Adhyaya 104

Verse 1

/ एकाधिकशततमो< ध्याय: ब्राह्मणोंके धनका अपहरण करनेसे प्राप्त होनेवाले दोषके विषयमें क्षत्रिय और चाण्डालका संवाद तथा ब्रह्मास्वकी रक्षामें प्राणोत्सर्ग करनेसे चाण्डालको मोक्षकी प्राप्ति युधिछिर उवाच ब्राह्मणस्वानि ये मंदा हरन्ति भरतर्षभ । नृशंसकारिणो मूढा: क्व ते गच्छन्ति मानवा:

ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ກ້າແຫ່ງວົງສາພາຣະຕະ! ມະນຸດທີ່ຕໍ່າຊ້າ ຫຼົງຜິດ ແລະກະທຳການໂຫດຮ້າຍ—ຜູ້ລັກຊັບຂອງພຣາຫມັນ—ເຂົາເຈົ້າໄປສູ່ໂລກໃດ?»

Verse 2

युधिष्ठिरने पूछा--भरतश्रेष्ठ! जो मूर्ख और मंदबुद्धि मानव क्रूरतापूर्ण कर्ममें संलग्न रहकर ब्राह्मणोंके धनका अपहरण करते हैं, वे किस लोकमें जाते हैं? ।। भीष्य उवाच (पातकानां परं होतद्‌ ब्रह्मस्वहरणं बलात्‌ | सान्वयास्ते विनश्यन्ति चण्डाला: प्रेत्य चेह च ।।) भीष्मजीने कहा--राजन! ब्राह्मणोंके धनका बलपूर्वक अपहरण--यह सबसे बड़ा पातक है। ब्राह्मणोंका धन लूटनेवाले चाण्डाल-स्वभावयुक्त मनुष्य अपने कुल- परिवारसहित नष्ट हो जाते हैं ।। अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्‌ । चाण्डालस्य च संवाद क्षत्रबंधोश्व॒ भारत,भारत! इस विषयमें जानकार मनुष्य एक चाण्डाल और क्षत्रियबंधुका संवादविषयक प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया करते हैं

ຢຸທິສຖິຣ ຖາມວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງວົງສາພາຣະຕະ! ມະນຸດຜູ້ໂງ່ ແລະປັນຍາຕ່ຳ ທີ່ຈົ່ມຢູ່ໃນການກະທຳໂຫດຮ້າຍ ແລະລັກຊັບຂອງພຣາຫມັນ—ເຂົາເຈົ້າໄປສູ່ໂລກໃດ?» ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ການຍຶດເອົາຊັບຂອງພຣາຫມັນດ້ວຍກຳລັງ ແມ່ນບາບທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ. ຜູ້ປົ້ນຊັບພຣາຫມັນ—ຜູ້ມີນິໄສດັ່ງຈັນດາລາ—ຈະພິນາດພ້ອມທັງວົງຕະກູນ ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະຫຼັງຄວາມຕາຍ. ໃນເລື່ອງນີ້ ນັກຮູ້ທັງຫຼາຍຍົກຕົວຢ່າງຕຳນານເກົ່າແກ່: ເປັນເລື່ອງສົນທະນາລະຫວ່າງຈັນດາລາ ແລະ ‘ກະສັດຕຣິຍະແຕ່ຊື່’ ໂອ ພາຣະຕະ»

Verse 3

राजन्य उवाच वृद्धरूपोडसि चाण्डाल बालवच्च विचेष्टसे । श्वखराणां रज:सेवी कस्मादुद्धिजसे गवाम्‌,क्षत्रियने पूछा--चाण्डाल! तू बूढ़ा हो गया है तो भी बालकों-जैसी चेष्टा करता है। कुत्तों और गधोंकी धूलिका सेवन करनेवाला होकर भी तू इन गौओंकी धूलिसे क्यों इतना उद्विग्न हो रहा है

ກະສັດຕຣິຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈັນດາລາ, ເຈົ້າແມ່ນມີຮູບຮ່າງເຖົ້າແກ່ ແຕ່ກັບປະພຶດດັ່ງເດັກນ້ອຍ. ເຈົ້າຜູ້ຄຸ້ນກັບຝຸ່ນຂອງໝາແລະລາ—ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫວັ່ນໄຫວຕໍ່ຝຸ່ນທີ່ງົວເຫຼົ່ານີ້ຍົກຂຶ້ນ?»

Verse 4

साधुभिर्गहितं कर्म चाण्डालस्य विधीयते । कस्माद्‌ गोरजसा ध्वस्तमपां कुण्डे निषिउचसि,चाण्डालके लिये विहित कर्मकी श्रेष्ठ पुरुष निंदा करते हैं। तू गोधूलिसे ध्वस्त हुए अपने शरीरको क्यों जलके कुण्डमें डालकर धो रहा है?

