Atharva Veda 8.4.3: Kanda 8, Anuvaka 1, Sukta 4, Mantra 3

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृतो॑ व॒व्रे अ॒न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्र वि॑ध्यतम्। यतो॒ नैषां॒ पुन॒रेक॑श्च॒नोदय॒त् तद् वा॑मस्तु॒ सह॑से मन्यु॒मच्छवः॑

Recitation with translationAtharva Veda 8.4.3

IAST Transliteration

índrā́somā duṣkṛ́to vavré antár anārambhaṇé támasi prá vidhyatam | yáto náiṣāṁ púnar ékaś canód ayat tád vā́m astu sáhase manyumácchavaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

O Indra and Soma, pierce ye forth the evil-doer within the shut-in, supportless darkness—whence not even one of them may rise again. Let that be yours for might, O ye of wrathful splendour.

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രനും സോമനും! ആശ്രയമില്ലാത്ത, അടച്ചുപൂട്ടിയ അന്ധകാരത്തിനുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദുഷ്കൃതനെ കുത്തി ഭേദിക്കുവിൻ; അവരിൽ ഒരാളും പോലും വീണ്ടും ഉയരാതിരിക്കട്ടെ. ക്രോധതേജസ്സുള്ള ബലവാന്മാരേ, അത് നിങ്ങളുടെ പരാക്രമത്തിനായിരിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रा: O Indra
• इन्द्रा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• दुष्कृतः: evil-doers, wrong-doers
• दुष्कृतः: कर्तृ (अन्तर्निहित/सापेक्ष)
• Type: Noun/Adjective
• Root: दुष्कृत (प्रातिपदिक; दुṣ् + कृत)

• वव्रे: has covered/has enclosed
• वव्रे: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति/वृणुते) अथवा √वृ (आवरणे) — ‘वव्रे’ (परिपूर्ण/वेदिक रूप)

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: अधिकरण (स्थानवाचक)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• अनारम्भणे: in the non-support/without foothold (place/state)
• अनारम्भणे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अनारम्भण (प्रातिपदिक; अ- + आरम्भण)

• तमसि: in darkness
• तमसि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward (intensifier)
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• विध्यतम्: pierce/strike (you two)!
• विध्यतम्: क्रिया (आज्ञा); कर्तृ = इन्द्रा, सोम
• Type: Verb
• Root: वि + √व्यध् (व्यधति ‘to pierce, strike’)

• यतः: from where, whence
• यतः: अपादान (यत: = ‘from where/whence’)
• Type: Indeclinable
• Root: यतस् (अव्यय; यद्-प्रत्ययान्त)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध)

• एषाम्: of these (of them)
• एषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुनः: again, back
• पुनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)

• एकः: even one (single person)
• एकः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• चन: even, at all
• चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय; ‘even/at all’)

• उदयत्: rose up, came forth
• उदयत्: क्रिया; कर्तृ = एकः
• Type: Verb
• Root: उद् + √इ (एति ‘to go up, rise’) / वेदिक ‘उदयत्’ = ‘arose’

• तत्: that (state/thing)
• तत्: कर्म/विषय (संदर्भसूचक)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध (द्विवचन ‘to/for you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (अस्ति ‘to be’)

• सहसे: for might, for strength
• सहसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• मन्युमत्: possessed of wrath/ardor
• मन्युमत्: विशेषण (तत्/एतत्-सम्बद्ध)
• Type: Adjective
• Root: मन्युमत् (प्रातिपदिक; मन्यु + मतुप्)

• छवः: splendor, radiance
• छवः: सम्बोधन/विषय (इन्द्र-सोमयोः तेजः)
• Type: Noun
• Root: छवि/छवस् (प्रातिपदिक; वेदिक ‘छवः’)

Attribution

Rishi: Atharvanic transmission of an Indra-Soma RV-type stanza cluster

Devata: Indra and Soma

Chandas: Triṣṭubh-like

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara