഹാതേജസ്സോടെ സമൃദ്ധമായ നഗരിയിൽ രാജാവായി വസിച്ചു.

Verse 32

एतस्मिन्नेव काले तु कृतदारो महेश्वरः / देव्याः स प्रियकामस्तु वसन्वै श्वशुरान्तिके

അതേ സമയത്ത് മഹേശ്വരൻ വിവാഹം കഴിച്ച്, ദേവിയുടെ പ്രിയാഭിലാഷം നിറവേറ്റുന്നവനായി, ശ്വശുരന്റെ സമീപത്ത് വസിച്ചു.

Verse 33

देवाज्ञया पारिषदा विश्वरुपास्तपोधनाः / पूर्वोक्तरूपसंवेषैस्तोषयन्ति महेश्वरीम्

ദേവാജ്ഞപ്രകാരം തപോധനരായ വിശ്വരൂപ പരിഷദന്മാർ മുൻപ് പറഞ്ഞ രൂപവേഷങ്ങൾ ധരിച്ചു മഹേശ്വരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 34

हृष्यते तैर्महादेवो मेना नैव तु तुष्यति / जुगुप्सते सा नित्यं वै देवं देवीं तथैव च

അവരാൽ മഹാദേവൻ ഹർഷിക്കുന്നു; എന്നാൽ മേന തൃപ്തയാകുന്നില്ല. അവൾ നിത്യവും ദേവനെയും ദേവിയെയും ഒരുപോലെ വെറുക്കുന്നു.

Verse 35

मम पार्श्वे त्वनाचारस्तव भर्त्ता महेश्वरः / दरिद्रः सर्वथैवेह हा कष्टं लज्जते न वै

എന്റെ കണക്കിൽ നിന്റെ ഭർത്താവ് മഹേശ്വരൻ ആചാരഹീനൻ; ഇവിടെ അവൻ പൂർണ്ണമായും ദരിദ്രൻ—അയ്യോ, എന്നിട്ടും ലജ്ജിക്കുന്നില്ല.

Verse 36

मात्रा तथोक्ता वचसा स्त्रीस्वभावान्न चक्षमे / स्मितं कृत्वा तु वरदा हरपार्श्वमथागमत्

മാതാവ് അങ്ങനെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ സ്ത്രീസ്വഭാവം മൂലം അവൾക്ക് സഹിക്കാനായില്ല; എങ്കിലും വരദാ ദേവി പുഞ്ചിരിച്ച് ഹരന്റെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു.

Verse 37

विषण्णवदना देवी महादेवमभाषत / नेह वत्स्याम्यहं देव नय मां स्वं निवेशनम्

വിഷണ്ണമുഖയായ ദേവി മഹാദേവനോട് പറഞ്ഞു—‘ഹേ ദേവാ, ഞാൻ ഇവിടെ വസിക്കില്ല; എന്നെ നിന്റെ നിവാസത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുക.’

Verse 38

तथोक्तस्तु महादेवः सर्वांल्लोकान्निरीक्ष्य ह / वासार्थं रोचयामास पृथिव्यां तु द्विजोत्तमाः

അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാദേവൻ സർവ്വലോകങ്ങളെയും നിരീക്ഷിച്ച്, ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരേ, ഭൂമിയിൽ വാസത്തിനായി ഒരു സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുത്തു।

Verse 39

वाराणसीं महातेजाः सिद्धक्षेत्रं महेश्वरः / दिवोदासेन तां ज्ञात्वा निविष्टां नगरीं भवः

മഹാതേജസ്സുള്ള മഹേശ്വരൻ വാരാണസിയെ സിദ്ധക്ഷേത്രമെന്ന് അറിഞ്ഞു; ദിവോദാസൻ സ്ഥാപിച്ച നഗരിയെന്നായി ഭവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു।

Verse 40

पार्श्वस्थं स समाहूय गणेशं क्षेममब्रवीत् / गणेश्वर पुरीं गत्वा शून्यां वाराणसीं कुरु

അടുത്തിരുന്ന ഗണേശനെ വിളിച്ചു ക്ഷേമം ചോദിച്ച് പറഞ്ഞു—ഹേ ഗണേശ്വരാ, നഗരത്തിലേക്ക് ചെന്നു വാരാണസിയെ ശൂന്യമാക്കുക।

Verse 41

मृदुना चाभ्युपायेन अतिवीर्यः स पार्थिवः / ततो गत्वा निकुंभस्तु पुरीं वाराणसीं पुरा

അത്യന്തം വീര്യമുള്ള ആ പാർത്ഥിവൻ മൃദുവായ ഉപായത്തോടെ; തുടർന്ന് നികുംഭൻ മുൻപേ വാരാണസീ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 42

स्वप्ने संदर्शयामास मङ्कनं नामतो द्विजम् / श्रेयस्ते ऽहं करिष्यामि स्थानं मे रोचयानघ

അവൻ സ്വപ്നത്തിൽ മങ്കനൻ എന്ന ദ്വിജനെ ദർശിപ്പിച്ചു—“ഞാൻ നിനക്കു ശ്രേയസ് ചെയ്യും; ഹേ നിർമലനേ, എനിക്കൊരു സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.”

Verse 43

मद्रूपां प्रतिमां कृत्वा नगर्यन्ते निवेशय / तथा स्वप्ने यथा दृष्टं सर्वं कारितवान्द्विजः

എന്റെ രൂപത്തിലുള്ള പ്രതിമ നിർമ്മിച്ച് അവൻ അത് നഗരത്തിനകത്ത് സ്ഥാപിപ്പിച്ചു. സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ടതുപോലെ തന്നെയെല്ലാം ആ ദ്വിജൻ നടത്തിച്ചു.

Verse 44

नगरीद्वार्यनुज्ञाप्य राजानं तु यथाविधि / पूजा तुमहती चैव नित्यमेव प्रयुज्यते

നഗരദ്വാരപാലന്റെ അനുമതി നേടി, വിധിപ്രകാരം രാജാവിന്റെയും അനുവാദം കൈപ്പറ്റി. അവിടെ നിത്യവും മഹത്തായ പൂജ തുടർച്ചയായി നടത്തപ്പെടുന്നു.

Verse 45

गन्धैर्धूपैश्च वाल्यैश्च प्रेक्षणीयेस्तथैव च / अन्नप्रदानयुक्तैश्च ह्यत्यद्भुतमिवाभवत्

സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും ധൂപവും ബലിയും ദർശനീയമായ ആഘോഷങ്ങളും, കൂടാതെ അന്നദാനവും ചേർന്ന് അത് അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായി തോന്നി.

Verse 46

एवं संपूज्यते तत्र नित्यमेव गणेश्वरः / ततो वरसहस्राणि नागराणां प्रयच्छति

ഇങ്ങനെ അവിടെ ഗണേശ്വരനെ നിത്യവും സമ്യകമായി പൂജിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം നഗരവാസികൾക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് വരങ്ങൾ നൽകുന്നു.

Verse 47

पुत्रान्हिरण्यमायूंषि सर्वकामांस्तथैव च / राज्ञस्तु महिषी श्रेष्टा सुयशा नाम विश्रुता

അവൻ പുത്രന്മാരെയും സ്വർണ്ണവും ദീർഘായുസ്സും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു. രാജാവിന്റെ ശ്രേഷ്ഠ മഹിഷി ‘സുയശാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായിരുന്നു.

Verse 48

पुत्रार्थमागता साध्वी राज्ञा देवी प्रचोदिता / पूजां तु विपुलां कृत्वा देवी पुत्रानयाचत

പുത്രലാഭത്തിനായി വന്ന ആ സാദ്ധ്വി ദേവിയെ രാജാവ് പ്രേരിപ്പിച്ചു. അവൾ വിപുലമായ പൂജ നടത്തി ദേവനോട് പുത്രന്മാരെ അപേക്ഷിച്ചു.

Verse 49

पुनः पुनरथागत्य बहुशः पुत्रकारणात् / न प्रयच्छति पुत्रांस्तु निकुंभः कारणेन तु

പുത്രകാരണം കൊണ്ടു അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പലവട്ടം വന്ന് അപേക്ഷിച്ചു; എന്നാൽ നികുംഭൻ ഏതോ കാരണത്താൽ പുത്രന്മാരെ നൽകുന്നില്ലായിരുന്നു.

