Sukta 9

Mantra 1

विराट्। कुत॒स्तौ जा॒तौ क॑त॒मः सो अर्धः॒ कस्मा॑ल्लो॒कात् क॑त॒मस्याः॑ पृथि॒व्याः । व॒त्सौ वि॒राजः॑ सलि॒लादुदै॑तां॒ तौ त्वा॑ पृछामि कत॒रेण॑ दु॒ग्धा

വിരാട്! ആ രണ്ടും എവിടെ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്? ഏതാണ് ആ അർദ്ധം? ഏത് ലോകത്തിൽ നിന്ന്, ഈ ഭൂമിയുടെ ഏത് ഭാഗത്തിൽ നിന്ന്? വിരാടിന്റെ രണ്ട് കാളക്കുട്ടികൾ ജലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു; നിന്നോടു ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു—അവയിൽ ഏതിനാൽ ആണ് ദോഹനം നടക്കുന്നത്?

Mantra 2

यो अक्र॑न्दयत् सलि॒लं म॑हि॒त्वा योनिं॑ कृ॒त्वा त्रि॒भुजं॒ शया॑नः । व॒त्सः का॑म॒दुघो॑ वि॒राजः॒ स गुहा॑ चक्रे त॒न्वःऽ परा॒चैः

തന്റെ മഹിമയാൽ ജലങ്ങളെ മുഴങ്ങുമാറാക്കിയവൻ, യോനി (ഗർഭസ്ഥാനം) സൃഷ്ടിച്ച്, ത്രികോണമാകൃതിയിൽ ശയിച്ചവൻ—വിരാടിന്റെ കാളക്കുട്ടി, കാമദുഘ (ആഗ്രഹം പാൽപോലെ നൽകുന്നവൻ)—അവൻ ഗുഹ്യസ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി; ദേഹങ്ങളെ പുറത്തോട്ടു വേർതിരിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തി.

Mantra 3

यानि॒ त्रीणि॑ बृ॒हन्ति॑ येषां॑ चतु॒र्थं वि॑यु॒नक्ति॒ वाच॑म्। ब्र॒ह्मैन॑द् विद्या॒त् तप॑सा विप॒श्चिद् यस्मि॒न्नेकं॑ यु॒ज्यते॒ यस्मि॒न्नेक॑म्

മഹത്തായ ആ മൂന്നു; അവയുടെ നാലാമത്തേതു വാകിനെ (വാച്) വേർതിരിച്ചു വ്യക്തമാക്കുന്നു—ഇതു തപസ്സാൽ വിപശ്ചിത് (വിവേകി) പുരുഷൻ ബ്രഹ്മമായി അറിയട്ടെ; അതിൽ ഏകമ് യുക്തമാകുന്നു, അതിൽ ഏകമാത്രം ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു.

Mantra 4

बृ॒ह॒तः परि॒ सामा॑नि ष॒ष्ठात् पञ्चाधि॒ निर्मि॑ता । बृ॒हद् बृ॑ह॒त्या निर्मि॑तं॒ कुतोऽधि॑ बृह॒ती मि॒ता

ബൃഹത്തിന്റെ ചുറ്റും സാമഗാനങ്ങൾ (സാമാനി) നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—ആറാമത്തിന്മേൽ അഞ്ചായി. ബൃഹത് ബൃഹതിയിൽ നിന്നു നിർമ്മിതം; എന്നാൽ ബൃഹതീ തന്നെ ഏതു ഉറവിടത്തിൽ നിന്നാണ് അളന്നു നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടത്?

Mantra 5

बृ॒ह॒ती परि॑ मात्रा॑या मा॒तुर्मात्राधि॒ निर्मि॑ता । मा॒या ह॑ जज्ञे मा॒याया॑ मा॒याया॒ मातली॒ परि॑

ബൃഹതീ മാതാവിന്റെ അളവിനെ ആശ്രയിച്ച്, അളവുകൊണ്ട് ചുറ്റും വ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് നിർമ്മിതയായിരിക്കുന്നു. തീർച്ചയായും മായ (അദ്ഭുതശക്തി) മായയിൽ നിന്നുതന്നെ ജനിച്ചു; മായയിൽ നിന്നുതന്നെ സർവ്വദിക്കുകളിലുമായി മാതലീ ഉദ്ഭവിച്ചു.