ກະສັດຕຣິຍະ ກ່າວວ່າ: «ການປະພຶດທີ່ກຳນົດໄວ້ສຳລັບຈັນດາລາ ຖືກຜູ້ດີທັງຫຼາຍຕຳນິ. ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງນຳຮ່າງກາຍທີ່ຖືກຝຸ່ນງົວປົກຄຸມ ໄປລ້າງໃນສະນ້ຳ? ການຊຳລະນີ້ຈະມີຄວາມໝາຍອັນໃດ ໃນເມື່ອອາຊີບຂອງເຈົ້າເອງກໍຖືກຜູ້ດີຕຳນິ?»

Verse 5

चाण्डाल उवाच ब्राह्मणस्य गवां राजन्‌ द्वियतीनां रज: पुरा । सोममुध्वंसयामास त॑ सोम॑ येडपिबन्‌ द्विजा:,चाण्डालने कहा--राजन्‌! पहलेकी बात है--एक ब्राह्मणकी कुछ गौओंका अपहरण किया गया था। जिस समय वे गौएँ हरकर ले जायी जा रही थीं, उस समय उनकी दुग्धकणमिश्रित चरणधूलिने सोमरसपर पड़कर उसे दूषित कर दिया। उस सोमरसको जिन ब्राह्मणोंने पीया, वे तथा उस यज्ञकी दीक्षा लेनेवाले राजा भी शीघ्र ही नरकमें जा गिरे। उन यज्ञ करानेवाले समस्त ब्राह्मणोंसहित राजा ब्राह्मणके अपहृत धनका उपयोग करके नरकगामी हुए

ຈັນດາລາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ດົນນານມາແລ້ວ ມີຄົນຍຶດເອົາງົວບາງຕົວຂອງພຣາຫມັນ ແລະຕ້ອນມັນໄປ. ໃນຂະນະທີ່ງົວເຫຼົ່ານັ້ນຖືກຕ້ອນໄປ ຝຸ່ນຈາກຕີນງົວທີ່ປົນກັບລະອອງນົມ ໄດ້ຕົກລົງໃສ່ໂຊມະ ແລະເຮັດໃຫ້ມັນເສື່ອມເປື້ອນ. ດວິຊະຜູ້ດື່ມໂຊມະນັ້ນ ແລະພຣະຣາຊາຜູ້ຮັບດີກຊາເຂົ້າພິທີຍັດນະນັ້ນ ຕົກລົງສູ່ນະລົກຢ່າງວ່ອງໄວ. ພຣະຣາຊານັ້ນ ພ້ອມທັງພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີທັງຫຼາຍ ກໍກາຍເປັນຜູ້ມຸ່ງໜ້າສູ່ນະລົກ ເພາະຍັດນະນັ້ນຖືກຫຼ້ຽງດ້ວຍຊັບທີ່ຍຶດມາຈາກພຣາຫມັນ»

Verse 6

दीक्षितश्न स राजापि क्षिप्रं नरकमाविशत्‌ | सह तैर्याजकै: सर्वर्त्रद्यस्वमुपजीव्य तत्‌,चाण्डालने कहा--राजन्‌! पहलेकी बात है--एक ब्राह्मणकी कुछ गौओंका अपहरण किया गया था। जिस समय वे गौएँ हरकर ले जायी जा रही थीं, उस समय उनकी दुग्धकणमिश्रित चरणधूलिने सोमरसपर पड़कर उसे दूषित कर दिया। उस सोमरसको जिन ब्राह्मणोंने पीया, वे तथा उस यज्ञकी दीक्षा लेनेवाले राजा भी शीघ्र ही नरकमें जा गिरे। उन यज्ञ करानेवाले समस्त ब्राह्मणोंसहित राजा ब्राह्मणके अपहृत धनका उपयोग करके नरकगामी हुए

ຈັນດາລາໄດ້ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ພະຣາຊາຜູ້ໄດ້ຮັບດິກສາເຂົ້າພິທີຍັດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ກໍຕົກນະລົກໄປຢ່າງວ່ອງໄວ—ພ້ອມກັບພຣາມພິທີກອນທັງປວງ—ເພາະເຂົາເຈົ້າດຳລົງຊີວິດໂດຍອາໄສຊັບສິນທີ່ຖືກລັກຊິງມາ. ການເຂົ້າຮ່ວມພິທີບໍ່ອາດຊຳລະມົນທິນຂອງຊັບລັກໄດ້; ຜູ້ໃດຮູ້ແລ້ວຍັງໄດ້ປະໂຫຍດ ຜູ້ນັ້ນກໍແບ່ງປັນຜົນກຳດ້ວຍ».

Verse 7

येडपि तत्रापिबन क्षीरं घृतं दधि च मानवा: । ब्राह्मणा: सहराजन्या: सर्वे नरकमाविशन्‌,जहाँ वे गौएँ हरकर लायी गयी थीं, वहाँ जिन मनुष्योंने उनके दूध, दही और घीका उपभोग किया, वे सभी ब्राह्मण और क्षत्रिय आदि नरकमें पड़े

«ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຄົນທີ່ຢູ່ບ່ອນນັ້ນ—ບ່ອນທີ່ນຳງົວທີ່ຖືກປົ້ນມາ—ຜູ້ໃດດື່ມຫຼືກິນນົມ, ນ້ຳມັນເນີຍ (ກີ), ແລະນົມສົ້ມ (ດະຫິ) ຂອງມັນ—ຈະເປັນພຣາມ ຫຼືກະສັດຊັ້ນກະສັດ (ແລະອື່ນໆ) ກໍຕາມ—ລ້ວນເຂົ້ານະລົກທັງນັ້ນ. ຄຳກ່າວນີ້ຊີ້ວ່າ ຜູ້ຮັບປະໂຫຍດຈາກຂອງທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍການລັກຊິງຫຼືຄວາມຮຸນແຮງ ກໍຖືກພົວພັນໃນບາບນັ້ນດ້ວຍ».

Verse 8

जघ्नुस्ता: पयसा पुत्रांस्तथा पौत्रान्‌ विधुन्वती: । पशूनवेक्षमाणाश्च साधुवृत्तेन दम्पती,वे अपहृत हुई गौएँ जब दूसरे पशुओंको देखतीं और अपने स्वामी तथा बछड़ोंको नहीं देखती थीं, तब पीड़ासे अपने शरीरको कँपाने लगती थीं। उन दिनों सद्धावसे ही दूध देकर उन्होंने अपहरणकारी पति-पत्नीको तथा उनके पुत्रों और पौत्रोंको भी नष्ट कर दिया

ງົວເຫຼົ່ານັ້ນສັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມທຸກທໍລະມານ ແລະຫັນຫາຝູງສັດອື່ນໆ; ເມື່ອບໍ່ເຫັນເຈົ້າຂອງທີ່ຊອບທຳ ແລະລູກງົວຂອງຕົນ ກໍສັ່ນດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດ. ແລ້ວດ້ວຍນົມຂອງຕົນເອງ ພວກມັນໄດ້ທຳລາຍຄູ່ຜົວເມຍຜູ້ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການລັກ—ພ້ອມທັງລູກຊາຍແລະຫຼານຊາຍ. ເຫດການນີ້ຊີ້ວ່າ ຄວາມຊົ່ວທີ່ເກີດຈາກອາຊີບອະທຳຈະຫວນກັບຫາຜູ້ກະທຳ; ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ປົກກະຕິໃຫ້ຊີວິດ ກໍອາດກາຍເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງການລົງໂທດເມື່ອທຳມະຖືກລະເມີດ.

Verse 9

अहं तत्रावसं राजन ब्रह्मचारी जितेन्द्रिय: । तासां मे रजसा ध्वस्तं भैक्षमासीन्नराधिप,राजन! मैं भी उसी गाँवमें ब्रह्मचर्यपालनपूर्वक जितेन्द्रियभावसे निवास करता था। नरेश्वर! एक दिन उन्हीं गौओंके दूध एवं धूलके कणसे मेरा भिक्षात्र भी दूषित हो गया

ຈັນດາລາໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ໃນບ້ານນັ້ນໃນຖານະພຣະສິດສະ (ພຣະພຣົມຈາຣີ) ຜູ້ຄວບຄຸມອິນຊີ. ແຕ່ໂອ ຈອມມະນຸດ, ອາຫານບິນທະບາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າກັບຖືກເຮັດໃຫ້ເປື້ອນໂດຍຝຸ່ນທີ່ງົວເຫຼົ່ານັ້ນຍົກຂຶ້ນ».

Verse 10

चाण्डालो<हं ततो राजन्‌ भुक्त्वा तदभवं नृप । ब्रह्मस्वहारी च नृप: सो<प्रतिष्ठां गतिं ययौ,महाराज! उस भिक्षान्नको खाकर मैं चाण्डाल हो गया और ब्राह्मणके धनका अपहरण करनेवाले वे राजा भी नरकगामी हो गये

ຈັນດາລາໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ໂອ ພະຣາຊາ, ເພາະກິນອາຫານນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງກາຍເປັນຈັນດາລາ. ແລະພະຣາຊາຜູ້ລັກຊັບຂອງພຣາມ ກໍຕົກສູ່ເສັ້ນທາງອັນນ່າອັບອາຍ ສູນເສຍກຽດສັກ ແລະໄປສູ່ປາຍທາງແຫ່ງຄວາມພິນາດ. ດັ່ງນັ້ນ ທັງຜູ້ກິນອາຫານທີ່ປົນເປື້ອນ ແລະຜູ້ລະເມີດຊັບຂອງພຣາມ ລ້ວນພົບຄວາມຕົກຕ່ຳຢ່າງໜັກ.»