Verse 50

क्रुध्यते यदि राजा तु तत किञ्चित्प्रवर्त्तते / अथ दीर्घेण कालेन क्रोधो राजानमाविशत्

രാജാവ് ക്രുദ്ധനായാൽ എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കും; ഒടുവിൽ ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം ക്രോധം രാജാവിനെ പിടികൂടി.

Verse 51

भूतं त्विदं मंहद्द्वारि नागराणां प्रयच्छति / प्रीत्या वरांश्च शतशो न किञ्चिन्नः प्रयच्छति

ഈ ഭൂതം നഗരവാസികൾക്ക് മഹാദ്വാരത്തിൽ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നു; പ്രീതിയോടെ നൂറുകണക്കിന് വരങ്ങൾ നൽകുന്നു, എന്നാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഒന്നും നൽകുന്നില്ല.

Verse 52

मामकैः पूज्यते नित्यं नगर्यां मम चैव तु / स याचितश्च बहुशो देव्या मे पुत्रकारणात्

എന്റെ നഗരത്തിൽ എന്റെ ജനങ്ങൾ അവനെ നിത്യവും പൂജിക്കുന്നു; എന്റെ റാണിയായ ദേവിയും പുത്രകാരണം കൊണ്ട് അവനെ പലവട്ടം അപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 53

न ददाति च पुत्रं मे कृतघ्नो बहुभोजनः / अतो नार्हति पूजा तु मत्सकाशात्कथञ्चन

ആ കൃതഘ്നനും അതിഭോജനാസക്തനും എനിക്ക് എന്റെ പുത്രനെയും തരുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് എന്റെ സമീപത്ത് അവൻ ഒരുവിധത്തിലും പൂജാർഹനല്ല.

Verse 54

तस्मात्तु नाशयिष्यामितस्य स्थानं दुरात्मनः / एवं तु स विनिश्चित्य दुरात्मा राजकिल्बिषी

അതുകൊണ്ട് ആ ദുരാത്മാവിന്റെ സ്ഥലം ഞാൻ നശിപ്പിക്കും. ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച് രാജപാപം ബാധിച്ച ആ ദുരാത്മാവ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

Verse 55

स्थानं गणपतेश्तस्य नाशयामास दुर्मतिः / भग्नमायतनं दृष्ट्वा राजानमशपत्प्रभुः

ആ ദുർമതി ഗണപതിയുടെ ആ സ്ഥലം നശിപ്പിച്ചു. തകർന്ന ആലയം കണ്ടപ്പോൾ പ്രഭു രാജാവിനെ ശപിച്ചു.

Verse 56

यस्माद्विनापराधं मे त्वया स्थानं विनाशितम् / अकस्मात्तु पुरी शून्या भवित्रीते नराधिप

എനിക്ക് കുറ്റമൊന്നുമില്ലാതിരിക്കെ നീ എന്റെ സ്ഥലം നശിപ്പിച്ചു; അതുകൊണ്ട്, ഹേ നരാധിപാ, നിന്റെ നഗരം അപ്രതീക്ഷിതമായി ശൂന്യമാകും.

Verse 57

ततस्तेन तु शापेन शून्या वाराणसी तदा / शप्त्वा पुरीं निकुंभस्तु महादेवमथानयत्

ആ ശാപം മൂലം അന്ന് വാരാണസി ശൂന്യമായി. നഗരിയെ ശപിച്ച ശേഷം നികുംഭൻ മഹാദേവനെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 58

शून्यां पुरीं महा देवो निर्ममे पदमात्मनः / तुल्यां देवविभूत्या तु देव्याश्चैव महामनाः

മഹാദേവൻ തന്റെ ആത്മപദമായി ഒരു ശൂന്യപുരി നിർമ്മിച്ചു; മഹാമനസ്സുള്ളവൻ അതിനെ ദേവവൈഭവത്തിന് തുല്യവും ദേവിക്കും യോജ്യവും ആക്കി।

Verse 59

रमते तत्र वै देवी ह्यैश्वर्यात्सा तु विस्मिता / देव्या क्रीडार्थमीशानो देवो वाक्यमथाब्रवीत्

അവിടെ ദേവി തന്റെ ഐശ്വര്യത്തിൽ ആനന്ദിച്ച് വിസ്മയിച്ചു; ദേവിയുടെ ക്രീഡാർത്ഥം ഈശാനദേവൻ അപ്പോൾ ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 60

