Atharva Veda Anuvaka 1
Kanda 910 Suktas257 Mantras

Anuvaka 1

പ്രധാന വിഷയം: ഋത/കാല എന്ന കോസ്മിക് ക്രമത്തെ ഗൃഹകർമ്മങ്ങളോട് യോജിപ്പിച്ച് സമൃദ്ധിയും ആചാരഫലപ്രാപ്തിയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുക—അങ്ങനെ തേജസ്, ഗോസമ്പത്ത്, സംരക്ഷണം, ആരോഗ്യവും ഉറപ്പോടെ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നു. ഉപവിഷയങ്ങൾ: (1) വർചസ് (കാന്തി/തേജസ്) സ്ഥാപിക്കുകയും ദൃഢീകരിക്കുകയും ചെയ്യൽ (2) കാമം/വശീകരണശക്തിയെ ശാസിച്ച് പ്രതിസ്പർധിനാശക ശക്തിയാക്കൽ (3) ശാലയും ദിക്കുകളും അഭിഷേകം: ദിക്കുകളും അവയുടെ ദേവതകളും വഴി സ്ഥലസംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കൽ (4) ഋഷഭ (കാള) കേന്ദ്രീകരിച്ച ഗോസമൃദ്ധിയും സന്താനവർദ്ധനവും (5) ബന്ധു-സ്ഥിരീകരണം: അഥർവണീയ ബന്ധങ്ങളെ കോസ്മിക് ക്രമത്തോട് ഒത്തുചേരിക്കൽ.

Kinds of charm

Paushtika (prosperity): 2Shantika (pacifying): 2Bhaishajya (healing): 1Abhicharika (against foes): 1

Suktas in Anuvaka 1

Sukta 1

AV 9.1 ഒരു പൗഷ്ടിക സൂക്തമാണ്; ഇത് വർചസ്‌ (പ്രകാശമാനമായ തേജസ്) സ്ഥാപിക്കുകയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതോടൊപ്പം സമൃദ്ധിയുടെ പരമ്പരാഗത ത്രയം—സന്തതി, പ്രാണശക്തി, ദീർഘായുസ്സ്—ഇവയും വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിൽ അഗ്നിയെ ഉള്ളിലെ തേജസ്സിനെ ഏകീകരിക്കുന്ന ശക്തിയായി, ജലങ്ങളെ സ്വയം-ആധിപത്യത്തിലുള്ള ബലത്തിന്റെയും മഴയുടെയും ഉറവിടങ്ങളായി, കൂടാതെ ഇന്ദ്രൻ/ദേവന്മാർ/ഋഷിമാർ എന്നിവരെ പൊതുവായ അംഗീകാര-സ്ഥാപകരായി വിളിച്ചു, സ്വീകരിക്കുന്നവൻ തിരിച്ചറിയപ്പെടുകയും അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും വിജയിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (sūkta-level attribution uncertain in this excerpt) | Devata: Agni; also Indra and the collective Devas/Ṛṣis as ratifiers | 24 Mantras

Sukta 2

AV 9.2 ശക്തമായ ഒരു അതർവണിക കാമ-സൂക്തമാണ്. ഘൃതാഹുതികളും മന്ത്രവും വഴി ആഗ്രഹം/ബലപ്രേരണം (കാമ) ‘പരിശീലിപ്പിച്ച്’ യജമാനന്റെ പക്ഷത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശത്രു-നാശകൻ (സപത്നഹൻ) ആക്കുന്നു. സൂക്തം ആവർത്തിച്ച് എതിരാളികളെ അധഃപതനത്തിലേക്കും അന്ധകാരത്തിലേക്കും തള്ളിവിടുന്നു; അവരുടെ ശക്തി, സ്വയംനിർണ്ണയം, സാമൂഹിക സ്ഥാനമാനം എന്നിവ കവർന്ന്, യജമാനന്റെ അപ്രതിരോധ്യമായ ഇച്ഛാശക്തിയെ വർധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ കാമത്തെ സ്ഥിരതയെക്കാളും, കാലത്തിന്റെ മിടിപ്പുപോലുള്ള ക്ഷണത്തെക്കാളും, സമുദ്രത്തെക്കാളും മഹത്തായ ഒരു സർവ്വവ്യാപക കോസ്മികശക്തിയായി അവതരിപ്പിച്ച്, ഈ കർമ്മത്തിന്റെ നിർബന്ധനം അനിവാര്യമെന്ന തോന്നൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for Kāma material) | Devata: Kāma (personified Desire/Compulsion) as rival-slayer | 25 Mantras

