Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (often associated with Bhṛgu/Angiras lineages in herb materials; exact anukramaṇī assignment varies)
Devata: Oṣadhayaḥ (Herbs) personified
Chandas: Mixed meters in the hymn per tradition; this verse commonly treated as a lyric in a triṣṭubh/jagatī-family environment, but exact chandas should be verified against padapāṭha/anukramaṇī.
അഥർവവേദം 8.7 ഒരു സമഗ്രമായ ഔഷധി-സൂക്തമാണ്; നിറം, രൂപം, വളർച്ചാശീലം എന്നിവ പ്രകാരം വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെയും സമൂഹത്തെ രോഗിയുടെ ചുറ്റും ജീവിക്കുന്ന ചികിത്സകരായി ഒന്നിച്ചുകൂടാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഔഷധികൾ അവരുടെ സമുച്ചിത വീര്യ (ശക്തി/പ്രഭാവം) വിനിയോഗിച്ച് യക്ഷ്മ (ക്ഷയം/ക്ഷീണതയോടു ബന്ധപ്പെട്ട രോഗാവസ്ഥ)യെ പുറത്താക്കുകയും, മരണപാശവും മലിനതപോലുള്ള കുറ്റബോധവും ഉൾപ്പെടെ അപകടത്തിന്റെ പാളിപ്പാളിയായ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് പീഡിതനെ “ഉയർത്തി” വിടുവിക്കണമെന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ചികിത്സയെ മന്ത്ര–ഔഷധ സംയുക്തമായി കാണുന്നതിലാണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ശക്തി: ഉച്ചരിച്ച ആഹ്വാനം സസ്യങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സജീവമാക്കി, അവയുടെ ചികിത്സാശക്തിയെ മോചനത്തിലും പുനഃസ്ഥാപനത്തിലും ലക്ഷ്യമാക്കി നയിക്കുന്നു.
Mantra 1
ओषधयः। १२ पञ्चपदा विराडतिशक्वरी, १४ उपरिष्टान्निचृद् बृहती, २६ निचृत्, २८ भुरिक्। या ब॒भ्रवो॒ याश्च॑ शु॒क्रा रोहि॑णीरु॒त पृश्न॑यः । असि॑क्नीः कृ॒ष्णा ओष॑धीः॒ सर्वा॑ अ॒च्छाव॑दामसि
ഓ ഔഷധികളേ—തവിട്ടുനിറമുള്ളവരേ, വെളുത്ത പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നവരേ; രോഹിണീ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള)യും പൃശ്നി (പുള്ളിപ്പുള്ളിയായ) നിറമുള്ളവരേ; അസിക്നീ (ഇരുണ്ട)യും കൃഷ്ണ (കറുത്ത) ഔഷധികളേ—എല്ലാ ചികിത്സക സസ്യങ്ങളേ, ഞങ്ങൾ നിങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്നു; ദയവായി അടുത്തേക്ക് വരിക.
Mantra 2
त्राय॑न्तामि॒मं पुरु॑षं॒ यक्ष्मा॑द् दे॒वेषि॑ता॒दधि॑ । यासां॒ द्यौष्पि॒ता पृ॑थि॒वी मा॒ता स॑मु॒द्रो मूलं॑ वी॒रुधां॑ ब॒भूव॑
ദേവന്മാർ പ്രേരിപ്പിച്ച യക്ഷ്മ (രോഗം) മുതൽ ഈ പുരുഷനെ അവ (ഔഷധികൾ) കാക്കട്ടെ. ഏതു ഔഷധികൾക്കു പിതാവ് ദ്യൗ (ആകാശം), മാതാവ് പൃഥിവി (ഭൂമി), അവയുടെ മൂലവും ആദി-ആശ്രയവും സമുദ്രജലമായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.
Mantra 3
आपो॒ अग्रं दि॒व्या ओष॑धयः । तास्ते॒ यक्ष्म॑मेन॒स्य॑१मङ्गा॑दङ्गादनीनशन्
ആപഃ (ജലം) ആദ്യം; ഔഷധികൾ ദിവ്യമാണ്. അവ നിനക്കായി പാപദൂഷിതമായ യക്ഷ്മയെ അവയവംതോറും പുറത്താക്കി നീക്കിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 4
प्र॒स्तृ॒ण॒ती स्त॒म्बिनी॒रेक॑शुङ्गाः प्रतन्व॒तीरोष॑धी॒रा व॑दामि । अं॒शु॒मतीः॑ का॒ण्डिनी॒र्या विशा॑खा॒ ह्वया॑मि ते वी॒रुधो॑ वैश्वदे॒वीरु॒ग्राः पु॑रुष॒जीव॑नीः ॥४ यद् वः॒ सहः॑ सहमाना वी॒र्यं॑१यच्च॑ वो॒ बल॑म्। तेने॒मम॒स्माद् यक्ष्मा॒त् पुरु॑षं मुञ्चतौषधी॒रथो॑ कृणोमि भेष॒जम्
വ്യാപിച്ചു പടരുന്ന, തണ്ടുള്ള, ഏകശൃംഗ (ഒറ്റ മുള/ഒറ്റ കതിര്) ഉള്ള, വിശാലമായി നീളുന്ന ഔഷധികളെ ഞാൻ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. കിരണസമ്പന്നമായ, സന്ധിയുള്ള (കെട്ടുകളുള്ള), ബഹുശാഖയായ—നിങ്ങളെ ഞാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ഹേ വൈശ്വദേവീ (സർവ്വദേവതകളുടെ) വീരുധകളേ, ഉഗ്രങ്ങളേ, പുരുഷജീവനീ (മനുഷ്യജീവൻ കാക്കുന്നവ)കളേ! നിങ്ങളുടെ ജയകരമായ സഹസ് (ബലം), നിങ്ങളുടെ വീര്യം, നിങ്ങളുടെ ബലം—അതുകൊണ്ട് ഈ പുരുഷനെ ഈ യക്ഷ്മ (ക്ഷയം/ക്ഷയരോഗം) മുതൽ മോചിപ്പിക്കുവിൻ, ഹേ ഔഷധികളേ; തുടർന്ന് ഞാൻ ഭേഷജം (ഔഷധചികിത്സ) സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 5
जी॒व॒लां न॑घारि॒षां जी॑व॒न्तीमोष॑धीम॒हम्। अ॒रु॒न्ध॒तीमु॒न्नय॑न्तीं पु॒ष्पां मधु॑मतीमि॒ह हु॑वे॒ऽस्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये
ജീവൻ നൽകുന്ന, ഹാനിയില്ലാത്ത, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഔഷധിയെ ഞാൻ ആവാഹിക്കുന്നു—മേലോട്ടുയർത്തുന്ന അരുന്ധതിയെ, പുഷ്പിതയായ, മധുര-മധുമതിയായവളെ; ഇവിടെ ഈ പുരുഷനു അരിṣ്ടതാതയേ (അഹാനിരഹിത സുരക്ഷ) വേണ്ടി അവളെ വിളിക്കുന്നു.
Mantra 6
इ॒हा य॑न्तु॒ प्रचे॑तसो मे॒दिनी॒र्वच॑सो॒ मम॑ । यथे॒मं पा॒रया॑मसि॒ पुरु॑षं दुरि॒तादधि॑
ഇവിടെ എന്റെ പ്രചേതസ് (ജ്ഞാനമുള്ള), മേദിനീ (പോഷണം നൽകുന്ന) വാക്കുകൾ വരട്ടെ; അതുവഴി ഈ പുരുഷനെ ദുരിത (വിപത്ത്/കഷ്ടം)ത്തിൽ നിന്ന് പാരാക്കി സുരക്ഷിതമായി കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകാം.
