Rig Veda 9.30.2: Mandala 9, Sukta 30, Mantra 2
Sukta 9.30
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
इन्दुर्हियानः सोतृभिर्मृज्यमानः कनिक्रदत् । इयर्ति वग्नुमिन्द्रियम् ॥
Transliteration
índur hiyānás sotṛ́bhir mṛ́jyamānaḥ kánikradat | íyarti vágnam indriyám ||
Translation
ಇಂದು, ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತ, ಸೋಟೃಭಿಃ (ರಸಪೀಡಕರಿಂದ) ಮರ್ಜ್ಯಮಾನನಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಇಂದ್ರಿಯ-ಶಕ್ತಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅವನು ಚೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Word by Word
इन्दुःthe Soma (drop)
इन्दुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक) < √इन्द्/इन्दु (रस/सोम)
हियानःhastening, speeding
हियानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Root√हि (गति/प्रेरणे) + शानच् (आत्मनेपद वर्तमान कृदन्त)
सोतृभिःby the pressers (Soma-extractors)
सोतृभिः:
करण
TypeNoun
Rootसोतृ- (प्रातिपदिक) < √सु (सोमप्रसवे) + तृच्
मृज्यमानःbeing purified/cleansed
मृज्यमानः:
कर्तृ-विशेषण (कर्मणि-भावः: ‘being cleansed’)
TypeParticiple (Adjective)
Root√मृज् (मार्जने/शोधने) + यमान (वर्तमान कर्मणि कृदन्त)
कनिक्रदत्cries aloud, resounds
कनिक्रदत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्रन्द्/क्रद् (नादे/रवे) ; ‘कनि-’ पुनरुक्ति-पूर्वक (intensive/iterative nuance)
इयर्तिsets in motion, impels
इयर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईर्/इर् (प्रेरणे/गतौ)
वग्नुम्the swift/active (one/force)
वग्नुम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootवग्नु- (प्रातिपदिक; RV: ‘swift/active/strong’)
इन्द्रियम्Indra-like power; vital strength
इन्द्रियम्:
कर्म (विशेषण-भावे ‘इन्द्रियं’ = ‘इन्द्रसम्बन्धि बलम्’)
TypeNoun/Adjective
Rootइन्द्रिय- (प्रातिपदिक) < इन्द्र + यत्/इय (belonging to Indra; power)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
