Adhyaya 6

Verse 1

श्रीनारद उवाच । इति श्रुत्वा फाल्गुनाहं रोमांचपुलकीकृतः । स्वरूपं प्रकटीकृत्य ब्राह्मणानिदमब्रवम्

ພຣະນາຣະດາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍ—ຟາລກຸນາ—ກໍເກີດຄວາມປິຕິຈົນຂົນລຸກ. ແລ້ວຂ້ອຍໄດ້ເປີດເຜີຍຮູບແທ້ ແລະກ່າວຄຳນີ້ແກ່ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ.

Verse 2

अहो धन्यः पितास्माकं यस्य सृष्टस्य पालकाः । युष्मद्विधा ब्राह्मणेंद्राः सत्यमाह पुरा हरिः

ໂອ້! ພຣະບິດາຂອງພວກເຮົາຊ່າງເປັນຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ ເພາະສິ່ງທີ່ພຣະອົງສ້າງໄວ້ ຖືກປົກປ້ອງໂດຍພຣາຫມັນຜູ້ເປັນເຈົ້ານາຍເຊັ່ນທ່ານ. ໃນການກ່ອນ ພຣະຫຣິໄດ້ກ່າວຄວາມຈິງນີ້ແທ້ໆ.

Verse 3

मत्तोऽप्यनंतात्परतः परस्मात्समस्तभूताधिपतेर्न किंचित् । तेषां किमुस्यादितरेण येषां द्विजेश्वराणां मम मार्गवादिनाम्

ເຫນືອກວ່າຂ້ອຍ ແມ່ນແຕ່ເຫນືອກວ່າອະນັນຕະ ເຫນືອກວ່າພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ ບໍ່ມີສິ່ງໃດອື່ນອີກເລີຍ. ສຳລັບພຣາຫມັນຜູ້ເປັນເຈົ້ານາຍ ຜູ້ປະກາດເສັ້ນທາງຂອງຂ້ອຍ ຈະຈຳເປັນຫຍັງອື່ນອີກ?

Verse 4

तत्सर्वथाद्या धन्योऽस्मि संप्राप्तं जन्मनः फलम् । यद्भवन्तो मया दृष्टाः पापोपद्रववर्जिताः

ດັ່ງນັ້ນ ໃນທຸກປະການ ມື້ນີ້ຂ້ອຍເປັນຜູ້ມີພອນ; ຜົນແຫ່ງການເກີດໄດ້ສຳເລັດ—ເພາະຂ້ອຍໄດ້ເຫັນທ່ານທັງຫຼາຍ ຜູ້ປາສຈາກບາບ ແລະຄວາມທຸກພະຍາດ.

Verse 5

ततस्ते सहसोत्थाय शातातपपुरोगमाः । अर्घ्यपाद्यादिसत्कारैः पूजयामासुर्मां द्विजाः

ຕໍ່ມາ ບັນດາດວິຊະ ນຳໂດຍ ຊາຕາຕະປະ ລຸກຂຶ້ນທັນທີ ແລະບູຊາຂ້ອຍດ້ວຍເຄື່ອງສັກກາລະ—ອັຣຄະຍະ, ປາດະຍະ ແລະພິທີຕ້ອນຮັບອື່ນໆ.

Verse 6

प्रोक्तवन्तश्च मां पार्थ वचः साधुजनो चितम् । धन्या वयं हि देवर्षे त्वमस्मान्यदिहागतः

ແລະພວກເຂົາໄດ້ກ່າວກັບຂ້ອຍ ໂອ ປາຣຖະ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ຊື່ນໃຈຄົນດີມີໃຈງາມວ່າ: “ພວກເຮົາແມ່ນຜູ້ມີພອນແທ້ ໂອ ດີວະຣິຊິ, ເພາະທ່ານໄດ້ມາຫາພວກເຮົາທີ່ນີ້.”

Verse 7

कुतो वाऽगमनं तुभ्यं गन्तव्यं वा क्व सांप्रतम् । अत्राप्यागमने कार्यमुच्यतां मुनिसत्तम

ທ່ານມາຈາກໃສ? ບັດນີ້ຈະໄປທີ່ໃດ? ແລະການມາຮອດທີ່ນີ້ຍັງມີຈຸດປະສົງອັນໃດ—ຂໍໃຫ້ກ່າວໃຫ້ຮູ້ ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ.

Verse 8

श्रुत्वा प्रीतिकरं वाक्यं द्विजानामिति पांडव । प्रत्यवोचं मुनीन्द्रांस्ताञ्छ्रूयतां द्विजसत्तमाः

ໂອ ປານດະວະ, ເມື່ອຂ້ອຍໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳອັນຊື່ນໃຈຂອງດວິຊະທັງຫຼາຍ ຂ້ອຍຈຶ່ງຕອບກັບບັນດາມຸນິຜູ້ເປັນຫົວໜ້ານັ້ນວ່າ: “ຂໍໃຫ້ຟັງເຖີດ, ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ.”

Verse 9

अहं हि ब्रह्मणो वाक्याद्विप्राणां स्थानकं शुभम् । दातुकामो महातीर्थे महीसागरसंगमे

ດ້ວຍພຣະບັນຊາຂອງພຣະພຣະຫມາ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະປະທານທີ່ພັກອັນເປັນມົງຄຸນແກ່ພຣາຫມັນ ທີ່ມະຫາຕີຣຖ—ຈຸດບັນຈົບຂອງມະຫີ ແລະ ທະເລໃຫຍ່।

Verse 10

परीक्षन्ब्राह्मणानत्र प्राप्तो यूयं परीक्षिताः । अहं वः स्थायिष्यामि चानुजानीत तद्द्विजाः

ພວກເຈົ້າມາທີ່ນີ້ເພື່ອທົດສອບພຣາຫມັນ ແຕ່ບັດນີ້ພວກເຈົ້າກໍຖືກທົດສອບແລ້ວ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢູ່ທີ່ນີ້ເພື່ອພວກເຈົ້າ—ຂໍຈົ່ງອະນຸຍາດ, ໂອ ດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ).

Verse 11

एवमुक्तो विलोक्यैव द्विजाञ्छातातपोऽब्रवीत् । देवानामपि दुष्प्राप्यं सत्यं नारद भारतम्

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ຊາຕາຕະປະໄດ້ເບິ່ງໄປຫາພຣາຫມັນແລ້ວກ່າວວ່າ: “ຄວາມສັດຈິງເປັນສິ່ງຍາກຈະບັນລຸ ແມ່ນແຕ່ສໍາລັບເທວະດາ, ໂອ ນາຣະດະ; ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງແທ້, ໂອ ພາຣະຕະ.”

Verse 12

किं पुनश्चापि तत्रैव मही सागरसंगमः । यत्र स्नातो महातीर्थफलं सर्वमुपाश्नुते

ແລ້ວຈະຍິ່ງກວ່ານັ້ນເທົ່າໃດ ສໍາລັບຈຸດບັນຈົບຂອງມະຫີ ແລະ ທະເລ! ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນບຸນທັງໝົດຂອງມະຫາຕີຣຖທຸກແຫ່ງ।

Verse 13

पुनरेको महान्दोषो बिभीमो नितरां यतः । तत्र चौराः सुबहवो निर्घृणाः प्रियसाहसाः

ແຕ່ຍັງມີຂໍ້ບົກພ່ອງໃຫຍ່ອັນນ່າຢ້ານກົວຢ່າງຍິ່ງ: ທີ່ນັ້ນມີໂຈນຫຼາຍ—ໃຈຮ້າຍ ບໍ່ມີເມດຕາ ແລະ ມັກການກ້າຫານບໍ່ຢັ້ງຄິດ।

Verse 14

स्वर्शेषु षोडशं चैकविंशंगृह्णंति नो धनम् । धनेन तेन हीनानां कीदृशं जन्म नो भवेत्

ໃນເຮືອນຂອງພວກເຮົາເອງ ພວກເຂົາເອົາຊັບສິນໄປສິບຫົກ—ຫຼືແມ່ນກະທັ້ງຊາວເອັດ—ສ່ວນ. ເມື່ອຂາດຊັບນັ້ນແລ້ວ ຊີວິດ ຫຼືການເກີດໃໝ່ຂອງພວກເຮົາ ຈະເຫຼືອແນວໃດ?

Verse 15

वरं बुभुक्षया वासो मा चौरकरगा वयम् । अर्जुन उवाच । अद्भुतं वर्ण्यते विप्र के हि चौराः प्रकीर्तिताः

«ຢູ່ດ້ວຍຄວາມຫິວໂຫຍກຍັງດີກວ່າ ຕົກໃນມືຂອງໂຈນ!» ອາຣຈຸນກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ, ນີ້ນ່າອັດສະຈັນແທ້—ໂຈນທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນ ແມ່ນໃຜກັນແນ່?»

Verse 16

किं धनं च हरंत्येते येभ्यो बिभ्यति ब्राह्मणाः । नारद उवाच । कामक्रोधादयश्चौरास्तप एव धनं तथा

«ພວກເຂົາລັກຊັບອັນໃດ ຈົນພຣາຫມັນຍັງຢ້ານ?» ນາຣະດະຕອບວ່າ: «ກາມ, ໂກຣດ ແລະອື່ນໆ ແມ່ນໂຈນ; ຊັບທີ່ພວກມັນລັກໄປ ແມ່ນຕະປະ (ຄວາມພາກເພຍ/ການບຳເນັດ) ຂອງຜູ້ນັ້ນເອງ.»

Verse 17

तस्यापहाभीतास्ते मामूचुरिति ब्राह्मणाः । तानहं प्राब्रवं पश्चाद्वि जानीत द्विजोत्तमाः

ເພາະຢ້ານວ່າຊັບທາງທຳນັ້ນຈະສູນເສຍ ພຣາຫມັນເຫຼົ່ານັ້ນຈຶ່ງເວົ້າກັບຂ້ອຍດັ່ງນີ້. ຕໍ່ມາຂ້ອຍຈຶ່ງກ່າວກັບພວກເຂົາວ່າ: «ຈົ່ງເຂົ້າໃຈເຖີດ, ໂອ ດວິຊະໂອດຕະມະ, ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ».