Mantra 6

वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ प्रति॒मोपरि॒ द्यौर्याव॒द् रोद॑सी विबबा॒धे अ॒ग्निः । ततः॑ ष॒ष्ठादामुतो॑ यन्ति॒ स्तोमा॒ उदि॒तो य॑न्त्य॒भि ष॒ष्ठमह्नः॑

വൈശ്വാനരന്റെ പ്രതിരൂപമായി മുകളിൽ ദ്യൗഃ (ആകാശം) നിലകൊള്ളുന്നു—അഗ്നി രണ്ടു ലോകങ്ങളെ (ദ്യാവാ-പൃഥിവീ) എത്രത്തോളം വേർതിരിച്ച് അകറ്റിയിട്ടുണ്ടോ അത്രത്തോളം. അവിടെ നിന്ന്, ആറാമത്തിൽ നിന്ന്, അപ്പുറത്തുനിന്ന് സ്തോമങ്ങൾ തങ്ങളുടെ വഴിയേ പോകുന്നു; ഉദിതത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു ദിവസത്തിന്റെ ആറാം ഭാഗത്തേക്കു വരെ നീങ്ങുന്നു.

Mantra 7

षट् त्वा॑ पृछाम॒ ऋष॑यः कश्यपे॒मे त्वं हि यु॒क्तं यु॑यु॒क्षे योग्यं॑ च । वि॒राज॑माहु॒र्ब्रह्म॑णः पि॒तरं॒ तां नो॒ वि धे॑हि यति॒धा सखि॑भ्यः

ആറ്! നിന്നെ ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു—ഋഷിമാർ, ഈ കശ്യപർ: കാരണം നീ യുക്തമായതിനെ കൂടുതൽ യുക്തമാക്കുകയും, യോഗ്യമായതിനെ കൂടുതൽ യോഗ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിരാജിനെ അവർ ബ്രഹ്മണഃ പിതാവ് എന്നു വിളിക്കുന്നു; ആ (വിരാജ)യെ ഞങ്ങൾക്കായി ശരിയായി ക്രമപ്പെടുത്തുക—യഥാവിധി വിഭജിച്ച്, ഹേ സഖാ, ഞങ്ങളുടെ കൂട്ടുകാർക്കായി.

Mantra 8

यां प्रच्यु॑ता॒मनु॑ य॒ज्ञाः प्र॒च्यव॑न्त उप॒तिष्ठ॑न्त उप॒तिष्ठ॑मानाम्। यस्या॑ व्र॒ते प्र॑स॒वे य॒क्षमेज॑ति॒ सा वि॒राडृषयः पर॒मे व्योऽमन्

അവൾ പ്രച്യുതയായി പുറപ്പെടുമ്പോൾ, യജ്ഞങ്ങൾ അവളെ അനുഗമിച്ച് മുന്നേറി അവളെ ഉപതിഷ്ഠിക്കുന്നു—അതെ, ഉപതിഷ്ഠിക്കുന്നു, ഉപതിഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്ന അവളുടെ അടുക്കൽ. ആരുടെ വ്രതത്തിൽ, ദൈവപ്രേരിത പ്രസവത്തിൽ, ഭയങ്കര യക്ഷ-ശക്തി വിറയ്ക്കുന്നു; അവൾ വിരാട്—ഋഷികൾ അവളെ പരമ വ്യോമത്തിൽ (ദർശിക്കുന്നു).

Mantra 9

अ॒प्रा॒णैति॑ प्रा॒णेन॑ प्राण॒तीनां॑ वि॒राट् स्व॒राज॑म॒भ्येऽति प॒श्चात्। विश्वं॑ मृ॒शन्ती॑म॒भिरू॑पां वि॒राजं॒ पश्य॑न्ति॒ त्वे न त्वे प॑श्यन्त्येनाम्

അവൾ പ്രാണമില്ലാതെ പോകുന്നു; എങ്കിലും പ്രാണത്താൽ പ്രാണികളെയെല്ലാം അധീനമാക്കുന്നു. വിരാട്, സ്വരാജ, പിന്നിൽ നിന്നു വന്ന് മുന്നേറുന്നു. സർവ്വത്തെയും സ്പർശിക്കുന്ന, സുന്ദരരൂപിണിയായ വിരാടിനെ അവർ കാണുന്നു; എന്നാൽ നിനക്കുള്ളിൽ അവളെ കാണുന്നില്ല—നിനക്കുള്ളിൽ അവളെ കാണുന്നില്ല.

Mantra 10

को वि॒राजो॑ मिथुन॒त्वं प्र वे॑द॒ क ऋ॒तून् क उ॒ कल्प॑मस्याः । क्रमा॒न् को अ॑स्याः कति॒धा विदु॑ग्धा॒न् को अ॑स्या॒ धाम॑ कति॒धा व्युऽष्टीः

വിരാജിന്റെ മിഥുനത്വം (യുഗള-സ്വഭാവം) ആര്‍ വ്യക്തമായി അറിയുന്നു? ഋതുക്കളെ ആര്‍ അറിയുന്നു, അവളുടെ ക്രമബദ്ധമായ വിധാനം (കല്പ) ആര്‍ തന്നേ അറിയുന്നു? അവളുടെ പടികള്‍/ക്രമങ്ങള്‍ ആര്‍ അറിയുന്നു—അവളുടെ ദുഗ്ധ-പ്രവാഹങ്ങള്‍ (ദോഹനം) എത്രവിധം? അവളുടെ ധാമങ്ങള്‍ (വാസസ്ഥാനങ്ങള്‍) ആര്‍ അറിയുന്നു—അവളുടെ ഉഷസ്സിന്റെ ഉദയങ്ങള്‍ എത്രവിധം പുറപ്പെടുന്നു?

Mantra 11

इ॒यमे॒व सा या प्र॑थ॒मा व्यौच्छ॑दा॒स्वित॑रासु चरति॒ प्रवि॑ष्टा । म॒हान्तो॑ अस्यां महि॒मानो॑ अ॒न्तर्वधूर्जि॑गाय नव॒गज्जनि॑त्री

ഇവളേ—അതെ, അവളേ—ആദ്യം പ്രകാശിച്ചു; ഇവിടെയും മറ്റു ലോകങ്ങളിലും അവള്‍ പ്രവേശിച്ചവളായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവളുടെ ഉള്ളില്‍ മഹത്തായ മഹിമകള്‍ അന്തര്‍നിഹിതമാണ്: വധു ജയിച്ചു—നവഗയുടെ ജനിത്രി (ജനനി).

Mantra 12

छन्दः॑पक्षे उ॒षसा॒ पेपि॑शाने समा॒नं योनि॒मनु॒ सं च॑रेमे । सूर्य॑पत्नी॒ सं च॑रतः प्रजान॒ती के॑तु॒मती॑ अ॒जरे॒ भूरि॑रेतसा

ഛന്ദസ്സിന്റെ ചിറകില്‍, ഉഷസ് പൂർണ്ണതയിലേക്കു വളരുമ്പോള്‍, നാം ഒരേ യോനിയിലേക്കു അനുഗമിച്ച് ഒരുമിച്ചു സഞ്ചരിക്കട്ടെ. സൂര്യപത്നി—ഇരുവരും ഒരുമിച്ചു നീങ്ങുന്നു—പ്രജയെ ജനിപ്പിക്കുന്നവള്‍, കേതുമതി (ധ്വജ-പ്രഭയുള്ള), അജര, ഭൂരി-രേതസ (പ്രചുര ജനനശക്തിയുള്ള).