Sukta 3

ഈ സൂക്തം അഥർവണീയ ശാലാ–ദിക്-പ്രതിഷ്ഠ/അഭിഷേക പരമ്പരയിൽപ്പെട്ടതാണ്. പുതുതായി അളന്നെടുത്ത യാഗശാലയെ അതിന്റെ ദിക്കുകളെ—പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണദിക്കിനെ—കൂടാതെ അവയിൽ വസിച്ച് കാവൽ നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാരെയും വിധിപൂർവം അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സുരക്ഷിതമാക്കുന്നു. അഗ്നി ഗർഭംപോലെ അവിടെ വിശ്രമിക്കുവാൻ കഴിയുന്ന വിധം ആ സ്ഥലത്തെ ശുഭവും കർമയോഗ്യവുമായ ഒരു പരിസരമായി സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, വൈരബന്ധനങ്ങളെ മുറിച്ചെറിഞ്ഞ് അശുഭ ദിക്കുതിരിച്ചുകയറ്റം തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ ശക്തി സ്ഥലംകേന്ദ്രിതവും അപത്രോപായികവുമാണ്: യജുസ്സദൃശമായ സൂത്രവാക്യങ്ങളും സ്വാഹാ-ആഹുതികളും വഴി വാസ്തുവിനെ തന്നെ സംരക്ഷിതമായ യാഗഭൂഗോളമായി മാറ്റുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (directional/śālā consecration series; specific ṛṣi not individually marked for each verse in many listings) | Devata: Dik (Southern Quarter) and the Devas as recipients; the quarter’s 'mahimán' personified | 31 Mantras

Sukta 4

AV 9.4 ഒരു പൗഷ്ടിക സൂക്തമാണ്; ഋഷഭനെ (കാള) ഗോ-സമ്പത്ത്, പാലിന്റെ സമൃദ്ധി, കൂടാതെ യജമാനന്റെ കൂട്ടത്തിനും വംശത്തിനും പ്രജനന-നിരന്തരതയ്ക്കുള്ള സാന്ദ്രമായ ഉറവിടമായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇത് ഗോവംശത്തിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ഠതയെ ബൃഹസ്പതിയുടെ സാക്രൽ അധികാരത്തിന് കീഴിൽ സ്ഥാപിച്ച്, പല ദൈവിക ശേഷികളെയും ഒരൊറ്റ “സുസംയോജിത” ശക്തിയായി ഏകീകരിക്കുന്നു; ആ ശക്തി കൂട്ടത്തിന്റെ ശരീരങ്ങളെ, അതിരുകളെ, നിലപാടിനെയും സംരക്ഷിച്ച് സമൃദ്ധിയെ വർധിപ്പിക്കുന്നു.

| Devata: Ṛṣabha / bovine prosperity under Bṛhaspati’s sacral authority | 24 Mantras

Sukta 5

അഥർവവേദം 9.5-ൽ അജ-പഞ്ചൗദന (ആടും അഞ്ചുവിധ ഓദനവും) എന്ന യാഗത്തെ ‘അപരിമിത’ (അളവറ്റ) യജ്ഞമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു; അതിന്റെ ശരീരം തന്നെ സർവ്വബ്രഹ്മാണ്ഡമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതിനാൽ, സാധാരണ അളവിനെക്കാൾ അതീതമായി യാഗപുണ്യം വർധിക്കുന്നു. ബലിവസ്തു/കർമ്മത്തെ സത്യ, ഋത, ശ്രദ്ധ, വിരാജ് എന്നിവയുമായി ഐക്യപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ, ഈ സൂക്തം അർപ്പണത്തെ സമസ്തലോക-കൃത്യമായി വിശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; അതുവഴി യജമാനന് ‘അപരിമിത ലോക’വും ദീർഘകാല സംരക്ഷണവും ലഭിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic/Brāhmaṇa-style anonymous (as typical for AV ritual-prose hymnic units) | Devata: Yajña (sacrifice personified) / Virāj as cosmic principle | 38 Mantras

Sukta 6

AVŚ 9.6 ഒരു ബന്ധു-സൂക്തമാണ്; ഗൃഹ്യ/സാങ്കേതിക കർമത്തിലെ ദ്രവ്യങ്ങളെയും പ്രവർത്തികളെയും അവയുടെ അധികാരമുള്ള ബ്രഹ്മാണ്ഡീയവും ശ്രൗതവുമായ സമാനങ്ങളിലേക്കു “മാപ്പ്” ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ ഗൃഹകൃത്യം തന്നെ സാധുവായ യജ്ഞ-വാഹിനിയായി മാറുന്നു. ബർഹിസ്, പവിത്ര, ജലങ്ങൾ, ഉപോൽപ്പന്നങ്ങൾ, വിരിപ്പുകൾ മുതലായ ഓരോ ഉപകരണത്തെയും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ യാജ്ഞിക തിരിച്ചറിയലോടെ പേരിടുന്നതിലൂടെ, ഈ സൂക്തം ശരിത്വം (ഋത) സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും കർമം ആചാരപരമായി “അസ്ഥിരമായി” പോകാതിരിക്കാൻ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ ശക്തി കൃത്യമായ തിരിച്ചറിയലിലാണ്: വാക്ക് (യജുസ്സിനെപ്പോലുള്ള ഗദ്യവാക്യം) അർപ്പണ-സ്ഥലത്തെയും ഉപകരണങ്ങളെയും മഹായജ്ഞത്തിൽ പങ്കാളികളാക്കുന്നു.

| Devata: Ritual bandhu (sacrificial implements/acts as correlates of cosmic entities). | 17 Mantras

Sukta 7

AV 9.7 ഒരു സംരക്ഷണവും സമൃദ്ധി-സാധകവുമായ സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളായ ധാതാവിനെയും പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ശക്തികളായ സവിതാവിനെയും ‘സ്ഥാപിച്ച്’ ഹാനി തിരിച്ചുമാറ്റുകയും ക്ഷേമം മേലോട്ടുയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. വായുവിനെയും സ്വർഗ്ഗലോകത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിധത്തിൽ യാഗസ്ഥലം സർവ്വവ്യാപിയായി ചട്ടപ്പെടുത്തുകയും, ദിശ/സ്ഥാപന സൂത്രങ്ങളിലൂടെ പശുസമ്പത്ത്, പ്രാണശക്തി, ഗൃഹസൗഭാഗ്യം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവസാനം ഇത് അറിയുന്നവനുള്ള ഫലശ്രുതി പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī for AV 9.7; requires edition-specific confirmation). | Devata: Dhātṛ and Savitar (functional deities of stabilization and impulsion). | 26 Mantras

Sukta 8

AV 9.8 ഒരു സമഗ്രമായ അതർവണീയ ചികിത്സാസൂക്തമാണ്. ഇതിൽ രോഗം (രോഗ/തക്മൻ, യക്ഷ്മസദൃശമായ ക്ഷയകരമായ ബാധകൾ) വ്യക്തീകൃത ശത്രുവായി നേരിടപ്പെടുകയും രോഗിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ബലമായി പുറത്താക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് തലയും കൈകാലുകളും ബാധിക്കുന്ന പല പ്രാദേശികവും ശരീരവ്യാപകവുമായ വേദനകളെ പേരുപറഞ്ഞ്, പ്രധാന അവയവങ്ങളെ ശരീരശാസ്ത്രീയമായി “മാപ്പ്” ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, സൂക്തം സമഗ്രമായ നീക്കൽ നടത്തുന്നു: രോഗം വാക്കിലൂടെ പുറത്തുപറഞ്ഞ്, മന്ത്രശക്തിയാൽ പുറത്തേക്ക് ആകർഷിച്ച്, ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് തുരത്തപ്പെടുന്നു. അവസാന ഘട്ടത്തിൽ ചികിത്സ സൂര്യപുനഃസ്ഥാപനവുമായി (ആദിത്യന്റെ കിരണങ്ങൾ) ഏകീകരിക്കപ്പെടുന്നു; കപാല–ഹൃദയക്രമം വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുകയും, കൈകാലുകൾ കീറിപ്പറിക്കുന്ന വേദന ശമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി മുദ്രവെയ്ക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (healing seer) | Devata: Roga/Takman complex as personified disease to be expelled (apotropaic address) | 22 Mantras

Sukta 9

AV 9.9 ഒരു ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ചോദ്യ-സ്തുതിയാണ്; ഋത/കാലത്തിന്റെ ജരാരഹിതമായ “ചക്ര”ത്തിൽ സമൃദ്ധിയും സംരക്ഷണവും പടർത്തി കാണിക്കുന്നു—മാസങ്ങൾ, ഋതുക്കൾ, ലോകങ്ങളുടെ ക്രമബദ്ധമായ ഗതി. ഈ കോസ്മിക് ക്രമത്തിനുള്ളിലെ യാഗസാന്നിധ്യമായി അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കുന്നതിലൂടെ, പാരായണക്കാരന്റെ ജീവിതം—സന്തതി, തുടർച്ച, സ്ഥിരത—വർഷത്തിന്റെ നിയന്ത്രിത ചലനവുമായി ഒത്തുചേരുന്നു.

