Shloka 2
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
नहुषः प्रथमस्तेषां क्षत्रवृद्धस्ततः स्मृतः / रंभो रजिरनेनाश्च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः
Transliteration
nahuṣaḥ prathamasteṣāṃ kṣatravṛddhastataḥ smṛtaḥ / raṃbho rajiranenāśca triṣu lokeṣu viśrutāḥ
Translation
അവരിൽ ആദ്യൻ നഹുഷൻ; തുടർന്ന് ക്ഷത്രവൃദ്ധൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. രംഭ, രജീ, അനേന—ഇവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധരായി.
Word by Word
नहुषःNahuṣa
नहुषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनहुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम
प्रथमःthe first
प्रथमः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नहुषः’ इति विशेषणम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम
क्षत्रवृद्धःKṣatravṛddha
क्षत्रवृद्धः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक्षत्र + वृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: क्षत्रस्य वृद्धः/क्षत्रवृद्धः; विशेष-नाम
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरार्थ (then/thereafter)
स्मृतःis said
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeAdjective
Rootस्मृत (√स्मृ, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP): ‘is remembered/said’
रंभःRaṃbha
रंभः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम
रजिरःRajira
रजिरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरजिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम
अनेनाःAnenā (proper name)
अनेनाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअनेनस्/अनेन (प्रातिपदिक; नामरूप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम; पाठभेद-संभव (name form uncertain)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
त्रिषुin three
त्रिषु:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; ‘लोकेषु’ इति विशेषणम्
लोकेषुworlds
लोकेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
विश्रुताःrenowned
विश्रुताः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeAdjective
Rootविश्रुत (√श्रु, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP): ‘well-known’