Mantra 7
अ॒ग्नेर्घा॒सो अ॒पां गर्भो॒ या रोह॑न्ति॒ पुन॑र्णवाः । ध्रु॒वाः स॒हस्र॑नाम्नीर्भेष॒जीः स॒न्त्वाभृ॑ताः
അഗ്നിയുടെ ഘാസ (ആഹാരം), അപാം ഗർഭ (ജലങ്ങളുടെ ഗർഭം)—വളരുന്നവ, പുനർനവാ (എപ്പോഴും പുതുക്കപ്പെടുന്നവ); ധ്രുവാ, സഹസ്രനാമ്നീ—ആ ഭേഷജീ (ചികിത്സക ഔഷധികൾ) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരപ്പെടട്ടെ.
Mantra 8
अ॒वको॑ल्बा उ॒दका॑त्मान॒ ओष॑धयः । व्यृऽषन्तु दुरि॒तं ती॑क्ष्णशृ॒ङ्ग्यः
അവകോൽബാ ഔഷധികൾ—ജലസാരാത്മകമായവ, തീക്ഷ്ണ-ശൃംഗികളായവ—ദുരിതമായ ദുഃഖകഷ്ടം തൂത്തുമാറ്റട്ടെ.
Mantra 9
उ॒न्मु॒ञ्चन्ती॑र्विवरु॒णा उ॒ग्रा या वि॑ष॒दूष॑णीः । अथो॑ बलास॒नाश॑नीः कृत्या॒दूष॑णीश्च॒ यास्ता इ॒हा य॒न्त्वोष॑धीः
ബന്ധനം അഴിച്ചുവിടുന്നവയും, വിശാലമായി മോചിപ്പിക്കുന്നവയും, ഉഗ്രശക്തിയുള്ളവയും ആയ ഏത് ഔഷധികളാണോ വിഷത്തെ ദൂഷിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നതു; ബലാസ (രോഗം) നശിപ്പിക്കുന്നതു; കൃത്യാ (അഭിചാരം/മന്ത്രതന്ത്രം) ദൂഷിച്ച് നിർഫലമാക്കുന്നതു—അത്തരം ഔഷധികൾ എല്ലാം ഇവിടെ, ഈ സ്ഥലത്തേക്ക് വരിക.
Mantra 10
अ॒प॒क्री॒ताः सही॑यसीर्वी॒रुधो॒ या अ॒भिष्टु॑ताः । त्राय॑न्ताम॒स्मिन् ग्रामे॒ गामश्वं॒ पुरु॑षं प॒शुम्
അപക്രീതാഃ (വാങ്ങിക്കൊണ്ട് മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ട/പ്രതിഹത) എന്നും അധികം ശക്തിയുള്ളതുമായ, യഥാവിധി സ്തുതിക്കപ്പെട്ട വീരുധഃ (സസ്യങ്ങൾ)—അവ ഈ ഗ്രാമത്തിൽ പശുവിനെയും കുതിരയെയും പുരുഷനെയും മറ്റു പശുക്കളെയും കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.
Mantra 11
मधु॑मन्मू॑लं म॑धुमद॑ग्रमासाम्म॑धुमन्म॑ध्यं वीरु॑धां बभूव । मधु॑मत् प॒र्णं मधु॑म॒त् पुष्प॑मासां॒ मधोः॒ संभक्ता अ॒मृत॑स्य भ॒क्षो घृ॒तमन्नं॑ दुह्रतां॒ गोपु॑रोगवम्
അവയുടെ മൂലം മധുമയം; അവയുടെ ശിഖരവും മധുമയം; വീരുധങ്ങളിൽ അവയുടെ മധുമയമായ മദ്ധ്യം വളർന്നു. അവയുടെ ഇല മധുമയം; അവയുടെ പുഷ്പവും മധുമയം; മധുവിന്റെ പങ്കാളികൾ, അമൃതത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യം—അവ ഘൃതവും അന്നവും പകർന്നു നൽകട്ടെ, ഗോപുരോഗവ (പശുക്കളെ മുന്നിൽ നയിക്കുന്ന/ഗോ-സമ്പത്ത് വർധിപ്പിക്കുന്ന) ആയി പശുസമ്പത്തിനായി.