Mantra 13

ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मनु॑ ति॒स्र आगु॒स्त्रयो॑ घ॒र्मा अनु॑ रेत॒ आगुः॑ । प्र॒जामेका॒ जिन्व॒त्यूर्ज॒मेका॑ रा॒ष्ट्रमेका॑ रक्षति देवयू॒नाम्

ഋത (ഋതസ്യ)ത്തിന്റെ പാതയിലൂടെ മൂന്നു പേർ പോയി; ബീജം (രേതസ്) പിന്തുടർന്ന് മൂന്നു ഘർമ—മൂന്നു താപ/ഉഷ്ണത—പോയി. ഒരാൾ പ്രജയെ ഉണർത്തുന്നു; ഒരാൾ ഊർജ്—ബലവും സാരവും—നൽകുന്നു; ഒരാൾ ദേവയുജൻ—ദേവന്മാരെ തേടുന്നവരുടെ—രാജ്യം കാക്കുന്നു.

Mantra 14

अ॒ग्नीषोमा॑वदधु॒र्या तु॒रीयासी॑द् य॒ज्ञस्य॑ प॒क्षावृष॑यः क॒ल्पय॑न्तः । गा॒य॒त्रीं त्रि॒ष्टुभं॒ जग॑तीमनु॒ष्टुभं॑ बृहद॒र्कीं यज॑मानाय॒ स्वऽरा॒भर॑न्तीम्

അഗ്നിയും സോമനും അവളെ സ്ഥാപിച്ചു—അവൾ നാലാമത്തെയായിരുന്നു; ഋഷികൾ ക്രമീകരിച്ച് യജ്ഞത്തിന്റെ രണ്ടു ചിറകുകൾ ഒരുക്കി: ഗായത്രി, ത്രിഷ്ടുഭ്, ജഗതി, അനുഷ്ടുഭ്—യജമാനന് സ്വർ/ദിവ്യപ്രകാശം കൊണ്ടുവരുന്ന മഹാ അർക്കി (സ്തുതി).

Mantra 15

पञ्च॒ व्युऽष्टी॒रनु॒ पञ्च॒ दोहा॒ गां पञ्च॑नाम्नीमृ॒तवोऽनु॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ दिशः॑ पञ्चद॒शेन॑ क्लृ॒प्तस्ता एक॑मूर्ध्नीर॒भि लो॒कमेक॑म्

അഞ്ചു ഉഷസ്സുകൾക്കു പിന്നാലെ അഞ്ചു ദോഹനങ്ങൾ വരുന്നു; അഞ്ചുനാമമുള്ള ഗോവിനെപ്പോലെ—ഋതുക്കളും അഞ്ചിനെ അനുഗമിക്കുന്നു. ദിക്കുകൾ അഞ്ചാണ്; പതിനഞ്ചിനാൽ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടവ—ഇവയെല്ലാം ഒരുമസ്തകമായി ഒരേയൊരു ലോകത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു.

Mantra 16

षड् जा॒ता भू॒ता प्र॑थम॒जर्तस्य॑ षडु॒ सामा॑नि षड॒हं व॑हन्ति । ष॒ड्यो॒गं सीर॒मनु॒ साम॑साम॒ षडा॑हु॒र्द्यावा॑पृथि॒वीः षडु॒र्वीः

ആദ്യമായി ചലിക്കുന്ന തത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ആറു ജീവ-ഭൂതങ്ങൾ ജനിച്ചു; ആറു സാമഗാനങ്ങൾ ആറുദിന പഥത്തെ വഹിക്കുന്നു. ഉഴവുപലകയുടെ (സീരം) യോജനം ആറുവിധം—ഗാനംമേൽ ഗാനം ചേർന്ന്; ആറാണെന്ന് പറയുന്നു ദ്യാവാ-പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും)—ആറാണ് വിശാല വ്യാപ്തികളും.

Mantra 17

षडा॑हुः शी॒तान् षडु॑ मा॒स उ॒ष्णानृ॒तुं नो॑ ब्रूत यत॒मोऽति॑रिक्तः । स॒प्त सु॑प॒र्णाः क॒वयो॒ नि षे॑दुः स॒प्त च्छन्दां॒स्यनु॑ स॒प्त दी॒क्षाः

ആറാണെന്ന് പറയുന്നു ശീതങ്ങൾ; ആറുമാസങ്ങൾ ഉഷ്ണം: ഞങ്ങളോട് പറയുക—ഏത് ഋതുവാണ് അധികം? ഏഴ് സുപർണ കവികൾ ഇരുന്നിരിക്കുന്നു; ഏഴ് ഛന്ദസ്സുകൾ അനുഗമിക്കുന്നു, ഏഴ് ദീക്ഷകളും.