Rishi: Traditionally associated with cosmological seers in AV Book 9 (often Atharvanic/Angirasic attribution in ancillary lists). | Devata: Agni; and implicitly Ṛta/Time (kāla/saṃvatsara) as cosmic principle. | 22 Mantras

Sukta 10

AV 9.10 ഒരു തത്ത്വചിന്താപര–ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ സൂക്തമാണ്; എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന “ഗോപാ” (കൂട്ടത്തെ കാത്തിടുന്നവൻ/രക്ഷകൻ) എല്ലാ പാതകളിലും സഞ്ചരിച്ച് ലോകങ്ങളെ അകത്തുനിന്ന് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് ഇത് ധ്യാനിക്കുന്നു. ആദിമ ദർശന-ദൃശ്യങ്ങൾ—ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ഗതി, യാഗധൂമം, ആദ്യം സ്ഥാപിതമായ ധർമ്മങ്ങൾ—ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഇത് യാഗസ്ഥലത്തെ പരിശുദ്ധമാക്കി, യജമാനനും സമൂഹത്തിനും മേൽ ഋത-രക്ഷ (ക്രമം പാലിക്കുന്ന സംരക്ഷണം) സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Rishi: Traditionally attributed within AV 9 as speculative seers (often Angiras/Atharvanic attribution in anukramaṇī traditions; exact r̥ṣi assignment depends on the AV anukramaṇī). | Devata: Gopā (cosmic guardian; interpreted as Sūrya/Brahman). | 28 Mantras

Inside Anuvaka 1

The theme

Stabilizing prosperity and ritual efficacy by yoking cosmic order (ṛta/kāla) to domestic rites—so radiance, cattle-wealth, protection, and health become secured and enduring.

Threads through it

  • Varcas (radiant splendour) installation and consolidation
  • Kāma/compulsion disciplined into a rival-slaying force
  • Śālā/dik-consecration: securing space by quarters and their deities
  • Cattle and fertility prosperity centered on the Ṛṣabha (bull)
  • Bandhu-validation: aligning Atharvanic practice with śrauta/cosmic correspondences
  • Reversal of harm and uplifting of well-being through Dhātṛ and Savitar
  • Cosmic-scale yajña imagery (aja-pañcaudana) to multiply merit
  • Disease expulsion and restoration of bodily integrity
  • Time-wheel (months/seasons) as a protective-prosperity framework
  • Speculative guardianship: the all-pervading Gopā stabilizing worlds

Who it serves

Rites for household and patronal success—enhancing status and brilliance, safeguarding home/ritual space, increasing cattle and progeny, neutralizing rivals, and treating acute and wasting illnesses.

The deities

  • Agniconsecrator
  • Kāmaimpeller
  • Dhātṛstabilizer
  • Savitarprotector
  • Dikpālas / Quarters (esp. Dakṣiṇā Diś)protector
  • Ṛṣabha (Bull as prosperity-power)fertility-bestower
  • Kāla / Ṛta (Time-Order, Wheel of the Year)cosmic-regulator
  • Gopā (All-pervading Guardian)protector

What it heals

  • Fever and acute roga (takman-type affliction)Sukta 9.8
  • Wasting/consumptive disease (yakṣma-like debility)Sukta 9.8
  • General harm, misfortune, and hostile pressure requiring reversal and upliftSukta 9.7, 9.2
  • Loss of vitality/ojas and diminished varcas (radiant presence)Sukta 9.1, 9.7

Frequently Asked Questions

To secure durable well-being—radiance, cattle/progeny, protected space, and bodily health—by making Atharvanic rites cohere with cosmic order (ṛta/kāla) and effective divine agencies.

9.1 installs varcas and the classic prosperity triad; 9.4 concentrates cattle-wealth and reproductive continuity through the Ṛṣabha; 9.7 lifts and stabilizes welfare while reversing harm.

Primarily in 9.8, which confronts disease as an adversary and expels fever and wasting afflictions through forceful mantra-driven banishment and restoration.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play