Adhyaya 11

Sutra 1

सपादपणा धर्म्या मासवृद्धिः पणशतस्य पञ्चपणा व्यावहारिकी दशपणा कान्तारगाणाम् विंशतिपणा सामुद्राणाम् ॥

നിയമാനുസൃത മാസപ്പലിശ നൂറ് പണത്തിന് ഒരു പണവും കാൽപണവും. സാധാരണ വ്യാപാരത്തിൽ നൂറിന് അഞ്ച്; കാരവാൻ/കാന്താരപാത വ്യാപാരത്തിൽ നൂറിന് പത്ത്; സമുദ്രവ്യാപാരത്തിൽ നൂറിന് ഇരുപത്.

Sutra 2

ततः परं कर्तुः कारयितुश्च पूर्वः साहसदण्डः श्रोतृऋणामेकैकं प्रत्यर्धदण्डः ॥

അനുവദിച്ച നിരക്കിന് മീതെയായാൽ, ചെയ്തവനും ചെയ്യിപ്പിച്ചവനും ആദ്യ (കുറഞ്ഞ-തരം) സാഹസദണ്ഡത്തിന് വിധേയരാകും; കൂടാതെ ഓരോ സാക്ഷി-കടക്കാരനും വേണ്ടി അധികമായി അർദ്ധദണ്ഡം ചുമത്തണം.

Sutra 3

राजन्ययोगक्षेमावहे तु धनिकधारणिकयोश्चरित्रमवेक्षेत ॥

എന്നാൽ രാജാവിന്റെ സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും ബാധിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ, ധനികരും ധാരണികരും (നിക്ഷേപധാരകർ/ഭണ്ഡാരപാലകർ) എന്നിവരുടെ പെരുമാറ്റം/രേഖകൾ പരിശോധിക്കണം.

Sutra 4

धान्यवृद्धिः सस्यनिष्पत्ताव् उपार्धा परं मूल्यकृता वर्धेत ॥

ധാന്യവായ്പയിൽ വിളവെടുപ്പ് സമയത്ത് വർധനവ് പകുതി വരെ ആകാം; അതിലധികം വർധനവ് വില (വിപണി മൂല്യം) അടിസ്ഥാനത്തിലേ ഉണ്ടാകൂ.

Sutra 5

प्रक्षेपवृद्धिरुदयादर्धं सम्निधानसन्ना वार्षिकी देया ॥

മുൻകൂർ/നിക്ഷേപിത തുകയിലെ വർധന, അത് ശരിയായ തെളിവോടെ രേഖ/പരിശോധനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി സ്ഥിരീകരിച്ചാൽ, ‘ഉദയ’ (ലാഭം)യുടെ പകുതി തോതിൽ വാർഷികമായി നൽകണം।

Sutra 6

चिरप्रवासः स्तम्भप्रविष्टो वा मूल्यद्विगुणं दद्यात् ॥

ദീർഘകാലം अनुपസ്ഥിതനായവൻ, അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥിരമായ അതിർത്തി-ചിഹ്നം/ആധാരത്തിൽ (ശബ്ദാർത്ഥം ‘സ്തംഭം’) പ്രവേശിച്ച് കൈയേറ്റം ചെയ്തവൻ, മൂല്യത്തിന്റെ ഇരട്ടം നൽകണം।

Sutra 7

अकृत्वा वृद्धिं साधयतो वर्धयतो वा मूल्यं वा वृद्धिमारोप्य श्रावयतो बन्धचतुर्गुणो दण्डः ॥

സാധുവായ അടിസ്ഥാനമില്ലാതെ ആരെങ്കിലും പലിശ ഈടാക്കുകയോ, അത് വർധിപ്പിക്കുകയോ, വിലമതിപ്പ് വർധിപ്പിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ പലിശ ചുമത്തി അത് പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ച്/രേഖപ്പെടുത്തിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ബന്ധനം/തടവ് ഉൾപ്പെടെ നാലിരട്ടി പിഴയാണ്।

Sutra 8

तुच्छश्रावणायामभूतचतुर्गुणः ॥

നിസ്സാര/വ്യർത്ഥമായ പ്രഖ്യാപനം/പരാതി കേസിൽ, അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത (കള്ള) അവകാശവാദത്തിന് നാലിരട്ടി പിഴയാണ്।

Sutra 9

तस्य त्रिभागमादाता दद्यात् शेषं प्रदाता ॥

ആ (ക്ലെയിം/തുക)യുടെ മൂന്നിലൊന്ന് പിരിവുകാരൻ/സംഗ്രാഹകൻ നൽകണം; ശേഷിച്ചത് പ്രദാതാവ് (പ്രധാന പക്ഷം/പിരിവ് ക്രമീകരണത്തിന് ഉത്തരവാദി) നൽകണം.

Sutra 10

दीर्घसत्त्रव्याधिगुरुकुलोपरुद्धं बालमसारं वा नर्णमनुवर्धेत ॥

ദീർഘ യജ്ഞദീക്ഷ, രോഗം, അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുകുലത്തിൽ തടഞ്ഞുവെച്ചതിനാൽ അശക്തനായ ബാലന്റെ മേൽ, അല്ലെങ്കിൽ അസാരൻ (നിസ്സഹായൻ/ദിവാളി) മേൽ ഉള്ള കടം പലിശ/കാലാവധി നീട്ടി വർധിപ്പിക്കരുത്।

Sutra 11

मुच्यमानमृणमप्रतिगृह्णतो द्वादशपणो दण्डः ॥

കടം തീർക്കുമ്പോൾ അത് സ്വീകരിക്കാത്തവന് പന്ത്രണ്ട് പണ പിഴ ചുമത്തണം।

Sutra 12

कारणापदेशेन निवृत्तवृद्धिकमन्यत्र तिष्ठेत् ॥

കാരണം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പലിശ നിർത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അവകാശവാദം മറ്റെങ്ങനെ (അഥവാ ഇനി വർധനയില്ലാതെ) നിലനിൽക്കും।

Sutra 13

दशवर्षोपेक्षितमृणमप्रतिग्राह्यमन्यत्र बालवृद्धव्याधितव्यसनिप्रोषितदेशत्यागराज्यविभ्रमेभ्यः ॥

പത്ത് വർഷം അവഗണിക്കപ്പെട്ട കടം വീണ്ടെടുക്കാനാവില്ല—എന്നാൽ ബാല്യം, വാർദ്ധക്യം, രോഗം, ദുരന്തം/ദുരവസ്ഥ, വിദേശവാസം, സ്ഥലത്യാഗം, അല്ലെങ്കിൽ രാജ്യവ്യവസ്ഥയിലെ കലാപം എന്നിവ കാരണം ആയാൽ ഒഴിവുണ്ട്।

Sutra 14

प्रेतस्य पुत्राः कुसीदं दद्युः दायादा वा रिक्थहराः सहग्राहिणः प्रतिभुवो वा ॥

മരിച്ച കടക്കാരന്റെ കാര്യത്തിൽ പുത്രന്മാർ പലിശ നൽകണം; അല്ലെങ്കിൽ സ്വത്ത് ഏറ്റെടുക്കുന്ന അവകാശികൾ; അല്ലെങ്കിൽ സഹ-കടക്കാരൻമാർ; അല്ലെങ്കിൽ ജാമ്യക്കാർ।

Sutra 15

न प्रातिभाव्यमन्यत् ॥

ഇതുകൂടാതെ മറ്റേതൊരു തരത്തിലുള്ള ജാമ്യവും അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

Sutra 16

असारं बालप्रातिभाव्यम् ॥

പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവൻ നൽകിയ ജാമ്യം അസാധുവാണ് (നിയമബലം ഇല്ല).

Sutra 17

असंख्यातदेशकालं तु पुत्राः पौत्रा दायादा वा रिक्थं हरमाणा दद्युः ॥

സ്ഥലകാലപരിധിയില്ലാതെ, പാരമ്പര്യം ഏറ്റെടുക്കുന്ന പുത്രന്മാർ, പൗത്രന്മാർ അല്ലെങ്കിൽ അവകാശികൾ (ബാക്കി) അടയ്ക്കണം.

Sutra 18

जीवितविवाहभूमिप्रातिभाव्यमसंख्यातदेशकालं तु पुत्राः पौत्रा वा वहेयुः ॥

ജീവിക, വിവാഹം, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമി സംബന്ധിച്ച് നൽകിയ ജാമ്യങ്ങൾ സ്ഥലം-കാലപരിധിയില്ലാതെ പുത്രന്മാർ അല്ലെങ്കിൽ പൗത്രന്മാർ വഹിക്കണം.

