Adhyaya 103

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल एरण्डीसङ्गमं परम् । यच्छ्रुतं वै मया राजञ्छिवस्य वदतः पुरा

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ನಂತರ ರಾಜನು ಪರಮವಾದ ಏರಣ್ಡೀ-ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಹಿಂದೆ ಶಿವನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಕೇಳಿದುದನ್ನೇ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 2

एतदेव पुरा प्रश्नं गौर्या पृष्टस्तु शङ्करः । प्रोवाच नृपशार्दूल गुह्याद्गुह्यतरं शुभम्

ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಗೌರೀ ಶಂಕರನಿಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಳು; ಓ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ, ಅವನು ಗುಹ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗುಹ್ಯವಾದ ಶುಭ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि परं गुह्यं नाख्यातं कस्यचिन्मया । रेवायाश्चोत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । भ्रूणहत्याहरं देवि कामदं पुत्रवर्धनम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ರೇವೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನವಾದ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಹೇ ದೇವಿ, ಅದು ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 4

पार्वत्युवाच । कथयस्व महादेव तीर्थं परमशोभनम् । भ्रूणहत्याहरं कस्मात्कामदं स्वर्गदर्शनम्

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಆ ಪರಮ ಶೋಭನ ತೀರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸು; ಅದು ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹರಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ?

Verse 5

ईश्वर उवाच । अत्रिर्नाम महादेवि मानसो ब्रह्मणः सुतः । अग्निहोत्ररतो नित्यं देवतातिथिपूजकः

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಅತ್ರಿ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರನು. ಅವನು ನಿತ್ಯ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಪರಾಯಣನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನೂ ಸದಾ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 6

सोमसंस्थाश्च सप्तैव कृता विप्रेण पार्वति । अनसूयेति विख्याता भार्या तस्य गुणान्विता

ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ! ಆ ವಿಪ್ರನು ಏಳು ಸೋಮಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (ಸೋಮಯಾಗಗಳನ್ನು) ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿ ‘ಅನಸೂಯಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿ, ಗುಣಸಂಪನ್ನಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 7

पतिव्रता पतिप्राणा पत्युः कार्यहिते रता । एवं याति ततः काले न पुत्रा न च पुत्रिका

ಅವಳು ಪತಿವ್ರತೆ, ಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಪತಿಯ ಕಾರ್ಯಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆದರೂ ಕಾಲ ಕಳೆದರೂ ಅವರಿಗೆ ಪುತ್ರನೂ ಇಲ್ಲ, ಪುತ್ರಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 8

अपराह्णे महादेवि सुखासीनौ तु सुन्दरि । वदन्तौ सुखदुःखानि पूर्ववृत्तानि यानि च

ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ ಸುಂದರಿ! ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಸುಖಾಸೀನರಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನೂ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನೂ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 9

अत्रिरुवाच । सौम्ये शुभे प्रिये कान्ते चारुसर्वाङ्गसुन्दरि । विद्याविनयसम्पन्ने पद्मपत्रनिभेक्षणे

ಅತ್ರಿಯು ಉವಾಚ—ಹೇ ಸೌಮ್ಯೆ! ಹೇ ಶುಭೆ! ಹೇ ಪ್ರಿಯ ಕಾಂತೆ! ಹೇ ಚಾರು ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ! ವಿದ್ಯಾ-ವಿನಯಸಂಪನ್ನೆ, ಪದ್ಮಪತ್ರನಿಭ ನೇತ್ರವಳ್ಳಿಯೇ!

Verse 10

पूर्णचन्द्रनिभाकारे पृथुश्रोणिभरालसे । न त्वया सदृशी नारी त्रैलोक्ये सचराचरे

ಓ ಸುಂದರಿ! ನಿನ್ನ ರೂಪ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಶಾಲ ನಿತಂಬಗಳ ಮನೋಹರ ಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಚರಾಚರসহ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮಾನಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಇಲ್ಲ.

Verse 11

रतिपुत्रफला नारी पठ्यते वेदवादिभिः । पुत्रहीनस्य यत्सौख्यं तत्सौख्यं मम सुन्दरि

ವೇದವಿದ್ವಾಂಸರು ಪಠಿಸುವಂತೆ—ಸ್ತ್ರೀ ರತಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವಳು. ಓ ಸುಂದರಿ! ಪುತ್ರಹೀನನಿಗೆ ಇರುವ ಸುಖವೇ ನನಗೂ ಇದೆ.

Verse 12

यथाहं न तथा पुत्रः समर्थः सर्वकर्मसु । पुन्नामनरकाद्भद्रे जातमात्रेण सुन्दरि

ನಾನು ಇರುವಂತೆ ಪುತ್ರನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸಮರ್ಥನಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಹೇ ಸುಂದರಿ! ಜನ್ಮಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವನು ‘ಪುನ್ನಾಮ’ ನರಕದಿಂದ (ತಂದೆಯನ್ನು) ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

पतन्तं रक्षयेद्देवि महापातकिनं यदि । महाघोरे गता वापि दुष्टकर्मपितामहाः

ಹೇ ದೇವಿ! (ಪುತ್ರನು) ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಮಹಾಪಾತಕಿಯನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲನಾದರೆ, ದುಷ್ಟಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ ಪಿತಾಮಹರೂ ಮಹಾಘೋರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋದರೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗಬಹುದು.

Verse 14

तद्धरन्ति सुपुत्राश्च वैतरण्यां गतानपि । पुत्रेण लोकाञ्जयति पौत्रेण परमा गतिः

ಆ ಭಾರವನ್ನು ಸುಪುತ್ರರು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ವೈತರಣಿಗೆ ಹೋದವರದ್ದನ್ನೂ. ಪುತ್ರನಿಂದ ಲೋಕಜಯ; ಪೌತ್ರನಿಂದ ಪರಮಗತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 15

अथ पुत्रस्य पौत्रेण प्रगच्छेद्ब्रह्म शाश्वतम् । नास्ति पुत्रसमो बन्धुरिह लोके परत्र च

ಬಳಿಕ ಪುತ್ರನ ಪೌತ್ರನ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನು ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನಾದ ಬಂಧುವು ಇಲ್ಲ.

Verse 16

अहश्च मध्यरात्रे च चिन्तयानस्य सर्वदा । शुष्यन्ति मम गात्राणि ग्रीष्मे नद्युदकं यथा

ಹಗಲು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೀರು ಒಣಗುವಂತೆ ಒಣಗುತ್ತಿವೆ.

Verse 17

अनसूयोवाच । यत्त्वया शोचितं विप्र तत्सर्वं शोचयाम्यहम् । तवोद्वेगकरं यच्च तन्मे दहति चेतसि

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಎಲೈ ವಿಪ್ರನೇ! ನೀನು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರುವೆಯೋ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನೂ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಯಾವುದು ನಿನಗೆ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಸುಡುತ್ತಿದೆ.'

Verse 18

येन पुत्रा भविष्यन्ति आयुष्मन्तो गुणान्विताः । तत्कार्यं च समीक्षस्व येन तुष्येत्प्रजापतिः

ಯಾವುದರಿಂದ ಆಯುಷ್ಮಂತರೂ ಗುಣವಂತರೂ ಆದ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೋ, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪರ್ಯಾಲೋಚಿಸು; ಮತ್ತು ಯಾವುದರಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸು.

Verse 19

अत्रिरुवाच । तपस्तप्तं मया भद्रे जातमात्रेण दुष्करम् । व्रतोपवासनियमैः शाकाहारेण सुन्दरि

ಅತ್ರಿ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಎಲೈ ಮಂಗಳಕರಳೇ! ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದೆನು. ಎಲೈ ಸುಂದರಿಯೇ! ವ್ರತ, ಉಪವಾಸ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಶಾಕಾಹಾರಗಳಿಂದ ನಾನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದೆನು.'

Verse 20

क्षीणदेहस्तु तिष्ठामि ह्यशक्तोऽहं महाव्रते । तेन शोचामि चात्मानं रहस्यं कथितं मया

ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾದರೂ ನಾನು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಮಹಾವ್ರತದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಶಕ್ತನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ಶೋಕಿಸುತ್ತೇನೆ—ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 21

अनसूयोवाच । भर्तुः पतिव्रता नारी रतिपुत्रविवर्धिनी । त्रिवर्गसाधना सा च श्लाघ्या च विदुषां जने

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಭರ್ತೃಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಪತಿವ್ರತೆ ಸ್ತ್ರೀ, ದಾಂಪತ್ಯಸೌಹಾರ್ದ್ಯವನ್ನೂ ಪುತ್ರಸಂತಾನವನ್ನೂ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವಳು; ಅವಳು ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮ ಎಂಬ ತ್ರಿವರ್ಗಸಾಧಕಿ, ವಿದ್ವಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘ್ಯಳು.

Verse 22

जपस्तपस्तीर्थयात्रा मृडेज्यामन्त्रसाधनम् । देवताराधनं चैव स्त्रीशूद्रपतनानि षट्

ಜಪ, ತಪಸ್ಸು, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ಮೃಡ (ರುದ್ರ) ಪೂಜೆ, ಮಂತ್ರಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೇವತಾರಾಧನೆ—ಈ ಆರು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಪತನಕಾರಕ ಕರ್ಮಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 23

ईदृशं तु महादोषं स्त्रीणां तु व्रतसाधने । वदन्ति मुनयः सर्वे यथोक्तं वेदभाषितम्

ಸ್ತ್ರೀಯರ ವ್ರತಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮಹಾದೋಷವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ವೇದವಚನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

अनुज्ञाता त्वया ब्रह्मंस्तपस्तप्स्यामि दुष्करम् । पुत्रार्थित्वं समुद्दिश्य तोषयामि सुरोत्तमान्

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನಾನು ದುಷ್ಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಆಶಯದಿಂದ ದೇವೋತ್ತಮರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 25

अत्रिरुवाच । साधु साधु महाप्राज्ञे मम संतोषकारिणि । आज्ञाता त्वं मया भद्रे पुत्रार्थं तप आश्रय

ಅತ್ರಿಯು ಹೇಳಿದರು— ಸಾಧು ಸಾಧು, ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೆ, ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವವಳೇ। ಭದ್ರೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪುತ್ರಾರ್ಥ ತಪಸ್ಸಿನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯು।

Verse 26

देवतानां मनुष्याणां पित्ःणामनृणो भवे । न भार्यासदृशो बन्धुस्त्रिषु लोकेषु विद्यते

ಇಂತಹ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ದೇವರುಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯಂತ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತಿಲ್ಲ।

Verse 27

तेन देवाः प्रशंसन्ति न भार्यासदृशं सुखम् । सन्मुखे मन्मुखाः पुत्राः विलोमे तु पराङ्मुखाः

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ— ಪತ್ನಿಯಂತ ಸೌಖ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅನುಕೂಲದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ವಿಪರೀತದಲ್ಲಿ ಪರಾಂಗ್ಮುಖರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 28

तेन भार्यां प्रशंसन्ति सदेवासुरमानुषाः । महाव्रते महाप्राज्ञे सत्त्ववति शुभेक्षणे

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪತ್ನೀತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ— ಓ ಮಹಾವ್ರತೇ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೇ, ಸತ್ತ್ವವತೀ, ಶುಭೇಕ್ಷಣೇ।

Verse 29

तपस्तपस्व शीघ्रं त्वं पुत्रार्थं तु ममाज्ञया । एतद्वाक्यावसाने तु साष्टाङ्गं प्रणताब्रवीत्

ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪುತ್ರಾರ್ಥ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು. ಈ ಮಾತುಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವಳು ಅಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 30

त्वत्प्रसादेन विप्रेन्द्र सर्वान्कामानवाप्नुयाम् । हंसलीलागतिः सा च मृगाक्षी वरवर्णिनी

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಿ. ಅವಳು ಹಂಸದ ಕ್ರೀಡಾಮಯ ಗತಿಯಂತೆ ನಡೆಯುವ ಮೃಗಾಕ್ಷಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಣಿನಿ ಆಗಿದ್ದಳು.

Verse 31

नियमस्था ततो भूत्वा सम्प्राप्ता नर्मदां नदीम् । शिवस्वेदोद्भवां देवीं सर्वपापप्रणाशनीम्

ನಂತರ ನಿಯಮಸ್ಥಳಾಗಿ ಅವಳು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಳು—ಶಿವನ ಸ್ವೇದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದೇವಿ, ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನಿ.

Verse 32

यस्या दर्शनमात्रेण नश्यते पापसञ्चयः । स्नानमात्रेण वै यस्या अश्वमेधफलं लभेत्

ಅವಳ ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಪಾಪಸಂಚಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 33

ये पिबन्ति महादेवि श्रद्दधानाः पयः शुभम् । सोमपानेन तत्तुल्यं नात्र कार्या विचारणा

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅವಳ ಶುಭ ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅದು ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೋ ವಿಚಾರವೋ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 34

ये स्मरन्ति दिवा रात्रौ योजनानां शतैरपि । मुच्यन्ते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं प्रयान्ति ते

ಯಾರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ, ನೂರಾರು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ರುದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

नर्मदायाः समीपे तु तावुभौ योजनद्वये । न पश्यन्ति यमं तत्र ये मृता वरवर्णिनि

ನರ್ಮದೆಯ ಸಮೀಪ ಎರಡೂ ದಡಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಯೋಜನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಓ ಸುಂದರವರ್ಣಿನಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರು ಯಮನನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 36

ततस्तदुत्तरे कूले एरण्ड्याः सङ्गमे शुभे । नियमस्था विशालाक्षी शाकाहारेण सुन्दरि

ನಂತರ ನರ್ಮದೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಏರಣ್ಡಿಯ ಶುಭ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ, ಓ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಸುಂದರಿ, ಅವಳು ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿ ಶಾಕಾಹಾರದಿಂದ ಬದುಕಿದಳು।

Verse 37

तोषयन्ती त्रींश्च देवाञ्छुभैः स्तोत्रैर्व्रतैस्तथा । ग्रीष्मेषु च महादेवि पञ्चाग्निं साधयेत्ततः

ಶುಭ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳಿಂದ ತ್ರಿಂಶತ್ ದೇವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಅವಳು ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 38

वर्षाकाले चार्द्रवासाश्चरेच्चान्द्रायणानि च । हेमन्ते तु ततः प्राप्ते तोयमध्ये वसेत्सदा

ವರ್ಷಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಳು ತೇವವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಹಿಮಂತ ಬಂದಾಗ ಸದಾ ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 39

प्रातःस्नानं ततः सन्ध्यां कुर्याद्देवर्षितर्पणम् । देवानामर्चनं कृत्वा होमं कुर्याद्यथाविधि

ಅವಳು ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಹಾಗೂ ದೇವ-ಋಷಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ದೇವರ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೋಮ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 40

यजते वैष्णवांल्लोकान् स्नानजाप्यहुतेन च । एवं वर्षशते प्राप्ते रुद्रविष्णुपितामहाः

ಸ್ನಾನ, ಜಪ ಮತ್ತು ಹೋಮಾಹುತಿಗಳಿಂದ ಅವಳು ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

Verse 41

सम्प्राप्ता द्विजरूपैस्तु एरण्ड्याः सङ्गमे प्रिये । पुरतः संस्थितास्तस्या वेदमभ्युद्धरन्ति च

ಪ್ರಿಯೆ, ಅವರು ದ್ವಿಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಏರಣ್ಡೀ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ವೇದದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಉನ್ನತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

Verse 42

अनसूया जपं त्यक्त्वा निरीक्ष्य तान्मुहुर्मुहुः । उत्थिता सा विशालाक्षी अर्घं दत्त्वा यथाविधि

ಅನಸೂಯೆ ಜಪವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಮರುಮರು ನೋಡಿದಳು. ನಂತರ ಆ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಎದ್ದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

Verse 43

अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः । दर्शनेन तु विप्राणां सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು, ಇಂದು ನನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಸಫಲವಾಯಿತು. ಪವಿತ್ರ ವಿಪ್ರರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 44

प्रदक्षिणं ततः कृत्वा साष्टाङ्गं प्रणताब्रवीत् । कन्दमूलफलं शाकं नीवारानपि पावनान् । प्रयच्छाम्यहमद्यैव मुनीनां भावितात्मनाम्

ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಇಂದೇ ನಾನು ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಕಂದಮೂಲ, ಫಲ, ಶಾಕ ಹಾಗೂ ಪಾವನವಾದ ನೀವಾರ (ವನ್ಯ ಧಾನ್ಯ)ಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 45

विप्रा ऊचुः । तपसा तु विचित्रेण तपःसत्येन सुव्रते । तृप्ताः स्म सर्वकामैस्तु सुव्रते तव दर्शनात्

ವಿಪ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುವ್ರತೇ! ನಿನ್ನ ವಿಚಿತ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ತಪಃಸತ್ಯದಿಂದಲೂ ನಾವು ಸರ್ವಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ।

Verse 46

अस्माकं कौतुकं जातं तापसेन व्रतेन यत् । स्वर्गमोक्षसुतस्यार्थे तपस्तपसि दुष्करम्

ನಿನ್ನ ತಾಪಸ ವ್ರತದ ಕುರಿತು ನಮಗೆ ಕೌತುಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಸ್ವರ್ಗ, ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ದುಷ್ಕರವಾದ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವೆ।

Verse 47

अनसूयोवाच । तपसा सिध्यते स्वर्गस्तपसा परमा गतिः । तपसा चार्थकामौ च तपसा गुणवान्सुतः । तप एव च मे विप्राः सर्वकामफलप्रदम्

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಮಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮವೂ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗುಣವಂತ ಪುತ್ರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಓ ವಿಪ್ರರೇ! ತಪಸ್ಸೇ ನನಗೆ ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದವಾಗಿದೆ।

Verse 48

विप्रा ऊचुः । तन्वी श्यामा विशालाक्षी स्निग्धाङ्गी रूपसंयुता । हंसलीलागतिगमा त्वं च सर्वाङ्गसुन्दरी

ವಿಪ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ತನ್ವೀ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣೆ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಸ್ನಿಗ್ಧಾಂಗೀ ಹಾಗೂ ರೂಪಸಂಪನ್ನೆ; ನಿನ್ನ ನಡೆ ಹಂಸದ ಲೀಲಾಗತಿಯಂತೆ, ನೀನು ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ।

Verse 49

किं च ते तपसा कार्यमात्मानं शोच्यसे कथम्

ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವೇನು? ನೀನು ನಿನ್ನಗಾಗಿ ಏಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರುವೆ?

