Rig Veda 3.13.5: Mandala 3, Sukta 13, Mantra 5
Sukta 3.13
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
दीदिवांसमपूर्व्यं वस्वीभिरस्य धीतिभिः । ऋक्वाणो अग्निमिन्धते होतारं विश्पतिं विशाम् ॥
Transliteration
dīdivā́ṃsam apū́rvyaṃ vásvībhiḥ asya dhītíbhiḥ | ṛkvā́ṇo agním indhate hótāraṃ viśpátiṃ viśā́m ||
Translation
ນັກຮ້ອນທັງຫຼາຍຈຸດໄຟອັກນີ, ຜູ້ສະຫວ່າງສະຫວ່າງຕະຫຼອດໄປ ແລະ ບໍ່ແກ່ນະພັນ, ດ້ວຍຄວາມດົນຕີອັນຮັ່ງມີ; ພວກເຂົາປຸກພຣະອົງໃຫ້ເປັນປູຊາຂອງພິທີ ແລະ ເປັນຜູ້ນໍາພາປະຊາຊົນໃນຊີວິດທີ່ເປັນລະບຽບ.
Word by Word
दीदिवांसम्shining, radiant
दीदिवांसम्:
कर्म (इन्धते—कस्य? अग्निम्… दीदिवांसम्)
TypeAdjective
Rootदीदिवांस् (< √दिव् ‘दीप्तौ’ का परिपूर्ण/वृद्धि-रूप) / प्रातिपदिक: दीदिवांस्
अपূर्व्यम्unprecedented, unique
अपূर्व्यम्:
कर्म (अग्निम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootअपूर्व्य (a- + पूर्व्य < पूर्व ‘former’)
वस्वीभिःwith rich (ones), with bountiful (means)
वस्वीभिः:
करण (किससे?—समृद्ध/उदार…)
TypeAdjective (instrumental plural)
Rootवस्वी (वसु ‘wealth’ से; ‘समृद्ध/धनवती’)
अस्यof him/this (Agni)
अस्य:
सम्बन्ध (धीतीभिः—कस्य? अस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धीतिभिःwith hymns, with devotions/insights
धीतिभिः:
करण (इन्धते—किससे? स्तुतियों/ध्यानों से)
TypeNoun
Rootधीति (√धी ‘बुद्धौ/धारणे’ से; ‘ध्यान/स्तोत्र/विचार’)
ऋक्वाणःthe chanters of ṛc-verses, singers
ऋक्वाणः:
कर्ता (इन्धते—कौन? ऋक्वाणः)
TypeNoun
Rootऋक्वन् (ऋच्/ऋक् ‘ऋग्वेद-स्तोत्र’ से; ‘ऋच् गाने वाला’)
अग्निम्Agni, the fire-god
अग्निम्:
कर्म (इन्धते—किम्? अग्निम्)
TypeNoun
Rootअग्नि
इन्धतेthey kindle, they ignite
इन्धते:
क्रिया
TypeVerb
Root√इन्ध् (दीप्तौ/प्रदीपने) / इन्ध् ‘to kindle’
होतारम्the Hotṛ-priest, invoker
होतारम्:
कर्म (अग्निम् के विशेषण-रूपेण: ‘होतारम्’)
TypeNoun
Rootहोतृ (√हु ‘यज्ञे आह्वाने/होमने’ से; ‘आह्वाता/याजक’)
विश्पतिम्lord of the clan/settlement
विश्पतिम्:
कर्म (अग्निम् के विशेषण-रूपेण)
TypeNoun
Rootविश्पति (विश् ‘कुल/जन’ + पति ‘lord’)
विशाम्of the peoples/clans
विशाम्:
सम्बन्ध (विश्पतिम्—कस्य? विशाम्)
TypeNoun
Rootविश् (जन/कुल/प्रजा)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