नाहं वेश्म विमोक्ष्यामि ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / प्रहस्यैनामथोवाच ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / नाहं देवि गमिष्यामि त्वन्यत्रेदं विहाय वै

ഞാൻ ഈ ഗൃഹം വിട്ടുപോകുകയില്ല; ഇത് എന്റെ ‘അവിമുക്ത’ ഗൃഹമാണ്. ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവളോടു പറഞ്ഞു—ഇത് എന്റെ ‘അവിമുക്ത’ ഗൃഹം തന്നേ. ദേവി, ഇതു വിട്ട് ഞാൻ മറ്റെവിടെയും പോകുകയില്ല।

Verse 61

मया सह रमस्वेह क्षेत्रे भामिन्यनुत्तमे / तस्मात्तदविमुक्तं हि प्रोक्तं देवेन वै स्वयम्

ഹേ അനുത്തമ സുന്ദരി, ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ എനിക്കൊപ്പം രമിക്ക; അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദേവൻ സ്വയം ഇതിനെ ‘അവിമുക്ത’ എന്നു വിളിച്ചു।

Verse 62

एवं वाराणसी शप्ता ह्यविमुक्तं च कीर्त्तिता / यस्मिन्वसेद्भवो देवः सर्वदेवनमस्कृतः

ഇങ്ങനെ വാരാണസി ‘അവിമുക്ത’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെട്ടു; കാരണം അവിടെ സർവ്വദേവന്മാരാൽ നമസ്കൃതനായ ഭവദേവൻ (ശിവൻ) വസിക്കുന്നു।

Verse 63

युगेषु त्रिषु धर्मात्मा सह देव्या महेश्वरः / अन्तर्द्धानं कलौ याति तत्पुरं तु महात्मनः

മൂന്നു യുഗങ്ങളിലും ധർമ്മാത്മാവായ മഹേശ്വരൻ ദേവിയോടുകൂടെ വസിക്കുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ അവനും ആ മഹാത്മാവിന്റെ പുരവും അന്തർധാനം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 64

अन्तर्हिते पुरे तस्मिन्पुरी सा वसते पुनः / एवं वाराणसी शप्ता निवेशं पुनरागता

ആ പുരം അന്തർഹിതമായപ്പോൾ ആ നഗരി വീണ്ടും വസിച്ചു; ഇങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട വാരാണസി തന്റെ നിവാസത്തിലേക്ക് വീണ്ടും മടങ്ങി വന്നു।

Verse 65

भद्रसेनस्य पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् / हत्वा निवेशयामास दिवोदासो नराधिपः

ഭദ്രസേനന്റെ ഉത്തമ ധനുര്ധരന്മാരായ നൂറു പുത്രന്മാരെ വധിച്ച്, നരാധിപൻ ദിവോദാസൻ അവിടെ തന്റെ നിവാസം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 66

भद्रसेनस्य राज्यं तु हतं तेन बलीयसा / भद्रसेनस्य पुत्रस्तु दुर्मदो नाम नामतः

ആ ശക്തനായവൻ ഭദ്രസേനന്റെ രാജ്യം തകർത്തു; ഭദ്രസേനന്റെ ഒരു പുത്രന് ‘ദുർമദ’ എന്നായിരുന്നു പേര്।

Verse 67

दिवोदासेन बालेति घृणया स विसर्जितः / दिवोदासाद्दृषद्वत्यां वीरो जज्ञे प्रतर्द्दनः

ദിവോദാസൻ ‘ഇവൻ ബാലൻ’ എന്നു കരുതി കരുണയോടെ അവനെ വിട്ടയച്ചു; ദിവോദാസനാൽ ദൃഷദ്വതിയിൽ പ്രതർദനൻ എന്ന വീരൻ ജനിച്ചു।

Verse 68

तेन पुत्रेण बालेन प्रहृतं तस्य वै पुनः / वैरस्यान्त महाराज तदा तेन विधित्सता

ആ ബാലപുത്രൻ അവനെ വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു. മഹാരാജാവേ, വൈരത്തിന്റെ അന്ത്യം വരുത്താൻ അപ്പോൾ അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ നിശ്ചയിച്ചു.