Verse 11

इसलिये कभी किंचिन्मात्र भी ब्राह्मणके धनका अपहरण न करे। ब्राह्मणके धूल- धूसरित दुग्धरूप धनको खाकर मेरी जो दशा हुई है, उसे आप प्रत्यक्ष देख लें

ດັ່ງນັ້ນ ຢ່າໄດ້ຍຶດເອົາຊັບສິນຂອງພຣາຫມັນ ແມ່ນແຕ່ນ້ອຍນິດກໍບໍ່ຄວນ. ເພາະຂ້ອຍໄດ້ກິນຊັບຂອງພຣາຫມັນ—ດັ່ງນ້ຳນົມແຕ່ຖືກຝຸ່ນເປື້ອນ—ຂ້ອຍຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນຄວາມທຸກທໍລະມານຢ່າງທີ່ທ່ານເຫັນດ້ວຍຕາຕົນເອງນີ້.

Verse 12

तस्मात्‌ सोमो<प्यविक्रेय: पुरुषेण विपश्चिता । विक्रयं त्विह सोमस्य गर्हयन्ति मनीषिण:,इसीलिये विद्वान्‌ पुरुषको सोमरसका विक्रय भी नहीं करना चाहिये। मनीषी पुरुष इस जगत्‌में सोमरसके विक्रयकी बड़ी निंदा करते हैं

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາບໍ່ຄວນຂາຍໂຊມະ (Soma) ແມ່ນແຕ່ໂຊມະເອງກໍບໍ່ຄວນຂາຍ. ເພາະໃນໂລກນີ້ ບັນດິດທັງຫຼາຍຕຳນິການຄ້າຂາຍໂຊມະຢ່າງໜັກ ເຫັນວ່າເປັນການຜິດທຳທີ່ບໍ່ຄວນແກ່ຜູ້ປາຖະໜາທຳມະ.

Verse 13

तस्माद्धरेन्न विप्रस्व॑ं कदाचिदपि किंचन । ब्रह्मस्वं रजसा ध्वस्तं भुक्त्वा मां पश्य यादृशम्‌,ये चैनं क्रीणते तात ये च विक्रीणते जना: । ते तु वैवस्वतं प्राप्य रौरवं यान्ति सर्वश: तात! जो लोग सोमरसको खरीदते हैं और जो लोग उसे बेचते हैं, वे सभी यमलोकमें जाकर रौरव नरकमें पड़ते हैं

ດັ່ງນັ້ນ ຢ່າໄດ້ເອົາຊັບຂອງພຣາຫມັນ ໃນເວລາໃດໆ ແມ່ນແຕ່ນ້ອຍນິດ. ຂ້ອຍໄດ້ກິນຊັບພຣາຫມັນທີ່ຖືກຕັນຫາກິເລດເປື້ອນ—ຈົ່ງເບິ່ງຂ້ອຍວ່າກາຍເປັນແນວໃດ. ແລະ ລູກເອີຍ ຜູ້ທີ່ຊື້ໂຊມະ ແລະຜູ້ທີ່ຂາຍມັນ—ທຸກຄົນເມື່ອໄປເຖິງໄວວັສວະຕະ (ພຣະຍົມ) ກໍຈະຕົກສູ່ນະລົກຣໍຣະວະ (Raurava) ຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ.

Verse 14

सोम॑ तु रजसा ध्वस्तं विक्रीणन्‌ विधिपूर्वकम्‌ | श्रोत्रियो वार्धुषी भूत्वा न चिरं स विनश्यति,वेदवेत्ता ब्राह्मण यदि गौओंके चरणोंकी धूलि और दूधसे दूषित सोमको विधिपूर्वक बेचता है अथवा व्याजपर रुपये चलाता है तो वह जल्दी ही नष्ट हो जाता है

ຈັນດາລາກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວດ ຖ້າຂາຍໂຊມະທີ່ຖືກຝຸ່ນ—ຝຸ່ນຈາກຕີນງົວ—ແລະນ້ຳນົມເປື້ອນ ແມ່ນແຕ່ຈະຂາຍຕາມພິທີກໍຕາມ, ຫຼືຖ້າຫັນໄປຫາການກິນດອກເບ້ຍ ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການປ່ອຍກູ້, ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຢູ່ຍືນຍາວ; ຈະພິນາດໄວ.»

Verse 15

नरकं त्रिंशतं प्राप्प स्वविष्ठामुपजीवति । श्वचर्यामभिमानं च सखिदारे च विप्लवम्‌

ຈັນດາລາກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຕົກສູ່ນະລົກສາມສິບ ຜູ້ນັ້ນດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການກິນອຸຈາລະຂອງຕົນເອງ. ຈາກນັ້ນຖືກຂັບໄລ່ໃຫ້ເປັນສະພາບຫມາ ພ້ອມດ້ວຍຄວາມຍຶດມັ່ນອັນຫຼົງຜິດ; ແລະເຮືອນເຮືອນກັບມິດສະຫາຍຂອງລາວກໍພັງທະລາຍ.»