Mantra 18

स॒प्त होमाः॑ स॒मिधो॑ ह स॒प्त मधू॑नि स॒प्तर्तवो॑ ह स॒प्त। स॒प्ताज्या॑नि॒ परि॑ भू॒तमा॑य॒न् ताः स॑प्तगृ॒ध्रा इति॑ शुश्रुमा व॒यम्

ഏഴാണ് ഹോമങ്ങൾ; ഏഴാണ് സമിധുകൾ തന്നേ; ഏഴാണ് മധുക്കൾ; ഏഴാണ് ഋതുക്കൾ തന്നേ—ഏഴ്. ഭൂതം (സത്ത്വം) ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ച ഏഴ് ആജ്യാഹുതികൾ ഉണ്ട്; അവയെ ‘ഏഴ് ഗൃധ്രങ്ങൾ’ എന്നു—അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു, ഞങ്ങൾ.

Mantra 19

स॒प्त च्छन्दां॑सि चतुरुत्त॒राण्य॒न्यो अ॒न्यस्मि॒न्नध्यार्पि॑तानि । क॒थं स्तोमाः॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति॒ तेषु॒ तानि॒ स्तोमे॑षु॒ क॒थमार्पि॑तानि

ഏഴ് ഛന്ദസ്സുകളുണ്ട്; അവയ്ക്ക് നാലു ‘ഉത്തര’ (മേൽ-ചേർക്കലുകൾ) ഉണ്ട്; ഒന്നൊന്ന് മറ്റൊന്നിൽ അധ്യാരോപിതമായി ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാണ്. ആ ഛന്ദസ്സുകളിൽ സ്തോമങ്ങൾ (സ്തുതി-ഗാനങ്ങൾ) പ്രത്യുത്തരമായി എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു? പിന്നെ ആ ഛന്ദസ്സുകൾ സ്തോമങ്ങളിൽ എങ്ങനെ ജഡിതമായി സ്ഥാപിതമാണ്?

Mantra 20

क॒थं गा॑य॒त्री त्रि॒वृतं॒ व्याऽप क॒थं त्रि॒ष्टुप् प॑ञ्चद॒शेन॑ कल्पते । त्र॒य॒स्त्रिं॒शेन॒ जग॑ती क॒थम॑नु॒ष्टुप् क॒थमे॑कविं॒शः

ഗായത്രി ത്രിവൃതിന്റെ വ്യാപ്തി എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു? ത്രിഷ്ടുപ് പതിനഞ്ചിനാൽ എങ്ങനെ സജ്ജമാകുന്നു? മുപ്പത്തിമൂന്നിനാൽ ജഗതി എങ്ങനെ (സ്ഥാപിതമാകുന്നു)? അനുഷ്ടുപ് എങ്ങനെ? പിന്നെ ഏകവിംശം (ഇരുപത്തൊന്ന്) എങ്ങനെ?

Mantra 21

अ॒ष्ट जा॒ता भू॒ता प्र॑थम॒जर्तस्या॒ष्टेन्द्र॒र्त्विजो॒ दैव्या॒ ये। अ॒ष्टयो॑नि॒रदि॑तिर॒ष्टपु॑त्राष्ट॒मीं रात्रि॑म॒भि ह॒व्यमे॑ति

ആദ്യ ജനനത്തിൽ നിന്ന് എട്ട് ജാത/ഭൂതങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു; സേവിക്കുന്ന എട്ട് ഇന്ദ്രന്റെ ദൈവ്യ ഋത്വിജർ (യജ്ഞ-സേവകർ) ഉണ്ട്. അദിതി എട്ട്-യോനിയാണ്, എട്ട്-പുത്രവതിയാണ്; അവൾ എട്ടാം രാത്രിയിലേക്കു, ഹവ്യ (ആഹുതി) യിലേക്കു അഭിമുഖമായി വരുന്നു.