Verse 18

जाग्रतां तु मनुष्याणां चौराः कुर्वंति किं खलाः । भयभीतश्चालसश्च तथा चाशुचिरेव यः

ແມ່ນແຕ່ເມື່ອມະນຸດຕື່ນຢູ່ ໂຈນຊົ່ວຍັງຈະກໍ່ການອັນໃດບໍ່ໄດ້ບໍ? ແລະຜູ້ທີ່ຢ້ານ, ຂີ້ຄ້ານ, ແລະບໍ່ບໍລິສຸດ—ຈະບັນລຸຄວາມໝັ້ນຄົງໃນເສັ້ນທາງນີ້ໄດ້ແນວໃດ?

Verse 19

तेन किं नाम संसाध्यं भूमिस्तं ग्रसते नरम्

ດ້ວຍວິຖີຊີວິດແບບນັ້ນ ຈະສໍາເລັດຫຍັງແທ້? ທ້າຍສຸດ ແຜ່ນດິນກໍກືນກິນຊາຍນັ້ນ.

Verse 20

शातातप उवाच । वयं चौरभयाद्भीतास्ते हरंति धनं महत् । कर्तुं तदा कथं शक्यमंगजागरणं तथा

ຊາຕາຕະປະ ກ່າວວ່າ: “ພວກເຮົາຢ້ານໂຈນ; ພວກນັ້ນຂົນເອົາຊັບສິນຫຼາຍ. ໃນສະພາບແບບນີ້ ຈະເຮັດການຕື່ນຮູ້ລະວັງ ແລະການປະພຶດວິໄນໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 21

खलाश्चौरा गताः क्वापि ततो नत्वाऽगता वयम् । तस्मासर्वं संत्यजामो भयभीता वयं मुने

“ໂຈນຊົ່ວເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ໄປບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງ; ພວກເຮົາກໍກັບມາຫຼັງຈາກກາບນົບ. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຈຶ່ງລະທິ້ງທຸກຢ່າງ ເພາະຢ້ານ, ໂອ ມຸນີ.”

Verse 22

प्रतिग्रहश्च वै घोरः षष्ठांऽशफलदस्तथा । एवं ब्रुवति तस्मिंश्च हारीतोनाम चाब्रवीत्

“ການຮັບຂອງຖວາຍໂດຍບໍ່ເລືອກສັນ ແມ່ນນ່າຢ້ານຢິ່ງ ແລະໃຫ້ຜົນເພີຍແຕ່ໜຶ່ງໃນຫົກສ່ວນ.” ເມື່ອລາວເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຊື່ ຮາຣີຕະ ກໍຕອບກັບ.

Verse 23

मूढबुद्ध्या हि को नाम महीसागरसंगमम् । त्यजेच्च यत्र मोक्षश्च स्वर्गश्च करगोऽथ वा

ຜູ້ໃດຈະລະທິ້ງຈຸດບັນຈົບຂອງແຜ່ນດິນແລະທະເລ ຖ້າບໍ່ແມ່ນຄົນຫຼົງໂງ່ຢ່າງຫນັກ? ທີ່ນັ້ນ ໂມກສະ ແລະ ສະຫວັນ ດັ່ງຢູ່ໃນຝາມື.

Verse 24

कलापादिषु ग्रामेषु को वसेत विचक्षणः । यदि वासः स्तम्भतीर्थे क्षणार्धमपि लभ्यते

ຜູ້ມີປັນຍາຈະໄປຢູ່ບ້ານທົ່ວໄປເຊັ່ນ ກາລາປາ ໄດ້ແນວໃດ? ເມື່ອແມ່ນແຕ່ການພັກຢູ່ທີ່ ສຕັມພະຕີຣຖະ ພຽງຄື່ງຂະນະກໍຍັງໄດ້.

Verse 25

भयं च चौरजं सर्वं किं करिष्यति तत्र न । कुमारनाथं मनसि पालकं कुर्वतां दृढम्

ແລ້ວຄວາມຢ້ານກົວທີ່ເກີດຈາກໂຈນທັງປວງ ຈະເຮັດຫຍັງໄດ້ທີ່ນັ້ນ? ສໍາລັບຜູ້ທີ່ຕັ້ງ ກຸມາຣະນາຖະ ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງໃນໃຈຢ່າງໝັ້ນຄົງ.

Verse 26

साहसं च विना भूतिर्न कथंचन प्राप्यते । तस्मान्नारद तत्राहमा यास्ये तव वाक्यतः

ບໍ່ມີຄວາມກ້າຫານ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະຄວາມສໍາເລັດ ບໍ່ອາດໄດ້ມາເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ນາຣະດະ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປທີ່ນັ້ນແນ່ນອນ ຕາມຄໍາຂອງທ່ານ.

Verse 27

षड्विंशतिसहस्राणि ब्राह्मणा मे परिग्रहे । षट्कर्मनिरताः शुद्धा लोभदम्भविवर्जिताः

ໃນການອຸປະຖຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ມີພຣາຫມະນະ 26,000 ຮູບ—ພວກເຂົາຂະຫຍັນໃນກິດຫົກປະການ, ບໍລິສຸດ, ແລະປາສະຈາກຄວາມໂລບກັບຄວາມຫຼອກລວງ.

Verse 28

तैः सार्धमागमिष्यामि ममेदं मतमुत्तमम् । इत्युक्ते वचने तांश्च कृत्वाहं दंडमूर्धनि

«ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປພ້ອມກັບພວກເຂົາ—ນີ້ແມ່ນຄວາມຄິດເຫັນອັນສູງສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ» ເມື່ອເວົ້າຈົບ ລາວໄດ້ນໍາຖ້ອຍຄໍານັ້ນຂຶ້ນໄວ້ເທິງສີສະດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ.

Verse 29

निवृत्तः सहसा पार्थ खेचरोऽतिमुदान्वितः । शतयोजनमात्रं तु हिममार्गमतीत्य च

ໂອ ປາຣະຖະ, ຜູ້ເດີນທາງທາງຟ້າໄດ້ຫັນກັບທັນທີ ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງໃຫຍ່; ແລະໄດ້ຂ້າມເສັ້ນທາງຫິມະຍາວໜຶ່ງຮ້ອຍໂຍຊະນະ…

Verse 30

केदारं समुपायातो युक्तस्तैर्द्विजसत्तमैः । आकाशेन सुशक्यश्च बिलेनाथ स देशकः

ເຂົາໄດ້ເຖິງ ເກດາຣະ ພ້ອມກັບບັນດາດວິຊະຜູ້ປະເສີດ (ພຣາຫມັນ) ເປັນຄູ່ທາງ. ດິນແດນນັ້ນເຂົ້າເຖິງໄດ້ທາງຟ້າ ແລະ—ດັ່ງທີ່ເລົ່າກັນ—ທາງອຸໂມງຖ້ຳດ້ວຍ.

Verse 31

अतिक्रांतुं नान्यथा च तथा स्कंदप्रसादतः

ແລະບໍ່ອາດຂ້າມໄດ້ດ້ວຍວິທີອື່ນໃດ—ມີແຕ່ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງ ສະກັນດະ ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 32

अर्जुन उवाच । क्व कलापं च द्ग्रामं कथं शक्यं बिलेन च । कथं स्कंदप्रसादः स्यादेतन्मे ब्रूहि नारद

ອາຣະຊຸນກ່າວວ່າ: «ບ້ານກະລາປະນັ້ນຢູ່ໃສ, ແລະຈະໄປເຖິງໄດ້ແນວໃດຜ່ານຖ້ຳ? ແລະຈະໄດ້ຮັບພຣະກະລຸນາຂອງ ສະກັນດະ ແນວໃດ? ຂໍທ່ານບອກຂ້ອຍເຖີດ, ໂອ ນາຣະດະ»

Verse 33

नारद उवाच । केदाराद्धिमसंयुक्तं योजनानां शतं स्मृतम् । तदंते योजनशतं विस्तृतं तत्कलापकम्

ນາຣະດະກ່າວວ່າ: «ຈາກ ເກດາຣະ ມີຊ່ວງທາງເຕັມໄປດ້ວຍຫິມະ ຍາວໜຶ່ງຮ້ອຍໂຍຊະນະ ດັ່ງທີ່ເລົ່າກັນ. ພົ້ນຈາກນັ້ນໄປ ມີ ກະລາປະກະ ກວ້າງຂວາງອີກໜຶ່ງຮ້ອຍໂຍຊະນະ»

Verse 34

तदंते योजनशतं वासुकार्णव मुच्यते । शतयोजनमात्रः स भूमिस्वर्गस्ततः स्मृतः

ພົ້ນຈາກນັ້ນໄປອີກ ໜຶ່ງຮ້ອຍໂຍຊະນະ ຮູ້ຈັກກັນວ່າ «ມະຫາສະມຸດວາສຸກີ». ຈາກນັ້ນອີກ ໜຶ່ງຮ້ອຍໂຍຊະນະ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ສະຫວັນເທິງດິນ».

Verse 35

बिलेन च यथा शक्यं गंतुं तत्र श्रृणुष्व तत् । निरन्नं वै निरुदकं देवमाराधयेद्गुहम्

ຈົ່ງຟັງເຖິງວິທີທີ່ຈະໄປຮອດທີ່ນັ້ນໄດ້ດ້ວຍຖ້ຳ. ຄວນບູຊາພຣະເທວະກຸຫາ ໂດຍອົດອາຫານ ແລະງົດນ້ຳ.

Verse 36

दक्षिणायां दिशि ततो निष्पापं मन्यते यदा । तदा गुहोऽस्य स्वप्ने गच्छेति भारत

ແລ້ວເມື່ອເຂົາເຫັນວ່າຕົນບໍ່ມີບາບແລ້ວ ໃນທິດໃຕ້ ພຣະກຸຫາຈະປາກົດໃນຄວາມຝັນ ແລະກ່າວວ່າ «ຈົ່ງໄປ» ໂອ ພາຣະຕະ.

