Shloka 97
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
हतराज्यो ऽब्रवीच्छक्रो हतभागो बृहस्पतिम् / बदरी फलमात्रं वै पुरोडाशं विधत्स्व मे
Transliteration
hatarājyo 'bravīcchakro hatabhāgo bṛhaspatim / badarī phalamātraṃ vai puroḍāśaṃ vidhatsva me
Translation
രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടും ഭാഗ്യം ക്ഷയിച്ചും നിന്ന ശക്രൻ ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു—“എനിക്ക് ബദരി ഫലത്തിന്റെ അളവോളം മാത്രം പുരോഡാശം ഒരുക്കുക.”
Word by Word
hata-rājyaḥone whose kingdom was lost
hata-rājyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roothata + rājya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (‘हतं राज्यं यस्य सः’)
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
śakraḥŚakra (Indra)
śakraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
hata-bhāgaḥone whose share was lost
hata-bhāgaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roothata + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (‘हतो भागो यस्य’)
bṛhaspatimBṛhaspati
bṛhaspatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
badarījujube (badarī)
badarī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootbadarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (used attributively)
phala-mātramonly the size of a fruit
phala-mātram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootphala + mātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (कर्मधारयभाव: ‘फलमात्रम्’ = only fruit-sized/just a fruit)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
puroḍāśampuroḍāśa (sacrificial cake)
puroḍāśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuroḍāśa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vidhatsvaprepare/arrange
vidhatsva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-dhā (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपद
mefor me
me:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/सम्प्रदान), एकवचन