Sutra 19

नानर्णसमवाये तु नैकं द्वौ युगपदभिवदेयातामन्यत्र प्रतिष्ठमानात् ॥

പല കടക്കാരും/കടം കൊടുക്കുന്നവരും ഉൾപ്പെട്ട കടക്കേസിൽ ഒരു പക്ഷത്തിനായി രണ്ടുപേർ ഒരേസമയം കോടതിയിൽ വാദിക്കരുത്; എന്നാൽ നിയമാനുസൃതമായി അധികാരപ്പെടുത്തിയ പ്രതിനിധിയെ ഔപചാരികമായി നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ഒഴിവാക്കാം।

Sutra 20

तत्रापि गृहीतानुपूर्व्या राजश्रोत्रियद्रव्यं वा पूर्वं प्रतिपादयेत् ॥

ഇത്തരം സംയുക്ത കാര്യങ്ങളിലും കൈമാറ്റം/തിരികെ നൽകൽ മുൻപ് നടന്ന പിടിച്ചെടുക്കൽ/സ്വാധീനത്തിന്റെ ക്രമം അനുസരിച്ചായിരിക്കണം; രാജസ്വത്തോ ശ്രോത്രിയ (ബ്രാഹ്മണ ദാനം) സ്വത്തോ ആദ്യം തിരികെ നൽകണം।

Sutra 21

दम्पत्योः पितापुत्रयोः भ्रातृऋणां चाविभक्तानां परस्परकृतमृणमसाध्यम् ॥

ഭർത്താവ്-ഭാര്യ തമ്മിലും, പിതാവ്-മകൻ തമ്മിലും, വിഭജിക്കാത്ത സഹോദരന്മാർ തമ്മിലും പരസ്പരം ഒരാൾ മറ്റൊരാളിനെതിരെ എടുത്ത കടം നടപ്പാക്കാനാകാത്തതാണ് (വീണ്ടെടുക്കാവുന്ന അവകാശവാദമല്ല)।

Sutra 22

अग्राह्याः कर्मकालेषु कर्षका राजपुरुषाश्च ॥

ജോലി സമയങ്ങളിൽ കർഷകരെയും രാജസേവകരെയും പിടികൂടുകയോ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യരുത്।

Sutra 23

स्त्री चाप्रतिश्राविणी पतिकृतमृणमन्यत्र गोपालकार्धसीतिकेभ्यः ॥

ഭാര്യ ഭർത്താവ് എടുത്ത കടത്തിന് ബാധ്യതയില്ല; എന്നാൽ പശുപാലനം/ഗോपालനം, കൂടാതെ പങ്കുകൃഷി (അർധപങ്ക് മുതലായ) കരാറുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബാധ്യതകൾക്ക് മാത്രം ഒഴിവുണ്ട്।

Sutra 24

पतिस्तु ग्राह्यः स्त्रीकृतमृणमप्रतिविधाय प्रोषित इति ॥

എന്നാൽ ഭർത്താവ് യാതൊരു ക്രമീകരണവും ചെയ്യാതെ വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഭാര്യ എടുത്ത കടത്തിന് ഭർത്താവ് ബാധ്യസ്ഥനാണ് (ഗ്രാഹ്യൻ)।

Sutra 25

सम्प्रतिपत्ताव् उत्तमः ॥

പരസ്പര അംഗീകാരം/ഒത്തുതീർപ്പ് തന്നെയാണ് ഏറ്റവും മികച്ച തെളിവ്.

Sutra 26

अस्मप्रतिपत्तौ तु साक्षिणः प्रमाणं प्रात्ययिकाः शुचयोऽनुमता वा त्रयोऽवरार्ध्याः ॥

പരസ്പര അംഗീകാരം ഇല്ലെങ്കിൽ സാക്ഷികളാണ് തെളിവ്—അവർ വിശ്വസനീയരും ശുചികളും (നിഷ്കളങ്കരും) അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും വിധത്തിൽ അംഗീകരിക്കാവുന്നവരുമാകണം; കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് പേർ (സാധാരണ വർഗ്ഗത്തിലെ) ആവശ്യമാണ്.

Sutra 27

पक्षानुमतौ वा द्वौ ऋणं प्रति न त्वेवैकः ॥

അല്ലെങ്കിൽ ഇരുപക്ഷങ്ങളുടെ സമ്മതത്തോടെ കടബാധ്യതാ വാദത്തിൽ രണ്ട് സാക്ഷികൾ മതിയാകാം—എന്നാൽ ഒരൊറ്റ സാക്ഷി ഒരിക്കലുമല്ല.

Sutra 28

प्रतिषिद्धाः स्यालसहायान्वर्थिधनिकधारणिकवैरिन्यङ्गधृतदण्डाः पूर्वे चाव्यवहार्याः ॥

അയോഗ്യർ (സാക്ഷികൾ/പങ്കാളികൾ): അടുത്ത ബന്ധത്തിലുള്ള സ്യാലന്മാരും സഹായികളും/കൂട്ടാളികളും; സ്വാർത്ഥതയുള്ള ഹർജിക്കാരൻ, കടം കൊടുത്തവൻ, താൽപര്യമുള്ള കൈവശക്കാരൻ/കസ്റ്റോഡിയൻ, ശത്രു; കൂടാതെ ശിക്ഷയുടെയോ അപമാനത്തിന്റെയോ അടയാളങ്ങൾ വഹിക്കുന്നവർ. മുമ്പ് പറഞ്ഞ വിഭാഗങ്ങളും അവ്യവഹാര്യ (കോടതിയിൽ നടപടിക്ക് അയോഗ്യ) ആകുന്നു.

Sutra 29

राजश्रोत्रियग्रामभृतककुष्ठिव्रणिनः पतितचण्डालकुत्सितकर्माणोऽन्धबधिरमूकाहं वादिनः स्त्रीराजपुरुषाश्च अन्यत्र स्ववर्गेभ्यः ॥

രാജാനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവർ/പ്രത്യേകാവകാശഭോക്താക്കൾ, ഗ്രാമസേവകർ, വേതനാധാരിത ആശ്രിതർ, കുഷ്ഠരോഗികളും ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റവരും, പതിതരും ചാണ്ഡാലരും, നിന്ദ്യമായ തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവർ, അന്ധർ, ബധിരർ, മൂകർ, സ്വയം കുറ്റസമ്മതം ചെയ്ത പാർട്ടികൾ, സ്ത്രീകൾ, രാജ ഉദ്യോഗസ്ഥർ—ഇവർ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ വിഭാഗങ്ങൾക്കു പുറത്തായി സാക്ഷികളായി സ്വീകരിക്കരുത്।

Sutra 30

पारुष्यस्तेयसंग्रहणेषु तु वैरिस्यालसहायवर्जाः ॥

എന്നാൽ ആക്രമണം, മോഷണം, നിയമവിരുദ്ധ പിടിച്ചെടുക്കൽ/പിരിവ് എന്നീ കേസുകളിൽ സാക്ഷികൾ വൈരം, കൂട്ടുപണി, കൂടാതെ സഹായകൻ/സഹചാരിയിലേക്കുള്ള ആശ്രയം എന്നിവയിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായിരിക്കണം.

Sutra 31

रहस्यव्यवहारेष्वेका स्त्री पुरुष उपश्रोता उपद्रष्टा वा साक्षी स्याद् राजतापसवर्जम् ॥

രഹസ്യ ഇടപാടുകളിൽ ഒരേയൊരു സാക്ഷി—സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ—കേട്ടവനോ കണ്ടവനോ ആയാൽ സാക്ഷിയാകാം; എന്നാൽ രാജാവിനെയും തപസ്വികളെയും ഒഴിവാക്കണം.

Sutra 32

स्वामिनो भृत्यानामृत्विगाचार्याः शिष्याणां मातापितरौ पुत्राणां चानिग्रहेण साक्ष्यं कुर्युः तेसामितरे वा ॥

യജമാനന്മാർ അവരുടെ സേവകരെക്കുറിച്ച്, ഋത്വിക്കുകളും ആചാര്യരും അവരുടെ ശിഷ്യരെക്കുറിച്ച്, കൂടാതെ മാതാപിതാക്കൾ അവരുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച്—ബലപ്രയോഗമില്ലാതെ—സാക്ഷ്യം നൽകാം; അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ പകരം മറ്റു സാക്ഷികളെ ഉപയോഗിക്കണം.

Sutra 33

परस्पराभियोगे चैषामुत्तमाः परोक्ता दशबन्धं दद्युः अवराः पञ्चबन्धम् । इति साक्ष्यधिकारः ॥

ഇവരിൽ പരസ്പരാരോപണം ഉണ്ടായാൽ, ഉയർന്നവൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞ പത്തിരട്ടിയുള്ള ജാമ്യം/ബാധ്യത നൽകണം; താഴ്ന്നവൻ അഞ്ചിരട്ടി. ഇങ്ങനെ സാക്ഷ്യവിഭാഗം അവസാനിക്കുന്നു.