Verse 16

श्वानं वै पापिनं पश्य विवर्ण हरिणं कृशम्‌

ຈັນດາລາເວົ້າວ່າ: «ເບິ່ງເຖີດ—ນີ້ແມ່ນໝາຜູ້ມີບາບ; ແລະນັ້ນແມ່ນກວາງສີຈາງ ຜອມແຫ້ງ»។

Verse 17

अहं वै विपुले तात कुले धनसमन्विते

ຈັນດາລາເວົ້າວ່າ: «ທ່ານພໍ່ເອີຍ, ຂ້າພະເຈົ້າເກີດໃນຕະກູນໃຫຍ່ ຮຸ່ງເຮືອງ ແລະມີຊັບສົມບັດພ້ອມພຽງ.»

Verse 18

अन्यस्मिज्जन्मनि विभो ज्ञानविज्ञानपारग: । अभवं तत्र जानानो होतान्‌ दोषान्‌ मदात्‌ सदा

«ໂອ ພຣະອົງ, ໃນຊາດອື່ນ ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍເປັນຜູ້ຊໍານານທັງຄວາມຮູ້ ແລະປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ. ແຕ່ເຖິງຈະຮູ້ຄວາມຜິດທີ່ເກີດຈາກຄວາມເມົາ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຍັງເຮັດຊໍ້າໆ ເນື່ອງຈາກຄວາມຈອງຫອງ ແລະຄວາມຫຼົງ.»

Verse 19

संरब्ध एव भूतानां पृष्ठमांसमभक्षयम्‌ | सो<हं तेन च वृत्तेन भोजनेन च तेन वै

ຈັນດາລາເວົ້າວ່າ: «ດ້ວຍຄວາມຈໍາເປັນອັນຮຸນແຮງ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກິນເນື້ອຈາກຫຼັງຂອງສັດທັງຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍວິຖີຊີວິດນັ້ນ ແລະດ້ວຍອາຫານນັ້ນເອງ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເປັນຢ່າງທີ່ເປັນຢູ່ບັດນີ້.»

Verse 20

इमामवस्थां सम्प्राप्त: पश्य कालस्य पर्ययम्‌ | तात! प्रभो! मैं भी दूसरे जन्ममें धनसम्पन्न महान्‌ कुलमें उत्पन्न हुआ था। ज्ञान- विज्ञानमें पारंगत था। इन सब दोषोंको जानता था तो भी अभिमानवश सदा सब प्राणियोंपर क्रोध करता और पशुओंके पृष्ठका मांस खाता था; उसी दुराचार और अभक्ष्य- भक्षणसे मैं इस दुरवस्थाको प्राप्त हुआ हूँ। कालके इस उलट-फेरको देखिये ।। आदीप्तमिव चैलान्तं भ्रमरैरिव चार्दितम्‌

ຈັນດາລາເວົ້າວ່າ: «ເບິ່ງການຜັນຜວນຂອງເວລາ—ຂ້າພະເຈົ້າຕົກມາຮອດສະພາບນີ້. ທ່ານພໍ່ເອີຍ! ພຣະອົງເອີຍ! ໃນຊາດກ່ອນ ຂ້າພະເຈົ້າກໍເກີດໃນຕະກູນໃຫຍ່ມີຊັບສົມບັດ ແລະເປັນຜູ້ຊໍານານໃນການຮຽນຮູ້ແລະປັນຍາ. ແມ່ນແຕ່ຮູ້ຄວາມຜິດເຫຼົ່ານັ້ນດີ, ດ້ວຍຄວາມຈອງຫອງ ຂ້າພະເຈົ້າກໍໂກດໃສ່ສັດທັງປວງເປັນນິດ ແລະກິນເນື້ອຈາກຫຼັງຂອງສັດ. ໂດຍຄວາມປະພຶດຊົ່ວນັ້ນ ແລະໂດຍການກິນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນກິນ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມາຮອດຄວາມທຸກຍາກນີ້. ຈົ່ງເບິ່ງການກັບຕາລະປັດຂອງເວລາ!»

Verse 21

स्वाध्यायैस्तु महत्पापं हरन्ति गृहमेधिन:

ຄົນຄອບຄົວ (ຄະຫັດ) ໂດຍການສວາທະຍາຍ—ການຮຽນຮູ້ດ້ວຍຕົນເອງ ແລະການສວດທ່ອງຄຳພີສັກສິດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ—ຍ່ອມກຳຈັດໄດ້ແມ່ນແຕ່ບາບໃຫຍ່. ຖ້ອຍຄຳນີ້ຢືນຢັນວ່າ ການຮຽນຢ່າງມີວິໄນ ແລະການປະຕິບັດຄຳພີທຸກມື້ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ການຮູ້ທາງປັນຍາ ແຕ່ເປັນການຊຳລະຈິດໃຈທາງສິນທຳ ທີ່ເຮັດໄດ້ໃນຊີວິດຄອບຄົວທົ່ວໄປ.

Verse 22

तथा पापकृतं विप्रमाश्रमस्थं महीपते

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ, ໂອ້ ພຣະມະຫາກະສັດ, ພຣາຫມັນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ໄດ້ກໍ່ບາບ ແມ່ນແຕ່ຢູ່ໃນອາສຣະມ (āśrama) — ວິຖີຊີວິດແຫ່ງວິໄນທາງທຳ — ກໍຄວນຖືກພິຈາລະນາຕາມນັ້ນ.

Verse 23

अहं हि पापयोन्यां वै प्रसूत: क्षत्रियर्षभ । निश्चयं नाधिगच्छामि कथं मुच्येयमित्युत,क्षत्रियशिरोमणे! मैं पापयोनिमें उत्पन्न हुआ हूँ। मुझे यह निश्चय नहीं हो पाता कि मैं किस उपायसे मुक्त हो सकूँगा?

ຈັນດາລາກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ກ້າໃນຫມູ່ກະສັດກະສັດຕຣິຍະ, ຂ້າພະເຈົ້າເກີດມາແທ້ຈາກຄັນທີ່ມີບາບ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດຮູ້ແນ່ຊັດໄດ້ວ່າ ດ້ວຍວິທີໃດຈຶ່ງຈະພົ້ນອອກ (ຈາກສະພາບນີ້ ແລະພາລະທາງທຳຂອງມັນ)”

Verse 24

जातिस्मरत्वं च मम केनचित्‌ पूर्वकर्मणा । शुभेन येन मोक्ष॑ वै प्राप्तुमिच्छाम्यहं नृप,नरेश्वर! पहलेके किसी शुभ कर्मके प्रभावसे मुझे पूर्व-जन्मकी बातोंका स्मरण हो रहा है, जिससे मैं मोक्ष पानेकी इच्छा करता हूँ

ຈັນດາລາກ່າວວ່າ: “ໂດຍພະລັງຂອງກຸສົນກຳບາງຢ່າງໃນອະດີດຊາດ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບຄວາມສາມາດລະລຶກຊາດກ່ອນ. ເນື່ອງຈາກບຸນອັນເປັນມົງຄຸນນັ້ນ, ໂອ້ ພຣະຣາຊາ, ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະບັນລຸໂມກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ).”

Verse 25

त्वमिमं सम्प्रपन्नाय संशयं ब्रूहि पृच्छते । चाण्डालत्वात्‌ कथमहं मुच्येयमिति सत्तम,सत्पुरुषोंमें श्रेष्ठ! मैं आपकी शरणमें आकर अपना यह संशय पूछ रहा हूँ। आप मुझे इसका समाधान बताइये। मैं चाण्डाल-योनिसे किस प्रकार मुक्त हो सकता हूँ?

ໂອ້ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ສັດບຸລຸດ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມາພຶ່ງພາທ່ານ ແລະຂໍໃຫ້ທ່ານແກ້ໄຂຄວາມສົງໄສນີ້. ເກີດເປັນຈັນດາລາແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກສະພາບນັ້ນໄດ້ແນວໃດ?

Verse 26

राजन्य उवाच चाण्डाल प्रतिजानीहि येन मोक्षमवाप्स्ययसि । ब्राह्मणार्थे त्यजन्‌ प्राणान्‌ गतिमिष्टामवाप्स्यसि,क्षत्रियने कहा--चाण्डाल! तू उस उपायको समझ ले, जिससे तुझे मोक्ष प्राप्त होगा। यदि तू ब्राह्मणकी रक्षाके लिये अपने प्राणोंका परित्याग करे तो तुझे अभीष्ट गति प्राप्त होगी

ກະສັດຕະຣິຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈັນດາລາ, ຈົ່ງຍອມຮັບແລະຖືຄໍາປະຕິຍານທີ່ຈະນໍາເຈົ້າໄປສູ່ມົກຂະ. ຖ້າເຈົ້າສະຫຼະຊີວິດເພື່ອປະໂຫຍດຂອງພຣາຫມັນ, ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບຄະຕິອັນປະເສີດຕາມທີ່ປາດຖະໜາ».

Verse 27

दत्त्वा शरीर क्रव्याद्धयो रणाग्नौ द्विजहेतुकम्‌ । हुत्वा प्राणान्‌ प्रमोक्षस्ते नान्‍्यथा मोक्षमर्हसि,यदि ब्राह्मणकी रक्षाके लिये तू अपना यह शरीर समराग्निमें होमकर कच्चा मांस खानेवाले जीव-जन्तुओंको बाँट दे तो प्राणोंकी आहुति देनेपर तेरा छुटकारा हो सकता है, अन्यथा तू मोक्ष नहीं पा सकेगा

ກະສັດຕະຣິຍະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຖ້າເພື່ອປົກປ້ອງພຣາຫມັນ ເຈົ້ານໍາກາຍນີ້ໄປຖວາຍໃນໄຟແຫ່ງສົງຄາມ ແລະມອບໃຫ້ສັດກິນເນື້ອ, ແລ້ວ—ໂດຍການສະຫຼະລົມຫາຍໃຈຊີວິດ—ເຈົ້າຈຶ່ງອາດໄດ້ຮັບການພົ້ນ. ບໍ່ມີທາງອື່ນໃດທີ່ເຈົ້າສົມຄວນໄດ້ມົກຂະ».

Verse 28

भीष्म उवाच इत्युक्त: स तदा तेन ब्रह्मास्वार्थ परंतप । हुत्वा रणमुखे प्राणान्‌ गतिमिष्टामवाप ह,भीष्मजी कहते हैं--परंतप! क्षत्रियके ऐसा कहनेपर उस चाण्डालने ब्राह्मणके धनकी रक्षाके लिये युद्धके मुहानेपर अपने प्राणोंकी आहुति दे अभीष्ट गति प्राप्त कर ली

ພີດສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ປະຣັນຕະປະ, ເມື່ອກະສັດຕະຣິຍະໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ຈັນດາລານັ້ນ—ເພື່ອປົກປ້ອງຊັບສິນຂອງພຣາຫມັນ—ໄດ້ຖວາຍຊີວິດຂອງຕົນຢູ່ປາກສົງຄາມ ແລະໄດ້ຮັບຄະຕິອັນປະເສີດຕາມທີ່ປາດຖະໜາ».

Verse 29

तस्माद्‌ रक्ष्यं त्वया पुत्र ब्रह्म॒स्वं भरतर्षभ । यदीच्छसि महाबाहो शाश्वतीं गतिमात्मन:,बेटा! भरतश्रेष्ठ) महाबाहो! यदि तुम सनातन गति पाना चाहते हो तो तुम्हें ब्राह्मणके धनकी पूरी रक्षा करनी चाहिये

ພີດສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ລູກເອີຍ—ໂອ ຜູ້ເປັນຍອດໃນວົງພະຣະຕະ, ໂອ ຜູ້ແຂນແຮງ—ຖ້າເຈົ້າປາດຖະໜາຄະຕິອັນຖາວອນໃຫ້ແກ່ຕົນ, ຈົ່ງປົກປ້ອງຊັບສິນຂອງພຣາຫມັນໃຫ້ຄົບຖ້ວນ».

Verse 100

इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अंतर्गत दानधर्मपर्वमें अगस्त्य और भ्रगुका संवादनामक सौवाँ अध्याय पूरा हुआ

ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນ «ສີຣີ ມະຫາພາຣະຕະ» ພາກອະນຸສາສະນະ—ໃນພາກວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງການໃຫ້ທານ—ບົດທີ 100 ຊື່ «ບົດສົນທະນາຂອງ ອະກັດສະຕະ ແລະ ພຣຶກຸ» ໄດ້ສຳເລັດລົງແລ້ວ.

Verse 101

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि राजन्यचाण्डालसंवादो नामैकोत्तरशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अंतर्गत दानधर्मपर्वमें क्षत्रिय और चाण्डालका संवादविषयक एक सौ एकवाँ अध्याय पूरा हुआ

ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາຍໃນ ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ ແລະໃນພາກວ່າດ້ວຍ ທຳມະແຫ່ງການໃຫ້ທານ ບົດທີ 101 ຊື່ວ່າ «ການສົນທະນາລະຫວ່າງ ກະສັດຕຣິຍ (ຣາຊັນຍະ) ແລະ ຈັນດາລະ» ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຂໍ້ປິດທ້າຍນີ້ເປັນໝາຍວ່າ ຕອນສອນທີ່ວາງກອບໃຫ້ຄິດໄຕ່ຕອງເລື່ອງຄວາມປະພຶດ ແລະຄວາມເອື້ອເຟື້ອ ຜ່ານການໂຕ້ຕອບອັນແຫຼມຄົມທັງດ້ານສັງຄົມແລະສິນທຳ ໄດ້ຈົບລົງແລ້ວ.

Verse 156

तुलया धारयन्‌ धर्ममभिमान्यतिरिच्यते । वह तीस नरकोंमें पड़कर अंतमें अपनी ही विष्ठापर जीनेवाला कीड़ा होता है। कुत्तोंको पालना, अभिमान तथा मित्रकी स्त्रीसे व्यभिचार--इन तीनों पापोंको तराजूपर रखकर यदि धर्मतः तौला जाय तो अभिमानका ही पलड़ा भारी होगा

ຈັນດາລະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອນຳທຳມະໄປຊັ່ງໃນຕາຊັ່ງ ຄວາມຈອງຫອງກັບຫນັກກວ່າທຳມະ»។ ຄວາມໝາຍຄື ຄວາມອວດອ້າງອາດກາຍເປັນຂໍ້ຜິດທີ່ຫນັກກວ່າຄວາມຊອບທຳເສຍອີກ—ແຮງກະທົບຈົນເມື່ອທຽບກັບບາບຫນັກອື່ນໆ ມັນກໍຍັງທຳໃຫ້ຕາຊັ່ງເອງເອົາຊະນະ ແລະລາກຄົນໄປສູ່ຄວາມພິນາດ.