Verse 50

अनसूयोवाच । यदि रुद्रश्च विष्णुश्च स्वयं साक्षात्पितामहः । गूढरूपधराः सर्वे तच्चिह्नमुपलक्षये

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ರುದ್ರನೂ ವಿಷ್ಣುವೂ, ಸ್ವಯಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಕೂಡ ಆಗಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಗುಪ್ತರೂಪ ಧರಿಸಿದ್ದರೆ, ಆ ತತ್ತ್ವದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 51

तस्या वाक्यावसाने तु स्वरूपं दर्शयन्ति ते । स्वस्वरूपैः स्थिता देवाः सूर्यकोटिसमप्रभाः

ಅವಳ ಮಾತುಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು। ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯಿದರು।

Verse 52

चतुर्भुजो महादेवि शङ्खचक्रगदाधरः । अतसीपुष्पवर्णस्तु पीतवासा जनार्दनः

ಮಹಾದೇವಿ! ಜನಾರ್ದನನು ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು; ಅವನ ವರ್ಣ ಅತಸೀ ಪುಷ್ಪದಂತೆ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು।

Verse 53

गरुत्मान्वाहनं यस्य श्रिया च सहितो हरिः । प्रसन्नवदनः श्रीमान्स्वयंरूपो व्यवस्थितः

ಗರುಡನು ವಾಹನವಾಗಿರುವ ಹರಿ, ಶ್ರೀದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗಿ, ಶ್ರೀಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಕಟ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 54

पीतवासा महादेवि चतुर्वदनपङ्कजः । हंसोपरि समारूढो ह्यक्षमालाकरोद्यतः

ಮಹಾದೇವಿ! ಪೀತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಬ್ರಹ್ಮ—ಚತುರ್ಮುಖ ಪದ್ಮಮುಖ—ಹಂಸದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು; ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಮಾಲೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು।

Verse 55

आगतो नर्मदातीरे ब्रह्मा लोकपितामहः । योऽसौ सर्वजगद्व्यापी स्वयं साक्षान्महेश्वरः

ನರ್ಮದಾ ತೀರಕ್ಕೆ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಂದನು; ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸాక్షಾತ್ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಟನಾದನು।

Verse 56

वृषभं तु समारूढो दशबाहुसमन्वितः । भस्माङ्गरागशोभाढ्यः पञ्चवक्त्रस्त्रिलोचनः

ವೃಷಭದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ, ದಶಬಾಹುಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮದ ಕాంతಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ—ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ತ್ರಿಲೋಚನ ಪ್ರಭು ಪ್ರಕಟನಾದನು।

Verse 57

जटामुकुटसंयुक्तः कृतचन्द्रार्द्धशेखरः । एवंरूपधरो देवः सर्वव्यापी महेश्वरः

ಜಟಾಮುಕुटದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಶೇಖರನಾಗಿ—ಈ ರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಸರ್ವವ്യാപಿ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸ್ಥಿತನಾದನು।

Verse 58

अनसूया निरीक्ष्यैतद्देवानां दर्शनं परम् । वेपमाना ततः साध्वी सुरान्दृष्ट्वा मुहुर्मुहुः

ದೇವರ ಈ ಪರಮ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಿ ಸಾಧ್ವಿ ಅನಸೂಯಾ ನಡುಗತೊಡಗಿದಳು; ಸುರರನ್ನು ಮರುಮರು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು।

Verse 59

अनसूयोवाच । किं व्यापारस्वरूपास्तु विष्णुरुद्रपितामहाः । एतद्वै श्रोतुमिच्छामि ह्यशेषं कथयन्तु मे

ಅನಸೂಯಾ ಹೇಳಿದರು—ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಇವರ ಕಾರ್ಯಸ್ವರೂಪಗಳು ಯಾವುವು? ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏನನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 60

ब्रह्मोवाच । प्रावृट्कालो ह्यहं ब्रह्मा आपश्चैव प्रकीर्तिताः । मेघरूपो ह्यहं प्रोक्तो वर्षयामि च भूतले

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನೇ ಪ್ರಾವೃಟ್‌ (ಮಳೆಯ ಋತು), ಜಲರೂಪವೂ ನಾನೇ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಘರೂಪನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ಭೂತಲದ ಮೇಲೆ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 61

अहं सर्वाणि बीजानि प्राक्सन्ध्यासूदिते रवौ । एतद्वै कारणं सर्वं रहस्यं कथितं परम्

ಪ್ರಾತಃಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ನಾನೇ ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಗಳು. ಇದುವೇ ಸಮಸ್ತದ ಕಾರಣ; ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 62

विष्णुरुवाच । हेमन्तश्च भवेद्विष्णुर्विश्वरूपं चराचरम् । पालनाय जगत्सर्वं विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇಮಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ನಾನೇ ವಿಷ್ಣು, ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ವಿಶ್ವರೂಪನಾಗುತ್ತೇನೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತದ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಉತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ.

Verse 63

रुद्र उवाच । ग्रीष्मकालो ह्यहं प्रोक्तः सर्वभूतक्षयंकरः । कर्षयामि जगत्सर्वं रुद्ररूपस्तपस्विनि

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನೇ ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಅದು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಯಕಾರಕ. ಹೇ ತಪಸ್ವಿನಿ, ರುದ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಅದರ ಬಲವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 64

एवं ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैव महाव्रते । त्रयो देवास्त्रयः सन्ध्यास्त्रयः कालास्त्रयोऽग्नयः

ಹೀಗೆ, ಹೇ ಮಹಾವ್ರತೇ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ—ಮೂರು ದೇವರುಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳು, ಕಾಲದ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳು ಇವೆ.

Verse 65

तथा ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैकात्मतां गतः । वरं दद्युश्च ते भद्रे यस्त्वया मनसीप्सितम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು ಏಕಾತ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಓ ಭದ್ರೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವರು ಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 66

अनसूयोवाच । धन्या पुण्या ह्यहं लोके श्लाघ्या वन्द्या च सर्वदा । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च प्रसन्नवदनाः शुभाः

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಧನ್ಯಳೂ ಪುಣ್ಯವತೀಯೂ, ಸದಾ ಶ್ಲಾಘ್ಯಳೂ ವಂದ್ಯಳೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು ಶುಭಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 67

यदि तुष्टास्त्रयो देवा दयां कृत्वा ममोपरि । अस्मिंस्तीर्थे तु सांनिध्याद्वरदाः सन्तु मे सदा

ಈ ಮೂರು ದೇವರುಗಳು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಯೆ ಮಾಡಿ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಅವರು ಸದಾ ನನಗೆ ವರಪ್ರದಾತರಾಗಿರಲಿ.

Verse 68

रुद्र उवाच । एवं भवतु ते वाक्यं यत्त्वया प्रार्थितं शुभे । प्रत्यक्षा वैष्णवी माया एरण्डीनाम नामतः

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಶುಭೇ, ನೀನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಂತೆಯೇ ಆಗಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವೀ ಮಾಯೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ‘ಏರಣ್ಡೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 69

यस्या दर्शनमात्रेण नश्यते पापसञ्चयः । चैत्रमासे तु सम्प्राप्ते अहोरात्रोषितो भवेत्

ಅವಳ ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಪಾಪಸಂಚಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೈತ್ರ ಮಾಸ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 70

एरण्ड्याः सङ्गमे स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति । रात्रौ जागरणं कुर्यात्प्रभाते भोजयेद्द्विजान्

ಎರಣ್ಡೀ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನೂ ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಭೋಜನ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 71

यथोक्तेन विधानेन पिण्डं दद्याद्यथाविधि । प्रदक्षिणां ततो दद्याद्धिरण्यं वस्त्रमेव च

ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ದಾನವಾಗಿ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 72

रजतं च तथा गावो भूमिदानमथापि वा । सर्वं कोटिगुणं प्रोक्तमिति स्वायम्भुवोऽब्रवीत्

ಬೆಳ್ಳಿ, ಹಸುಗಳು ಅಥವಾ ಭೂಮಿದಾನ—ಯಾವುದನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಕೋಟಿ ಗುಣ ಪುಣ್ಯಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ವಾಯಂಭುವ (ಮನು) ಹೇಳಿದರು.

Verse 73

ये म्रियन्ति नरा देवि एरण्ड्याः सङ्गमे शुभे । यावद्युगसहस्रं तु रुद्रलोके वसन्ति ते

ಹೇ ದೇವಿ! ಎರಣ್ಡೀ ಯ ಶುಭ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ನರರು ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 74

अहोरात्रोषितो भूत्वा जपेद्रुद्रांश्च वैदिकान् । एकादशैकसंज्ञांश्च स याति परमां गतिम्

ಒಂದು ಅಹೋರಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ‘ಏಕಾದಶ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವೈದಿಕ ರುದ್ರಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 75

विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनम् । पुत्रार्थी लभते पुत्रांल्लभेत्कामान् यथेप्सितान्

ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಧನವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪುತ್ರಾರ್ಥಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಬಯಸಿದಂತೆ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 76

एरण्ड्याः सङ्गमे स्नात्वा रेवाया विमले जले । महापातकिनो वापि ते यान्ति परमां गतिम्

ಏರಣ್ಡೀ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ರೇವಾ (ನರ್ಮದಾ)ಯ ವಿಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳೂ ಸಹ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 77

अनसूयोवाच । यदि तुष्टास्त्रयो देवा मम भक्तिप्रचोदिताः । मम पुत्रा भवन्त्वेव हरिरुद्रपितामहाः

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಈ ಮೂವರು ದೇವರುಗಳು ತೃಪ್ತರಾದರೆ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ರುದ್ರ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಪುತ್ರರಾಗಲಿ.

Verse 78

विष्णुरुवाच । पूज्या यत्पुत्रतां यान्ति न कदाचिच्छ्रुतं मया । शुभे ददामि पुत्रांस्ते देवतुल्यपराक्रमान् । रूपवन्तो गुणोपेतान्यज्विनश्च बहुश्रुतान्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪೂಜ್ಯೆ, ಪೂಜ್ಯ ದೇವರುಗಳು ಪುತ್ರತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹೇ ಶುಭೆ, ದೇವತೂಲ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ, ರೂಪವಂತ, ಗುಣೋಪೇತ, ಯಜ್ಞನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಬಹುಶ್ರುತರಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 79

अनसूयोवाच । ईप्सितं तच्च दातव्यं यन्मया प्रार्थितं हरे । नान्यथा चैव कर्तव्या मम पुत्रैषणा तु या

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರೆ, ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದುದನ್ನೇ ನಾನು ಬಯಸಿದಂತೆ ನೀಡಬೇಕು. ನನ್ನ ಪುತ್ರೇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಬಾರದು.

Verse 80

विष्णुरुवाच । पूर्वं तु भृगुसंवादे गर्भवास उपार्जितः । तस्याहं चैव पारं तु नैव पश्यामि शोभने

ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಭೃಗುಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ‘ಗರ್ಭವಾಸ’ ಸಂಬಂಧವಾದ ಪುಣ್ಯವಿಶೇಷವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೇ ಶೋಭನೆ! ಅದರ ಪಾರ, ಅದರ ಮಿತಿ ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 81

स्मरमाणः पुरावृत्तं चिन्तयामि पुनःपुनः । एवं संचिन्त्य ते देवाः पितामहमहेश्वराः

ಹಿಂದೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಅದನ್ನೇ ಪುನಃಪುನಃ ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ, ಆ ದೇವರುಗಳು—ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ ಶಿವ—ಸಹ ವಿಚಾರಮಾಡಿದರು.

Verse 82

अयोनिजा भविष्यामस्तव पुत्रा वरानने । योनिवासे महाप्राज्ञि देवा नैव व्रजन्ति च

ಹೇ ವರಾನನೆ! ನಾವು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರಾಗುವೆವು, ಯೋನಿಜರಲ್ಲದೆ. ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಿ! ದೇವರುಗಳು ಯೋನಿವಾಸಯುಕ್ತ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 83

सांनिध्यात्सङ्गमे देवि लोकानां तु वरप्रदाः । एरण्डी वैष्णवी माया प्रत्यक्षा त्वं भविष्यसि

ಹೇ ದೇವಿ! ಸಂಗಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ನೀ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ವರಪ್ರದಾಯಿನಿಯಾಗುವೆ. ‘ಏರಣ್ಡೀ’ ಎಂಬ ವೈಷ್ಣವೀ ಮಾಯಾರೂಪವಾಗಿ ನೀ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವೆ.

Verse 84

त्रयो देवाः स्थिताः पाथ रेवाया उत्तरे तटे । वरप्राप्ता तु सा देवी गता माहेन्द्रपर्वतम्

ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ! ಮೂರು ದೇವರುಗಳು ರೇವಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ದೇವಿ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ಮಾಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 85

क्षीणाङ्गी शुक्लदेहा च रूक्षकेशी सुदारुणा । कृतयज्ञोपवीता सा तपोनिष्ठा शुभेक्षणा

ಅವಳ ಅಂಗಗಳು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದ್ದವು, ದೇಹ ಶುಭ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಕೇಶಗಳು ರುಕ್ಷವಾಗಿದ್ದವು, ತಪಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾಗಿತ್ತು. ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವಳು ತಪೋನಿಷ್ಠಳಾಗಿ, ಶುಭದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 86

शिलातलनिविष्टोऽसौ दृष्टः कान्तो महायशाः । हृष्टचित्तोऽभवद्देवि उत्तिष्ठोत्तिष्ठ साब्रवीत्

ಶಿಲಾತಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಕಾಂತಿಮಂತನಾದ ಪ್ರಭು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಹೇ ದೇವಿ, ಹರ್ಷಚಿತ್ತನಾಗಿ ಅವನು—“ಎದ್ದುಬಾ, ಎದ್ದುಬಾ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 87

अत्रिरुवाच । साधु साधु महाप्राज्ञे ह्यनसूये महाव्रते । अचिन्त्यं गालवादीनां वरं प्राप्तासि दुर्लभम्

ಅತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು—“ಸಾಧು, ಸಾಧು! ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೆ ಅನಸೂಯೆ, ಹೇ ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಣಿ! ಗಾಲವ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಅಚಿಂತ್ಯ ವರವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ.”

Verse 88

अनसूयोवाच । त्वत्प्रसादेन देवर्षे वरं प्राप्तास्मि दुर्लभम् । तेन देवाः प्रशंसन्ति सिद्धाश्च ऋषयोऽमलाः

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವರ್ಷೇ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ದುರ್ಲಭ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸಿದ್ಧರೂ ನಿರ್ಮಲ ಋಷಿಗಳೂ ಸಹ.”

Verse 89

एवमुक्ता तु सा देवी हर्षेण महता युता । आलोकयेत्ततः कान्तं तेनापि शुभदर्शना

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದೇವಿ ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದಳು. ನಂತರ ಅವಳು ತನ್ನ ಕಾಂತನನ್ನು ನೋಡಿದಳು; ಶುಭದರ್ಶನಳಾದ ಅವಳನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡಿದನು.

Verse 90

ईक्षणाच्चैव संजातं ललाटे मण्डलं शुभम् । नवयोजनसाहस्रं मण्डलं रश्मिभिर्वृतम्

ಆ ದೃಷ್ಟಿಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಶುಭಮಂಡಲವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಅದು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿದ್ದು, ದಿವ್ಯ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 91

कदम्बगोलकाकारं त्रिगुणं परिमण्डलम् । तस्य मध्ये तु देवेशि पुरुषो दिव्यरूपधृक्

ಅದು ಕದಂಬಪುಷ್ಪದ ಗೋಳಕದಂತೆ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ, ತ್ರಿಗುಣಪರತೆಯಾಗಿ, ಸಮಪರಿಮಂಡಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ದಿವ್ಯರೂಪಧಾರಿ ಪುರುಷನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 92

हेमवर्णोऽमृतमयः सूर्यकोटिसमप्रभः । आद्यः पुत्रोऽनसूयायाः स्वयं साक्षात्पितामहः

ಅವನು ಹೇಮವರ್ಣನಾಗಿ, ಅಮೃತಮಯನಾಗಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಅನಸೂಯೆಯ ಆದ್ಯಪುತ್ರನೆಂದು ಖ್ಯಾತ; ಸాక్షಾತ್ ಸ್ವಯಂ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 93

चन्द्रमा इति विख्यातः सोमरूपो नृपात्मज । इष्टापूर्ते च संपाति कलाषोडशकेन तु

ಹೇ ರಾಜಪುತ್ರ, ಅವನು ‘ಚಂದ್ರಮಾ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಸೋಮರೂಪನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಷೋಡಶಕಲಾ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವನು ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತ ಕರ್ಮಫಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 94

प्रतिपच्च द्वितीया च तृतीया च महेश्वरि । चतुर्थी पञ्चमी चैव अव्यया षोडशी कला

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಪ್ರತಿಪತ್, ದ್ವಿತೀಯಾ, ತೃತೀಯಾ—ಹಾಗೆಯೇ ಚತುರ್ಥೀ, ಪಂಚಮೀ—ಈ ತಿಥಿಗಳು ಅವ್ಯಯವಾದ ಷೋಡಶೀ ಕಲೆಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 95

चतुर्विधस्य लोकस्य सूक्ष्मो भूत्वा वरानने । आप्रीणाति जगत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಅವನು ಚತುರ್ವಿಧ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪನಾಗಿ, ಚರಾಚರಸಹಿತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನೂ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 96

सर्वे ते ह्युपजीवन्ति हुतं दत्तं शशिस्थितम् । वनस्पतिगते सोमे धनवांश्च वरानने

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಹವಿಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನ—ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದದ್ದು—ಅದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ; ಸೋಮನು ವನಸ್ಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಧನವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 97

भुञ्जन् परगृहे मूढो ददेदब्दकृतं शुभम् । वनस्पतिगते सोमे यस्तु छिन्द्याद्वनस्पतीन् । तेन पापेन देवेशि नरा यान्ति यमालयम्

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಪರರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ಮೂಢನೂ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಸೋಮನು ವನಸ್ಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ಯಾರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದರೆ—ಆ ಪಾಪದಿಂದ, ಹೇ ದೇವಾಧೀಶ್ವರಿ, ಜನರು ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 98

वनस्पतिगते सोमे मैथुनं यो निषेवते । ब्रह्महत्यासमं पापं लभते नात्र संशयः

ಸೋಮನು ವನಸ್ಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಯಾರು ಮೈಥುನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಸಮಾನ ಪಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 99

वनस्पतिगते सोमे मन्थानं योऽधिवाहयेत् । गावस्तस्य प्रणश्यन्ति याश्च वै पूर्वसंचिताः

ಸೋಮನು ವನಸ್ಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ಯಾರು ಮಥನದಂಡವನ್ನು ಚಲಿಸಿ ಮಥನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಗೋವುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ—ಹಿಂದೆ ಸಂಚಿತವಾಗಿದ್ದವುಗಳೂ ಸಹ.

Verse 100

वनस्पतिगते सोमे ह्यध्वानं योऽधिगच्छति । भवन्ति पितरस्तस्य तं मासं रेणुभोजनाः

ಸೋಮನು ವನಸ್ಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಯಾರು ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಪಿಂಡ-ತರ್ಪಣವಿಲ್ಲದೆ ‘ರೇಣುಭೋಜಿಗಳು’ ಆಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 101

अमावस्यां महादेवि यस्तु श्राद्धप्रदो भवेत् । अब्दमेकं विशालाक्षि तृप्तास्तत्पितरो ध्रुवम्

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು, ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಓ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 102

हिरण्यं रजतं वस्त्रं यो ददाति द्विजातिषु । सर्वं लक्षगुणं देवि लभते नात्र संशयः

ಓ ದೇವಿ, ಯಾರು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಲಕ್ಷಗುಣ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 103

। अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ. (ಅಧ್ಯಾಯ ಸೂಚನೆ)

Verse 104

द्वितीयस्तु महादेवि दुर्वासा नाम नामतः । सृष्टिसंहारकर्ता च स्वयं साक्षान्महेश्वरः

ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಎರಡನೆಯ (ಪುತ್ರ)ನು ಹೆಸರಿನಿಂದ ದುರ್ವಾಸಾ; ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ-ಸಂಹಾರಕರ್ತ, ಸ್ವಯಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮಹೇಶ್ವರನೇ।

Verse 105

ऋषिमध्यगतो देवि तपस्तपति दुष्करम् । सोऽपि रुद्रत्वमायाति सम्प्राप्ते भूतविप्लवे

ಹೇ ದೇವಿ, ಋಷಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭೂತವಿಪ್ಲವಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವನೂ ರುದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 106

इन्द्रोऽपि शप्तस्तेनैव दुर्वाससा वरानने । द्वितीयस्य तु पुत्रस्य सम्भवः कथितो मया

ಹೇ ವರಾನನೆ, ಅದೇ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಶಾಪವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡನೇ ಪುತ್ರನ ಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 107

दत्तात्रेयस्वरूपेण भगवान्मधुसूदनः । जगद्व्यापी जगन्नाथः स्वयं साक्षाज्जनार्दनः

ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಮಧುಸೂದನನು ಅವತರಿಸಿದನು—ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಿ ಜಗನ್ನಾಥ, ಸ್ವಯಂ ಸాక్షಾತ್ ಜನಾರ್ದನನು.

Verse 108

एते देवास्त्रयः पुत्रा अनसूयाया महेश्वरि । वरदानेन ते देवा ह्यवतीर्णा महीतले

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಅನಸೂಯೆಯ ಈ ಮೂರು ಪುತ್ರರು ನಿಜಕ್ಕೂ ದೇವರುಗಳು. ವರದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ದೇವತೆಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದರು.

Verse 109

पुत्रप्राप्तिकरं तीर्थं रेवायाश्चोत्तरे तटे । अनसूयाकृतं पार्थ सर्वपापक्षयं परम्

ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ರೇವಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಕರವಾದ ಒಂದು ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅನಸೂಯೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆ ತೀರ್ಥವು ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಪರಮ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿದೆ.

Verse 110

श्रीमार्कण्डेय उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेऽस्मिन्नर्मदायां पुरातनम् । भ्रूणहत्या गता तत्र ब्राह्मणस्य नराधिप

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಬಂದ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ಪಾಪವು ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು.

Verse 111

युधिष्ठिर उवाच । इतिहासं द्विजश्रेष्ठ कथयस्व ममानघ । सर्वपापहरं लोके दुःखार्तस्य च कथ्यताम्

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇ ಅನಘ! ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪಾಪಹರವಾದ ಆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ದುಃಖಾರ್ತನಿಗೂ ಅದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡಲಿ.

Verse 112

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सुवर्णशिलके ग्रामे गौतमान्वयसम्भवः । कृषीवलो महादेवि भार्यापुत्रसमन्वितः

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಸುವರ್ಣಶಿಲಕ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗೌತಮ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಕೃಷಿಕನು ಪತ್ನಿ-ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 113

वसते तत्र गोविन्दः संजातो विपुले कुले । पुत्रदारसमोपेतो गृहक्षेत्ररतः सदा

ಅಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನೆಂಬವನು ಸಮೃದ್ಧ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಸದಾ ಮನೆ-ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ಪುತ್ರ-ದಾರರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.

Verse 114

शकटं पूरयित्वा तु काष्ठानामगमद्गुहम् । प्रक्षिप्तानि च काष्ठानि ह्येकाकी क्षुधयान्वितः

ಅವನು ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಗಾಡಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಗುಹೆಗೆ ಹೋದನು; ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಆ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಸೆದನು.

Verse 115

रिङ्गमाणस्तदा पुत्रः पितुः शब्दात्समागतः । न दृष्टस्तेन वै पुत्रः काष्ठैः संछादितोऽवशः

ಆಗ ರಿಂಗುತ್ತಾ ಬಂದ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನು ತಂದೆಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು; ಆದರೆ ತಂದೆಗೆ ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ—ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಅಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದನು.

Verse 116

आगतस्त्वरितो गेहे पिपासार्तो नराधिप । शकटं मोच्य तद्द्वारि सवृषं रज्जुसंयुतम्

ಓ ನರಾಧಿಪ! ಅವನು ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಎತ್ತು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜೂತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತು.

Verse 117

भार्या तस्यैव या दृष्टा चित्तज्ञा वशवर्तिनी । दृष्ट्वा निपातितं पुत्रं काष्ठैर्निर्भिन्नमस्तकम्

ಅವನ ಪತ್ನಿ—ಚಿತ್ತಜ್ಞೆ, ಪತಿವ್ರತೆ, ಪತಿಯ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಶಳಾದವಳು—ಮಗನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನೂ, ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಅವನ ತಲೆ ನುಚ್ಚುನೂರಾದುದನ್ನೂ ಕಂಡಳು.

Verse 118

अजल्पमानाकरुणं निक्षिप्तं ज्ञोलिकां शिशुम् । शुश्रूषणे रता साध्वी प्रियस्य च नराधिप

ಓ ನರಾಧಿಪ! ಅವಳು ಏನೂ ಮಾತನಾಡದೆ, ಕರುಣ ವಿಲಾಪವನ್ನೂ ತೋರದೆ, ಶಿಶುವನ್ನು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು; ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾದ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತಿಯ प्रति ಅಚಲಳಾಗಿ ಉಳಿದಳು.

Verse 119

ततः स्नानादिकं कृत्वा भोजनाच्छयनं शुभम् । पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठा ह्युत्थापयति शासनैः

ನಂತರ ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶುಭವಾದ ಭೋಜನ ಮತ್ತು ಶಯನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಅವಳು ಮಗನನ್ನು ಆಜ್ಞೆಗಳ ಮೂಲಕ ಎಬ್ಬಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು—ಅವನು ಜೀವಂತನಿರುವಂತೆ.

Verse 120

यदा च नोत्थितः सुप्तः पुत्रः पञ्चत्वमागतः । तदा सा दीनवदना रुरोद च मुमोह च

ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದ ಪುತ್ರನು ಏಳದೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಪಂಚತ್ವ (ಮರಣ)ವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ದೀನಮುಖಳಾದ ಅವಳು ಅಳುತ್ತಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾದಳು।

Verse 121

तच्छ्रुत्वा रुदितं शब्दं गोविन्दस्त्रस्तमानसः । किमेतदिति चोक्त्वा तु पतितो धरणीतले

ಆ ಅಳುವಿನ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗೋವಿಂದನ ಮನಸ್ಸು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿತು; “ಇದೇನು?” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು।

Verse 122

द्वावेतौ मुक्तकेशौ तु भूमौ निपतितौ नृप । विलेपाते च राजेन्द्र निःश्वासोच्छ्वासितेन च

ಓ ನೃಪಾ! ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಬಿಡಿಸಿದ ಕೂದಲೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ; ಓ ರಾಜೇಂದ್ರಾ! ಅವರ ಉಸಿರಾಟದ ಏರುಪೇರಿನಿಂದ ದೇಹ ಮಲಿನವಾಗಿ ಲೇಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 123

कं पश्ये प्राङ्गणे पुत्रं दृष्ट्वा क्रीडन्तमातुरम् । संधारयिष्ये हृदयं स्फुटितं तव कारणे

ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅತುರವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಗನನ್ನು ಈಗ ಯಾರಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಿ? ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಚೂರುಚೂರಾದ ಹೃದಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲಿ?

Verse 124

त्वज्जन्मान्तं यशो नित्यमक्षयां कुलसन्ततिम् । दृष्ट्वा किमनृणीभूतो यास्यामि परमां गतिम्

ನಿನ್ನ ಜನ್ಮಾಂತವರೆಗೆ ನಿತ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ, ಅಕ್ಷಯವಾದ ಕುಲಸಂತತಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ನಾನು ಋಣಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನೇ?

Verse 125

मम वृद्धस्य दीनस्य गतिस्त्वं किल पुत्रक । एते मनोरथाः सर्वे चिन्तिता विफला गताः

ನಾನು ವೃದ್ಧನೂ ದೀನನೂ; ಹೇ ಪುತ್ರಕ, ನೀನೇ ನನ್ನ ಏಕಮಾತ್ರ ಶರಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟೆ. ಆದರೆ ಬಹುಕಾಲ ಚಿಂತಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಮನೋರಥಗಳೂ ವಿಫಲವಾಗಿ ನಾಶವಾದವು.

Verse 126

इमां तु विकलां दीनां विहीनां सुतबान्धवैः । रुदन्तीं पतितां पाहि मातरं धरणीतले

ಮಗನೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ, ವಿಕಲಳಾಗಿ ದೀನಳಾಗಿ, ಅಳುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಈ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡು.

Verse 127

पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात्पितरं त्रायते सुतः । तेन पुत्र इति प्रोक्तः स्वयमेव स्वयम्भुवा

‘ಪುನ್ನಾಮ’ ಎಂಬ ನರಕದಿಂದ ಮಗನು ತಂದೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ, ಸ್ವಯಂಭೂ (ಬ್ರಹ್ಮ) ತಾನೇ ಅವನನ್ನು ‘ಪುತ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.

Verse 128

अपुत्रस्य गृहं शून्यं दिशः शून्या ह्यबान्धवाः । मूर्खस्य हृदयं शून्यं सर्वशून्यं दरिद्रता

ಮಗನಿಲ್ಲದವನ ಮನೆ ಶೂನ್ಯ; ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಶೂನ್ಯ. ಮೂರ್ಖನ ಹೃದಯ ಶೂನ್ಯ; ದಾರಿದ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಸರ್ವಶೂನ್ಯತೆ.

Verse 129

मृषायं वदते लोकश्चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः

ಚಂದನ ಶೀತಲವೆಂದು ಲೋಕವು ಮೃಷೆಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಮಗನ ದೇಹದ ಆಲಿಂಗನವು ಚಂದನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶೀತಲಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 130

श्मश्रुग्रहणक्रीडन्तं धूलिधूसरिताननम् । पुण्यहीना न पश्यन्ति निजोत्सङ्गसमास्थितम्

ಗಡ್ಡವನ್ನು ಎಳೆದು ಆಟವಾಡುವ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಧೂಸರವಾದ ಮುಖವಿರುವ, ತಮ್ಮ ಮಡಿಲಲ್ಲೇ ಕುಳಿತಿರುವ ಬಾಲಕನನ್ನೂ ಪುಣ್ಯಹೀನರು ಕಾಣರು.

Verse 131

दिगम्बरं गतव्रीडं जटिलं धूलिधूसरम् । पुण्यहीना न पश्यन्ति गङ्गाधरमिवात्मजम्

ದಿಗಂಬರ, ನಿರ್ವ್ರೀಡ, ಜಟಾಧಾರಿ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಧೂಸರ—ಗಂಗಾಧರ ಶಿವನಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಗನನ್ನೂ ಪುಣ್ಯಹೀನರು ಕಾಣರು.

Verse 132

वीणावाद्यस्वरो लोके सुस्वरः श्रूयते किल । रुदितं बालकस्यैव तस्मादाह्लादकारकम्

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೀಣೆಯ ನಾದವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಮಧುರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ತನ್ನ ಬಾಲಕನ ಅಳುವೂ ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಆನಂದಕಾರಕವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 133

मृगपक्षिषु काकेषु पशूनां स्वरयोनिषु । पुत्रं तेषु समस्तेषु वल्लभं ब्रुवते बुधाः

ಜಿಂಕೆಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕಾಗೆಗಳು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಪಶುಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ—ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಗು/ಪುತ್ರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 134

मत्स्याश्वप्रकराश्चैव कूर्मग्राहादयोऽपि वा । पुत्रोत्पत्तौ च हृष्यन्ति विपत्तौ यान्ति दुःखिताम्

ಮೀನುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಆಮೆ, ಮೊಸಳೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ—ಸಂತಾನೋದ್ಭವದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ; ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖಿತರಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 135

देवगन्धर्वयक्षाश्च हृष्यन्ते पुत्रजन्मनि । पञ्चत्वे तेऽपि शोचन्ति मन्दभाग्योऽस्मि पुत्रक

ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರೂ ಪುತ್ರಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಪಂಚತ್ವ (ಮರಣ) ಪಡೆದಾಗ ಅವರೂ ಶೋಕಿಸಿ— “ಪುತ್ರಕ, ನಾನು ಮಂದಭಾಗ್ಯನು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 136

ऋषिमेलापकं चक्रे पुत्रार्थे राघवो नृप । इन्द्रस्थाने स्थितस्तस्य प्रोक्षते ह्यासनं यतः

ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ರಾಜ ರಾಘವನು ಋಷಿಗಳ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ಇಂದ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಆ ಆಸನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ (ಜಲಛಟನ) ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 137

स्वर्गवासं सुताद्बाह्यं विद्यते न तु पाण्डव । चक्रे दशरथस्तस्मात्पुत्रार्थं यज्ञमुत्तमम्

ಹೇ ಪಾಂಡವ, ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಸವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ದಶರಥನು ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 138

रामो लक्ष्मणशत्रुघ्नौ भरतस्तत्र सम्भवात् । कार्तवीर्यो जितो येन रामेणामिततेजसा

ಆ (ಯಜ್ಞ)ದಿಂದ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಭರತರು ಜನಿಸಿದರು; ಆ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರಾಮನೇ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದನು.

Verse 139

स रामो रामचन्द्रेण अष्टवर्षेण निर्जितः । एकाकिना हतो वाली प्लवगः शत्रुदुर्जयः

ಆ ಪರಶುರಾಮನೂ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ರಾಮಚಂದ್ರನಿಂದಲೇ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಹಾಗೆಯೇ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ದುರ್ಜಯನಾದ ವಾನರ ವಾಲಿಯನ್ನು ಅವನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 140

रावणो ब्रह्मपुत्रो यस्त्रैलोक्यं यस्य शङ्कते । हतः स रामचन्द्रेण सपुत्रः सहबान्धवः

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ರಾವಣನ ಭಯದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ನಡುಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅವನು ರಾಮಚಂದ್ರನಿಂದ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸಹಿತ ಹತನಾದನು।

Verse 141

एवं पुत्रं विना सौख्यं मर्त्यलोके न विद्यते । वंशार्थे मैथुनं यस्य स्वर्गार्थे यस्य भारती

ಹೀಗೆ ಮর্ত್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೋ ವಂಶವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೈಥುನ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಾರ್ಥವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಭಾರತಿ (ವೇದಪಠನ-ಅಧ್ಯಯನ) ಇದೆ.

Verse 142

मृष्टान्नं ब्राह्मणस्यार्थे स्वर्गे वासं तु यान्ति ते । ब्रह्महत्याश्वमेधाभ्यां न परं पापपुण्ययोः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾರ್ಥವಾಗಿ ರುಚಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾಪಪುಣ್ಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಇಲ್ಲ.

Verse 143

पुत्रोत्पत्तिविपत्तिभ्यां न परं सुखदुःखयोः । किं ब्रवीमीति भो वत्स न तु सौख्यं सुतं विना

ಪುತ್ರನ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನ ನಷ್ಟ—ಇವೆರಡಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಸುಖದುಃಖವಿಲ್ಲ. ಓ ವತ್ಸ, ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ? ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದೆ ನಿಜವಾದ ಸುಖವಿಲ್ಲ.

Verse 144

एवं बहुविधं दुःखं प्रलपित्वा पुनःपुनः । जनैश्चाश्वासितो विप्रो बालं गृह्य बहिर्गतः

ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನು ಮರುಮರು ಅಳಲಾಡಿ, ಜನರಿಂದ ಸಾಂತ್ವನ ಪಡೆದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬಾಲಕನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೊರಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 145

ततः संस्कृत्य तं बालं विधिदृष्टेन कर्मणा । समवेतौ तु दुःखार्तावागतौ स्वगृहं पुनः

ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಆ ಬಾಲಕನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದುಃಖಾರ್ತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು।

Verse 146

एवं गृहागते विप्रे रात्रिर्जाता युधिष्ठिर । भूमौ प्रसुप्तो गोविन्दः पुत्रशोकेन पीडितः

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ರಾತ್ರಿ ಆಯಿತು. ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಗೋವಿಂದನು ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿದ್ರಿಸಿದನು।

Verse 147

यावन्निरीक्षते भार्या भर्तारं दुःखपीडितम् । कृमिराशिगतं सर्वं गोविन्दं समपश्यत

ಪತ್ನಿಯು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ತನ್ನ ಭರ್ತಾರನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಗೋವಿಂದನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹುಳುಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಆವೃತನಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ಅವಳು ಕಂಡಳು।

Verse 148

दुःखाद्दुःखतरे मग्ना दृष्ट्वा तं पातकान्वितम् । एवं दुःखनिमग्नायाः शर्वरी विगता तदा

ದುಃಖದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಗಾಢ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಅವನನ್ನು ಪಾತಕದಿಂದ ಕಲుషಿತನಾಗಿ ಕಂಡು ಅವಳು ಶೋಕದಲ್ಲೇ ನಿಮಗ್ನಳಾದಳು; ಹೀಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಿತು।

Verse 149

पशुपालस्तु महिषीमुक्त्वारण्येऽगमद्गृहात् । अरण्ये महिषीः सर्वा रक्षयित्वा गृहागतः

ಪಶುಪಾಲನು ಮನೆಯಿಂದ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನೊಯ್ಯಿಸಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿ, ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದನು।

Verse 150

विज्ञप्तः पशुपालेन गोविन्दो ब्राह्मणोत्तमः । यावद्भोक्ष्याम्यहं स्वामिन्महिषीस्त्वं च रक्षसे

ಪಶುಪಾಲನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನಾದ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ತಿಳಿಸಿದನು— “ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಭೋಜನ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ನೀವು ಈ ಮಹಿಷಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರಿ।”

Verse 151

ततः स त्वरितो विप्रो जगाम महिषीः प्रति । न तत्र महिषीः पश्येत्पश्चात्क्षेत्राभिसम्मुखम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ವಿಪ್ರನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಹಿಷಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಿಗಳು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಹೊಲಗಳ ಕಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿದನು.

Verse 152

धावमानश्च विप्रस्तु एरण्डीसङ्गमे गतः । ततः प्रविष्टस्तु जले रेवैरण्ड्योस्तु सङ्गमे

ಓಡುತ್ತಾ ಆ ವಿಪ್ರನು ಏರಣ್ಡೀ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದನು. ನಂತರ ರೇವಾ–ಏರಣ್ಡೀ ಸಂಗಮಸ್ಥಳದ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 153

तज्जलं पीतमात्रं तु त्वरया चातितर्षितः । अकामात्सलिलं पीत्वा प्रक्षाल्य नयने शुभे

ಅತಿತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ತ್ವರೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ಜಲವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಕುಡಿದನು. ನಂತರ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಜಲ ಕುಡಿದು ತನ್ನ ಶುಭ ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿದನು.

Verse 154

आजगाम ततः पश्चाद्भवनं दिवसक्षये । भुक्त्वा दुःखान्वितो रात्रौ गोविन्दः शयनं ययौ

ನಂತರ ದಿನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದನು. ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ದುಃಖಭಾರಿತನಾದ ಗೋವಿಂದನು ರಾತ್ರಿ ಶಯನಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 155

निद्राभिभूतः शोकेन श्रमेणैव तु खेदितः । पुनस्तच्चार्धरात्रे तु तस्य भार्या युधिष्ठिर

ಶೋಕ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ನಿದ್ರಾವಶನಾಗಿ ಅವನು ಮಲಗಿದನು. ಬಳಿಕ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅವನ ಪತ್ನಿ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಂಡಳು.

Verse 156

कृमिभिर्वेष्टितं गान्त्रं क्वचित्पश्यत्यवेष्टितम् । पुनः सा विस्मयाविष्टा तस्य भार्या गुणान्विता । उवाच दुष्कृतं तस्य साध्वसाविष्टचेतसा

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನ ದೇಹವು ಹುಳುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡಿತು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಆಗ ಗುಣವಂತಿಯಾದ ಪತ್ನಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಭೀತಚಿತ್ತಳಾಗಿ ಅವನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 157

भार्योवाच । अतीते पञ्चमे चाह्नि त्विन्धनं क्षिपतस्तु ते । गृहपश्चाद्गतो बालो ह्यज्ञानाद्घातितस्त्वया

ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು—ಐದನೇ ದಿನ, ನೀನು ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮನೆಯ ಹಿಂದೆ ಹೋದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ ಅಜ್ಞಾನವಶಾತ್ ನಿನ್ನಿಂದ ಹತನಾದನು.

Verse 158

मया तत्पातकं घोरं रहस्यं न प्रकाशितम् । तेन प्रच्छन्नपापेन दह्यमाना दिवानिशम्

ಆ ಭೀಕರ ಪಾತಕವನ್ನು ನಾನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇಟ್ಟು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಪಾಪದಿಂದ ನಾನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಒಳಗೊಳಗೆ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

Verse 159

न सुखं तव गात्रस्य पश्यामि न हि चात्मनः । निद्रा मम शमं याता रतिश्चैव त्वया सह

ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ನನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿದ್ರೆ ಶಮನವಾಗಿದೆ, ನಿನ್ನೊಡಗಿನ ರತಿಯೂ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 160

श्रूयते मानवे शास्त्रे श्लोको गीतो महर्षिभिः । स्मृत्वा स्मृत्वा तु तं चित्ते परितापो न शाम्यति

ಮಾನವ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಾಡಿದ ಶ್ಲೋಕವೊಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸಿದರೂ ನನ್ನ ಸಂಕಟವು ಶಮನವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

Verse 161

कीर्तनान्नश्यते धर्मो वर्धतेऽसौ निगूहनात् । इह लोके परे चैव पापस्याप्येवमेव च

ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಧರ್ಮವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗುಟ್ಟಾಗಿಡುವುದರಿಂದ ಅದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಹಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದೇ ಆಗಿದೆ.

Verse 162

एवं संचित्यमानाहं स्थिता रात्रौ भयातुरा । कृमिराशिगतं त्वां हि कस्याहं कथयामि किम्

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತಳಾಗಿ ಉಳಿದೆನು. ಕ್ರಿಮಿಗಳ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಯಾರಿಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ?

Verse 163

पुनस्त्वं चाद्य मे दृष्टो भ्रूणहत्याकृमिश्रितः । क्वचिद्भिन्दन्ति ते गात्रं क्वचिन्नष्टाः समन्ततः

ಇಂದು ಮತ್ತೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ರಿಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು. ಕೆಲವೆಡೆ ಅವು ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸೀಳುತ್ತಿವೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಅವು ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.

Verse 164

एतत्संस्मृत्य संस्मृत्य विमृशामि पुनःपुनः । न जाने कारणं किंचित्पृच्छन्त्याः कथयस्व मे

ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಇದರ ಕಾರಣವೇನೆಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು.

Verse 165

तडागं वा सरिद्वापि तीर्थं वा देवतार्चनम् । यं गतोऽसि प्रभावोऽयं तस्य नान्यस्य मे स्थितम्

ನೀನು ಕೆರೆಯೋ, ನದಿಯೋ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ತೀರ್ಥಘಟ್ಟವೋ, ಇಲ್ಲವೇ ದೇವತಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಲೋ ಹೋಗಿದ್ದೀಯಾ? ನಾನು ಕಾಣುವ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅದೇದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಭಾವ; ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯ।

Verse 166

एवमुक्तस्तु विप्रोऽसौ कथयामास भारत । भार्याया यद्दिवा वृत्तं शङ्कमानो नृपोत्तम

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಓ ಭಾರತ, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗಿದನು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಸಂಶಯದಿಂದ ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿದನು।

Verse 167

अद्याहं महिषीसार्थं एरण्डीसङ्गमं गतः । नाभिमात्रे जले गत्वा पीतवान्सलिलं बहु

ಇಂದು ನಾನು ಎಮ್ಮೆಗಳ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಏರಣ್ಡೀ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ನಾಭಿವರೆಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಆ ನೀರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಕುಡಿದೆ।

Verse 168

नान्यत्तीर्थं विजानामि सरितं सर एव वा । सत्यं सत्यं पुनः सत्यं कथितं तव भामिनि

ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಥ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ—ಬೇರೆ ನದಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸರೋವರವೂ ಇಲ್ಲ. ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ—ಮತ್ತೆ ಸತ್ಯಂ—ಓ ಭಾಮಿನಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 169

एवं ज्ञात्वा तु सा सर्वमुपवासकृतक्षणा । सपत्नीको गतस्तत्र सङ्गमे वरवर्णिनि

ಇಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ಉಪವಾಸ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಳು. ನಂತರ ಅವನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಓ ವರವರ್ಣಿನಿ, ಆ ಸಂಗಮ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 170

स्नात्वा तत्र जले रम्ये नत्वा देवं तु भास्करम् । स्नापयामास देवेशं शङ्करं चोमया सह

ಅಲ್ಲಿನ ರಮ್ಯ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಭಾಸ್ಕರ ದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಕೆ ನಂತರ ಉಮಾಸಹಿತ ದೇವಾಧಿದೇವ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸ್ನಾನಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿದಳು.

Verse 171

पञ्चगव्यघृतक्षीरैर्दधिक्षौद्रघृतैर्जलैः । गन्धमाल्यादिधूपैश्च नैवेद्यैश्च सुशोभनैः

ಪಂಚಗವ್ಯ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಜೇನು, ಘೃತ ಹಾಗೂ ಜಲಗಳಿಂದ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಗಂಧ, ಹಾರ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ—

Verse 172

पूज्य त्रयीमयं लिङ्गं देवीं कात्यायनीं शुभाम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा पत्यासि पतिव्रता

ತ್ರಿವೇದಮಯ ಲಿಂಗವನ್ನೂ, ಶುಭ ದೇವಿ ಕಾತ್ಯಾಯನಿಯನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ, ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ, ನೀನು ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುವೆ.

Verse 173

ततः प्रभाते विमले द्विजान्सम्पूज्य यत्नतः । गोदानेन हिरण्येन वस्त्रेणान्नेन भारत

ನಂತರ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಭಾರತ, ದ್ವಿಜರನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು—ಗೋದಾನ, ಹಿರಣ್ಯ, ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅನ್ನದಾನದಿಂದ.

Verse 174

गोविन्दः पूजयामास स्वशक्त्या ब्राह्मणाञ्छुभान् । मुक्तपापो गृहायातः स्वभार्यासहितो नृप

ಹೇ ನೃಪ! ಗೋವಿಂದನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಶುಭ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಪಾಪಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದನು.

Verse 175

एवं यः शृणुते भक्त्या गोविन्दाख्यानमुत्तमम् । पठते परया भक्त्या भ्रूणहत्या प्रणश्यति

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೋವಿಂದನ ಈ ಉತ್ತಮ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳುವವನು, ಅಥವಾ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುವವನು— ಅವನ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 176

क्रीडते शांकरे लोके यावदाभूतसम्प्लवम् । यश्चैवाश्वयुजे मासि चैत्रे वा नृपसत्तम

ಅವನು ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಶಂಕರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ। ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡುವನೋ...

