Shloka 74
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
क्षेमस्य केतुमान्पुत्रः सुकेतुस्तस्य चात्मजः / सुकेतुतनयश्चापि धर्मकेतुरिति श्रुतः
Transliteration
kṣemasya ketumānputraḥ suketustasya cātmajaḥ / suketutanayaścāpi dharmaketuriti śrutaḥ
Translation
ക്ഷൈമന്റെ പുത്രൻ കേതുമാൻ; അവന്റെ പുത്രൻ സുകേതു. സുകേതുവിന്റെ പുത്രനും ‘ധർമ്മകേതു’ എന്നു പ്രസിദ്ധനാണെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
Word by Word
क्षेमस्यof Kṣema
क्षेमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
केतुमान्Ketumān
केतुमान्:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootकेतुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive: 'having a banner/light')
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject; predicate/apposition)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुकेतुःSuketu
सुकेतुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him/of that (person)
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
आत्मजःson
आत्मजः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to सुकेतुः)
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (आत्मनः जायते इति: 'born of oneself' = son)
सुकेतुतनयःson of Suketu
सुकेतुतनयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुकेतु + तनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुकेतॊः तनयः)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also)
धर्मकेतुःDharmaketu
धर्मकेतुः:
कर्ता (Karta/Subject; name)
TypeNoun
Rootधर्म + केतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (धर्मस्य केतुः/धर्म-केतुः)
इतिthus/so
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)
श्रुतःis known (as)
श्रुतः:
विधेय (predicate; passive sense)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः: 'is known/called'