Verse 69

प्रतर्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सो गर्गश्च विश्रुतौ / वत्सपुत्रो ह्यलर्कस्तु सन्नतिस्तस्य चात्मजः

പ്രതർദനന് പ്രസിദ്ധരായ രണ്ടു പുത്രന്മാർ—വത്സനും ഗർഗനും. വത്സന്റെ പുത്രൻ അലർക്കൻ; അവന്റെ പുത്രൻ സന്നതി.

Verse 70

अलर्कं प्रति राजर्षिं श्रोकों गीतः पुरातनैः / षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च

രാജർഷി അലർക്കനെക്കുറിച്ച് പുരാതനർ ഈ ശ്ലോകം പാടിയിരിക്കുന്നു—അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷവും പിന്നെയും അറുപത് നൂറു വർഷവും (അഥവാ 60,600 വർഷം) (ആയുസ്സ്/രാജ്യം) പ്രാപിച്ചു.

Verse 71

युवा रूपेण संपन्नो ह्यलर्कः काशिसत्तमः / लोपामुद्राप्रसादेन परमायुरवाप्तवान्

കാശിയിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ അലർക്കൻ യുവരൂപസമ്പന്നനായിരുന്നു; ലോപാമുദ്രയുടെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ പരമായുസ്സ് പ്രാപിച്ചു.

Verse 72

शापस्यान्ते महाबाहुर्हत्वा क्षेमकराक्षसम् / रम्यामावासयामास पुरीं वाराणसीं नृपः

ശാപത്തിന്റെ അവസാനം മഹാബാഹുവായ രാജാവ് ക്ഷേമകരരാക്ഷസനെ വധിച്ച് രമണീയമായ വാരാണസി നഗരിയെ വീണ്ടും വാസയോഗ്യമാക്കി.

Verse 73

सन्नतेरपि दायादः सुनीथो नाम धार्मिकः / सुनीथस्य तु दायादः क्षैमाख्यो नाम धार्मिकः

സന്നതിയുടെ വംശത്തിൽ സുനീഥൻ എന്ന ധാർമ്മികൻ അവകാശിയായി. സുനീഥന്റെ അവകാശി ക്ഷൈമൻ എന്ന ധർമ്മനിഷ്ഠൻ ആയിരുന്നു.

Verse 74

क्षेमस्य केतुमान्पुत्रः सुकेतुस्तस्य चात्मजः / सुकेतुतनयश्चापि धर्मकेतुरिति श्रुतः

ക്ഷൈമന്റെ പുത്രൻ കേതുമാൻ; അവന്റെ പുത്രൻ സുകേതു. സുകേതുവിന്റെ പുത്രനും ‘ധർമ്മകേതു’ എന്നു പ്രസിദ്ധനാണെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.

Verse 75

धर्मकेतोस्तु दायादः सत्यकेतुर्महारथः / सत्यकेतुसुतश्चापि विभुर्नाम प्रजेश्वरः

ധർമ്മകേതുവിന്റെ അവകാശി മഹാരഥനായ സത്യകേതു. സത്യകേതുവിന്റെ പുത്രൻ വിഭു എന്ന പ്രജേശ്വരൻ ആയിരുന്നു.

Verse 76

सुविभुस्तु विभोः पुत्रः सुकुमारस्ततः स्मृतः / सुकुमारस्य पुत्रस्तु धृष्टकेतुः सुधार्मिकः

വിഭുവിന്റെ പുത്രൻ സുവിഭു; തുടർന്ന് സുകുമാരൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. സുകുമാരന്റെ പുത്രൻ ധൃഷ്ടകേതു, അത്യന്തം ധാർമ്മികൻ ആയിരുന്നു.

Verse 77

धृष्टकेतोस्तु दायादो वेणुहोत्रः प्रजेश्वरः / वेणुहोत्रसुतश्चापि गार्ग्यो वै नाम विश्रुतः

ധൃഷ്ടകേതുവിന്റെ അവകാശി വേണുഹോത്രൻ എന്ന പ്രജേശ്വരൻ. വേണുഹോത്രന്റെ പുത്രൻ ഗാർഗ്യൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 78

गार्ग्यस्य गर्गभूमिस्तु वंशो वत्सस्य धीमतः / ब्राह्मणाः क्षत्रियाश्चैव तयोः पुत्राः सुधार्मिकाः

ഗാർഗ്യന്റെ വംശം ‘ഗർഗഭൂമി’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായി; ധീമാനായ വത്സന്റെ വംശവും പ്രശസ്തമായി. ആ ഇരുവംശങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും ജനിച്ചു; അവരുടെ പുത്രന്മാർ അത്യന്തം ധാർമ്മികരായിരുന്നു.

