Rig Veda Sukta 16
Mandala 9Sukta 168 Mantras

Sukta 16

Sukta 9.16

Devata

Soma Pavamāna

ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಸೋಮವು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ಉಣ್ಣೆಯ ಶೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮದಕರ (ಪ್ರೇರಕ) ಸಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಸೋಮದ ತ್ವರಿತ, ಧಾರಾವಾಹಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಒಳಶಕ್ತಿಯ ಜಾಗೃತಿಯೊಂದಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಬಲದೊಂದಿಗೆ—ಮತ್ತು ಯಜಮಾನನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

प्र ते सोतार ओण्यो रसं मदाय घृष्वये । सर्गो न तक्त्येतशः ॥

ಓ ಸೋಮಾ! ನಿನಗಾಗಿ ಸೊತಾರರು ಮದ (ಆನಂದ) ಮತ್ತು ದೀಪ್ತ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ರಸವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಬಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧಾರೆಂತೆ ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ, ಓಟದಲ್ಲಿ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವೇಗವಂತ ಅಶ್ವದಂತೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ.

Mantra 2

क्रत्वा दक्षस्य रथ्यमपो वसानमन्धसा । गोषामण्वेषु सश्चिम ॥

ಕ್ರತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯ ಬಲದಿಂದ ಅವನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕೌಶಲ್ಯದ ರಥಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಂಧಸ (ಪಿಸಿದ ರಸ) ಸಹಿತ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಜ್ಞಾನದ ದೀಪ್ತ ಗೋವೃಂದವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ.

Mantra 3

अनप्तमप्सु दुष्टरं सोमं पवित्र आ सृज । पुनीहीन्द्राय पातवे ॥

ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಬಂಧನಾಗಿ ದಾಟಲು ದುಸ್ತರವಾದ ಸೋಮವನ್ನು ಪವಿತ್ರ (ಶೋಧಕ ಛಾನಿ)ಯೊಳಗೆ ಬಿಡು; ಇಂದ್ರನ ಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು—ಹಾಗೆ ದೀಪ್ತ ಬಲದ ಸ್ವಾಮಿ ಇಂದ್ರನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕೃತ ಆನಂದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ.

Mantra 4

प्र पुनानस्य चेतसा सोमः पवित्रे अर्षति । क्रत्वा सधस्थमासदत् ॥

ಜಾಗೃತ ಚೇತನದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದ ಸೋಮನು ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಣಿ)ಯೊಳಗೆ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕ್ರತು—ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್‌ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ—ಅವನು ಸದಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಂದು ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 5

प्र त्वा नमोभिरिन्दव इन्द्र सोमा असृक्षत । महे भराय कारिणः ॥

ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಮಸ್ಕಾರ-ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸೋಮದ ಪ್ರವಾಹಗಳು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಅಂತರಂಗ ಕಾರಿಣರು ಅವನ್ನು ಮಹಾ ಭಾರಕ್ಕಾಗಿ—ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ವಿಶಾಲ ವಹನಕ್ಕಾಗಿ—ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 6

पुनानो रूपे अव्यये विश्वा अर्षन्नभि श्रियः । शूरो न गोषु तिष्ठति ॥

ಅವ್ಯಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಶ್ರೀಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಶೂರನಂತೆ ಅವನು ಗೋṣu—ಕಿರಣ-ಗೋವುಗಳ ನಡುವೆ—ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತು, ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಹಿಂಡನ್ನು ಧರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 7

दिवो न सानु पिप्युषी धारा सुतस्य वेधसः । वृथा पवित्रे अर्षति ॥

ದಿವ್ಯದ ಸಾನು (ಆಕಾಶದ ಶಿಖರ/ಕಡಿವಾಣ)ದಂತೆ, ವೇಧಸ್—ಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನ ಸುತಸೋಮದ ಉಬ್ಬುವ ಧಾರೆ ಪವಿತ್ರಕ (ಶೋಧಕ ಪವಿತ್ರಣ)ದೊಳಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ—ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅದು ಅರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

Mantra 8

त्वं सोम विपश्चितं तना पुनान आयुषु । अव्यो वारं वि धावसि ॥

ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಅವ್ಯ (ಉಣ್ಣೆಯ) ವಾರ—ಉಣ್ಣೆಯ ಛಾಣಣಿಯೊಳಗೆ ಓಡುತ್ತೀ; ಮತ್ತು ಆಯುಷು—ಜೀವನಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಪಶ್ಚಿತ್ (ವಿವೇಕಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ)ವಾಗಿಸುವೆ.

Frequently Asked Questions

It praises Soma as he is pressed and purified, describing his swift flow through the filter and his power to inspire ecstasy, strength, and clear understanding.

Indra is the chief receiver of Soma in many Vedic rituals; the hymn emphasizes that purified Soma strengthens Indra’s might and supports victorious, effective power.

Ritually, Soma is filtered through sheep’s wool to clarify the juice. Symbolically, it points to inner purification—refining the mind and life-force into brighter, more discerning awareness.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App