Sutra 34

ब्राह्मणोदकुम्भाग्निसकाशे साक्षिणः परिगृह्णीयात् ॥

ബ്രാഹ്മണൻ, ജലകുംഭം, അഗ്നി എന്നിവയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സാക്ഷികളെ സ്വീകരിക്കണം (ശപഥം ചെയ്യിക്കണം).

Sutra 35

तत्र ब्राह्मणं ब्रूयात्सत्यं ब्रूहि इति ॥

അവിടെ ബ്രാഹ്മണ (സാക്ഷി)നോട്— “സത്യം പറയുക” എന്ന് പറയണം.

Sutra 36

राजन्यं वैश्यं वा मा तवेष्टापूर्तफलं कपालहस्तः शत्रुकुलं भिक्षार्थी गच्छेः इति ॥

ക്ഷത്രിയനെയോ വൈശ്യനെയോ (സാക്ഷി) — “നിന്റെ ഇഷ്ടാപൂർത്തഫലം നിനക്കു ലഭിക്കാതിരിക്കട്ടെ; കൈയിൽ ഭിക്ഷാപാത്രവുമായി ശത്രുവിന്റെ വീട്ടിൽ ഭിക്ഷ തേടി പോകുക” എന്ന് പറയണം.

Sutra 37

शूद्रं जन्ममरणान्तरे यद्वः पुण्यफलं तद् राजानं गच्छेद् राज्ञश्च किल्बिषं युष्मानन्यथावादे दण्डश्चानुबद्धः पश्चादपि ज्ञायेत यथादृष्टश्रुतमेकमन्त्राः सत्यमुपहरत इति ॥

ശൂദ്ര (സാക്ഷി)നോട്— “ജനനം മുതൽ മരണം വരെ നിനക്കു ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം രാജാവിന് പോകട്ടെ; രാജാവിന്റെ പാപം നിന്റെ മേൽ പതിക്കട്ടെ. നീ വേറെയായി പറഞ്ഞാൽ ശിക്ഷ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; പിന്നീടും അത് അറിയപ്പെടാം. അതിനാൽ, ഒരേ അഭിപ്രായത്തോടെ, കണ്ടതും കേട്ടതും പോലെ തന്നെ സത്യം സമർപ്പിക്കുക” എന്ന് പറയണം.

Sutra 38

अनुपहरतां सप्तरात्रादूर्ध्वं द्वादशपणो दण्डः त्रिपक्षादूर्ध्वमभियोगं दद्युः ॥

സാക്ഷ്യം സമർപ്പിക്കാത്തവർക്ക്— ഏഴ് രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞാൽ പന്ത്രണ്ട് പണ പിഴ; മൂന്ന് പക്ഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ അവരുടെ മേൽ പരാതി/ആരോപം നൽകാം.

Sutra 39

साक्षिभेदे यतो बहवः शुचयोऽनुमता वा ततो नियच्छेयुः मध्यं वा गृह्णीयुः ॥

സാക്ഷികളിൽ ഭേദം ഉണ്ടായാൽ, കൂടുതൽ എണ്ണം വിശ്വസനീയ (ശുചി) സാക്ഷികൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വാദം കോടതി സ്വീകരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ മധ്യ (മധ്യമ) നിലപാട് സ്വീകരിക്കണം.

Sutra 40

तद्वा द्रव्यं राजा हरेत् ॥

അല്ലെങ്കിൽ രാജാവ് ആ തർക്കത്തിലുള്ള ധനം/സ്വത്ത് പിടിച്ചെടുക്കണം.

Sutra 41

साक्षिणश्चेदभियोगादूनं ब्रूयुरतिरिक्तस्याभियोक्ता बन्धं दद्यात् ॥

സാക്ഷികൾ പരാതിയിൽ പറഞ്ഞതിലേക്കാൾ കുറവ് തുക പറയുകയാണെങ്കിൽ, അധികമായ (സ്ഥാപിക്കപ്പെടാത്ത) ഭാഗത്തിനായി പരാതിക്കാരൻ ജാമ്യം/ബന്ധം നൽകണം.

Sutra 42

अतिरिक्तं वा ब्रूयुस्तदतिरिक्तं राजा हरेत् ॥

അല്ലെങ്കിൽ സാക്ഷികൾ കൂടുതലായി പറയുകയാണെങ്കിൽ, ആ അധികം രാജാവ് പിടിച്ചെടുക്കണം (റിബ് ചെയ്യണം).

Sutra 43

बालिश्यादभियोक्तुर्वा दुह्श्रुतं दुर्लिखितं प्रेताभिनिवेशं वा समीक्ष्य साक्षिप्रत्ययमेव स्यात् ॥

പരാതിക്കാരന്റെ അമിതസരളത, അല്ലെങ്കിൽ പ്രസ്താവന ശരിയായി കേൾക്കപ്പെടാതിരിക്കുക, ശരിയായി രേഖപ്പെടുത്താതിരിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ മരിച്ചവരോടുള്ള ആസക്തിമൂലം (അന്ധവിശ്വാസപര/അയുക്ത) പിടിവാശി—ഇവ പരിഗണിച്ച്, കോടതി പ്രധാനമായും സാക്ഷി-പ്രമാണത്തെയേ ആശ്രയിക്കണം.

Sutra 44

साक्षिबालिष्येष्वेव पृथगनुयोगे देशकालकार्याणां पूर्वमध्यमोत्तमा दण्डाः इत्यौशनसाः ॥

സാക്ഷികളുടെ അപക്വത/അയോഗ്യത ഉള്ള കേസുകളിൽ മാത്രം, വേർതിരിച്ച ചോദ്യംചെയ്യലിൽ, ദേശം-കാലം, പ്രവർത്തിയുടെ സ്വഭാവം എന്നിവ അനുസരിച്ച് ശിക്ഷകൾ താഴ്ന്നത്, മധ്യം, ഉയർന്നത് എന്നിങ്ങനെ ഘട്ടംഘട്ടമായി നിശ്ചയിക്കണം; എന്ന് ഔശനസർ പറയുന്നു.

Sutra 45

कूटसाक्षिणो यमर्थमभूतं कुर्युर्भूतं वा नाशयेयुस्तद्दशगुणं दण्डं दद्युः इति मानवाः ॥

കള്ളസാക്ഷികൾക്കായി—സംഭവിക്കാത്തത് സംഭവിച്ചതായി കെട്ടിച്ചമച്ചോ സംഭവിച്ചതിനെ നശിപ്പിച്ചോ അവർ നേടാൻ ശ്രമിച്ച ലാഭത്തിന്റെ പത്തിരട്ടി പിഴ ചുമത്തണം; എന്നാണ് മാനവമതം പറയുന്നത്.

Sutra 46

बालिश्याद्वा विसंवादयतां चित्रो घातः इति बार्हस्पत्याः ॥

മൂഢതയിൽ നിന്നായാലും വൈരുദ്ധ്യം/വഴിതെറ്റിക്കുന്ന അസംഗതി ഉണ്ടാക്കുന്നവർക്ക് വിവിധ ശിക്ഷകളുണ്ട്; എന്നാണ് ബാർഹസ്പത്യർ പറയുന്നത്.

Sutra 48

ध्रुवं हि साक्षिभिः श्रोतव्यम् ॥

സാക്ഷികളുടെ മൊഴി ഉറപ്പോടെ/ദൃഢമായി കേട്ട് സ്ഥിരപ്പെടുത്തണം.

Sutra 49

अशृण्वतां चतुर्विंशतिपणो दण्डः ततोऽर्धमब्रुवाणानाम् ॥

സാക്ഷ്യസമയത്ത് കേൾക്കാത്തവർക്ക് 24 പണ പിഴ; പറയാത്തവർക്ക്/ഉത്തരം പറയാത്തവർക്ക് അതിന്റെ പകുതി.

Sutra 50

देशकालाविदूरस्थान् साक्षिणः प्रतिपादयेत् । दूरस्थानप्रसारान्वा स्वामिवाक्येन साधयेत् ॥

ദേശവും കാലവും സംബന്ധിച്ച് ദൂരസ്ഥരല്ലാത്ത (അത്λαδή പ്രാദേശികമായി ലഭ്യവും സംഭവകാലത്തോട് സമകാലീനവുമായ) സാക്ഷികളെ അവൻ ഹാജരാക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ ദൂരസ്ഥരായ ആളുകളുടെ കാര്യത്തിൽ, സ്വാമിയുടെ (രാജാവിന്റെ) ആജ്ഞാധികാരത്താൽ അവരുടെ ഹാജർ/മൊഴി ഉറപ്പാക്കണം.