Verse 37

ततो गुहात्पश्चिमतो बिलमस्ति बृहत्तरम् । तत्र प्रविश्य गंतव्यं क्रमाणां शतसप्तकम्

ຕໍ່ມາ ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງພຣະກຸຫາ ມີຖ້ຳໃຫຍ່ກວ່າເກົ່າ. ເຂົ້າໄປໃນນັ້ນແລ້ວ ຕ້ອງເດີນຕໍ່ໄປ ເຈັດຮ້ອຍກ້າວ.

Verse 38

तत्र मारकतं लिंगमस्ति सूर्यसमप्रभम् । तदग्रे मृत्तिका चास्ति स्वर्णवर्णा सुनिर्मला

ທີ່ນັ້ນມີລິງຄະສີມະຣະກົດ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງດວງອາທິດ. ຕໍ່ໜ້ານັ້ນມີດິນເຫນຽວ ສີຄຳ ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 39

नमस्कृत्य च तल्लिंगं गृहीत्वा मृत्तिकां च ताम् । आगंतव्यं स्तंभतीर्थे समाराध्य कुमारकम्

ໄຫວ້ນົບລິງຄະນັ້ນ ແລ້ວນໍາດິນສັກສິດນັ້ນໄປ ຄວນເດີນທາງໄປສະຕັມພະ-ຕີຣຖະ ແລະບູຊາກຸມາຣະກະ (ສະກັນດະ) ດ້ວຍສັດທາອັນເຕັມປ່ຽມ.

Verse 40

कोलं वा कूपतो ग्राह्यं भूतायां निशि तज्जलम् । तेनोदकेन मृत्तिकया कृत्वा नेत्रद्वयाञ्जनम्

ໃນຍາມທ່ຽງຄືນ ຄວນຕັກນໍ້າຈາກສະໜອງ ຫຼືຈາກບໍ່ນໍ້າ. ດ້ວຍນໍ້ານັ້ນກັບດິນສັກສິດ ຈົ່ງປຸງອັນຊະນະສໍາລັບທາຕາທັງສອງ.

Verse 41

उद्वर्तनं च देहस्य कदाचित्षष्टिमे पदे । नेत्रांजनप्रभावाच्च बिलं पश्यति शोभनम्

ແລ້ວນໍາມາຖູຂັດກາຍ. ໃນບາງຄັ້ງ—ໃນກ້າວທີ່ຫົກສິບ—ດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງອັນຊະນະທາຕາ ຈຶ່ງເຫັນຊ່ອງເປີດອັນງາມ (ປາກຖໍ້າ).

Verse 42

तन्मध्येन ततो याति गात्रोद्वर्त्तप्रभावतः । कारीषैर्नाम चात्युग्रैर्भक्ष्यते नैव कीटकैः

ຈາກນັ້ນຜ່ານກາງຊ່ອງນັ້ນ ແລະເດີນຕໍ່ໄປດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງການຖູກາຍ. ແມ່ນແຕ່ມີສັດດຸຮ້າຍຊື່ ‘ກາຣີສະ’ ກໍບໍ່ຖືກແມງໄມ້ກັດກິນເລີຍ.

Verse 43

बिलमध्ये च संपश्यन्सिद्धान्भास्करसन्निभान् । यात्येवं यात्यसौ पार्थ कलापं ग्राममुत्तमम्

ໃນຖໍ້ານັ້ນ ລາວເຫັນພວກສິດທະ ສະຫວ່າງໄສດັ່ງດວງອາທິດ. ດັ່ງນັ້ນແລ້ວ—ໂອ ປາຣຖະ—ລາວເດີນຕໍ່ໄປ ຈົນຮອດບ້ານອັນປະເສີດຊື່ ກະລາປະ.

Verse 44

तत्र वर्षसहस्राणि चत्वार्यायुःप्रकीर्तितम् । फलानां भोजनं च स्यात्पुनः पुण्यं च नार्ज्जयेत्

ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ປະກາດວ່າ ອາຍຸຍືນສີ່ພັນປີ. ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການກິນໝາກໄມ້ ແລະບໍ່ສະສົມບຸນເພີ່ມອີກ ເຫມືອນໃນໂລກມະນຸດ.

Verse 45

इत्येतत्कथितं तुभ्यमतश्चाभूच्छृणुष्व तत् । तपः सामर्थ्यतः सूक्ष्मान्दण्डस्याग्रे निधाय तान्

ດັ່ງນີ້ ໄດ້ເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຟັງແລ້ວ; ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປ. ດ້ວຍພະລັງແຫ່ງຕະປະ ລາວນຳສິ່ງລະອຽດນັ້ນໄປວາງໄວ້ທີ່ປາຍໄມ້ທ່ອນຂອງລາວ…

Verse 46

द्विजानहं समायातो महीसागरसंगमम्

ຂ້ອຍໄດ້ມາຮອດ ຈຸດທີ່ດິນແລະທະເລມາພົບກັນ ພ້ອມກັບພວກພຣາຫມັນ.

Verse 47

तदोत्तार्य मया मुक्तास्तीरे पुण्यजलाशये । ततो मया कृतं स्नानं सह तैर्द्विजसत्तमैः

ເມື່ອຂ້ອຍພາພວກເຂົາຂ້າມໄປແລ້ວ ຂ້ອຍກໍປ່ອຍພວກເຂົາໄວ້ທີ່ຝັ່ງ ໃກ້ອ່າງນ້ຳອັນສັກສິດ. ຈາກນັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ອາບນ້ຳພິທີອັນບໍລິສຸດ ພ້ອມກັບພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 48

निःशेषदोषदावाग्नौ महीसागरसंगमे । पितॄणां देवतानां च कृत्वा तर्पणसत्क्रियाः

ທີ່ຈຸດພົບກັນຂອງດິນແລະທະເລ—ດຸດດັ່ງໄຟປ່າທີ່ເຜົາຜານຄວາມດ່າງພ້ອງທີ່ເຫຼືອທັງໝົດ—ພວກເຂົາໄດ້ປະກອບພິທີຕັຣປະນະ ແລະການບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແດ່ພິຕຣະ ແລະແດ່ເທວະດາ.

Verse 49

जपमानाः परं जप्यं निविष्टाः संगमे वयम् । भास्करं समवेक्षंतश्चिंतयंतो हरिं हृदि

ຢູ່ທີ່ຈຸດບັນຈົບນ້ຳອັນສັກສິດ ພວກເຮົານັ່ງຈົ່ງຈິດ ສວດຈັບມັນຕຣາອັນສູງສຸດ; ເບິ່ງພຣະອາທິດ ແລະຄິດຮອດພຣະຮະຣິໃນໃຈ।

Verse 50

तस्मिंश्चैवांतरे पार्थ देवाः शक्रपुरोगमाः । आदित्याद्या ग्रहाः सर्वे लोकपालाश्च संगताः

ໃນຂະນະນັ້ນແທ້ໆ ໂອ ປາຣຖະ ເທວະທັງຫຼາຍມີສັກຣະ(ອິນທຣະ)ເປັນຜູ້ນຳ ກໍມາຊຸມນຸມ; ດາວເຄາະທັງປວງເລີ່ມຈາກອາທິດຍະ ແລະຜູ້ພິທັກທິດທັງຫຼາຍ ກໍມາພ້ອມກັນ।

Verse 51

देवानां योनयो ह्यष्टौ गंधर्वाप्सरसां गणाः । महोत्सवे ततस्तस्मिन्गीतवादित्र उत्तमे

ໃນມະໂຫດສະວະນັ້ນ ມີຫມວດເທວະອັນເປັນຍົນີ 8 ປະເພດ ແລະຝູງຄະນະຄັນທະຣະວະ ກັບອັບສະຣາ; ສຽງຮ້ອງເພງແລະດົນຕຣີອັນຍອດຢ້ຽມ ກໍກັງວານກ້ອງໄປທົ່ວ.

Verse 52

पादप्रक्षालनं कर्तुं विप्राणामुद्यतस्त्वहम् । तस्मिन्काले चाश्रृणवमहमातिथ्यवाक्यताम्

ຂ້ອຍໄດ້ຕຽມຕົວເພື່ອລ້າງຕີນໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ; ໃນເວລານັ້ນເອງ ຂ້ອຍໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຕ້ອນຮັບອາຄັນຕຸກະ ດັ່ງພິທີອາຕິຖະຍະ.

Verse 53

सामध्वनिसमायुक्तां तृतीयस्वरनादिताम् । अतीव मनसो रम्यां शिव भक्तिमिवोत्तमाम्

ສຽງນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍທຳນອງສາມັນ (ສາມເວດ) ແລະກັງວານດ້ວຍສະວະທີສາມ; ງາມລ້ຳຊື່ນໃຈຢ່າງຍິ່ງ ດັ່ງພັກຕິອັນສູງສຸດຕໍ່ພຣະສິວະ.

Verse 54

विप्रैरुत्थाय संपृष्टः कस्त्वं विप्र क्व चागतः । किं वा प्रार्थयसे ब्रूहि यत्ते मनसि रोचते

ພວກພຣາຫມັນລຸກຂຶ້ນແລ້ວຖາມທ່ານວ່າ: «ທ່ານແມ່ນໃຜ ໂອ ພຣາຫມັນ, ມາຈາກໃສ? ຈົ່ງບອກ—ທ່ານປາຖະນາສິ່ງໃດ, ສິ່ງໃດທີ່ໃຈທ່ານພໍໃຈ»

Verse 55

विप्र उवाच । मुनिः कपिलनामाहं नारदाय निवेद्यताम् । आगतः प्रार्थनायैव तच्छ्रुत्वाहमथाब्रवम्

ພຣາຫມັນນັ້ນກ່າວວ່າ: «ຂ້າແມ່ນມຸນີນາມ ກະປິລະ; ຂໍໃຫ້ນໍາເລື່ອງນີ້ໄປກ່າວແກ່ ນາຣະດະ. ຂ້າມາເພື່ອຂໍພຽງຢ່າງດຽວ»។ ໄດ້ຍິນແລ້ວ ຂ້າຈຶ່ງຕອບກັບ។

Verse 56

धन्योहं यदिहायातः कपिल त्वं महामुने । नास्त्यदेयं तवास्माभिः पात्रं नास्ति तवाधिकम्

«ຂ້າເປັນຜູ້ມີບຸນທີ່ທ່ານມາຮອດນີ້ ໂອ ກະປິລະ ມະຫາມຸນີ. ສໍາລັບທ່ານ ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ພວກເຮົາຈະບໍ່ອາດໃຫ້; ບໍ່ມີຜູ້ຮັບໃດຍິ່ງໃຫຍ່ເທົ່າທ່ານ»

Verse 57

कपिला उवाच । ब्रह्मपुत्र त्वया देयं यदि मे त्वं श्रृणुष्व तत् । अष्टौ विप्रसहस्रामि मम देहीति नारद

ກະປິລະກ່າວວ່າ: «ໂອ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣົມ, ຖ້າທ່ານຈະໃຫ້ແກ່ຂ້າ ຈົ່ງຟັງນີ້: ຂໍໃຫ້ພຣາຫມັນແປດພັນແກ່ຂ້າ, ໂອ ນາຣະດະ»

Verse 58

भूमिदानं करिष्यामि कलापग्रामवासिनाम् । ब्राह्मणानामहं चैषां तदिदं क्रियतां विभो

«ຂ້າຈະກະທໍາທານດິນແດ່ພຣາຫມັນເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ອາໄສຢູ່ກະລາປະ-ກຣາມ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະອົງ, ຂໍໃຫ້ເຮັດໃຫ້ສໍາເລັດເຖີດ»

Verse 59

ततो मया प्रतिज्ञातमेव मस्तु महामुने । त्वयापि क्रियतां स्थानं कापिलं कपिलोत्तमम्

ແລ້ວຂໍໃຫ້ຄໍາປະຕິຍານທີ່ຂ້າໄດ້ສັນຍາໄວ້ ຈົ່ງສໍາເລັດແທ້ ໂອ ມະຫາມຸນີ. ແລະທ່ານດ້ວຍ ຈົ່ງສ້າງສະຖານທີ່ສັກສິດ—ກາປິລະ ອັນຍອດເຢັ້ນ ໂອ ກະປິລະ.

Verse 60

श्राद्धे वा प्राप्तकाले वा ह्यतिथिर्विमुखीभवेत् । यस्याश्रममुपायातस्यस्य सर्वं हि निष्फलम्

ຖ້າໃນເວລາທໍາສຣາດທະ (Śrāddha) ຫຼືໃນເວລາອັນຄວນ ແຂກຜູ້ມາເຖິງອາສຣົມແລ້ວກັບຫັນໜີໄປໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບ ສໍາລັບເຈົ້າຂອງ ທຸກຢ່າງຍ່ອມເປັນໄຮ້ຜົນແທ້.

Verse 61

स गच्छेद्रौरवांल्लोकान्योऽतिथिं नाभिपूजयेत् । अतिथिः पूजितो येन स देवैरपि पूज्यते

ຜູ້ໃດບໍ່ນັບຖືບູຊາແຂກ ຜູ້ນັ້ນຈະໄປສູ່ໂລກຣໍຣະວະ (Raurava). ແຕ່ຜູ້ໃດບູຊາແຂກແລ້ວ ຜູ້ນັ້ນຍັງໄດ້ຮັບການບູຊາແມ່ນແຕ່ຈາກເທວະດາ.

Verse 62

दानैर्यज्ञैस्त तस्तस्मिन्भोजितः कपिलो मुनिः । ततो महामुनिः श्रीमान्हारीतो ह्वयितस्तदा

ແລ້ວໃນທີ່ນັ້ນ ມຸນີກະປິລະ ໄດ້ຮັບການລ້ຽງດ້ວຍທານ ແລະ ຍັດຍະ (yajña) ຫຼາຍປະການ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ມະຫາມຸນີຜູ້ສະຫງ່າງາມ ຮາຣີຕະ (Hārīta) ກໍຖືກເຊີນໃນເວລານັ້ນ.

Verse 63

पादप्रक्षालनार्थाय सिद्धदेवसमागमे । हारीतश्च पुरस्कृत्य वामपादं तदा स्थितः

ເພື່ອການລ້າງຕີນ ໃນທ່າມກາງການຊຸມນຸມຂອງສິດທະ ແລະ ເທວະດາ ຮາຣີຕະ (Hārīta) ຖືກຈັດໃຫ້ຢູ່ດ້ານໜ້າ ແລ້ວໃນເວລານັ້ນ ຢືນໂດຍຍື່ນຕີນຊ້າຍໄປຂ້າງໜ້າ.

Verse 64

ततो हासो महाञ्जज्ञे सिद्धाप्सरः सुपर्वणाम् । विचिंत्य बहुधा पृथ्वीं साधु साधुकृता द्विजाः

ແລ້ວນັ້ນ ສຽງຫົວເຮາະອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຫມູ່ສິດທະ ແລະ ອັບສະຣາ ຜູ້ມີພິທີມົງຄຸນສູງສົ່ງ. ດວິຊະໄດ້ຄິດໄຕ່ຕອງເຖິງແຜ່ນດິນຫຼາຍປະການ ແລະຮ້ອງວ່າ «ດີແທ້, ດີແທ້!»

Verse 65

ततो ममापि मनसि शोकवेगो महानभूत् । सत्यां चैव तथा मेने गाथां पूर्वबुधेरिताम्

ແລ້ວນັ້ນ ໃນໃຈຂອງຂ້ອຍເອງ ຄື້ນຄວາມໂສກເສົ້າອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ແລະຂ້ອຍໄດ້ເຫັນວ່າ ຄຳກາຖາເກົ່າທີ່ບັນດາບຸນຍາຊົນໃນອະດີດໄດ້ກ່າວໄວ້ ແມ່ນຄວາມຈິງແທ້.

Verse 66

सर्वेष्वपि च कार्येषु हेतिशब्दो विगर्हितः । कुर्वतामतिकार्याणि शिलापातो ध्रुवं भवेत्

ໃນກິດທຸກຢ່າງ ຄຳວ່າ «ເຫຕິ» ອັນແຂງກະດ້າງດັ່ງອາວຸດ ຖືກຕຳນິ. ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ກະທຳເກີນຂອບເຂດ ຄວາມພິນາດດັ່ງ «ຫີນຕົກ» ຈະມາເຖິງແນ່ນອນ.

Verse 67

ततोहमब्रंवं विप्रान्यूयं मूर्खा भविष्यथ । धनधान्याल्पसंयुक्ता दारिद्र्यकलिलावृताः

ແລ້ວນັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວກັບບັນດາພຣາຫມັນວ່າ: «ພວກເຈົ້າຈະກາຍເປັນຄົນໂງ່; ມີຊັບສິນແລະເຂົ້າຂອງນ້ອຍນິດ; ແລະຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຕົມຕົວຂອງຄວາມທຸກຍາກ».

Verse 68

एवमुक्ते प्रहस्यैव हारीतः प्राब्रवीदिदम् । तवैवेयं मुने हानिर्यदस्माञ्छपते भवान्

ເມື່ອກ່າວຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ຮາຣີຕະກໍຫົວເຮາະ ແລະຕອບວ່າ: «ໂອ ມຸນີ, ຄວາມເສຍຫາຍນີ້ເປັນຂອງທ່ານແຕ່ຜູ້ດຽວ; ເພາະທ່ານເອງແມ່ນຜູ້ກຳລັງສາບແຊ່ງພວກເຮົາ».

Verse 69

कः शापो दीयते तुभ्यं शापोयमयमेव ते । ततो विमृश्य भूयोऽहब्रवं किमहंद्विज

«ຄຳສາບໃດຈະຖືກໃຫ້ແກ່ເຈົ້າ? ນີ້ແຫຼະແມ່ນຄຳສາບຂອງເຈົ້າເອງ. ແລ້ວຂ້ອຍຄິດທົດທວນອີກ ແລະກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍໄດ້ເຮັດຫຍັງ, ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ)?”»

Verse 70

तथाविधस्य भवतो वामपादप्रदानतः

«ເນື່ອງຈາກເຈົ້າ—ຜູ້ມີນິໄສແບບນັ້ນ—ໄດ້ຍື່ນຕີນຊ້າຍ (ເປັນລາງບໍ່ມົງຄຸນ/ດູໝິ່ນ) …»

Verse 71

हारीत उवाच । श्रृणु तत्कारणं धीमञ्छून्यता मे यतो भवेत्

ຮາຣີຕະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ຜູ້ຮອບຮູ້, ເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ ‘ຄວາມວ່າງເປົ່າ’ (ໃຈວ່າງ) ເກີດຂຶ້ນໃນຂ້ອຍ.»

Verse 72

इति चिंतयतश्चित्ते हा दुःखोऽयं प्रतिग्रहः । प्रतिग्रहेण विप्राणां ब्राहयं तेजो हि शाम्यति

ເມື່ອຂ້ອຍຄິດໃນໃຈວ່າ «ອະນິຈາ! ການຮັບຂອງຂວັນນີ້ຊ່າງເປັນທຸກຂ໌ໜັກ»—ເພາະການຮັບຂອງຂວັນນັ້ນ ຕະເຈສ (tejas) ອັນເປັນພຣະພຣາຫມະນະຂອງພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຈາງລົງແທ້ໆ।

Verse 73

महादानं हि गृह्णानो ब्राह्मणः स्वं शुभं हि यत् । ददाति दातुर्दाता च अशुभं यच्छति स्वकम्

ເພາະເມື່ອພຣາຫມະນະຮັບ “ມະຫາທານ” ລາວຍ່ອມມອບອອກໄປຊຶ່ງບຸນກຸສົນ ແລະຄວາມມົງຄຸນຂອງຕົນ; ແລະຜູ້ໃຫ້ກໍຖ່າຍທອດຄວາມອັບມົງຄຸນຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮັບ.

