Shloka 57
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
ततस्तेन तु शापेन शून्या वाराणसी तदा / शप्त्वा पुरीं निकुंभस्तु महादेवमथानयत्
Transliteration
tatastena tu śāpena śūnyā vārāṇasī tadā / śaptvā purīṃ nikuṃbhastu mahādevamathānayat
Translation
ആ ശാപം മൂലം അന്ന് വാരാണസി ശൂന്യമായി. നഗരിയെ ശപിച്ച ശേഷം നികുംഭൻ മഹാദേവനെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്നു.
Word by Word
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottatas (ततः अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
tenaby that/with that
tena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्यय
śāpenaby the curse
śāpena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootśāpa (शाप प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
śūnyādeserted
śūnyā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśūnya (शून्य प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying vārāṇasī)
vārāṇasīVārāṇasī
vārāṇasī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvārāṇasī (वाराणसी प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tadāat that time
tadā:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (तदा अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (at that time)
śaptvāhaving cursed
śaptvā:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootśap (शप् धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (gerund); having cursed
purīmthe city
purīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurī (पुरी प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
nikuṃbhaḥNikuṃbha
nikuṃbhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnikuṃbha (निकुम्भ प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tuthen/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्यय
mahādevamMahādeva (Śiva)
mahādevam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahādeva (महादेव प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; महा + देवः (the great god)
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootatha (अथ अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/next)
ānayatbrought; led
ānayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√nī (नी धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन