Adhyaya 6
ການສືບມໍລະດົກຖືກອອກແບບເປັນຄວາມປອດໄພຂອງລັດ: ການແບ່ງສ່ວນມາດຕະຖານ ແລະ ຜູ້ຮັບມໍລະດົກສຳຮອງ ເຮັດໃຫ້ສານເປັນຜູ້ຈັດສັນຄັ້ງສຸດທ້າຍ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຊັບສິນຄອບຄົວກາຍເປັນເຊື້ອໄຟການກະບົດ ຫຼື ການສູນເສຍລາຍຮັບ. ມັນຈັດກອບຂໍ້ພິພາດການສືບທອດເປັນພາວະຄຸກຄາມຕໍ່ການຜະລິດ, ລາຍຮັບ, ແລະ ສັນຕິພາບພາຍໃນ (ແນວຄິດ Vijigīṣu). ແກ້ໄຂກໍລະນີຂອບເຂດໂດຍຈັດອັນດັບສິດທິຂອງຜູ້ຮັບມໍລະດົກທີ່ມີສະຖານະເທົ່າກັນ ແລະ ບໍ່ເທົ່າກັນ. ໃຫ້ເສັ້ນທາງທົດແທນເມື່ອບໍ່ມີທາຍາດໂດຍກົງ (ຍາດພີ່ນ້ອງ; ຄູ/ສິດ). ອະນຸຍາດການແຕ່ງຕັ້ງການມີບຸດຢ່າງມີກົດລະບຽບເພື່ອສ້າງບຸດ kṣetraja ໃຫ້ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງພັນທະສາຍຕະກູນ-ຊັບສິນ. ຍ້າຍການບັງຄັບໃຊ້ຈາກການກົດດັນຕາມສາຍຕະກູນໄປສູ່ການຕັດສິນຄະດີ ແລະ ການລົງທະບຽນ ເພື່ອໃຫ້ຊັບສິນຖືກຕິດຕາມໄດ້ສຳລັບການເກັບພາສີ ແລະ ໜ້າທີ່. ຮັບປະກັນການອຸປະຖຳຜູ້ພຶ່ງພາ ແລະ ໜ້າທີ່ໃນເຮືອນເຮັດໃຫ້ດຳລົງຕໍ່ໄປຜ່ານການໂອນຢ່າງເປັນລະບຽບ.
Sutras
Sutra 1
कामाचारः सर्वं जीयेत ॥ कZ_०३.६.१० ॥
ລູກຊາຍທີ່ເກີດຈາກ ‘ການຮ່ວມກັນດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຮ່ວມກັນ’ (kāmācāra) ຈະໄດ້ຮັບມໍລະດົກທັງໝົດ।
Sutra 2
तेन मध्यमकनिष्ठौ व्याख्यातौ ॥ कZ_०३.६.११ ॥
ຕາມຫຼັກການນັ້ນ «ລະດັບກາງ» ແລະ «ຜູ້ນ້ອຍ» (ລູກ/ຜູ້ຮັບມໍລະດົກ) ກໍຖືກອະທິບາຍໄວ້ແບບດຽວກັນ (ໝາຍຄວາມວ່າ ສະຖານະຂອງເຂົາເຈົ້າຕ້ອງກຳນົດໂດຍອະນຸປະມານ)។
Sutra 3
तयोर्मानुषोपेतो ज्येष्ठांशादर्धं लभेत ॥ कZ_०३.६.१२ ॥
ໃນບັນດາສອງຄົນນັ້ນ ຜູ້ທີ່ຖືກຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍການກະທຳ/ການຮັບຮອງຂອງມະນຸດ (mānuṣopeta) ຈະໄດ້ຮັບເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງສ່ວນແບ່ງຂອງລູກຊາຍຄົນໃຫຍ່ສຸດ।
Sutra 4
नानास्त्रीपुत्राणां तु संस्कृतासंस्कृतयोः कन्याकृतक्षतयोरभावे च एकस्याः पुत्रयोर्यमयोर्वा पूर्वजन्मना ज्येष्ठभावः ॥ कZ_०३.६.१३ ॥
ສຳລັບລູກຊາຍທີ່ເກີດຈາກແມ່ຍິງຕ່າງກັນ: ເມື່ອບໍ່ມີຕົວແຍກເຊັ່ນ «ຜ່ານພິທີ/ບໍ່ຜ່ານພິທີ» ຫຼືເຄື່ອງໝາຍແຍກອື່ນໆ (ເຊັ່ນ ກໍລະນີສາວພົບເຄື່ອງໝາຍຈາກການຮ່ວມເພດຄັ້ງທຳອິດ) ແລະເມື່ອລູກຊາຍສອງຄົນຂອງແມ່ຄົນດຽວເປັນຝາແຝດ ຄວາມເປັນຜູ້ໃຫຍ່ (jyeṣṭhatva) ຕ້ອງກຳນົດຕາມການເກີດກ່ອນ (ໃຜເກີດກ່ອນ).
Sutra 5
सूतमागधव्रात्यरथकाराणामैश्वर्यतो विभागः ॥ कZ_०३.६.१४ ॥
ສຳລັບກຸ່ມ sūta, māgadha, vrātya ແລະ rathakāra ການແບ່ງ (ມໍລະດົກ) ເປັນໄປຕາມ aiśvarya (ຖານະ/ຄວາມສາມາດ/ຊັບສິນກຳລັງຂອງເຂົາເຈົ້າ).
Sutra 6
शेषास्तमुपजीवेयुः ॥ कZ_०३.६.१५ ॥
ສະມາຊິກທີ່ເຫຼືອຈະດຳລົງຊີວິດໂດຍອາໄສເຂົາ (ໃຫ້ເຂົາອຸປະຖຳ/ລ້ຽງດູ).
Sutra 7
अनीश्वराः समविभागाः ॥ कZ_०३.६.१६ ॥
ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີອຳນາດ/ທຶນທີ່ພຶງພາໄດ້ (anīśvara) ຕ້ອງແບ່ງສ່ວນເທົ່າກັນ।
Sutra 8
चातुर्वर्ण्यपुत्राणां ब्राह्मणीपुत्रश्चतुरोऽंशान् हरेत्क्षत्रियापुत्रस्त्रीनंशान्वैश्यापुत्रो द्वावंशौ एकं शूद्रापुत्रः ॥ कZ_०३.६.१७ ॥
ໃນບັນດາລູກຊາຍທີ່ແບ່ງຕາມວັນນະ 4: ລູກຂອງພຣາຫມະນີໄດ້ 4 ສ່ວນ; ລູກຂອງກະສັດຕຣິຍາໄດ້ 3 ສ່ວນ; ລູກຂອງໄວຊະຍາໄດ້ 2 ສ່ວນ; ລູກຂອງຊູດຣາໄດ້ 1 ສ່ວນ។
Sutra 9
तेन त्रिवर्णद्विवर्णपुत्रविभागः क्षत्रियवैश्ययोर्व्याख्यातः ॥ कZ_०३.६.१८ ॥
ດ້ວຍກົດເກນດຽວກັນນັ້ນ ການແບ່ງສ່ວນລະຫວ່າງລູກຊາຍໃນການປະສົມວັນນະ 3 ແລະ 2 ກໍໄດ້ອະທິບາຍໄວ້ສຳລັບກໍລະນີຂອງກະສັດຕຣິຍາ ແລະ ໄວຊະຍາ ເຊັ່ນກັນ।
Sutra 10
ब्राह्मणस्यानन्तरापुत्रस्तुल्यांशः ॥ कZ_०३.६.१९ ॥
ສຳລັບພຣາຫມະນະ ລູກ ‘anantarā’ ໄດ້ຮັບສ່ວນເທົ່າກັນ (tulyāṃśa).
Sutra 11
क्षत्रियवैश्ययोरर्धांशः तुल्यांशो वा मानुषोपेतः ॥ कZ_०३.६.२० ॥
Sutra 12
तुल्यातुल्ययोरेकपुत्रः सर्वं हरेत्बन्धूंश्च बिभृयात् ॥ कZ_०३.६.२१ ॥
Sutra 13
ब्राह्मणानां तु पारशवस्तृतीयमंशं लभेत द्वावंशौ सपिण्डः कुल्यो वासन्नः स्वधादानहेतोः ॥ कZ_०३.६.२२ ॥
Sutra 14
तदभावे पितुराचार्योऽन्तेवासी वा ॥ कZ_०३.६.२३ ॥
Sutra 15
क्षेत्रे वा जनयेदस्य नियुक्तः क्षेत्रजं सुतम् ॥ कZ_०३.६.२४अब् ॥
Sutra 16
मातृबन्धुः सगोत्रो वा तस्मै तत्प्रदिशेद्धनम् ॥ कZ_०३.६.२४च्द् ॥
Sutra 17
एकस्त्रीपुत्राणां ज्येष्ठांशः ब्राह्मणानामजाः क्षत्रियाणामश्वाः वैश्यानां गावः शूद्राणामवयः ॥ कZ_०३.६.०१ ॥
ສຳລັບບຸດຊາຍຂອງແມ່ຜູ້ດຽວ, ສ່ວນຂອງບຸດຫົວໜ້າ; ສຳລັບພາມະມະ, ແບດ; ສຳລັບກະສັດຕະ, ມ້າ; ສຳລັບໄວສະຍະ, ໂຄນ; ສຳລັບຊູທຣະ, ແກະ
Sutra 18
काणलङ्गास्तेषां मध्यमांशः भिन्नवर्णाः कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०२ ॥
ຜູ້ຕາບອດແລະຜູ້ຂາພິການຈະໄດ້ຮັບສ່ວນກາງ; ຜູ້ທີ່ມີວັນຣະປະສົມຈະໄດ້ຮັບສ່ວນນ້ອຍສຸດ
Sutra 19
चतुष्पदाभावे रत्नवर्जानां दशानां भागं द्रव्याणामेकं ज्येष्ठो हरेत् ॥ कZ_०३.६.०३ ॥
ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ມີສັດສີ່ຂາ, ບຸດຫົວໜ້າຈະໄດ້ຮັບໜຶ່ງໃນສິບສ່ວນຂອງຊັບສົມບັດ, ຍົກເວັ້ນເຄື່ອງປະດັບລັດສະມີ
Sutra 20
प्रतिमुक्तस्वधापाशो हि भवति ॥ कZ_०३.६.०४ ॥
ເພາະວ່າພຣະອົງຈະກາຍເປັນຜູ້ທີ່ພົ້ນຈາກພັນທະຂອງການຖວາຍແດ່ບັນພະບຸລຸດ
Sutra 21
इत्यौशनसो विभागः ॥ कZ_०३.६.०५ ॥
ດ້ວຍປັນຍານີ້, ພາກຂອງອົວຊະນະສະຈົບລົງ
Sutra 22
पितुः परिवापाद् यानमाभरणं च ज्येष्ठांशः शयनासनं भुक्तकांस्यं च मध्यमांशः कृष्णं धान्यायसं गृहपरिवापो गोशकटं च कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०६ ॥
Sutra 23
शेषद्रव्याणामेकद्रव्यस्य वा समो विभागः ॥ कZ_०३.६.०७ ॥
Sutra 24
अदायादा भगिन्यः मातुः परिवापाद्भुक्तकांस्याभरणभागिन्यः ॥ कZ_०३.६.०८ ॥
Sutra 25
मानुषहीनो ज्येष्ठस्तृतीयमंशं ज्येष्ठांशाल् लभेत चतुर्थमन्यायवृत्तिः निवृत्तधर्मकार्यो वा ॥ कZ_०३.६.०९ ॥
Frequently Asked Questions
It reduces succession violence and litigation, keeps households economically continuous, and ensures dependents/kindred are maintained—thereby preserving public order and the taxable, creditworthy stability of property.
This unit does not state a fixed fine; enforcement is via court decree under royal daṇḍa: wrongful withholding or dispossession triggers judicial restitution, compulsory partition/transfer, and punishments applicable under general fraud/force-in-property rules in Vyavahāra.
Ask anything about Adhyaya 6 of the Arthashastra
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.