Verse 74

दाता प्रतिग्रहीता च वचनं हि परस्परम् । मन्यतेऽधःकरो यस्य सोऽल्पबुद्धिः प्रहीयते

ຜູ້ໃຫ້ ແລະ ຜູ້ຮັບ ສົນທະນາກັນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ; ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ເຫັນອີກຝ່າຍວ່າ “ຕ່ຳຕ້ອຍ” ຜູ້ນັ້ນປັນຍານ້ອຍ ແລະ ຫຼຸດຈາກຄວາມເຂົ້າໃຈອັນຖືກຕ້ອງ।

Verse 75

इति चिंतयतो मह्यं शून्यताभूद्धि नारद । निद्रार्तश्च भयार्तश्च कामार्तः शोकपीडितः

ໃນຂະນະທີ່ຂ້ອຍຄິດຢູ່ດັ່ງນັ້ນ, ໂອ ນາຣະດະ, ຄວາມວ່າງເປົ່າໄດ້ຄອບງຳຂ້ອຍ. ຜູ້ທີ່ຖືກທຸກຂ໌ໂດຍຄວາມງ່ວງນອນ, ໂດຍຄວາມຢ້ານກົວ, ໂດຍຕັນຫາ, ຫຼືຖືກຄວາມໂສກເສົ້າບີບຄັ້ນ—

Verse 76

हृतस्वश्चान्यचित्तश्च शून्याह्येते भवंति च । तदेषु मतिमान्कोपं न कुर्वीत यदि त्वया

—ແລະອີກທັງຜູ້ທີ່ຖືກລັກຊັບ, ຫຼືຜູ້ທີ່ໃຈໄປຢູ່ບ່ອນອື່ນ: ຄົນເຫຼົ່ານີ້ແທ້ໆກໍເປັນ “ວ່າງເປົ່າ”. ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າເຈົ້າເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ຢ່າໄດ້ໂກດເຂົາເລີຍ.

Verse 77

कृतः कोपस्ततस्तुभ्यमेवं हानिरियं मुने । ततस्तापान्वितश्चाहं तान्वि प्रानब्रवं पुनः

“ເນື່ອງຈາກເຈົ້າໄດ້ເກີດຄວາມໂກດ, ໂອ ມຸນີ, ຄວາມເສຍຫາຍນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນແບບນີ້. ແລ້ວຂ້ອຍຖືກຄວາມຮູ້ສຶກສຳນຶກຜິດຄອບງຳ ແລະໄດ້ກ່າວກັບພຣາຫມັນເຫຼົ່ານັ້ນອີກຄັ້ງ.”

Verse 78

धिङ्मामस्तु च दुर्बुद्धिमविमृश्यार्थकारिणम् । कुर्वतामविमृश्यैव तत्किमस्ति न यद्भवेत्

ຂໍໃຫ້ຄວາມອັບອາຍຕົກໃສ່ຂ້ອຍ—ຂ້ອຍເປັນຄົນປັນຍາອ່ອນ ທຳການໂດຍບໍ່ໄດ້ໄຕ່ຕອງ. ສຳລັບຜູ້ທີ່ກະທຳໂດຍບໍ່ພິຈາລະນາ ຈະມີໂທດໃດບ້າງທີ່ບໍ່ອາດເກີດຂຶ້ນ?

Verse 79

सहसा न क्रियां कुर्यात्पदमेतन्महापदाम् । विमृश्यकारिणं धीरं वृणते सर्वसंपदः

ບໍ່ຄວນເຮັດການງານດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນ—ຄວາມຮີບຮ້ອນແມ່ນກ້າວໄປສູ່ມະຫາພິບັດ. ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງທັງປວງເລືອກຜູ້ມັ່ນຄົງ ຜູ້ພິຈາລະນາກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງກະທຳ.

Verse 80

सत्यमाह महाबुद्धिश्चिरकारी पुरा हि सः । पुरा हि ब्राह्मणः कश्चित्प्रख्यातों गिरसां कुले

ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງໄດ້ກ່າວວ່າ «ແທ້ແລ້ວ». ເພາະໃນການກ່ອນກ່ອນນັ້ນ ມີຈິຣະກາຣີ; ແລະໃນອະດີດອັນໄກ ມີພຣາຫມະນະຜູ້ໜຶ່ງ ມີຊື່ສຽງໃນວົງສາຂອງຄະນະກິຣາສະ.

Verse 81

चिरकारि महाप्राज्ञो गौतमस्याभवत्सुतः । चिरेण सर्वकार्याणि यो विमृश्य प्रपद्यते

ຈິຣະກາຣີ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ເປັນບຸດຂອງໂຄຕະມະ—ຜູ້ທີ່ພິຈາລະນາດົນນານ ແລ້ວຈຶ່ງຮັບເອົາການງານທຸກຢ່າງ.

Verse 82

चिरकार्याभिसंपतेश्चिरकारी तथोच्यते । अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावी तथोच्यते

ເນື່ອງຈາກລາວບັນລຸການງານດ້ວຍເວລາດົນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ຈິຣະກາຣີ» (ຜູ້ເຮັດຊ້າ). ແຕ່ຜູ້ທີ່ຕິດຢູ່ໃນຄວາມຂີ້ຄ້ານ ເອີ້ນວ່າ «ຜູ້ປັນຍາທຶບ».

Verse 83

बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना । व्यभिचारेण कस्मिन्स व्यतिकम्या परान्सुतान्

ຄົນຜູ້ມີປັນຍາຄອບຄືນ ແລະເບິ່ງໄກ—ດ້ວຍການລ່ວງເກີນອັນໃດ ລາວຈຶ່ງຈະຫຼົງທາງ, ຂ້າມພົ້ນທຳມະ ແລະເຮັດຮ້າຍລູກຫຼານຂອງຜູ້ອື່ນໄດ້?

Verse 84

पित्रोक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीमिति । स तथेति चिरेणोक्तः स्वभावाच्चिरकारकः

ຈາກນັ້ນ, ເມື່ອຖືກບິດາຜູ້ໂກດແຄ້ນສັ່ງວ່າ 'ຈົ່ງຂ້າແມ່ຂອງເຈົ້າສາ!' ລາວຈຶ່ງຕອບວ່າ 'ຂໍໃຫ້ເປັນດັ່ງນັ້ນເທີ້ນ', ແຕ່ກໍໃຊ້ເວລາດົນນານຈຶ່ງຕອບ, ເພາະໂດຍທຳມະຊາດແລ້ວ ລາວເປັນຜູ້ທີ່ກະທຳສິ່ງໃດດ້ວຍຄວາມໄຕ່ຕອງຢ່າງຊ້າໆ.

Verse 85

विमृश्य चिरकारित्वाच्चिं तयामास वै चिरम् । पितुराज्ञां कथं कुर्यां न हन्यां मातरं कथम्

ຍ້ອນວ່າລາວເປັນຄົນມັກໄຕ່ຕອງ, ລາວຈຶ່ງຄິດທົບທວນເປັນເວລາດົນນານວ່າ: 'ເຮົາຈະປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງຂອງພໍ່ໄດ້ແນວໃດ? ແລະ ເຮົາຈະບໍ່ຂ້າແມ່ຂອງຕົນເອງໄດ້ແນວໃດ?'

Verse 86

कथं धर्मच्छलेनास्मिन्निमज्जेयमसाधुवत् । पितुराज्ञा परो धर्मो ह्यधर्मो मातृरक्षणम्

ເຮົາຈະຕົກຢູ່ໃນຄວາມຊົ່ວຮ້າຍພາຍໃຕ້ຂໍ້ອ້າງຂອງ 'ທຳມະ' ໄດ້ແນວໃດ? ການເຊື່ອຟັງບິດາເພິ່ນວ່າເປັນໜ້າທີ່ອັນສູງສົ່ງ; ແຕ່ການປົກປ້ອງມານດາກໍເປັນສິ່ງທີ່ຕ້ອງກະທຳ (ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນກໍຈະເປັນອະທຳ).

Verse 87

अस्वतंत्रं च पुत्रत्वं किं तु मां नात्र पीडयेत् । स्त्रियं हत्वा मातरं च को हि जातु सुखी भवेत्

ຄວາມເປັນລູກຊາຍນັ້ນບໍ່ມີອິດສະຫຼະຢ່າງເຕັມທີ່ ແຕ່ຂໍຢ່າໃຫ້ມັນທໍລະມານໃຈເຮົາໃນເລື່ອງນີ້ເລີຍ. ເພາະໃຜເລົ່າຈະມີຄວາມສຸກໄດ້ ຫຼັງຈາກຂ້າແມ່ຍິງ ແລະ ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນແມ່ນແມ່ຂອງຕົນເອງ?

Verse 88

पितरं चाप्यवज्ञाय कः प्रतिष्ठामवाप्नुयात् । अनवज्ञा पितुर्युक्ता युक्तं मातुश्च रक्षणम्

ຫາກລົບລູ່ບິດາແລ້ວ ໃຜເລົ່າຈະໄດ້ຮັບກຽດຕິຍົດຢ່າງແທ້ຈິງ? ການເຄົາລົບນັບຖືບິດາເປັນສິ່ງທີ່ຄວນກະທຳ ແລະ ການປົກປ້ອງມານດາກໍເປັນສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງເຊັ່ນກັນ.