Mantra 22

इ॒त्थं श्रेयो॒ मन्य॑माने॒दमाग॑मं यु॒ष्माकं॑ स॒ख्ये अ॒हम॑स्मि॒ शेवा॑ । स॒मा॒नज॑न्मा॒ क्रतु॑रस्ति वः शि॒वः स वः॒ सर्वाः॒ सं च॑रति प्रजा॒नन्

ഇങ്ങനെ ശ്രേയസ് (ക്ഷേമം) എന്നു കരുതി ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ സഖ്യത്തിൽ ഞാൻ സേവകനായി, ഉപകാരകനായി ഇരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടേത് സമാനജന്മം; നിങ്ങള്ക്ക് ശിവമായ ക്രതു (സങ്കൽപം/കർമ്മോദ്ദേശം) ഉണ്ട്; അത് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് അത് നിങ്ങളുടെ എല്ലാവരിലും ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു, പ്രജയെ അറിയുന്നവണ്ണം.

Mantra 23

अ॒ष्टेन्द्र॑स्य॒ षड् य॒मस्य॒ ऋषी॑णां स॒प्त स॑प्त॒धा। अ॒पो म॑नु॒ष्या॒३नोष॑धी॒स्ताँ उ॒ पञ्चानु॑ सेचिरे

ഇന്ദ്രനു എട്ട് ഭാഗങ്ങൾ, യമനു ആറു; ഋഷിമാർ ഏഴ്—ഏഴുവിധമായി. അപഃ (ജലങ്ങൾ), മനുഷ്യർ, ഔഷധികൾ—ഇവയെല്ലാം സത്യമായി അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങളായി ക്രമക്രമത്തിൽ അവർ ഒഴുക്കി/സേചിച്ചു പ്രസരിപ്പിച്ചു.

Mantra 24

केव॒लीन्द्रा॑य दुदु॒हे हि गृ॒ष्टिर्वशं पी॒यूषं॑ प्रथ॒मं दुहा॑ना । अथा॑तर्पयच्च॒तुर॑श्चतु॒र्धा दे॒वान् म॑नु॒ष्याँ॒३ असु॑रानु॒त ऋषी॑न्

നിശ്ചയം, ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി മാത്രം ഫലവത്തായ പശു പാൽ കറന്നു—വശാ, അമൃതസമമായ പാനം, ആദ്യമായി കറന്നത്. പിന്നെ അവൾ നാലുവിധമായി നാലുപേരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി: ദേവന്മാരെ, മനുഷ്യരെ, അസുരന്മാരെ, കൂടാതെ ഋഷിമാരെയും.

Mantra 25

को नु गौः क ए॑कऋ॒षिः किमु॒ धाम॒ का आ॒शिषः॑ । य॒क्षं पृ॑थि॒व्यामे॑क॒वृदे॑क॒र्तुः क॑त॒मो नु सः

ആ പശു ആരാണ്? ഏകഋഷി ആരാണ്? ധാമം (സ്ഥാനം/ആധാരം) എന്താണ്? ആശീർവാദങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണ്? ഭൂമിയിലെ യക്ഷൻ—ഒരേയൊരു പരിക്രമണമുള്ള, ഒരേയൊരു ഋതുവുള്ള—അവൻ ഇപ്പോൾ ആരാണ്?

Mantra 26

एको॒ गौरेक॑ एकऋ॒षिरेकं॒ धामै॑क॒धाशिषः॑ । य॒क्षं पृ॑थि॒व्यामे॑क॒वृदे॑क॒र्तुर्नाति॑ रिच्यते

ഒന്നേയൊരു പശു, ഒന്നേയൊരു ഏകഋഷി; ഒന്നേയൊരു ധാമം, ആശീർവാദങ്ങളും ഒരേവിധം. ഭൂമിയിലെ യക്ഷൻ—ഒരേയൊരു പരിക്രമണമുള്ള, ഒരേയൊരു ഋതുവുള്ള—അത് ഒരിക്കലും ശൂന്യമാകുന്നില്ല, പരാജയപ്പെടുന്നില്ല.