Sukta 90
Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous in AV; associated with Atharvan/Angiras healing corpus)
Devata: Rudra (as sender and, by appeasement, remover of the missile)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.; AV healing verses commonly in anuṣṭubh)
ഈ ചുരുക്കമായ അഥർവവേദീയ ചികിത്സാസൂക്തം തീവ്രമായ ഉള്ളുവേദനയെ റുദ്രന്റെ ‘അമ്പ്’ ആയി—അത് അവയവങ്ങളിലും ഹൃദയത്തിലും കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നതായി—കാണിച്ച്, മന്ത്രശക്തിയാൽ അതിനെ പുറത്തെടുത്തു ഹാനിയില്ലാത്തതാക്കുന്നതാണ് ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത്. ‘പുറത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കൽ’ (vi vṛh-) എന്ന ഭാഷയും ‘നാഡി/ചാനൽ ശുദ്ധീകരണം’ (dhāmanī-) എന്ന ആശയവും ഇതിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു. അവസാനം, അമ്പിന്റെ പറക്കലിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അതിനോട് ആവർത്തിച്ച് നമസ്കാരം അർപ്പിച്ച് റുദ്രനെ ശമിപ്പിക്കുകയും, വീണ്ടും സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantras
Mantra 1
इषुनिष्कासनम्। यां ते॑ रु॒द्र इषु॒मास्य॒दङ्गे॑भ्यो॒ हृद॑याय च । इ॒दं ताम॒द्य त्वद् व॒यं विषू॑चीं॒ वि वृ॑हामसि
ഹേ രുദ്രാ, നീ എയ്ത അമ്പ് - അംഗങ്ങളിലേക്കും ഹൃദയത്തിലേക്കും - ആ അതേ അമ്പിനെ, ഇന്നു തന്നെ, നിന്നിൽ നിന്നും ഞങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പറിച്ചെടുക്കുന്നു, ദൂരത്തിൽ മുറിവേൽപ്പിക്കുന്ന ശരത്തെ.
Mantra 2
यास्ते॑ श॒तं ध॒मन॒योऽङ्गा॒न्यनु॒ विष्ठि॑ताः । तासां॑ ते॒ सर्वा॑सां व॒यं निर्वि॒षाणि॑ ह्वयामसि
നിന്റെ ശരീരാവയവങ്ങളിലൂടെ നീണ്ടുകിടക്കുന്ന നൂറു നാളികൾ, അവയെല്ലാം, നിനക്കുവേണ്ടി, വിഷമില്ലാത്ത ശക്തികളായി, വിഷം നീക്കുന്ന മോചനമായി ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു.
Mantra 3
नम॑स्ते रु॒द्रास्य॑ते॒ नमः॒ प्रति॑हितायै । नमो॑ विसृ॒ज्यमा॑नायै॒ नमो॒ निप॑तितायै
ഹേ രുദ്രാ, നീ അമ്പെയ്യുമ്പോൾ നിനക്കു നമസ്കാരം; അമ്പു ലക്ഷ്യമിട്ടു വെക്കുമ്പോൾ നമസ്കാരം; അതു എയ്തു വിടുമ്പോൾ നമസ്കാരം; അതു വീഴുമ്പോൾ നമസ്കാരം.
Frequently Asked Questions
It is a ritual image for sudden, piercing illness or pain—especially in limbs and the heart—treated as a lodged missile that can be drawn out and neutralized by mantra.
It frames the body as a network through which pain/poison can spread; the mantra calls in “nirviṣa” (poisonless, antidotal) force so the affliction cannot remain or circulate.
Both: it performs extraction (removal) and then uses repeated namas (homage) to calm Rudra and ‘finish’ the missile’s power at every stage, helping prevent a return of the attack.
Ask anything about Sukta 90 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.