Verse 89

क्षमायोग्यावुभावेतौ नातिवर्तेत वै कथम् । पिता ह्यात्मानमाधत्ते जायायां जज्ञिवानिति

ແມ່ແລະພໍ່ທັງສອງ ຄວນແກ່ການອົດທົນແລະການເຄົາລົບ—ຈະມີໃຜກ້າລ່ວງເກີນທ່ານໄດ້ແນວໃດ? ເພາະພໍ່ ເມື່ອໃຫ້ກໍ່ກຳເນີດລູກໃນພັນລະຍາ ກໍເຫມືອນນຳອາດຕະຕົນຂອງຕົນໄປສະຖິດໃນນາງນັ້ນ।

Verse 90

शीलचारित्रगोत्रस्य धारणार्थं कुलस्य च । सोऽहमात्मा स्वयं पित्रा पुत्रत्वे परिकल्पितः

ເພື່ອຮັກສາຄວາມດີງາມແຫ່ງສີນ ຈັນຍາ ແລະສາຍຕະກູນ—ແລະເພື່ອໃຫ້ວົງຕະກູນດຳລົງຕໍ່ໄປ—“ອາດຕະຕົນນັ້ນເອງ” ຖືກພໍ່ເອງ ແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນບຸດ।

Verse 91

जातकर्मणि यत्प्राह पिता यच्चोपकर्मणि । पर्याप्तः स दृढीकारः पितुर्गौरवलिप्सया

ສິ່ງໃດທີ່ພໍ່ໄດ້ກ່າວໃນພິທີຈາຕະກັມ (jātakarman) ແລະສິ່ງໃດທີ່ທ່ານສອນໃນພິທີອຸປະກັມ (upakarman)—ນັ້ນພຽງພໍເປັນຄຳສັ່ງອັນໝັ້ນຄົງ ສຳລັບຜູ້ປາຖະໜາຈະໄດ້ຮັບກຽດເຄົາລົບຕໍ່ພໍ່।

Verse 92

शरीरादीनि देयानि पिता त्वेकः प्रयच्चति । तस्मात्पितुर्वचः कार्यं न विचार्यं कथंचन

ແມ່ນແຕ່ຮ່າງກາຍ ແລະສິ່ງທີ່ຕາມມາທັງໝົດ ກໍເປັນຂອງປະທານທີ່ໄດ້ຮັບ—ແຕ່ພໍ່ຜູ້ດຽວເປັນຜູ້ປະທານ. ດັ່ງນັ້ນ ຄຳພໍ່ພຶງປະຕິບັດ ບໍ່ຄວນໂຕ້ຖຽງແຕ່ຢ່າງໃດ।

Verse 93

पातकान्यपि चूर्यंते पितुर्वचनकारिणः । पिता स्वर्गः पिता धर्मः पिता परमकं तपः

ບາບກຳທັງຫຼາຍກໍຖືກບົດທຳລາຍ ສຳລັບຜູ້ປະຕິບັດຕາມຄຳພໍ່. ພໍ່ແມ່ນສະຫວັນ; ພໍ່ແມ່ນທຳມະ; ພໍ່ແມ່ນຕະປະ (tapas) ອັນສູງສຸດ।

Verse 94

पितरि प्रीतिमापन्ने सर्वाः प्रीणंति देवताः । आशिषस्ता भजंत्येनं पुरुषं प्राह याः पिता

ເມື່ອພໍ່ພໍໃຈ ທຸກໆເທວະດາກໍພໍໃຈ. ພອນທີ່ພໍ່ເວົ້າອອກ ຈະມາຄຸ້ມຄອງ ແລະອຸປະຖຳຜູ້ນັ້ນ.

Verse 95

निष्कृतिः सर्वपापानां पिता यदभिनंदति । मुच्यते बंधनात्पुष्पं फलं वृंतात्प्रमुच्यते

ເມື່ອພໍ່ອະນຸມັດ ກໍເປັນການຊຳລະບາບທັງປວງ. ເຫມືອນດອກໄມ້ຫຼຸດຈາກການຜູກ ແລະຜົນໄມ້ຫຼຸດຈາກກ້ານ ຜູ້ນັ້ນກໍຫຼຸດພົ້ນຈາກພັນທະນາການ.

Verse 96

क्लिश्यन्नपि सुतः स्नेहं पिता स्नेहं न मुंचति । एतद्विचिंत्यतं तावत्पुत्रस्य पितृगौरवम्

ແມ່ນແຕ່ລູກຊາຍເຮັດໃຫ້ທຸກທໍລະມານ ພໍ່ກໍບໍ່ປ່ອຍວາງຄວາມຮັກ. ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງຄິດໄຕ່ຕອງ—ໜ້າທີ່ຂອງລູກຄືການເຄົາລົບພໍ່.

Verse 97

पिता नाल्पतरं स्थानं चिंतयिष्यामि मातरम् । यो ह्ययं मयि संघातो मर्त्यत्वे पांचभौतिकः

ຂ້ອຍຈະເຫັນວ່າ ແມ່ມີສະຖານະບໍ່ນ້ອຍກວ່າພໍ່. ເພາະກາຍອັນປະກອບຢູ່ໃນຂ້ອຍໃນຊີວິດມະນຸດນີ້ ເກີດຈາກທາດຫ້າ.

Verse 98

अस्य मे जननी हेतुः पावकस्य यथारणिः । माता देहारणिः पुंसः सर्वस्यार्थस्य निर्वृतिः

ສຳລັບຂ້ອຍ ແມ່ແມ່ນເຫດໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ ເຫມືອນໄຟເກີດຈາກອະຣະນິ (ໄມ້ສີໄຟ). ແມ່ແມ່ນ “ອະຣະນິ” ຂອງກາຍສຳລັບຊາຍ—ແຫຼ່ງທີ່ເປົ້າໝາຍຊີວິດທັງປວງບັນລຸ ແລະໄດ້ຄວາມສະຫງົບ.

Verse 99

मातृलाभे सनाथत्वमनाथत्वं विपर्यये । न स शोचति नाप्येनं स्थावर्यमपि कर्षति

ເມື່ອມີແມ່ ກໍມີຜູ້ຄຸ້ມຄອງ; ເມື່ອຂາດແມ່ ກໍເປັນຜູ້ອະນາຖາແທ້. ມີແມ່ແລ້ວ ບໍ່ໂສກເສົ້າ ແລະຄວາມທຸກຍາກກໍບໍ່ງ່າຍຈະລາກໃຫ້ຕົກຕໍ່າ।

Verse 100

श्रिया हीनोऽपि यो गेहे अंबेति प्रतिपद्यते । पुत्रपौत्रसमापन्नो जननीं यः समाश्रितः

ແມ່ນແມ່ນຂາດຊັບສິນກໍຕາມ ຜູ້ໃດຢູ່ໃນເຮືອນຍັງເອີ້ນໄດ້ວ່າ “ແມ່!” ແລະຫັນໄປພຶ່ງນາງ—ຜູ້ທີ່ອາໄສແມ່—ຈະໄດ້ຮັບພອນແຫ່ງສາຍສະກຸນ ມີລູກແລະຫຼານສືບຕໍ່।

Verse 101

अपि वर्षशतस्यांते स द्विहायनवच्चरेत् । समर्थं वाऽसमर्थं वा कृशं वाप्यकृशं तथा

ແມ່ນແມ່ນຮອດທ້າຍຮ້ອຍປີ ນາງກໍຍັງປະພຶດຕໍ່ເຂົາເຫມືອນເດັກອາຍຸສອງປີ. ຈະເກັ່ງຫຼືບໍ່ເກັ່ງ ຈະຜອມຫຼືແຂງແຮງ ກໍເທົ່າກັນໃນສາຍຕາແມ່।

Verse 102

रक्षयेच्च सुतं माता नान्यः पोष्यविधानतः । तदा स वृद्धो भवति तदा भवति दुःखितः

ແມ່ເທົ່ານັ້ນທີ່ປົກປ້ອງລູກຊາຍ ຕາມທຳນຽມແຫ່ງການລ້ຽງດູ; ບໍ່ມີຜູ້ອື່ນໃດຈະເຮັດໄດ້ເທົ່ານາງ. ເມື່ອນາງຈາກໄປ ເຂົາຈຶ່ງເຖົ້າແທ້ ແລະຄວາມໂສກກໍຄອບງຳ।

Verse 103

तदा शुन्यं जगत्तस्य यदा मात्रा वियुज्यते । नास्ति मातृसमा च्छाया नास्ति मातृसमा गतिः

ເມື່ອຖືກແຍກຈາກແມ່ ໂລກທັງໝົດຂອງເຂົາກໍກາຍເປັນຄວາມຫວ່າງເປົ່າ. ບໍ່ມີຮົ່ມເງົາໃດເທົ່າແມ່ ແລະບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງພາຫຼືເສັ້ນທາງໃດເທົ່າແມ່।

Verse 104

नास्ति मातृसमं त्राणं नास्ति मातृसमा प्रपा । कुक्षिसंधारणाद्धात्री जननाज्जननी तथा

ບໍ່ມີການຄຸ້ມຄອງໃດເທົ່າມານດາ; ບໍ່ມີທີ່ພັກພິງໃດເທົ່າມານດາ. ເນື່ອງຈາກນາງອຸ້ມຖືພາໃນຄັນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ທາຕຣີ» (ຜູ້ອຸປະຖຳ), ແລະເນື່ອງຈາກນາງໃຫ້ກຳເນີດ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ຊະນະນີ» (ແມ່).

Verse 105

अंगानां वर्धनादंबा वीरसूत्वे च वीरसूः । शिशोः शुश्रूषणाच्छ्वश्रूर्माता स्यान्माननात्तथा

ນາງເອີ້ນວ່າ «ອຳບາ» ເນື່ອງຈາກນາງບຳລຸງແລະເຮັດໃຫ້ອະວະຍະວະຂອງເດັກເຕີບໃຫຍ່; ແລະເອີ້ນວ່າ «ວີຣະຊູ» ເນື່ອງຈາກນາງໃຫ້ກຳເນີດຜູ້ກ້າຫານ. ໂດຍການຮັບໃຊ້ດູແລເດັກ ແມ່ເຖົ້າ(ແມ່ຜົວ)ກໍກາຍເປັນ «ແມ່»; ແລະໂດຍການເຄົາລົບຍົກຍ້ອງຍິງ ນາງກໍໄດ້ສະຖານະເປັນແມ່ເຊັ່ນກັນ.

Verse 106

देवतानां समावापमेकत्वं पितरं विदुः । मर्त्यानां देवतानां च पूगो नात्येति मातरम्

ນັກປັນຍາຮູ້ວ່າ ບິດາເປັນດັ່ງ «ນາຮ່ວມ» ທີ່ຮວບຮວມເທວະດາໃຫ້ເປັນໜຶ່ງ. ແຕ່ໃນຫມູ່ມະນຸດ ແລະໃນຫມູ່ເທວະດາເອງ ບໍ່ມີຝູງໃດຈະເກີນມານດາໃນຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 107

पतिता गुरवस्त्याज्या माता च न कथंचन । गर्भधारणपोषाभ्यां तेन माता गरीयसी

ແມ່ນແຕ່ຄູອາຈານຕົກຕ່ຳຈາກຄວາມຖືກຕ້ອງ ກໍອາດຖືກລະທິ້ງໄດ້; ແຕ່ມານດາບໍ່ຄວນຖືກລະທິ້ງເລີຍ ໃນກໍລະນີໃດໆ. ເນື່ອງຈາກການອຸ້ມຖືພາ ແລະການຫຼ້ຽງດູບຳລຸງ ມານດາຈຶ່ງເປັນຜູ້ນ່າເຄົາລົບຍິ່ງກວ່າ.

Verse 108

एवं स कौशिकीतीरे बलिं राजानमीक्षतीम् । स्त्रीवृत्तिं चिरकालत्वाद्धन्तुं दिष्टः स्वमातरम्

ດັ່ງນັ້ນ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳກໍຊິກີ (Kauśikī) ລາວໄດ້ເຫັນພຣະຣາຊາບາລີ. ແລະເນື່ອງຈາກສົງໄສມາດົນນານວ່າ ຄວາມປະພຶດຂອງແມ່ຕົນບໍ່ສົມຄວນ ລາວຈຶ່ງຖືກຄວາມຕັ້ງໃຈອັນມືດມົນຜັກດັນໃຫ້ຂ້າແມ່ຂອງຕົນເອງ.

Verse 109

विमृश्य चिरकालं हि चिंतांतं नाभ्यपद्यत । एतस्मिन्नंतरे शक्रो रूपमास्थितः

ລາວໄດ້ພິຈາລະນາດົນນານ ແຕ່ກໍຍັງບໍ່ອາດບັນລຸຂໍ້ສະຫຼຸບອັນແນ່ນອນໄດ້. ໃນຊ່ວງນັ້ນ ສັກຣະ (ອິນທຣະ) ໄດ້ຮັບຮູບໜຶ່ງ ແລະເຂົ້າມາແຊກແຊງ.

Verse 110

गायन्गाखामुपायातः पितुस्तस्याश्रमांतिके । अनृना हि स्त्रियः सर्वाः सूत्रकारो यदब्रवीत्

ລາວຮ້ອງຂັບຄາຖາໜຶ່ງ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃກ້ອາສຣົມຂອງພໍ່. ແລະກ່າວວ່າ: “ສະຕຣີທັງປວງແທ້ຈິງບໍ່ມີໜີ້” ດັ່ງທີ່ຜູ້ຮຽນສູດຣະໄດ້ປະກາດໄວ້.

Verse 111

अतस्ताभ्यः फलं ग्राह्यं न स्याद्दोषेक्षणः सुधीः । इति श्रुत्वा तमानर्च मेधातिथिरुदारधीः

ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຮັບເອົາຜົນດີຈາກການກະທຳຂອງນາງເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະຜູ້ສະຫຼາດບໍ່ຄວນເປັນຜູ້ຈ້ອງຈັບຜິດ. ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນີ້ ເມທາຕິຖິ ຜູ້ໃຈກວ້າງ ໄດ້ນົບນ້ອມບູຊາເຂົາ.

Verse 112

दुःखितश्चिंतयन्प्राप्तो भृशमश्रूणि वर्तयन् । अहोऽहमीर्ष्ययाक्षिप्तो मग्नोऽहं दुःखसागरे

ລາວເສົ້າໂສກ ຄິດຄຳນຶງໄປ ແລະມາຮອດພ້ອມນ້ຳຕາໄຫຼຫຼາຍ. “ໂອ້! ຂ້ອຍຖືກຄວາມອິດສາກະແທກລົງ ແລະຈົມຢູ່ໃນທະເລແຫ່ງທຸກຂ໌” ລາວກ່າວ.

Verse 113

हत्वा नारीं च साध्वीं च को नु मां तारयिष्यति । सत्वरेण मयाज्ञप्तश्चिरकारी ह्युदारधीः

“ຖ້າຂ້ອຍຂ້າຜູ້ຍິງຄົນໜຶ່ງ—ຍິ່ງເປັນຍິງຜູ້ມີສິນທຳ—ແລ້ວໃຜຈະຊ່ວຍກູ້ຂ້ອຍ? ດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນ ຂ້ອຍໄດ້ສັ່ງຈິຣະກາຣີ ຜູ້ໃຈດີມີປັນຍາ.”

Verse 114

यद्ययं चिरकारी स्यात्स मां त्रायेत पातकात् । चिरकारिक भद्रं ते भद्रं ते चिरकारिक

«ຖ້າຜູ້ນີ້ແທ້ໆເປັນຜູ້ກະທຳຊ້າ (ຈິຣະກາຣີ) ກໍອາດຊ່ວຍຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບ. ໂອ ຈິຣະກາຣິກາ ຂໍພອນແກ່ເຈົ້າ—ຂໍພອນແກ່ເຈົ້າ ໂອ ຈິຣະກາຣິກາ!»

Verse 115

यदद्य चिरकारी त्वं ततोऽसि चिरकारिकः । त्राहि मां मातरं चैव तपो यच्चार्जितं मया

«ຖ້າມື້ນີ້ເຈົ້າແທ້ໆເປັນ ຈິຣະກາຣີ ແລ້ວ ເຈົ້າກໍແມ່ນ ຈິຣະກາຣິກາ ຢ່າງແທ້ຈິງ. ຂໍຈົ່ງຊ່ວຍຂ້າພະເຈົ້າ ແລະຊ່ວຍແມ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ ແລະຈົ່ງຮັກສາຕະປະ (ຕະປັສຍາ) ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າສະສົມໄວ້»

Verse 116

आत्मानं पातके विष्टं शुभाह्व चिरकारिक । एवं स दुःखितः प्राप्तो गौतमोऽचिंतयत्तदा

«ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນຕົນເອງຈົມຢູ່ໃນບາບ ໂອ ຈິຣະກາຣິກາ ຜູ້ມີນາມມົງຄຸນ!» ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອມາດ້ວຍຄວາມໂສກ ກໍຕະມະ ໄດ້ຄິດໄຕ່ຕອງໃນຂະນະນັ້ນ

Verse 117

चिरकारिकं ददर्शाथ पुत्रं मातुरुपांतिके । चिरकारी तु पितरं दृष्ट्वा परमदुःखितः

ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ເຫັນລູກຊາຍ ຈິຣະກາຣິກາ ຢູ່ໃກ້ແມ່ຂອງລາວ. ແຕ່ ຈິຣະກາຣີ ເມື່ອເຫັນພໍ່ ກໍເສົ້າໂສກຢ່າງຫນັກ

Verse 118

शस्त्रं त्यक्त्वा स्थितो मूर्ध्ना प्रसादायोपचक्रमे । मेधातिथिः सुतं दृष्ट्वा शिरसा पतितं भुवि

ລາວປາຖິ້ມອາວຸດ ແລ້ວຢືນດ້ວຍຫົວກົດ ເລີ່ມຂໍອະໄພ. ເມທາຕິຖິ ເຫັນລູກຊາຍກົດຫົວລົງກັບດິນ ກໍເຂົ້າໃຈການນອບນ້ອມຂອງລູກ

Verse 119

पत्नीं चैव तु जीवंतीं परामभ्यगमन्मुदम् । हन्यादिति न सा वेद शस्त्रपाणौ स्थिते सुते

ເມື່ອເຫັນພັນລະຍາຂອງຕົນຍັງມີຊີວິດ ລາວກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງໃຫຍ່. ນາງບໍ່ຮູ້ວ່າລາວເຄີຍຄິດວ່າ «ຈະຂ້າ» ໃນຂະນະທີ່ລູກຊາຍຢືນຢູ່ນັ້ນ ຖືອາວຸດໃນມື.

Verse 120

बुद्धिरासीत्सुतं दृष्ट्वा पितुश्चरणयोर्नतम् । शस्त्रग्रहणचापल्यं संवृणोति भयादिति

ເມື່ອເຫັນລູກຊາຍກົ່ງກາບຢູ່ທີ່ຕີນຂອງພໍ່ ນາງກໍເຂົ້າໃຈວ່າ: «ເພາະຄວາມຢ້ານ ລາວຈຶ່ງປິດບັງຄວາມຫຸນຫັນທີ່ໄດ້ຈັບອາວຸດ».

Verse 121

ततः पित्रा चिरं स्मृत्वा चिरं चाघ्राय मूर्धनि । चिरं दोर्भ्यां परिष्वज्य चिरंजीवेत्यु दाहृतः

ແລ້ວພໍ່ໄດ້ລະລຶກເຖິງລາວດົນນານ ແລະດົມກິ່ນທີ່ສີສະຂອງລູກດົນນານ. ລາວກອດລູກດ້ວຍແຂນທັງສອງດົນນານ ແລະກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີອາຍຸຍືນ!»

Verse 122

चिरं मुदान्वितः पुत्रं मेधातिथिरथाब्रवीत् । चिरकारिक भद्रं ते चिरकारी भवेच्चिरम्

ແລ້ວເມທາຕິຖິ ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິດົນນານ ໄດ້ກ່າວກັບລູກຊາຍວ່າ: «ໂອ ຈິຣະກາຣິກະ, ຂໍພອນແກ່ເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ເຈົ້າດຳລົງຢູ່ດົນນານ ເປັນຜູ້ກະທຳຫຼັງຈາກໄຕ່ຕອງດີແລ້ວ».