Verse 177

सप्तम्यां च सिते पक्षे सोपवासो जितेन्द्रियः । सात्त्विकीं वासनां कृत्वा यो वसेच्छिवमन्दिरे

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯಾರು ಶಿವಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವನೋ...

Verse 178

ध्यायमानो विरूपाक्षं त्रिशूलकरसंस्थितम् । कंसासुरनिहन्तारं शङ्खचक्रगदाधरम्

ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಂಸಾಸುರನ ಸಂಹಾರಕ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನೂ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು...

Verse 179

पक्षिराजसमारूढं त्रैलोक्यवरदायकम् । पितामहं ततो ध्यायेद्धंसस्थं चतुराननम्

ಪಕ್ಷಿರಾಜ (ಗರುಡ)ನ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಿಗೆ ವರದಾಯಕನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಹಂಸಾಸನಸ್ಥ ಚತುರಾನನ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 180

सर्गप्रदं समस्तस्य कमलाकरशोभितम् । यो ह्येवं वसते तत्र त्रियमे स्थान उत्तमे

ಸಮಸ್ತಕ್ಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಕಮಲವನದಂತೆ ಶೋಭಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಯಾರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ಮೂರು ಯಾಮಗಳವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುವನೋ…

Verse 181

ततः प्रभाते विमले ह्यष्टम्यां च नराधिप । ब्राह्मणान् पूजयेद्भक्त्या सर्वदोषविवर्जितान्

ನಂತರ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಮಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ಸರ್ವದೋಷವಿವರ್ಜಿತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 182

सर्वावयवसम्पूर्णान्सर्वशास्त्रविशारदान् । वेदाभ्यासरतान्नित्यं स्वदारनिरतान्सदा

ಎಲ್ಲ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣರು, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತರು, ನಿತ್ಯ ವೇದಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವವರು, ಸದಾ ಸ್ವಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 183

श्राद्धे दाने व्रते योग्यान् ब्राह्मणान् पाण्डुनन्दन । प्रेतानां पूजनं तत्र देवपूर्वं समारभेत्

ಹೇ ಪಾಂಡುನಂದನ, ಶ್ರಾದ್ಧ, ದಾನ, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತಪೂಜೆಯನ್ನು ದೇವಪೂಜೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೆರವೇರಿಸಿ ನಂತರವೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು।

Verse 184

प्रेतत्वान्मुच्यते शीघ्रमेरण्ड्यां पिण्डतर्पणैः । दानानि तत्र देयानि ह्यन्नमुख्यानि सर्वदा

ಏರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನ ಹಾಗೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರೇತತ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು।

Verse 185

हिरण्यभूमिकन्याश्च धूर्वाहौ शुभलक्षणौ । सीरेण सहितौ पार्थ धान्यं द्रोणकसंख्यया

ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಹಿರಣ್ಯ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಕನ್ಯಾದಾನವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು; ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ಎತ್ತುಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು ನಂಗಲೊಂದಿಗೆ ನೀಡಿ, ದ್ರೋಣಪರಿಮಾಣದ ಧಾನ್ಯವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 186

अलंकृतां सवत्सां च क्षीरिणीं तरुणीं सिताम् । रक्तां वा कृष्णवर्णां वा पाटलां कपिलां तथा

ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಕರುಸಹಿತ, ಹಾಲು ಕೊಡುವ, ಯೌವನದ ಹಸುವನ್ನು—ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಕಪ್ಪು, ಪಾಟಲ ಅಥವಾ ಕಪಿಲ ವರ್ಣದಾದರೂ—ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 187

कांस्यदोहनसंयुक्तां रुक्मखुरविभूषणाम् । स्वर्णशृङ्गीं सवत्सां च ब्राह्मणायोपपादयेत्

ಕಾಂಸ್ಯದ ಹಾಲುಕರೆವ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಖುರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಚಿನ್ನಮಂಡಿತ ಕೊಂಬುಗಳಿರುವ, ಕರುಸಹಿತ ಹಸುವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 188

प्रीयतां मे जगन्नाथा हरकृष्णपितामहाः । संसाररक्षणी देवी सुरभी मां समुद्धरेत्

ಜಗನ್ನಾಥರಾದ ಹರ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಲಿ; ಸಂಸಾರರಕ್ಷಿಣಿಯಾದ ದೇವಿ ಸುರಭಿ ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಉದ್ಧರಿಸಲಿ।

Verse 189

पुत्रार्थं याः स्त्रियः पार्थ ह्येरण्डीसङ्गमे नृप । स्नाप्यन्ते रुद्रसूक्तैश्च चतुर्वेदोद्भवैस्तथा

ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಹೇ ನೃಪ, ಪುತ್ರಾರ್ಥವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಏರಣ್ಡೀ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಸೂಕ್ತಗಳೂ ಚತುರ್ವೇದೋದ್ಭವ ಮಂತ್ರಗಳ ಪಠಣದೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 190

चतुर्भिर्ब्राह्मणैः शस्तं द्वाभ्यां योग्यैश्च कारयेत् । एकेन सार्द्रकुम्भेन दाम्पत्यमभिषेचयेत्

ನಾಲ್ಕು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಪ್ರಶಸ್ತ; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇಬ್ಬರು ಯೋಗ್ಯರಿಂದಲೂ ಮಾಡಿಸಬಹುದು. ಒಂದೇ ಜಲಪೂರ್ಣ ಕುಂಭದಿಂದ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು.

Verse 191

दैवज्ञेनैव चैकेन अथवा सामगेन वा । पञ्चरत्नसमायुक्तं कुम्भे तत्रैव कारयेत्

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಬ್ಬನೇ ದೈವಜ್ಞ (ಜ್ಯೋತಿಷಿ‑ಪುರೋಹಿತ) ಅಥವಾ ಸಾಮಗನಿಂದ ಕುಂಭವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಆ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಪಂಚರತ್ನಗಳು (ಐದು ರತ್ನಗಳು) ಸೇರಿರಲಿ.

Verse 192

गन्धतोयसमायुक्तं सर्वौषधिविमिश्रितम् । आम्रपल्लवसंयुक्तमश्वत्थमधुकं तथा

ಸುಗಂಧಿತ ನೀರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಮಾವಿನ ಪಲ್ಲವಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮತ್ತು ಮಧೂಕವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 193

गुण्ठितं सितवस्त्रेण सितचन्दनचर्चितम् । सितपुष्पैस्तु संछन्नं सिद्धार्थकृतमध्यमम्

ಅದನ್ನು ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊದಿಸಿ, ಬಿಳಿ ಚಂದನ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಿಳಿ ಹೂಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕ (ಸಾಸಿವೆ) ಇಡಬೇಕು.

Verse 194

कांस्यपात्रे तु संस्थाप्य पुत्रार्थी देशिकोत्तमः । अङ्गलग्नं तु यद्वस्त्रं कटकाभरणं तथा

ಅದನ್ನು ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪುತ್ರಾರ್ಥಿಯ ನಿಮಿತ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ) ದೇಹಕ್ಕೆ ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಟಕಾಭರಣಗಳನ್ನು (ಕಂಕಣಾದಿ) ಅಲ್ಲೇ ಇಡಬೇಕು.

Verse 195

तत्सर्वं मण्डले त्याज्यं सिद्ध्यर्थं चात्मनस्तदा । प्रणम्य भास्करं पश्चादाचार्यं रुद्ररूपिणम्

ಆಗ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಭಾಸ್ಕರನಿಗೆ (ಸೂರ್ಯನಿಗೆ) ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ರುದ್ರರೂಪಿಯಾದ ಆಚಾರ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 196

मधुरं च ततोऽश्नीयाद्देव्या भुवन उत्तमे । फलदानं च विप्राय छत्रं ताम्बूलमेव च

ನಂತರ ದೇವಿಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಭುವನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಧುರವಾದುದನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಫಲದಾನ ನೀಡಬೇಕು; ಛತ್ರ ಮತ್ತು ತಾಂಬೂಲವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 197

उपानहौ च यानं च स भवेद्दुःखवर्जितः । भास्करे क्रीडते लोके यावदाभूतसम्प्लवम्

ಪಾದುಕೆಯನ್ನೂ ವಾಹನನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ದುಃಖವರ್ಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಭಾಸ್ಕರನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 198

दानं कोटिगुणं सर्वं शुभं वा यदि वाशुभम् । यथा नदीनदाः सर्वे सागरे यान्ति संक्षयम्

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾನವೂ ಕೋಟಿಗುಣ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ—ಅದು ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ. ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲ ನದೀನದಗಳು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೋ ಹಾಗೆ।

Verse 199

एवं पापानि नश्यन्ति ह्येरण्डीसङ्गमे नृणाम् । समन्ताच्छस्त्रपातेन ह्येरण्डीसङ्गमे नृप

ಓ ನೃಪ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಏರಂಡೀ-ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಜನರ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಅದೇ ಏರಂಡೀ-ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿ ಬೀಳುವಂತೆ।

Verse 200

भ्रूणहत्यासमं पापं नश्यते शङ्करोऽब्रवीत् । प्राणत्यागं च यो भक्त्या जातवेदसि कारयेत्

ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು—ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪಾಪವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಾತವೇದಸ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು…