
Rishi: As in RV-derived material of AV 20: traditionally RV seer attribution applies; exact r̥ṣi for this verse requires AV 20 anukramaṇī mapping.
Devata: Indra / Vajra (thunderbolt-power as personified efficacy of speech)
Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī-type RV meter; exact meter requires metrical scan of the RV original.
AV 20.137 ഋഗ്വേദത്തിൽ നിന്നു വ്യുത്പന്നമായ ഇന്ദ്രസ്തോത്രമാണ്; സോമോന്മാദത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങളെ അതർവണീയമായ “വാക്ക് ആയുധം” എന്ന ആശയവുമായി ചേർത്തു നെയ്യുന്നു: മന്ത്രം തന്നെയാണ് സംക്ഷിപ്തവും ദൃഢവും തടയാനാകാത്തതുമായ “വജ്രം” ആകുന്നത്. ഗൃഹത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായി കീർത്തി നൽകുന്ന ശക്തിയായ ഇന്ദ്രനെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു; ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന സോമധാരയെ അവൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും, പ്രചോദിത ഉച്ചാരണം അപോത്രോപൈക (അശുഭനിവാരക) ശക്തിയായി മാറ്റി, ഒട്ടിപ്പിടിക്കുന്ന ദോഷങ്ങളെയും വിരോധത്തെയും നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബലം വർധിപ്പിക്കുന്നതും സംരക്ഷണപരവുമായ സൂത്രമായി ജപിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സ്തുതി, സാധകന്റെ വാക്കിനെ ഫലപ്രദവും അചഞ്ചലവും വിജയകരവുമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
Mantra 1
यद्ध॒ प्राची॒रज॑ग॒न्तोरो॑ मण्डूरधाणिकीः । ह॒ता इन्द्र॑स्य॒ शत्र॑वः॒ सर्वे॑ बुद्बु॒दया॑शवः
അവർ സത്യമായി കിഴക്കോട്ടു പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ—മണ്ഡൂര-ധാന്യം വഹിക്കുന്നവർ—അപ്പോൾ ഇന്ദ്രന്റെ ശത്രുക്കൾ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു; എല്ലാവരും ബുദ്ബുദ-വേഗമുള്ളവർ, ബുദ്ബുദ-ഭംഗുരർ.
Mantra 2
कपृ॑न्नरः कपृ॒थमुद्द॑धातन चो॒दय॑त खु॒दत॒ वाज॑सातये । नि॒ष्टि॒ग्र्यः पु॒त्रमा च्या॑वयो॒तय॒ इन्द्रं॑ स॒बाध॑ इ॒ह सोम॑पीतये
ഓ കപൃൻ-പുരുഷന്മാരേ, കപൃഥനെ ഉയർത്തുക; പ്രേരിപ്പിക്കുക, കുഴിക്കുക—വാജം (പുരസ്കാരം) നേടുന്നതിനായി. നിഷ്ടിഗ്ര്യ, പുത്രനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; അതെ, വരിക—സോമപാനത്തിനായി, ശക്തിയോടെ ഇന്ദ്രനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 3
द॒धि॒क्राव्णो॑ अकारिषं जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त्प्र ण॒ आयूं॑षि तारिषत्
ദധിക്രാവണനുവേണ്ടി ഞാൻ ഒരു സ്തുതിഗാനം ചെയ്തു—വിജയിയായ, വാജം ജയിക്കുന്ന അശ്വത്തിനായി. അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് സുഗന്ധം ഉണ്ടാകട്ടെ; മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി നമ്മുടെ ആയുസ്സുകളെ മറുകരയിലേക്കു കടത്തട്ടെ.
Mantra 4
सु॒तासो॒ मधु॑मत्तमाः॒ सोमा॒ इन्द्रा॑य म॒न्दिनः॑ । प॒वित्र॑वन्तो अक्षरन्दे॒वान्ग॑च्छ॑न्तु वो॒ मदाः॑
പിഴിഞ്ഞെടുത്ത അതിമധുരമായ സോമപാനങ്ങൾ—ഇന്ദ്രനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവ—പവിത്രം (ചാരടി/പവിത്രം) സഹിതം ഒഴുകി; നിങ്ങളുടെ മദ-ആനന്ദങ്ങൾ ദേവന്മാരിലേക്കു ചെന്നെത്തട്ടെ.
Mantra 5
इन्दु॒रिन्द्रा॑य पवत॒ इति॑ दे॒वासो॑ अब्रुवन्। वा॒चस्पति॑र्मखस्यते॒ विश्व॒स्येशा॑न॒ ओज॑सा
“ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി പ്രകാശമുള്ള തുള്ളി ശുദ്ധിയാകട്ടെ”—എന്ന് ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു. വാചസ്പതി യാഗത്തിൽ ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ഓജസ്സാൽ സർവ്വത്തിന്റെയും ഈശാനൻ, സർവ്വാധിപൻ.
Mantra 6
स॒हस्र॑धारः पवते समु॒द्रो वा॑चमीङ्ख॒यः । सोमः॒ पती॑ रयी॒णां सखेन्द्र॑स्य दि॒वेदि॑वे
സഹസ്രധാരയുള്ളവൻ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു—സമുദ്രംപോലെ—വാകിനെ (വാച്) ഉണർത്തുന്നു. സോമൻ റയി (ധന-സമൃദ്ധി)യുടെ അധിപൻ, ഇന്ദ്രന്റെ സഖാവ്, ദിനംപ്രതി (ദിവേദിവേ) പ്രവഹിക്കുന്നു.
Mantra 7
अव॑ द्र॒प्सो अं॑शु॒मती॑मतिष्ठदिया॒नः कृ॒ष्णो द॒शभिः॑ स॒हस्रैः॑ । आव॒त्तमिन्द्रः॒ शच्या॒ धम॑न्त॒मप॒स्नेहि॑तीर्नृ॒मणा॑ अधत्त
താഴോട്ടു ബിന്ദു അംശുമതീ എന്ന ദീപ്തധാരയിൽ നിലകൊണ്ടു; ചലിച്ചു, കൃഷ്ണ (ഗാഢ)മായി, പത്തായിരങ്ങളോടെ. ഇന്ദ്രൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ അതിനെ തിരിഞ്ഞൊഴുകിയും തള്ളിപ്പോകയും ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ഥാപിച്ചു—അടുപ്പുകൾ/ഒട്ടിപ്പുകൾ (അപസ്നേഹിതീ) കഴുകിനീക്കുന്നവണ്ണം—മനുഷ്യരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന (നൃമണാ)താക്കി.
Mantra 8
द्र॒प्सम॑पश्यं॒ विषु॑णे॒ चर॑न्तमुपह्व॒रे न॒द्यो अंशु॒मत्याः॑ । नभो॒ न कृ॒ष्णम॑वतस्थि॒वांस॒मिष्या॑मि वो वृषणो॒ युध्य॑ता॒जौ
ഞാൻ ബിന്ദുവിനെ കണ്ടു—വിഷുണേ പലവിധമായി വേർപെട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നതിനെ—ഉപഹ്വര (താഴ്വര/കുഴി)യിൽ, അംശുമതീ എന്ന ദീപ്തന്റെ നദീധാരകളിൽ. കൃഷ്ണ മേഘംപോലെ അത് താഴെ പതിഞ്ഞിരുന്നു. ഹേ വൃഷണരേ (വീരന്മാരേ/ബലവാന്മാരേ), യുദ്ധത്തിന്റെ ജൗ (രണ)ത്തിൽ പോരാടുന്ന നിങ്ങളെ ഞാൻ ഉത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു—മുന്നേറുക.
Mantra 9
अध॑ द्र॒प्सो अं॑शु॒मत्या॑ उ॒पस्थेऽधा॑रयत्त॒न्वं॑ तित्विषा॒णः । विशो॒ अदे॑वीर॒भ्या॒३चर॑न्ती॒र्बृह॒स्पति॑ना यु॒जे॑न्द्रः॑ ससाहे
അപ്പോൾ അംശുമതി (കിരണവതി) സോമത്തിന്റെ ഉപസ്ഥത്തിൽ ആ തുള്ളി, ദീപ്തിയായി ജ്വലിച്ച്, തന്റെ തനുവിനെ ധരിച്ചു. ബൃഹസ്പതിയോടൊപ്പം യോഗം (യുജ്) ചെയ്ത് ഇന്ദ്രൻ ആക്രമിക്കാൻ നീങ്ങിയ അധർമ്മിയായ (അദേവീ) വിശുകളെ ജയിച്ചു.
Mantra 10
त्वं ह॒ त्यत्स॒प्तभ्यो॒ जाय॑मानोऽश॒त्रुभ्यो॑ अभवः॒ शत्रु॑रिन्द्र । गू॒ल्हे द्यावा॑पृथि॒वी अन्व॑विन्दो विभु॒मद्भ्यो॒ भुव॑नेभ्यो॒ रणं॑ धाः
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ ജന്മം മുതലേ ‘സാത’ക്കായി (സപ്തഭ്യഃ) ശത്രുക്കൾക്ക് ശത്രുവും, അശത്രുക്കൾക്ക് മിത്രവുമായിരുന്നു. മറഞ്ഞിരുന്ന ദ്യാവാ-പൃഥിവിയെ നീ പിന്തുടർന്ന് കണ്ടെത്തി; വിശാല ഭുവനങ്ങളിൽ നിന്നു നീ രണം (യുദ്ധം) സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 11
त्वं ह॒ त्यद॑प्रतिमा॒नमोजो॒ वज्रे॑ण वज्रिन्धृषि॒तो ज॑घन्थ । त्वं शुष्ण॒स्यावा॑तिरो॒ वध॑त्रै॒स्त्वं गा इ॑न्द्र॒ शच्येद॑विन्दः
ഹേ വജ്രധാരീ, നീ വജ്രംകൊണ്ട് ധൃഷ്ടനായി ആ അപ്രതിമമായ ഓജസ്സിനെ തകർത്തു. നീ ശുഷ്ണനെ വധായുധങ്ങളാൽ താഴ്ത്തി; ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ നിന്റെ ശചി (പ്രഭാവശക്തി)കൊണ്ട് നിശ്ചയമായും പശുക്കളെ നേടിയെടുത്തു.
Mantra 12
तमिन्द्रं॑ वाजयामसि म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत्
ആ ഇന്ദ്രനെ ഞങ്ങൾ ജയത്തിനായി ഉണർത്തുന്നു—മഹത്തായ കര്മ്മത്തിനായി, വൃത്രനെ സംഹരിക്കുവാൻ. അവൻ വൃഷാ, വൃഷഭൻ—ബലവാൻ ജയകനാകട്ടെ.
Mantra 13
इन्द्रः॒ स दाम॑ने कृ॒त ओजि॑ष्ठः॒ स मदे॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सो॒म्यः
ഇന്ദ്രൻ—അവൻ ഗൃഹത്തിൽ സ്ഥാപിതൻ, അത്യന്തം ബലവാൻ; അവൻ ഉല്ലാസത്തിൽ നിയുക്തൻ. ദ്യുമ്നവാൻ, സുകീർത്തിയുള്ളവൻ, സോമപ്രസന്നൻ.
Mantra 14
गि॒रा वज्रो॒ न संभृ॑तः॒ सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्ष ऋ॒ष्वो अस्तृ॑तः
പവിത്രവാണിയാൽ—നന്നായി ഘടിപ്പിച്ച വജ്രംപോലെ—ബലവാൻ, അചഞ്ചലൻ, മഹാശക്തിയായി വളരുന്നവൻ, ഉന്നതൻ, ഒടുക്കാനാവാത്തവൻ।
It praises Indra and treats sacred speech as a thunderbolt: when properly uttered, the mantra becomes strong, unshaken, and able to remove obstacles and impurity.
Soma imagery expresses energized clarity and purification. Indra is said to drive and stabilize the flow, cleansing what “clings,” which doubles as removing ritual faults and personal impediments.
Recite it for protection and strengthening—especially focusing on the verse that installs Indra “in the house” (20.137.13) and the verse that makes speech a vajra (20.137.14)—optionally with a symbolic purifying drink like water or milk.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.