Chapter 11: Wisdom

Verse 1

अष्टावक्र उवाच ॥ भावाभावविकारश्च स्वभावादिति निश्चयी । निर्विकारो गतक्लेशः सुखेनैवोपशाम्यति ॥ ११-१॥

അഷ്ടാവക്രൻ പറഞ്ഞു—ഭാവാഭാവങ്ങളുടെ വികാരങ്ങൾ സ്വഭാവത്താൽ തന്നെയാണെന്ന് നിശ്ചയിച്ചവൻ നിർവികാരനും ക്ലേശരഹിതനും ആയി എളുപ്പത്തിൽ ഉപശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 2

ईश्वरः सर्वनिर्माता नेहान्य इति निश्चयी । अन्तर्गलितसर्वाशः शान्तः क्वापि न सज्जते ॥ ११-२॥

ഈശ്വരനാണ് സർവനിർമാതാവ്, ഇവിടെ മറ്റൊന്നുമില്ലെന്ന് നിശ്ചയിച്ചവന്റെ എല്ലാ ആശകളും ഉള്ളിൽ അലിഞ്ഞുപോകുന്നു; ശാന്തനായ അവൻ എവിടെയും ആസക്തനാകുന്നില്ല.

Verse 3

आपदः सम्पदः काले दैवादेवेति निश्चयी । तृप्तः स्वस्थेन्द्रियो नित्यं न वाञ्छति न शोचति ॥ ११-३॥

ആപത്തും സമ്പത്തും കാലവും ദൈവവിധിയും മൂലമത്രേ വരുന്നതെന്ന് നിശ്ചയിച്ചവൻ നിത്യവും തൃപ്തനും ഇന്ദ്രിയസ്ഥിരനുമായി ആഗ്രഹിക്കാതെയും ദുഃഖിക്കാതെയും ഇരിക്കുന്നു.

Verse 4

सुखदुःखे जन्ममृत्यू दैवादेवेति निश्चयी । साध्यादर्शी निरायासः कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ११-४॥

സുഖദുഃഖങ്ങളും ജനനമരണങ്ങളും ദൈവവിധിയാലത്രേ എന്നുറച്ചവൻ അവയുടെ അനിവാര്യത കണ്ടു നിരായാസനായി നില്ക്കുന്നു; കർമ്മം ചെയ്താലും ലിപ്തനാകുന്നില്ല.

Verse 5

चिन्तया जायते दुःखं नान्यथेहेति निश्चयी । तया हीनः सुखी शान्तः सर्वत्र गलितस्पृहः ॥ ११-५॥

ദുഃഖം ചിന്തയിൽ നിന്നുമാത്രം ജനിക്കുന്നു, മറ്റൊന്നിൽ നിന്നല്ല എന്നുറച്ചവൻ ചിന്തയില്ലാതായി സുഖിയും ശാന്തനും എല്ലായിടത്തും സ്പൃഹാരഹിതനും ആകുന്നു.

Verse 6

नाहं देहो न मे देहो बोधोऽहमिति निश्चयी । कैवल्यमिव सम्प्राप्तो न स्मरत्यकृतं कृतम् ॥ ११-६॥

ഞാൻ ദേഹം അല്ല, ദേഹം എന്റേത് അല്ല, ഞാൻ ശുദ്ധബോധമാണ് എന്നുറച്ചവൻ കൈവല്യം നേടിയവനെപ്പോലെ ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുമായ കർമ്മങ്ങളെ ഓർക്കുന്നില്ല.

Verse 7

आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमहमेवेति निश्चयी । निर्विकल्पः शुचिः शान्तः प्राप्ताप्राप्तविनिर्वृतः ॥ ११-७॥

ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും ചെറുജീവിവരെ എല്ലാം ഞാൻ തന്നെയെന്നുറച്ചവൻ നിർവികൽപനും ശുചിയും ശാന്തനും പ്രാപ്തി-അപ്രാപ്തി ഭാവങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവനും ആകുന്നു.

Verse 8

नानाश्चर्यमिदं विश्वं न किञ्चिदिति निश्चयी । निर्वासनः स्फूर्तिमात्रो न किञ्चिदिव शाम्यति ॥ ११-८॥

ഈ വിശ്വം അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതെങ്കിലും പരമാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നുമല്ല എന്നുറച്ചവൻ വാസനാരഹിതനായി, ചൈതന്യസ്ഫൂർത്തിമാത്രനായി, ഒന്നുമില്ലാത്തതുപോലെ ശാന്തിയിലേക്കെത്തുന്നു.