Verse 79

विक्रान्ता बलवन्तश्च सिहतुल्यपराक्रमाः / इत्येते काश्यपाः प्रोक्ता रजेरपि निबोधत

അവർ വിക്രാന്തരും ബലവാന്മാരും സിംഹസമമായ പരാക്രമമുള്ളവരുമായിരുന്നു. ഇവരെയാണ് ‘കാശ്യപർ’ എന്നു പറഞ്ഞത്; ഇനി രജെയെക്കുറിച്ചും അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.

Verse 80

रजेः पुत्रशतान्यासन्पञ्च वीर्यवतो भुवि / राजेयमिति विख्यातं क्षत्र सिंद्रभयावहम्

രജെയ്ക്ക് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഭൂമിയിൽ അഞ്ചുപേർ പ്രത്യേകമായി വീര്യവാന്മാരായിരുന്നു. അവരുടെ ക്ഷത്രവംശം ‘രാജേയം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി; അത് ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയം വരുത്തുന്നതായിരുന്നു.

Verse 81

तदा देवासुरे युद्धे समुत्पन्ने सुदारुणे / देवाश्चैवासुराश्चैव पितामहमथाब्रुवन्

അപ്പോൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ അത്യന്തം ഭീകരമായ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഇരുവരും അപ്പോൾ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 82

आवयोर्भगवन्युद्धे विजेता को भविष्यति / ब्रूहि नः सर्वलोकेश श्रोतुमिच्छामहे वयम्

ഭഗവൻ! ഞങ്ങളുടെ ഈ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കുന്നവൻ ആര് ആയിരിക്കും? സർവ്വലോകേശാ! ഞങ്ങളോട് പറയുക; ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 83

ब्रह्मोवाच / येषामर्थाय संग्रामे रजिरात्तायुधः प्रभुः / योत्स्यते ते विजष्यन्ते त्रींल्लोकान्नात्र संशयः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—യുദ്ധത്തിൽ ആയുധധാരിയായ പ്രഭു രജിയാർക്കുവേണ്ടി പോരാടുമോ, അവർ സംശയമില്ലാതെ ത്രിലോകവും ജയിക്കും।

Verse 84

रजिर्यतस्ततो लक्ष्मीर्यतो लक्ष्मीस्ततो धृतिः / यतो धृतिस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः

രജി എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയുണ്ട് ലക്ഷ്മി; ലക്ഷ്മി എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയുണ്ട് ധൃതി (സ്ഥൈര്യം). ധൃതി എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയുണ്ട് ധർമ്മം; ധർമ്മം എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയുണ്ട് ജയം.

Verse 85

ते देवा दानवाः सर्वे ततः श्रुत्वा रजेर्जयम् / अभ्ययुर्जयमिच्छन्तः स्तुवन्तो राजसत्तमम्

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും രജിയുടെ ജയവാർത്ത കേട്ട്, വിജയം ആഗ്രഹിച്ച്, രാജസത്തമനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് അവന്റെ അടുക്കൽ എത്തി।

Verse 86

ते हृष्टमनसः सर्वे राजानं देवदानवाः / ऊचुरस्मज्जयाय त्वं गृहाम वरकार्मुकम्

എല്ലാ ദേവദാനവരും ഹർഷഭരിതമായ മനസ്സോടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു—ഞങ്ങളുടെ ജയത്തിനായി ഈ ശ്രേഷ്ഠ ധനുസ്സ് സ്വീകരിക്കണമേ।

Verse 87

रजिरुवाच अहं जेष्यामि भो दैत्या देवाञ्च्छ क्रपुरोगमान् / इन्द्रो भवामि धर्मात्मा ततो योत्स्ये रणाजिरे

രജി പറഞ്ഞു—ഹേ ദൈത്യന്മാരേ! ഞാൻ ദേവന്മാരെയും, അവരുടെ അഗ്രഗാമിയായ ഇന്ദ്രനെയും ഉൾപ്പെടെ, ജയിക്കും. ധർമ്മാത്മാവായി ഞാൻ ഇന്ദ്രനാകും; പിന്നെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പോരാടും।

Verse 88

दानवा ऊचुः अस्माकमिन्द्रः प्रह्लादस्तस्यार्थे विजयामहे / अस्मिन्तु समये राजंस्तिष्ठेथा देवनोदिते

ദാനവർ പറഞ്ഞു—പ്രഹ്ലാദനാണ് ഞങ്ങളുടെ ഇന്ദ്രൻ; അവന്റെ നിമിത്തം ഞങ്ങൾ വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. രാജാവേ, ഈ സമയത്ത് ദേവപ്രേരണയാൽ നീ ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുക.