Mantra 12
याव॑तीः किय॑तीश्चे॒माः पृ॑थि॒व्यामध्योष॑धीः । ता मा॑ सहस्रप॒र्ण्योऽ मृ॒त्योर्मु॑ञ्च॒न्त्वंह॑सः
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള ഈ ഔഷധികൾ എത്രയുണ്ടായാലും—ആ സഹസ്രപർണീ (ആയിരം ഇലകളുള്ളത്) എന്നെ അംഹസ് (കഷ്ടം/പാപജന്യ ദുഃഖം) മുതൽ, മരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 13
वैया॑घ्रो म॒णिर्वी॒रुधां॒ त्राय॑मानोऽभिशस्ति॒पाः । अमी॑वाः॒ सर्वा॒ रक्षां॒स्यप॑ ह॒न्त्वधि॑ दू॒रम॒स्मत्
വീരുധങ്ങളുടെ വ്യാഘ്രസദൃശമായ മണി (തായത്ത്), കാക്കുന്നവൻ, അഭിശാപം തടയുന്നവൻ—അത് എല്ലാ രോഗങ്ങളെയും, എല്ലാ രക്ഷാംസികളെയും (ദുഷ്ടശക്തികൾ/രാക്ഷസവർഗം) ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ ദൂരെയാക്കി സംഹരിക്കട്ടെ.
Mantra 14
सिं॒हस्ये॑व स्त॒नथोः॒ सं वि॑जन्ते॒ऽग्नेरि॑व विजन्त॒ आभृ॑ताभ्यः । गवां॒ यक्ष्मः॒ पुरु॑षाणां वी॒रुद्भि॒रति॑नुत्तो ना॒व्याऽएतु स्रो॒त्याः
സിംഹത്തിന്റെ ഗർജ്ജനത്തിൽപോലെ അവർ പിരിഞ്ഞോടുന്നതുപോലെ, അഗ്നിയുടെ തേജസ്സാൽപോലെ അവർ പുറത്തേക്കു തള്ളപ്പെടുന്നതുപോലെ—ഒരുമിച്ചുകൂട്ടിയ ഔഷധങ്ങളിൽ നിന്നു: പശുക്കളുടെ യക്ഷ്മ, മനുഷ്യരുടെ യക്ഷ്മ—സസ്യങ്ങളാൽ പൂർണ്ണമായി തുരത്തപ്പെട്ടത്—നാവിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹങ്ങളിലേക്കു, ഓടുന്ന സ്രോതസ്സുകളിലേക്കു, അകന്നു പോകട്ടെ.
Mantra 15
मु॒मु॒चा॒ना ओष॑धयो॒ऽग्नेर्वै॑श्वान॒रादधि॑ । भूमिं॑ संतन्व॒तीरि॑त॒ यासां॒ राजा॒ वन॒स्पतिः॑
ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധികൾ അഗ്നി—വൈശ്വാനരനിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചവയാണ്. ഭൂമിയിൽ തങ്ങളെത്തന്നെ വ്യാപിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്—ഹേ ഔഷധികളേ, പുറപ്പെടുവിൻ; നിങ്ങളുടേ രാജാവ് വനസ്പതി (വനത്തിന്റെ അധിപതി) ആകുന്നു.
Mantra 16
या रोह॑न्त्याङ्गिर॒सीः पर्व॑तेषु स॒मेषु॑ च । ता नः॒ पय॑स्वतीः शि॒वा ओष॑धीः सन्तु॒ शं हृ॒दे
ആംഗിരസീ-ജന്മമായ ഏതു ഔഷധികൾ പർവതങ്ങളിലും സമതലങ്ങളിലും വളരുന്നുവോ—അവ പാൽപോലെ രസസമൃദ്ധവും ശുഭകരവുമായ ഔഷധികളായി ഞങ്ങളുടേതാകട്ടെ; ഹൃദയത്തിന് ക്ഷേമവും ശാന്തിയും വരുത്തട്ടെ.
