Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin

नाहं वेश्म विमोक्ष्यामि ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / प्रहस्यैनामथोवाच ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / नाहं देवि गमिष्यामि त्वन्यत्रेदं विहाय वै

nāhaṃ veśma vimokṣyāmi hyavimuktaṃ hi me gṛham / prahasyaināmathovāca hyavimuktaṃ hi me gṛham / nāhaṃ devi gamiṣyāmi tvanyatredaṃ vihāya vai

ഞാൻ ഈ ഗൃഹം വിട്ടുപോകുകയില്ല; ഇത് എന്റെ ‘അവിമുക്ത’ ഗൃഹമാണ്. ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവളോടു പറഞ്ഞു—ഇത് എന്റെ ‘അവിമുക്ത’ ഗൃഹം തന്നേ. ദേവി, ഇതു വിട്ട് ഞാൻ മറ്റെവിടെയും പോകുകയില്ല।

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; negation particle (निषेध)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃ/Strī (common), Prathamā (1st), Ekavacana; sarvanāma
veśmahouse, dwelling
veśma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootveśman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
vimokṣyāmiI will leave/abandon
vimokṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√muc (धातु)
FormLuṭ (लुट्, periphrastic future), Uttama puruṣa (1st person/उत्तमपुरुष), Ekavacana; parasmaipada
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (निपात)
avimuktamnot to be left; un-abandoned
avimuktam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-vimukta (प्रातिपदिक; vi-√muc + kta with negation a-)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā (1st/2nd), Ekavacana; kta-participle used adjectivally; viśeṣaṇa of gṛham
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī vibhakti (6th), Ekavacana; enclitic genitive
gṛhamhouse
gṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā (1st/2nd), Ekavacana; predicate nominative with implied asti
prahasyahaving laughed
prahasya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra-√has (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय), avyaya-kriyāviśeṣaṇa; ‘having laughed’
enāmher
enām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; sarvanāma
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; discourse particle
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormLiṭ (लिट्, perfect), Prathama puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle
avimuktamun-abandoned
avimuktam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-vimukta (प्रातिपदिक; vi-√muc + kta with a-)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa of gṛham
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī (6th), Ekavacana
gṛhamhouse
gṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; negation
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPrathamā (1st), Ekavacana
deviO goddess
devi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Sambodhana (vocative/सम्बोधन), Ekavacana
gamiṣyāmiI will go
gamiṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
FormLuṭ (लुट्, periphrastic future), Uttama puruṣa (1st), Ekavacana; parasmaipada
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle
anyatraelsewhere
anyatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootanyatra (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (स्थानवाचक)
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; sarvanāma
vihāyahaving left
vihāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootvi-√hā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), avyaya-kriyāviśeṣaṇa; ‘having left’
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle