Opening the text

അനന്തരാവകാശം രാഷ്ട്ര സുരക്ഷയായി സംവിധാനം ചെയ്യുന്നു: ക്രമീകരിച്ച വിഹിതങ്ങളും പകരക്കാരും ന്യായാസനത്തെ അന്തിമ വിതരണക്കാരനാക്കുന്നു, കുടുംബ സ്വത്ത് കലാപത്തിനുള്ള ഇന്ധനമോ നഷ്ടപ്പെട്ട വരുമാനമോ ആകുന്നത് തടയുന്നു. അനന്തരാവകാശ തർക്കങ്ങളെ ഉൽപാദനത്തിനും, വരുമാനത്തിനും, ആഭ്യന്തര സമാധാനത്തിനുമുള്ള ഭീഷണികളായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു (വിജിഗീഷു യുക്തി). തുല്യവും അതുല്യവുമായ പദവിയുള്ള അവകാശികൾക്കിടയിൽ അർഹതകൾ തരംതിരിച്ച് അതിർത്തി സന്ദർഭങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നു. നേരിട്ടുള്ള അവകാശികൾ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ പകരം മാർഗ്ഗങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്നു (ബന്ധുക്കൾ; ഗുരു-ശിഷ്യൻ). വംശാവലി-സ്വത്ത് ബാധ്യതകളുടെ തുടർച്ച നിലനിർത്താൻ ക്ഷേത്രജ പുത്രനെ സൃഷ്ടിക്കാൻ നിയന്ത്രിത പ്രോക്രിയേഷൻ നിയോഗം അനുവദിക്കുന്നു. നിർബന്ധനയിൽ നിന്ന് വിധിന്യായത്തിലേക്കും രജിസ്ട്രേഷനിലേക്കും നടപ്പാക്കൽ മാറുന്നു, നികുതികളും കടമകളും വ്യക്തമായി നിലനിർത്തുന്നു. ആശ്രിതരുടെ പരിപാലനവും ഗൃഹ ബാധ്യതകളും ക്രമമായ കൈമാറ്റത്തിലൂടെ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
Sutra 1
कामाचारः सर्वं जीयेत ॥ कZ_०३.६.१० ॥
‘കാമാചാര’ (പരസ്പര ആഗ്രഹത്താൽ ഉണ്ടായ ബന്ധം) വഴി ജനിച്ച മകൻ മുഴുവൻ സ്വത്തും അവകാശപ്പെടും.
Sutra 2
तेन मध्यमकनिष्ठौ व्याख्यातौ ॥ कZ_०३.६.११ ॥
ആ തത്വപ്രകാരം ‘മധ്യമ’യും ‘കനിഷ്ഠ’യും (പുത്രൻ/അവകാശി) സംബന്ധിച്ചും വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അതായത് അവരുടെ നിലയും അതേ രീതിയിൽ നിശ്ചയിക്കണം.
Sutra 3
तयोर्मानुषोपेतो ज्येष्ठांशादर्धं लभेत ॥ कZ_०३.६.१२ ॥
ആ രണ്ടുപേരിൽ മനുഷ്യനിർമ്മിത നടപടി/അംഗീകാരത്തിലൂടെ സ്ഥാപിതനായവൻ (മാനുഷോപേത) ജ്യേഷ്ഠന്റെ വിഹിതത്തിന്റെ പകുതി ലഭിക്കണം.
Sutra 4
नानास्त्रीपुत्राणां तु संस्कृतासंस्कृतयोः कन्याकृतक्षतयोरभावे च एकस्याः पुत्रयोर्यमयोर्वा पूर्वजन्मना ज्येष्ठभावः ॥ कZ_०३.६.१३ ॥
വിവിധ സ്ത്രീകളിൽ ജനിച്ച പുത്രന്മാരുടെ കാര്യത്തിൽ, ‘സംസ്കൃത/അസംസ്കൃത’ പോലുള്ള വേർതിരിവ് ഇല്ലെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ (മറ്റു) തിരിച്ചറിയൽ അടയാളങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ (ഉദാ., കന്യയുടെ ആദ്യസംഗമം/ക്ഷതചിഹ്നം), കൂടാതെ ഒരേ മാതാവിന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഇരട്ടകളായാൽ, ജ്യേഷ്ഠത്വം മുൻജനനം—അഥവാ ആദ്യം ജനിച്ചവൻ—അതിനാൽ നിശ്ചയിക്കണം.
Sutra 5
सूतमागधव्रात्यरथकाराणामैश्वर्यतो विभागः ॥ कZ_०३.६.१४ ॥
സൂത, മാഗധ, വ്രാത്യ, രഥകാര എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിൽ വിഭജനം (അവകാശവിഹിതം) ഐശ്വര്യം—അഥവാ അവരുടെ നില/ശേഷി—അനുസരിച്ചായിരിക്കും.
Sutra 6
शेषास्तमुपजीवेयुः ॥ कZ_०३.६.१५ ॥
ശേഷിക്കുന്നവർ അവനെ ആശ്രയിച്ച് (അവന്റെ പോഷണത്തിൽ) ജീവിക്കണം.
Sutra 7
अनीश्वराः समविभागाः ॥ कZ_०३.६.१६ ॥
അധികാരമോ സാമർത്ഥ്യമോ ഇല്ലാത്തവർ (അനീശ്വരർ) സമവിഭാഗം ലഭിക്കണം.
Sutra 8
चातुर्वर्ण्यपुत्राणां ब्राह्मणीपुत्रश्चतुरोऽंशान् हरेत्क्षत्रियापुत्रस्त्रीनंशान्वैश्यापुत्रो द्वावंशौ एकं शूद्रापुत्रः ॥ कZ_०३.६.१७ ॥
ചാതുർവർണ്യപ്രകാരം പുത്രന്മാരിൽ—ബ്രാഹ്മണിയുടെ പുത്രൻ നാല് ഭാഗം എടുക്കണം; ക്ഷത്രിയയുടെ പുത്രൻ മൂന്ന് ഭാഗം; വൈശ്യയുടെ പുത്രൻ രണ്ട് ഭാഗം; ശൂദ്രയുടെ പുത്രൻ ഒരു ഭാഗം എടുക്കണം.
Sutra 9
तेन त्रिवर्णद्विवर्णपुत्रविभागः क्षत्रियवैश्ययोर्व्याख्यातः ॥ कZ_०३.६.१८ ॥
അതേ നിയമം പ്രകാരം ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും സംബന്ധിച്ച ത്രിവർണ-ദ്വിവർണ സംയോജനങ്ങളിലെ പുത്രവിഭാഗവും വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Sutra 10
ब्राह्मणस्यानन्तरापुत्रस्तुल्यांशः ॥ कZ_०३.६.१९ ॥
ബ്രാഹ്മണന്റെ കാര്യത്തിൽ ‘അനന്തരാ’ പുത്രന് തുല്യവിഹിതം ലഭിക്കും.
Sutra 11
क्षत्रियवैश्ययोरर्धांशः तुल्यांशो वा मानुषोपेतः ॥ कZ_०३.६.२० ॥
Sutra 12
तुल्यातुल्ययोरेकपुत्रः सर्वं हरेत्बन्धूंश्च बिभृयात् ॥ कZ_०३.६.२१ ॥
Sutra 13
ब्राह्मणानां तु पारशवस्तृतीयमंशं लभेत द्वावंशौ सपिण्डः कुल्यो वासन्नः स्वधादानहेतोः ॥ कZ_०३.६.२२ ॥
Sutra 14
तदभावे पितुराचार्योऽन्तेवासी वा ॥ कZ_०३.६.२३ ॥
Sutra 15
क्षेत्रे वा जनयेदस्य नियुक्तः क्षेत्रजं सुतम् ॥ कZ_०३.६.२४अब् ॥
Sutra 16
मातृबन्धुः सगोत्रो वा तस्मै तत्प्रदिशेद्धनम् ॥ कZ_०३.६.२४च्द् ॥
Sutra 17
एकस्त्रीपुत्राणां ज्येष्ठांशः ब्राह्मणानामजाः क्षत्रियाणामश्वाः वैश्यानां गावः शूद्राणामवयः ॥ कZ_०३.६.०१ ॥
ഒരേ സ്ത്രീയുടെ പുത്രന്മാർക്ക് ജ്യേഷ്ഠാംശം; ബ്രാഹ്മണർക്ക് ആടുകൾ; ക്ഷത്രിയർക്ക് കുതിരകൾ; വൈശ്യർക്ക് പശുക്കൾ; ശൂദ്രർക്ക് ചെമ്മരിയാടുകൾ.
Sutra 18
काणलङ्गास्तेषां मध्यमांशः भिन्नवर्णाः कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०२ ॥
ഒറ്റക്കണ്ണുള്ളവർക്കും മുടന്തരെക്കും മധ്യമാംശം ലഭിക്കുന്നതാണ്; മിശ്രവർണ്ണക്കാർക്ക് കനിഷ്ഠാംശം ലഭിക്കുന്നു.
Sutra 19
चतुष्पदाभावे रत्नवर्जानां दशानां भागं द्रव्याणामेकं ज्येष्ठो हरेत् ॥ कZ_०३.६.०३ ॥
നാലുകാലികളുടെ അഭാവത്തിൽ, രത്നങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, സ്വത്തിന്റെ ദശാംശം ജ്യേഷ്ഠൻ സ്വീകരിക്കേണ്ടതാണ്.
Sutra 20
प्रतिमुक्तस्वधापाशो हि भवति ॥ कZ_०३.६.०४ ॥
കാരണം അവൻ പിതൃദാനത്തിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
Sutra 21
इत्यौशनसो विभागः ॥ कZ_०३.६.०५ ॥
ഇങ്ങനെ ഔശനസിന്റെ വിഭാഗം സമാപിക്കുന്നു.
Sutra 22
पितुः परिवापाद् यानमाभरणं च ज्येष्ठांशः शयनासनं भुक्तकांस्यं च मध्यमांशः कृष्णं धान्यायसं गृहपरिवापो गोशकटं च कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०६ ॥
Sutra 23
शेषद्रव्याणामेकद्रव्यस्य वा समो विभागः ॥ कZ_०३.६.०७ ॥
Sutra 24
अदायादा भगिन्यः मातुः परिवापाद्भुक्तकांस्याभरणभागिन्यः ॥ कZ_०३.६.०८ ॥
Sutra 25
मानुषहीनो ज्येष्ठस्तृतीयमंशं ज्येष्ठांशाल् लभेत चतुर्थमन्यायवृत्तिः निवृत्तधर्मकार्यो वा ॥ कZ_०३.६.०९ ॥
It reduces succession violence and litigation, keeps households economically continuous, and ensures dependents/kindred are maintained—thereby preserving public order and the taxable, creditworthy stability of property.
This unit does not state a fixed fine; enforcement is via court decree under royal daṇḍa: wrongful withholding or dispossession triggers judicial restitution, compulsory partition/transfer, and punishments applicable under general fraud/force-in-property rules in Vyavahāra.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.