Sukta 10
Rishi: Atharvanic ritual tradition (formulaic prose-heading + mantra)
Devata: Pṛthivī; Śrotra (personified); Vanaspati; Agni (Adhipati)
Chandas: Yajus-like formula (not a regular metrical ṛc; liturgical prose/mantra style)
AV 6.10 ഒരു ചെറുതായ സംപ്രോക്ഷണ (തളിക്കൽ/തെളിക്കൽ) അഭിഷേക-സംസ്കാര സൂത്രമാണ്. മൂന്ന് ലോകതലങ്ങളായ ഭൂമി–അന്തരിക്ഷം–ദ്യൗസ് എന്നിവിടങ്ങളിലുടനീളം അധിപതി-ശക്തികളെ ആഹ്വാനിച്ച് യാഗശുദ്ധിയും സംരക്ഷണവും സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഭൂമിയെ ശ്രോത്രം (ശ്രവണശക്തി)യും വനസ്പതികളും അഗ്നിയുടെ അധിപത്യത്തിൽ ഏകീകരിക്കുകയും, അന്തരിക്ഷത്തെ വായുവിന്റെ അധീനത്തിൽ പ്രാണം (ശ്വാസം) സഹിതം, ദ്യൗസിനെ സൂര്യന്റെ അധീനത്തിൽ ചക്ഷു (ദൃഷ്ടി)യും നക്ഷത്രങ്ങളും സഹിതം ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. യജുസ്സിനോട് സാമ്യമുള്ള ശൈലിയിൽ ‘സ്വാഹാ’ അർപ്പണങ്ങളാൽ കർമ്മം മുദ്രവെക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
संप्रोक्षणम्। पृ॒थि॒व्यै श्रोत्रा॑य॒ वन॒स्पति॑भ्यो॒ऽग्नयेऽधि॑पतये॒ स्वाहा॑
(സംപ്രോക്ഷണത്തിനായി) പൃഥിവിക്കു, ശ്രവണശക്തിക്കു, വനസ്പതികൾക്കു; അധിപതിയായ അഗ്നിക്കു—സ്വാഹാ.
Mantra 2
प्रा॒णाया॒न्तरि॑क्षाय॒ वयो॑भ्यो वा॒यवेऽधि॑पतये॒ स्वाहा॑
പ്രാണനു, അന്തരീക്ഷത്തിനു, ജീവശക്തികൾക്കു; അധിപതിയായ വായുവിനു—സ്വാഹാ.
Mantra 3
दि॒वे चक्षु॑षे॒ नक्ष॑त्रेभ्यः॒ सूर्या॒याधि॑पतये॒ स्वाहा॑
ദിവത്തിനും, ദൃഷ്ടിക്കും, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും; സൂര്യന്‍—അധിപതിക്ക്—സ്വാഹാ।
Frequently Asked Questions
It is used for saṃprokṣaṇa—sprinkling water to consecrate and protect the ritual space and implements before starting other rites.
Because a successful rite depends on intact faculties and vitality; the hymn ritually secures śrotra (hearing), prāṇa (breath), and cakṣus (sight) under their cosmic overlords.
The main requirement is clean water for sprinkling. Fresh plant material (vanaspati) may be included as an auspicious support, but no specific amulet is mandated by the text.
Ask anything about Sukta 10 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.