Verse 123

चिराय यत्कृतं सौम्य चिरमस्मिन् दुःखितः । गाथाश्चाप्यब्रवीद्विद्वान्गौतमो मुनिसत्तमः

«ໂອ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ເພາະການກະທຳນັ້ນຖືກຊັກຊ້າ ຂ້ອຍຈຶ່ງເສົ້າໂສກມາດົນນານ» ດັ່ງນັ້ນ ພຣະມຸນີໂກຕະມະ ຜູ້ຮູ້ທັນ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາລະສີ ກໍໄດ້ກ່າວຄາຖາ (gāthā) ດ້ວຍ.

Verse 124

चिरेण मंत्रं संधीयाच्चिरेम च कृतं त्यजेत् । चिरेण विहतं मित्रं चिरं धारणमर्हति

ມົນຕຣາຄວນສຳເລັດດ້ວຍເວລາອັນຍາວ; ກິດທີ່ເຮັດຊ້າດົນຄວນລະທິ້ງ. ມິດທີ່ເຄີຍຄົບຄືນດົນແລ້ວຖືກທຳຮ້າຍ ຄວນໄດ້ຮັບຄວາມອົດທົນແລະການຄ້ຳຈຸນອັນຍາວ.

Verse 125

रोगे दर्पे च माने च द्रोहे पापे च कर्मणि । अप्रिये चैव कर्तव्ये चिरकारी प्रशस्यते

ໃນເວລາເຈັບໄຂ້, ໃນຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສ, ໃນມານະທີ່ຖືກກະທົບ, ໃນການຫັກຫຼັງ, ໃນກຳອັນບາບ, ແລະໃນໜ້າທີ່ທີ່ບໍ່ນ່າພໍໃຈ—ຜູ້ທີ່ກະທຳດ້ວຍຄວາມຮອບຄອບຈຶ່ງໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ.

Verse 126

बंधूनां सुहृदां चैव भृत्यानां स्त्रीजनस्य च । अव्यक्तेष्वपराधेषु चिरकारी प्रशस्यते

ຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງ, ຕໍ່ມິດສະຫາຍ, ຕໍ່ຜູ້ຮັບໃຊ້, ແລະຕໍ່ສະຕຣີໃນເຮືອນ—ເມື່ອຄວາມຜິດຍັງບໍ່ປາກົດຊັດ—ຜູ້ທີ່ກະທຳດ້ວຍຄວາມຮອບຄອບຈຶ່ງໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ.

Verse 127

चिरं धर्मान्निषेवेत कुर्याच्चान्वेषणं चिरम् । चिरमन्वास्य विदुषश्चिरमिष्टानुपास्य च

ຄວນປະພຶດທຳມະຢ່າງສະໝໍ້ສະເມີເປັນເວລາຍາວ, ແລະຄວນສືບຄົ້ນພິຈາລະນາເປັນເວລາຍາວ. ຄວນເຂົ້າໄປຮັບໃຊ້ນັກປັນຍາເປັນເວລາຍາວ, ແລະບູຊາເທວະທີ່ເລືອກນັບຖືເປັນເວລາຍາວເຊັ່ນກັນ.

Verse 128

चिरं विनीय चात्मानं चिरं यात्यनवज्ञताम् । ब्रुवतश्च परस्यापि वाक्यं धर्मोपसंहितम्

ເມື່ອຝຶກຝົນຕົນເອງດ້ວຍວິໄນເປັນເວລາຍາວ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມເຄົາລົບອັນຍືນຍົງ ບໍ່ຖືກດູໝິ່ນ. ແລະຄວນຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງຜູ້ອື່ນດ້ວຍ ເມື່ອຖ້ອຍຄຳນັ້ນປະກອບດ້ວຍທຳມະ.

Verse 129

चिरं पृच्छेच्च श्रृणुयाच्चिरं न परिभूयते । धर्मे शत्रौ शस्त्रहस्ते पात्रे च निकटस्थिते

ຄວນຖາມດົນ ແລະຟັງດົນ ແລ້ວຈຶ່ງບໍ່ຖືກກົດຂີ່ງ່າຍ. ແຕ່ໃນເລື່ອງທຳມະ ຕໍ່ໜ້າສັດຕູ ເມື່ອຖືອາວຸດ ແລະເມື່ອຜູ້ຄວນຮັບຢູ່ໃກ້ ບໍ່ຄວນຊັກຊ້າ.

Verse 130

भये च साधुपूजायां चिरकारी न शस्यते । एवमुक्त्वा पुत्रभार्यासहितः प्राप्य चाश्रमम्

ໃນຍາມອັນຕະລາຍ ແລະໃນການບູຊາພຣະສາທຸ ຜູ້ຊັກຊ້າບໍ່ຖືກສັນລະເສີນ. ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ລາວໄດ້ໄປຮອດອາສຣົມ ພ້ອມລູກຊາຍແລະພັນລະຍາ.

Verse 131

ततश्चिरमुपास्याथ दिवं यातिश्चिरं मुनिः । वयं त्वेवं ब्रुवन्तोऽपि मोहेनैवं प्रतारिताः

ຕໍ່ມາ ເມື່ອບູຊາດົນແລ້ວ ມຸນີນັ້ນໄປສູ່ສະຫວັນ ແລະຢູ່ດົນ. ແຕ່ພວກເຮົາ ແມ່ນແຕ່ກ່າວຢ່າງນັ້ນກໍຕາມ ກັບຖືກມົວໝອງຫລອກລວງໃນທາງນີ້.

Verse 132

कलौ च भवतां विप्रा मच्छापो निपतिष्यति । केचित्सदा भविष्यंति विप्राः सर्वगुणैर्युताः

ໃນຍຸກກະລີ ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຄຳສາບຂອງຂ້າຈະຕົກໃສ່ພວກເຈົ້າ. ແຕ່ຈະມີພຣາຫມັນບາງພວກຢູ່ເສມອ ພ້ອມດ້ວຍຄຸນທຳທຸກປະການ.

Verse 133

पादप्रक्षालनं कृत्वा ततोऽहं धर्मवर्मणः । समीपे साक्षिणो देवान्कृत्वा संकल्पमाचरम्

ເມື່ອລ້າງຕີນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບແລ້ວ ຂ້າໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ທ່ານທັມມະວັຣມັນ ໃຫ້ເທວະທັງຫຼາຍເປັນພະຍານ ແລະປະຕິບັດສັງກັລປະອັນສັກສິດ.

Verse 134

कांचनैरर्नोप्रदानैश्च गृहदानैर्धनादिभिः । भार्याभूषणवस्त्रैश्च कृतार्था ब्राह्मणाः कृताः

ດ້ວຍການຖວາຍຄຳ ແລະທານຫຼາກຫຼາຍ ດ້ວຍການຖວາຍເຮືອນ ແລະຊັບສິນຕ່າງໆ ພ້ອມທັງເຄື່ອງປະດັບ ແລະເສື້ອຜ້າໃຫ້ແກ່ພັນລະຍາ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄດ້ຮັບຄວາມພໍໃຈ ແລະສຳເລັດພອນປາຖະໜາ।

Verse 135

ततः करं समुद्यम्य प्राहेन्द्रो देवसंगमे । हरांगरुद्धवामार्द्ध यावद्देवी गिरेः सुता

ຕໍ່ມາ ອິນທຣາໄດ້ຍົກມືຂຶ້ນ ແລະກ່າວໃນທີ່ປະຊຸມເທວະດາ ໂດຍເອີ້ນຫາພຣະເທວີ ບຸດສາວແຫ່ງພູເຂົາ ຜູ້ທີ່ຊີກຊ້າຍຖືກຮ່າງຂອງຮະຣະໂອບກອດໄວ້।

Verse 136

गणाधीशो वयं यावद्यावत्त्रिभुवनं त्विदम् । तावन्नन्द्यादिदे स्थानं नारदस्थापितं सुराः

ຕາບໃດທີ່ພວກເຮົາຍັງເປັນເຈົ້າແຫ່ງຄະນະຂອງພຣະສິວະ ແລະຕາບໃດທີ່ໂລກສາມພົບນີ້ຍັງດຳລົງຢູ່ ຕາບນັ້ນສະຖານທີ່ນີ້ ທີ່ເລີ່ມດ້ວຍນັນດີ ແລະນາຣະດະໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້ ຈະຕັ້ງຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ໂອເທວະດາທັງຫຼາຍ।

Verse 137

ब्रह्मशापो रुद्रशापो विष्णुशापस्तथैव च । द्विजशापस्तथा भूयादिदं स्थानं विलुंपतः

ຂໍໃຫ້ຄຳສາບຂອງພຣະພຣະຫມາ, ຄຳສາບຂອງຣຸດຣະ, ແລະຄຳສາບຂອງວິສນຸ ພ້ອມທັງຄຳສາບຂອງດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຈົ່ງຕົກໃສ່ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຈະປົ່ນປີ້ ຫຼືທຳລາຍສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້।

Verse 138

ततस्तथेति तैः सर्वैर्हृष्टैस्तत्र तथोदितम् । एवं मया स्थापिते स्थानकेऽस्मिन्संस्थापयामास च कापिलं मुनिः । स्थाने उभे देवकृते प्रसन्नास्ततो ययुर्देवता देवसद्म

ແລ້ວທຸກອົງກໍມີຄວາມຍິນດີ ແລະກ່າວຕອບຢູ່ນັ້ນວ່າ “ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ”. ເມື່ອຂ້ອຍໄດ້ສະຖາປະນາສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້ແລ້ວ ມຸນີກໍໄດ້ຕິດຕັ້ງກະປິລະໄວ້ທີ່ນັ້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ເທວະດາທັງຫຼາຍພໍໃຈກັບຖານອັນເປັນທິບສອງປະການທີ່ໄດ້ກໍ່ຂຶ້ນ ແລ້ວຈຶ່ງເດີນທາງໄປສູ່ວິຫານສະຫວັນຂອງຕົນ।