Atharva Veda 6.4.3: Kanda 6, Anuvaka 1, Sukta 4, Mantra 3

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

धि॒ये सम॑श्विना॒ प्राव॑तं न उरु॒ष्या ण॑ उरुज्म॒न्नप्र॑युछन्। द्यौ॒३ष्पित॑र्या॒वय॑ दु॒च्छुना॒ या

Recitation with translationAtharva Veda 6.4.3

IAST Transliteration

dhíye sám aśvinā prá ā́vatam no urúṣyā ṇa urujmán áprayuchan | dyáuḥ pitár yāvaya duḥśúnā yā́ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

For our prayer, come ye together, O Aśvins; aid us forth, guard us with wide protection, O wide-might, unfailing. O Heaven, our Father, drive away the evil-omen that assails.

Translation

ഞങ്ങളുടെ ധീ (പ്രാർത്ഥന)ക്കായി, ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഒരുമിച്ച് വരുവിൻ; ഞങ്ങളെ മുന്നോട്ട് സഹായിക്കുവിൻ; വിശാലമായ സംരക്ഷണത്തോടെ ഞങ്ങളെ കാക്കുവിൻ, ഹേ വിശാല-ശക്തിയുള്ളവരേ, അച്യുതരേ. ഹേ ദ്യൗഃപിതാ (ആകാശപിതാവേ), ആക്രമിച്ചു വരുന്ന ദുച്ചുന (അപശകുനം/അശുഭസൂചന)യെ അകറ്റി ഓടിക്കണമേ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धिये: for (our) prayer/insight
• धिये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक ‘धी’ = बुद्धि/प्रार्थना)

• सम्: together; completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• अश्विना: O Aśvins (Divine Twins)
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; अश्विनौ)

• प्र: forth; forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• अवतं: protect (you two)!
• अवतं: क्रिया (कर्तृ-आह्वान)
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु; अवते/अवति = रक्षति)

• नः: us; for us / of us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• उरुष्या: protect; keep safe
• उरुष्या: क्रिया (कर्तृ-आह्वान)
• Type: Verb
• Root: उरुष्य (धातु; उरुष्यति = रक्षति/पालयति)

• नः: us; for us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• उरुज्मन्: O wide-mighty one (of great strength)
• उरुज्मन्: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: उरुज्मन् (प्रातिपदिक; ‘wide-might/abundant strength’)

• अप्रयुछन्: unhindered; not being held back
• अप्रयुछन्: विशेषण/सम्बोधन
• Type: Verb (with negation) / Kṛdanta-like participial form
• Root: युज्/युच्छ् (धातु; ‘to hinder/hold back’—निग्रहार्थ), उपसर्ग: प्र; नञ्-पूर्वक

• द्यौः: Heaven (the Sky)
• द्यौः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक ‘द्यौ’ = द्युलोक/आकाश)

• पितर्या: O Father (Sky-father)
• पितर्या: सम्बोधन
• Type: Noun (Vedic form)
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + -य (वैदिक अव्यय/सम्बोधन-प्रत्ययात्मक प्रयोग) अथवा ‘पितरि’ (सप्तमी) का वैदिक रूप

• आवय: ward off; keep away
• आवय: क्रिया (कर्तृ-आह्वान)
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) + आ (उपसर्ग)

• दुच्छुना: with evil harm; by mischief
• दुच्छुना: करण
• Type: Noun
• Root: दुच्छुना (प्रातिपदिक; ‘evil hurt/misfortune’, दुश्+छुना)

• या: which (she/that)
• या: कर्तृ/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anonymous)

Devata: Aśvins; Dyauḥ Pitṛ (Heaven-Father)

Chandas: Mixed/irregular (appears as a longer pāda sequence; likely anuṣṭubh-derived with AV variation)

Mantra Rasa

Primary: karuna

Secondary: shanta