Verse 89

स तथेति ब्रुवन्नेव देवैरप्यभिनोदितः / भविष्यसींद्रो जित्वेति देवैरपि निमन्त्रितः

അവൻ “അങ്ങനെ തന്നേ” എന്നു പറയുമ്പോൾ ദേവന്മാരാലും അഭിനന്ദിക്കപ്പെട്ടു. “ജയിച്ച് നീ ഇന്ദ്രനാകും” എന്നു ദേവന്മാരാലും ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 90

जघान दानवान्सर्वान्ये ऽवध्या वज्रपाणयः / स विप्रनष्टां देवानां परमश्रीः श्रियं वशी

വജ്രപാണി, അവധ്യരെന്നു കരുതപ്പെട്ട എല്ലാ ദാനവരെയും വധിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട പരമശ്രീയെ അവൻ വശപ്പെടുത്തി വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 91

निहत्य दानवान्सर्वा नाजहार रजिः प्रभुः / तं तथाह रजिं तत्र देवैः सह शतक्रतुः

എല്ലാ ദാനവരെയും വധിച്ചിട്ടും പ്രഭു രജിഃ (പദവി/രാജ്യം) ഏറ്റെടുക്കുകയില്ല. അപ്പോൾ അവിടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ശതക്രതു രജിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 92

रजिपुत्रो ऽहमित्युक्त्वा पुनरेवाब्रहवीद्वचः / इन्द्रो ऽसि राजन्देवानां सर्वेषां नात्र संशयः

“ഞാൻ രജിയുടെ പുത്രൻ” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു—“രാജാവേ, നീ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഇന്ദ്രൻ; ഇതിൽ സംശയമില്ല.”

Verse 93

यस्याहमिन्द्रः पुत्रस्ते ख्यातिं यास्यामि शत्रुहन् / स तु शक्रवचः श्रुत्वा वञ्चितस्तेन मायया

ഞാൻ, ശത്രുഹൻ, ഇന്ദ്രന്റെ പുത്രൻ; നിന്റെ കീർത്തി വർധിപ്പിക്കും എന്നു പറഞ്ഞു. ശക്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ ആ മായയാൽ വഞ്ചിതനായി.

Verse 94

तथेत्येवाह वै राजा प्रीयमाणः शतक्रतुम् / तस्मिंस्तु देवसदृशे दिवं प्राप्ते महीपतौ

രാജാവ് ശതക്രതുവിൽ പ്രീതനായി “അങ്ങനെ തന്നേ” എന്നു പറഞ്ഞു. ദേവസദൃശനായ ആ മഹീപതി സ്വർഗം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ.

Verse 95

दायाद्यमिन्द्रादा जह्नुराचार्यतनया रजेः / तानि पुत्रशतान्यस्य तच्च स्थानं शचीपतेः

രജെയുടെ ആചാര്യപുത്രന്മാർ ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് അവകാശം കവർന്നു. അവന്റെ നൂറുകണക്കിന് പുത്രന്മാരും ആ പദവിയും—ശചീപതിയുടെ സ്ഥാനമായി മാറി.

Verse 96

समाक्रामन्त बहुधा स्वर्गलोकं त्रिविष्टपम् / ततः काले बहुतिथे समतीते महाबलः

അവർ പലവിധത്തിൽ ത്രിവിഷ്ടപമായ സ്വർഗ്ഗലോകം കീഴടക്കാൻ കുതിച്ചു. പിന്നെ ഏറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ മഹാബലൻ.

Verse 97

हतराज्यो ऽब्रवीच्छक्रो हतभागो बृहस्पतिम् / बदरी फलमात्रं वै पुरोडाशं विधत्स्व मे

രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടും ഭാഗ്യം ക്ഷയിച്ചും നിന്ന ശക്രൻ ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു—“എനിക്ക് ബദരി ഫലത്തിന്റെ അളവോളം മാത്രം പുരോഡാശം ഒരുക്കുക.”

Verse 98

ब्रह्मर्षे येन तिष्ठेयं तेजसाप्यायितस्ततः / ब्रह्मन्कृशो ऽहं विमना त्दृतराज्यो हृतासनः

ഹേ ബ്രഹ്മർഷേ! ഏതു തേജസ്സാൽ ഞാൻ വീണ്ടും പുഷ്ടനായി സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളാമോ, ആ മാർഗം അരുളുക. ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഞാൻ ക്ഷീണൻ, വിമനസ്കൻ, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ, ആസനം കവർന്നവൻ ആകുന്നു.

Verse 99

हतौजा दुर्बलो युद्धे रजिपुत्रेः प्रसीद मे / बृहस्पतिरुवाच यद्येवं चोदितःशक्र त्वयास्यां पूर्वमेव हि

ഞാൻ തേജസ്സറ്റു യുദ്ധത്തിൽ ദുർബലനായിരിക്കുന്നു; ഹേ രജിപുത്രാ, എന്നോടു പ്രസാദിക്കൂ. ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു—ഹേ ശക്രാ, നീ ഇങ്ങനെ പ്രേരിപ്പിച്ചാൽ, മുമ്പേ തന്നെ…

Verse 100

नाभविष्यत्त्वत्प्रियार्थमकर्त्तव्यं ममानघ / प्रयतिष्यामि देवेन्द्र त्वद्धितार्थं महाद्युते

ഹേ അനഘാ! നിന്റെ പ്രിയത്തിനായി എനിക്ക് അകർതവ്യമെന്നൊന്നുമില്ല. ഹേ ദേവേന്ദ്രാ, മഹാദ്യുതേ, നിന്റെ ഹിതാർത്ഥം ഞാൻ പരിശ്രമിക്കും.

Verse 101

यज्ञभागं च राज्यं च अचिरात्प्रतिपत्स्यसे / तथा शक्र गमिष्यामि मा भूत्ते विक्लवं मनः

നീ ഉടൻ യജ്ഞഭാഗവും രാജ്യമും രണ്ടും തന്നെ തിരിച്ചുപിടിക്കും. ഹേ ശക്രാ, ഞാനും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യും; നിന്റെ മനസ്സ് കലങ്ങരുത്.

Verse 102

ततः कर्म चकारास्य तेजःसंवर्द्धनं महत् / तेषां च बुद्धिसंमोहमकरोद्बुद्धिसत्तमः

അപ്പോൾ ബുദ്ധിയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം അവന്റെ തേജസ് വർധിപ്പിക്കുന്ന മഹത്തായ കർമ്മം ചെയ്തു; കൂടാതെ അവരുടെ ബുദ്ധിയിൽ മോഹവും സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 103

ते यदा तु सुसंमूडा रागान्मत्तो विधर्मिणः / ब्रह्मद्विषश्च संबृत्ता हतवीर्यपराक्रमाः

അവർ രാഗത്തിൽ മത്തരായി പൂർണ്ണമായി മോഹിതരായി, അധർമ്മികളായി ബ്രഹ്മദ്വേഷികളായപ്പോൾ അവരുടെ വീര്യവും പരാക്രമവും നശിച്ചു.

Verse 104

ततो लेभे ऽसुरैश्वर्यमैन्द्रस्थानं तथोत्तमम् / हत्वा रजिसुतान्सर्वान्कामक्रोधपरायणान्

അപ്പോൾ അവൻ അസുരാധിപത്യവും ഇന്ദ്രന്റെ അത്യുത്തമ സ്ഥാനവും നേടി; കാരണം കാമക്രോധപരായണരായ രജിയുടെ പുത്രന്മാരെയെല്ലാം അവൻ വധിച്ചിരുന്നു.

Verse 105

य इदं च्यवनं स्थानात्प्रतिष्ठां च शतक्रतोः / शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि न स दौरात्म्यमाप्नुयात्

ശതക്രതു ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനച്യുതിയും പ്രതിഷ്ഠയും പറയുന്ന ഈ കഥ കേൾക്കുകയോ മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ദുഷ്ടതയെ പ്രാപിക്കുകയില്ല.