Verse 166

अभिमानेन भूतानामिमां गतिमुपागतम्‌ | आप मेरे इस पापी कुत्तेको देखिये, यह कान्तिहीन, सफेद और दुर्बल हो गया है। यह पहले मनुष्य था। परंतु समस्त प्राणियोंके प्रति अभिमान रखनेके कारण इस दुर्गतिको प्राप्त हुआ है

ຈັນດາລະກ່າວວ່າ: «ເພາະຄວາມຈອງຫອງຕໍ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງ ມັນຈຶ່ງມາຮອດສະພາບນີ້. ເບິ່ງໝາຜູ້ນ່າສົງສານຂອງຂ້ອຍນີ້—ໄຮ້ປະກາຍ, ຊີດຂາວ ແລະອ່ອນແຮງ. ມັນເຄີຍເປັນມະນຸດ. ແຕ່ເພາະຖືຕົນຈອງຫອງຕໍ່ສັດທັງຫມົດ ຈຶ່ງຕົກລົງສູ່ຄວາມຕົກຕ່ຳອັນນ່າອະນາດນີ້».

Verse 203

धावमानं सुसंरब्धं पश्य मां रजसान्वितम्‌ । मेरी दशा ऐसी हो रही है, मानो मेरे कपड़ोंके छोरमें आग लग गयी हो अथवा तीखे मुखवाले भ्रमरोंने मुझे डंक मार-मारकर पीड़ित कर दिया हो। मैं रजोगुणसे युक्त हो अत्यंत रोष और आवेशमें भरकर चारों ओर दौड़ रहा हूँ। मेरी दशा तो देखिये

ຈົ່ງເບິ່ງຂ້ອຍ—ຂ້ອຍກຳລັງແລ່ນວຸ່ນວາຍດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນອັນຮຸນແຮງ ເຕັມໄປດ້ວຍຝຸ່ນດິນ. ສະພາບຂອງຂ້ອຍຮາວກັບວ່າປາຍເສື້ອຜ້າຖືກໄຟລຸກ ຫຼືຖືກເຜິ້ງປາກແຫຼມຕໍ່ຍຕອດຊ້ຳໆຈົນເຈັບປວດ. ຂ້ອຍຖືກຄອບງຳດ້ວຍຣະໂຈຄຸນ ພ້ອມທັງຄວາມໂກດ ແລະອາລົມພຸ່ງພານ ແລ່ນຫມຸນໄປທົ່ວທິດ—ຈົ່ງເບິ່ງສະພາບຂອງຂ້ອຍເຖີດ.

Verse 216

दानै: पृथग्विधेश्वापि यथा प्राहुर्मनीषिण: । गृहस्थ मनुष्य वेद-शास्त्रोंके स्वाध्यायद्वारा तथा नाना प्रकारके दानोंसे अपने महान्‌ पापको दूर कर देते हैं। जैसा कि मनीषी पुरुषोंका कथन है

ຈັນດາລະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງທີ່ບັນດາຜູ້ຮູ້ແຈ້ງກ່າວໄວ້ ແມ່ນແຕ່ດ້ວຍທານຫຼາຍປະເພດ ຄົນຄອບຄົວ—ໂດຍການສຶກສາວິນັຍຕົນເອງໃນ ເວດ ແລະ ສາດສະຕຣະ (svādhyāya) ແລະໂດຍການໃຫ້ທານຫຼາຍຮູບແບບ—ຍ່ອມຂັບໄລ່ບາບອັນໃຫຍ່ອອກໄປໄດ້. ນີ້ແມ່ນຄຳສອນຂອງຜູ້ມີປັນຍາ».

Verse 226

सर्वसंगविनिर्मुक्त छन्दांस्युत्तारयन्त्युत । पृथ्वीनाथ! आश्रममें रहकर सब प्रकारकी आसक्तियोंसे मुक्ता हो वेदपाठ करनेवाले ब्राह्मगको यदि वह पापाचारी हो तो भी उसके द्वारा पढ़े जानेवाले वेद उसका उद्धार कर देते हैं

ຈັນດາລາໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະເຈົ້າແຫ່ງປະຖົມພື້ນດິນ! ບົດສັນລະເສີນແຫ່ງເວດາແທ້ຈິງຊ່ວຍໃຫ້ຂ້າມພົ້ນ. ແມ່ນແຕ່ພຣາຫມັນຜູ້ຢູ່ໃນອາສຣົມ ແລະຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດທຸກປະການ ຖ້າໃນການປະພຶດເປັນຄົນບາບ ກໍຍັງເປັນເວດາທີ່ເຂົາສວດນັ້ນເອງທີ່ກາຍເປັນທາງແຫ່ງການພົ້ນຂອງເຂົາ».