Mantra 17
याश्चा॒हं वेद॑ वी॒रुधो॒ याश्च॒ पश्या॑मि॒ चक्षु॑षा । अज्ञा॑ता जानी॒मश्च॒ या यासु॑ वि॒द्म च॒ संभृ॑तम्
ഞാൻ അറിയുന്ന വീരുധുകൾ (സസ്യങ്ങൾ), എന്റെ കണ്ണാൽ ഞാൻ കാണുന്നവ; അറിയപ്പെടാത്തതായിട്ടും ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നവ; കൂടാതെ ഏവയിൽ സമാഹൃതമായ ശക്തി/ഗുണങ്ങളുടെ നിധി ഉണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നുവോ—
Mantra 18
सर्वाः॑ सम॒ग्रा ओष॑धी॒र्बोध॑न्तु॒ वच॑सो॒ मम॑ । यथे॒मं पा॒रया॑मसि॒ पुरु॑षं दुरि॒तादधि॑
സമഗ്രവും പൂർണ്ണവുമായ എല്ലാ ഔഷധികളും എന്റെ വചനത്താൽ ജാഗ്രതയിലാകട്ടെ; ഇതുവഴി ഈ പുരുഷനെ ദുഃഖവും ദുരിതവും വിട്ട്, സുരക്ഷിതമായി പാരാക്കാം.
Mantra 19
अ॒श्व॒त्थो द॒र्भो वी॒रुधां॒ सोमो॒ राजा॒मृतं॑ ह॒विः । व्री॒हिर्यव॑श्च भेष॒जौ दि॒वस्पु॒त्रावम॑र्त्यौ
അശ്വത്ഥം, ദർഭം, വൃദ്ധികളിൽ (വീരുധങ്ങളിൽ) സോമൻ രാജാവ്—അമൃതം തന്നെയാണ് ഹവിഃ (ആഹുതി). വ്രീഹി (അരി)യും യവം (യവം/ബാർലി)യും രണ്ടു ഭേഷജങ്ങൾ; ദിവ്യത്തിന്റെ പുത്രന്മാർ, അമർത്ത്യർ.
Mantra 20
उज्जि॑हीध्वे स्त॒नय॑त्यभि॒क्रन्द॑त्योषधीः । य॒दा वः॑ पृश्निमातरः प॒र्जन्यो॒ रेत॒साव॑ति
ഹേ ഔഷധികളേ, ഇടിമുഴങ്ങുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ മേൽ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജ്ജിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ പുറപ്പെട്ടു ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുക. ഹേ പൃശ്നി-മാതാക്കളേ, പർജന്യൻ നിങ്ങള്ക്കായി രേതസ് (ബീജ-രസം)കൊണ്ട് ജലസേചനം ചെയ്യുമ്പോൾ.
Mantra 21
तस्या॒मृत॑स्ये॒मं बलं॒ पुरु॑षं पाययामसि । अथो॑ कृणोमि भेष॒जं यथा स॑च्छ॒तहा॑यनः
ആ അമൃതത്തിന്റെ ഈ ബലം ഈ പുരുഷനു ഞങ്ങൾ കുടിപ്പിക്കുന്നു. പിന്നെയും ഞാൻ ഭേഷജം ഒരുക്കുന്നു—അവൻ നൂറു വർഷം ജീവിക്കുന്നവനാകേണ്ടതിന്.
Mantra 22
व॒रा॒हो वे॑द वी॒रुधं॑ नकु॒लो वे॑द भेष॒जीम्। स॒र्पा ग॑न्ध॒र्वा या वि॒दुस्ता अ॒स्मा अव॑से हुवे
വരാഹം വീരുധ് (ഔഷധി-സസ്യം) അറിയുന്നു; നകുലൻ (മംഗൂസ്) ഭേഷജം (ഔഷധ-ചികിത്സ) അറിയുന്നു. സർപ്പങ്ങളും ഗന്ധർവങ്ങളും എന്ത് അറിയുന്നുവോ—അവയെല്ലാം ഈ പുരുഷന്റെ അവസ് (സഹായം) വേണ്ടി ഞാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 23
याः सु॑प॒र्णा आ॑ङ्गिर॒सीर्दि॒व्या या र॒घतो॑ वि॒दुः । वयां॑सि हं॒सा या वि॒दुर्याश्च॒ सर्वे॑ पत॒त्रिणः॑ । मृ॒गा या वि॒दुरोष॑धी॒स्ता अ॒स्मा अव॑से हुवे
സുപർണാ, ആംഗിരസീ, ദിവ്യ (ജ്ഞാനവതി) ആയവയെ—വേഗമുള്ളവർ അറിയുന്നതെന്തോ; പക്ഷികൾ, ഹംസങ്ങൾ അറിയുന്നതെന്തോ, അതുപോലെ എല്ലാ പതത്രിണർ (ചിറകുള്ളവർ) അറിയുന്നതെന്തോ; മൃഗങ്ങൾ ഔഷധികളെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നതെന്തോ—അവയെല്ലാം ഈ പുരുഷന്റെ അവസ് (സഹായം) വേണ്ടി ഞാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 24
याव॑तीना॒मोष॑धीनां॒ गा॑वः प्रा॒श्नन्त्य॒घ्न्या याव॑तीनामजा॒वयः॑ । ताव॑ती॒स्तुभ्य॒मोष॑धीः॒ शर्म॑ यच्छ॒न्त्वाभृ॑ताः
എത്ര ചികിത്സക ഔഷധികളുണ്ടോ, അവയിൽ അഘ്ന്യാ (അഹിംസ്യ) പശുക്കൾ മേയുന്നവയും, എത്രയിൽ ആടുകളും ചെമ്മരിയാടുകളും മേയുന്നവയും—അത്രയൊക്കെ ഔഷധികൾ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന്, നിനക്ക് ശർമ (രക്ഷ)യും വിശ്രമവും നൽകട്ടെ.
Mantra 25
याव॑तीषु मनु॒ष्याऽ भेष॒जं भि॒षजो॑ वि॒दुः । ताव॑तीर्वि॒श्वभे॑षजी॒रा भ॑रामि॒ त्वाम॒भि
മനുഷ്യരിൽ ഭിഷജർ (വൈദ്യർ) അറിയുന്നത്ര ഭേഷജങ്ങൾ (ചികിത്സകൾ) ഉണ്ടോ—അത്രയൊക്കെ വിശ്വഭേഷജികളായ, സർവരോഗഹര ഔഷധികളെ ഞാൻ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് നിനക്കുമേൽ പ്രയോഗിക്കുന്നു.
Mantra 26
पुष्प॑वतीः प्र॒सूम॑तीः फ॒लिनी॑रफ॒ला उ॒त। सं॒मा॒तर॑ इव दुह्राम॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये
പുഷ്പവതികളും, സമൃദ്ധമായി പ്രസവിക്കുന്നവയും, ഫലവതികളും—ഫലമില്ലാത്തവയും പോലും—മാതാക്കളെപ്പോലെ ഒരുമിച്ചു നാം അവയെ ദോഹിക്കട്ടെ; ഈ പുരുഷന് അഖണ്ഡ സുരക്ഷ (അരിഷ്ടത) ലഭിക്കാനായി.
Mantra 27
उत् त्वा॑हार्षं॒ पञ्च॑शला॒दथो॒ दश॑शलादु॒त। अथो॑ य॒मस्य॒ पड्वी॑शा॒द् विश्व॑स्माद् देवकिल्बि॒षात्
അഞ്ചുമടിയുള്ള കുരുക്കിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിന്നെ ഉയർത്തി പുറത്തെടുത്തു; പത്തുമടിയുള്ള കുരുക്കിൽ നിന്നുമും; അതുപോലെ യമന്റെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്നും, ദേവപ്രേരിതമായ എല്ലാ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും (ദേവകില്ബിഷ)യും.
It is a bhaiṣajya (healing) hymn used to summon medicinal herbs as divine helpers, especially to remove yakṣma (wasting/consumption-type illness) and restore strength.
The color and form catalog is a ritual way of saying “all herbs without exception,” ensuring the healer calls every available medicinal power—creepers, stalked plants, single-spiked, many-branched, and more.
Besides curing disease, the hymn seeks complete deliverance: freedom from death’s noose imagery (Yama’s bond) and from pollution-like guilt or offence (devakilbiṣa) believed to sustain misfortune or illness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.